Nieodpłatna pomoc

System nieodpłatnej pomocy

Czym jest system nieodpłatnej pomocy?

System nieodpłatnej pomocy to publiczna inicjatywa, której celem jest zapewnienie równego dostępu do wymiaru sprawiedliwości wszystkim mieszkańcom Polski. Kierowany jest więc do osób, których sytuacja życiowa nie pozwala na skorzystanie z odpłatnej usługi prawnika. Z nieodpłatnej pomocy mogą skorzystać także przedsiębiorcy samozatrudnieni, czyli prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą.

System nieodpłatnej pomocy składa się z:

Z usług nieodpłatnej pomocy można skorzystać w około 1500 punktach w całej Polsce – w każdym powiecie. Dostępność w punktach sprawdzisz na stronie zapisy-np.ms.gov.pl.

W jakiej formie można skorzystać z nieodpłatnej pomocy?

Nieodpłatna pomoc jest świadczona w formie stacjonarnej w punkcie lub w formie zdalnej, tj. za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość (np. telefonicznie, przez Internet).

W przypadku porady stacjonarnej beneficjent składa pisemne oświadczenie o braku możliwości poniesienia kosztów odpłatnej pomocy prawnej, natomiast w przypadku porady zdalnej – oświadczenie ustne.

Jak mogę się zapisać na poradę?

  • telefonicznie – poprzez specjalny powiatowy numer do zapisów;
  • elektronicznie – pisząc na podany przez powiat adres e-mail lub zapisując się przy pomocy formularza dostępnego na stronie https://zapisy-np.ms.gov.pl;
  • osobiście – stawiając się w starostwie powiatowym lub w wybranym punkcie.
Podstawa prawna

System nieodpłatnej pomocy jest regulowany Ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej oraz Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

Ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Ostatnie wprowadzone do niej zmiany weszły w życie 16 stycznia 2021 r. Tekst jednolity ustawy znajduje się w Dz. U. z 2021 r. poz. 945. Rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2019 r. i zostało opublikowane w Dz.U. z 2018 r. pod pozycją 2492. W dniu 1 stycznia 2022 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 grudnia 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Rozporządzenie to znajduje się w Dz.U. z 2021 r. poz. 2500.

Przejdź do Ustawy

W pliku z Ustawą znajdują się dwa załączniki, które odpowiadają:

  • Oświadczeniu o braku możliwości poniesienia kosztów odpłatnej pomocy prawnej

(Oświadczeniu, o którym mowa w art. 4 ust.2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej); oraz

  • Oświadczeniu o świadomości uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej od osoby niebędącej adwokatem, radcą prawnym albo doradcą podatkowym. Oświadczenie to składa się tylko z momencie zaistnienia takowej sytuacji

(Oświadczeniu osoby uprawnionej, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej)

Przejdź do Rozporządzenia

Załącznikami do Rozporządzenia są:

  • Wzór karty informacyjnej poradnictwa;
  • Wzór części A oraz części B karty pomocy;
  • Kategorie spraw z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego;
  • Wzór zbiorczej informacji o wykonaniu zadania polegającego na udzieleniu nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej.
Wideo w języku migowym 
{"register":{"columns":[]}}