Nowe zasady żywienia w placówkach oświatowych
02.11.2026
Nowe rozporządzenie „sklepikowe” Ministra Zdrowia z dnia 16.02.2026r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach (Dz.U. z 2026 r. poz. 197) weszło w życie z dniem 1 września 2026 roku i zaostrza zasady dotyczące asortymentu w sklepikach szkolnych oraz organizacji żywienia zbiorowego (stołówki, przedszkola).
Nowe przepisy kładą większy nacisk na realizację w żywieniu przedszkolnym i stołówce szkolnej zasad zdrowego żywienia oraz elementów tzw. diety planetarnej – modelu żywienia łączącego troskę o zdrowie i środowisko.
Podkreślają większy udział w tym żywieniu produktów pochodzenia roślinnego – warzyw, owoców, nasion roślin strączkowych, pełnoziarnistych produktów zbożowych, ale także roślinnych alternatyw wyrobów mlecznych wzbogaconych co najmniej w wapń i witaminę B12 spełniających określone kryteria co do zawartości cukrów, tłuszczu i soli.
Praktyczne zmiany w stołówkach – dieta planetarna
- Zwiększenie ilości posiłków z wykorzystaniem nasion roślin strączkowych.
- Zwiększenie ilości posiłków z wykorzystaniem produktów zbożowych pełnoziarnistych.
- Zwiększenie ilości warzyw i owoców w diecie. W znowelizowanym rozporządzeniu doprecyzowano, że udział warzyw musi być większy.
- Korzystanie z sezonowych warzyw i owoców a także z regionalnych produktów.
- Ograniczenie spożycie mięsa i produktów mięsnych. W przypadku obiadu mięsnego wskazano, że danie powinno być przygotowane z mięsa świeżego.
- Ograniczenie ilości spożywanego cukru.
Aby wzmocnić te cele, warto regularnie, zarówno w przedszkolu, jak i szkole, co najmniej raz w tygodniu planować obiad (niezależnie od tego z ilu potraw się on składa) z uwzględnieniem nasion roślin strączkowych jako pełnowartościowego drugiego dania bez udziału produktów odzwierzęcych.
Nowością w przepisach jest uwzględnienie potrzeb osób, które nie spożywają produktów odzwierzęcych. Zapisy wskazują, że dla takich osób, w dni, kiedy w ramach obiadu podawana jest potrawa mięsna lub z udziałem produktów odzwierzęcych lub ryba, powinna być dostępna alternatywna potrawa roślinna, w szczególności na bazie nasion roślin strączkowych.
Określono produkty, które mogą być uwzględniane w posiłkach w przedszkolu i szkole pod warunkiem spełnienia kryterium zawartości cukrów, tłuszczu, soli.
Żywienie w przedszkolu i szkole powinno być planowane zgodnie z aktualnymi normami żywienia dla populacji polskiej dla danej grupy wiekowej, w nowych przepisach bardziej jednoznacznie wskazano na konieczność pokrycia zapotrzebowania na energię i podstawowe składniki odżywcze tj. białko, węglowodany i tłuszcze. Dzieci uczęszczające do przedszkola czy szkoły nie są grupą jednorodną pod względem zapotrzebowania energetycznego. Dlatego w nowym rozporządzeniu wskazano na konieczność wyliczenia normy średnioważonej w odniesieniu do zapotrzebowania energetycznego dla danej grupy żywionych oraz określono, jaki procent dziennego zapotrzebowania energetycznego powinny pokrywać posiłki podawane w placówkach. Zgodnie z zapisami, w przedszkolach żywienie powinno pokrywać 70-75% dziennego zapotrzebowania energetycznego, liczonego w ujęciu dekadowym (średnia z 10 dni). W szkole, gdzie podawany jest z reguły wyłącznie obiad to obiad jednodaniowy (drugie danie) powinien pokrywać 20% całodziennego zapotrzebowania energetycznego, zaś dwudaniowy – 30%.
Nowe rozporządzenie „sklepikowe” w większym zakresie niż do tej pory implementuje zasady zdrowego żywienia i elementy diety planetarnej w żywieniu realizowanym w jednostkach systemu oświaty.