Twoje prawa i obowiązki
Jeżeli jesteś podejrzanym w postępowaniu karnym, masz określone prawa, ale także obowiązki. Poniżej znajdziesz najważniejsze z nich. Z pełną treścią pouczenia zapoznasz się również na tej stronie.
Twoje prawa jako podejrzanego
- Masz prawo do składania wyjaśnień albo do odmowy ich składania
Możesz składać wyjaśnienia w swojej sprawie. Możesz zrobić to ustnie albo na piśmie. - Masz także prawo odmówić składania wyjaśnień. Możesz również odmówić odpowiedzi na poszczególne pytania. Nie musisz podawać przyczyn odmowy.
- Masz prawo do obrońcy
Możesz korzystać z pomocy wybranego przez siebie obrońcy. Jeżeli wykażesz, że nie stać Cię na obrońcę, sąd może wyznaczyć obrońcę z urzędu. - Nie możesz mieć więcej niż trzech obrońców jednocześnie.
- Pamiętaj, że w razie skazania albo warunkowego umorzenia postępowania karnego możesz zostać obciążony kosztami obrony z urzędu.
- Masz prawo, aby obrońca był obecny przy Twoim przesłuchaniu
Jeżeli tego zażądasz, przy Twoim przesłuchaniu może być obecny obrońca. - Masz prawo do bezpłatnej pomocy tłumacza
Jeżeli nie znasz wystarczająco języka polskiego, masz prawo do bezpłatnej pomocy tłumacza. Dotyczy to także kontaktów z obrońcą. - Masz prawo wiedzieć, czego dotyczą zarzuty
Masz prawo do informacji o treści zarzutów. Powinieneś wiedzieć także o ich uzupełnieniu, zmianach oraz o kwalifikacji prawnej zarzucanego przestępstwa. - Masz prawo składać wnioski o dokonanie czynności
Możesz składać wnioski o dokonanie czynności śledztwa lub dochodzenia. Może to być na przykład wniosek o przesłuchanie świadka, uzyskanie dokumentu albo dopuszczenie opinii biegłego. - Masz prawo dostępu do akt sprawy
Masz prawo do dostępu do akt sprawy oraz do sporządzania odpisów i kopii.
Dostęp do akt może zostać odmówiony ze względu na ważny interes państwa lub dobro postępowania. - Masz prawo zapoznać się z materiałami przed zakończeniem postępowania przygotowawczego
Przed zakończeniem śledztwa lub dochodzenia masz prawo zapoznać się z jego materiałami. W trakcie tych czynności może Ci towarzyszyć obrońca. - Masz prawo złożyć wniosek o mediację
Możesz złożyć wniosek o skierowanie sprawy do postępowania mediacyjnego. Celem mediacji jest pogodzenie się z pokrzywdzonym.
Pozytywne wyniki mediacji są brane pod uwagę przez sąd przy wymiarze kary.
- Szczególne zasady w postępowaniu przyspieszonym
W postępowaniu przyspieszonym Twój udział może zostać zapewniony w drodze wideokonferencji. W takiej sytuacji możesz składać wnioski, oświadczenia i dokonywać czynności procesowych wyłącznie ustnie do protokołu.
W ten sam sposób może zostać zapewniony udział obrońcy i tłumacza.
W postępowaniu przyspieszonym wniosek o uzasadnienie wyroku możesz zgłosić ustnie do protokołu albo złożyć na piśmie w terminie 3 dni od daty ogłoszenia wyroku. Termin do wniesienia apelacji wynosi 7 dni.
Czego nie musisz robić jako podejrzany
- Nie masz obowiązku dowodzenia swojej niewinności.
- Nie masz także obowiązku dostarczania dowodów na swoją niekorzyść.
Twoje obowiązki jako podejrzanego
- Jako podejrzany masz obowiązek poddać się określonym czynnościom:
- oględzinom ciała i badaniom, które nie są połączone z naruszeniem ciała,
- pobraniu odcisków palców,
- fotografowaniu,
- okazaniu innym osobom,
- badaniom psychologicznym i psychiatrycznym,
- badaniom połączonym z dokonaniem zabiegów na ciele, z wyjątkiem chirurgicznych, jeżeli są niezbędne i nie zagrażają zdrowiu,
- pobraniu krwi, włosów lub wydzielin organizmu, na przykład śliny, jeżeli jest to niezbędne,
- pobraniu przez policjanta wymazu ze śluzówki policzków, jeżeli jest to konieczne i nie zagraża zdrowiu.
Badania połączone z dokonaniem zabiegów na ciele powinny być przeprowadzone przez uprawnionego pracownika służby zdrowia. - Jeżeli nie poddasz się ww. czynnościom dobrowolnie, może to prowadzić do zatrzymania Cię i przymusowego doprowadzenia.
- Masz obowiązek informować o zmianie miejsca pobytu
Musisz zawiadamiać organ prowadzący postępowanie o każdej zmianie miejsca pobytu trwającej dłużej niż 7 dni. - Masz także obowiązek stawiać się na każde wezwanie. Jeżeli się nie stawisz, możesz zostać zatrzymany i sprowadzony przymusowo.
- Masz obowiązek wskazać adres do korespondencji
Musisz wskazać adres, na który ma być kierowana korespondencja. Jeżeli tego nie zrobisz, czynność lub rozprawa może zostać przeprowadzona pod Twoją nieobecność. Niewskazanie adresu może także uniemożliwić złożenie wniosku, zażalenia lub apelacji z powodu upływu terminów. - Jeżeli przebywasz za granicą, masz obowiązek wskazać adres dla doręczeń w Polsce.
- Masz obowiązek podać nowy adres po zmianie miejsca zamieszkania lub pobytu
Jeżeli zmienisz miejsce zamieszkania lub pobytu, musisz podać nowy adres.
UWAGA! Jeżeli nie zadbasz o wskazanie aktualnego adresu, pismo wysłane na dotychczasowy adres zostanie uznane za skutecznie doręczone. Czynność lub rozprawa może zostać przeprowadzona pod Twoją nieobecność. Może to także uniemożliwić złożenie wniosku, zażalenia lub apelacji z powodu upływu terminów.