Państwowa Inspekcja
Ochrony Roślin i Nasiennictwa

Zapylacze odgrywają istotną rolę w agroekosystemie i są strategicznymi sprzymierzeńcami w produkcji żywności. Owady zapylające rośliny to nie tylko pszczoła miodna. To także wolno żyjący zapylacze, którzy naturalnie występują w przyrodzie. Oprócz pszczół zapylaczami są m.in. inne błonkówki oraz liczne gatunki motyli, muchówek i chrząszczy.

Owady pożyteczne obecne są na polu, w sadzie oraz w uprawach pod osłonami. Siedliskiem wielu pożytecznych gatunków są także miejsca położone w sąsiedztwie upraw, takie jak miedze, nieużytki, zadrzewienia śródpolne, kępy krzewów. Są to miejsca bytowania i rozmnażania owadów zapylających, szczególnie ważne dla gatunków gniazdujących w glebie, np. dla trzmieli.

Liczebność populacji naturalnych zapylaczy, takich jak dzikie pszczoły i osy można zwiększyć przygotowując dedykowane im miejsca do gniazdowania, zwane domkami lub hotelami dla pszczół.

Kwitnące na miedzach rodzime gatunki roślin pyłko- i nektarodajnych dostarczają zapylaczom odpowiedniego pokarmu. Cenne dla zapylaczy gatunki dziko rosnących roślin to m.in. jarzębina, tarnina, malina, wawrzynek wilczełyko, wrzos zwyczajny, nawłoć pospolita a także mniszek pospolity czy bodziszek łąkowy.

Rośliny miododajne wysiewanie w międzyplonach, takie jak facelia, koniczyna, gorczyca, gryka oraz dodatkowo tworzone śródpolne, wieloletnie pasy kwietne są naturalnym źródłem pożytku dla owadów zapylających.

Podczas wykonywania oprysków należy zadbać o to, aby miejsca bytowania i pożytku dzikich zapylaczy nie były narażone bezpośrednio na działanie pestycydów oraz pośrednio poprzez znoszenie cieczy użytkowej.

Należy stosować wyłącznie środki ochrony roślin dopuszczone do obrotu oraz zgodnie z treścią ich etykiety. Etykiety są publikowane na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/etykiety-srodkow-ochrony-roslin.

Stosowanie chemicznych środków ochrony roślin należy ograniczać do niezbędnego minimum. W pierwszej kolejności należy stosować niechemiczne metody ochrony roślin przed agrofagami, w szczególności metody agrotechniczne, biologiczne, fizyczne oraz mechaniczne.

Środki ochrony roślin należy stosować w czasie, gdy ryzyko ich kontaktu z owadami zapylającymi jest najmniejsze.

Wykonując zabiegi z użyciem chemicznych środków ochrony roślin nie wolno dopuścić do znoszenia cieczy użytkowej poza obszar stosowania środka, zwłaszcza na sąsiednie, kwitnące uprawy, a także inne miejsca, gdzie zapylacze mogą mieć pożytek.

Nie należy zanieczyszczać środkami ochrony roślin cieków wodnych, w tym rowów melioracyjnych oraz śródpolnych zbiorników wodnych, ponieważ mogą one stanowić źródło wody dla zapylaczy.

Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa sprawuje nadzór nad prawidłowym stosowaniem środków ochrony roślin. W przypadku podejrzenia nieprzestrzegania zasady stosowania środków ochrony roślin w sposób bezpieczny dla pszczół i innych owadów zapylających należy powiadomić wojewódzki inspektorat ochrony roślin i nasiennictwa właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (https://www.gov.pl/web/piorin/wojewodzkie-inspektoraty).