Światowy Dzień bez Tytoniu
Światowy Dzień bez Tytoniu w 2026 roku odbędzie się 31 maja (niedziela), jak co roku organizowany przez WHO, stanowi ważny element działań Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie promocji zdrowia oraz przeciwdziałania uzależnieniu od nikotyny. W 2026 r., podobnie jak w roku ubiegłym, hasło kampanii Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) brzmi: „Unmasking the appeal – countering nicotine and tobacco addiction”, co podkreśla konieczność ujawniania mechanizmów marketingowych przemysłu nikotynowego oraz przeciwdziałania ich wpływowi, zwłaszcza na dzieci i młodzież. To kluczowy moment dla edukacji o skutkach palenia.
Cel: Zwrócenie uwagi na ponad 8 milionów przedwczesnych zgonów rocznie i walka z uzależnieniem.
Temat wiodący (2026): Przeciwdziałanie strategom przemysłu tytoniowego, które uzależniają młodzież poprzez nowe produkty.
Kontekst prawny w Polsce (2025/2026): W 2026 roku w pełni obowiązują znowelizowane przepisy, m.in. zakaz sprzedaży e-papierosów i woreczków nikotynowych małoletnim oraz zakaz ich sprzedaży przez internet
W kampanii realizowanej przez Państwową Inspekcję Sanitarną pozostajemy przy haśle „Nowe formy – stare pułapki”, które stało się rozpoznawalnym elementem działań edukacyjno-profilaktycznych.
Według Głównego Inspektora Sanitarnego 30 proc. uczniów w wieku od 15 do 19 lat regularnie pali elektroniczne papierosy, a 60 proc. co najmniej raz ich próbowało. GIS wskazał też, iż młodzi ludzie wybierają tę formę konsumpcji nikotyny m.in. z powodu niskiego kosztu i smaku liquidów. Młodzież niestety traktuje e-papierosy jako mniej ryzykowne, nie zdając sobie sprawy, że są to narzędzia do uzależnienia od różnych substancji. GIS podkreślił, że istnieją udokumentowane przypadki zatruć płynem z e-papierosów wśród dzieci i dorosłych. Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorób (Centers for Disease Control and Prevention - CDC) wprowadziło termin EVALI (e-cigarette, or vaping, product use associated lung injury), aby opisać choroby i urazy płuc związane z używaniem e-papierosów lub waporyzacją. Wapowanie – inaczej korzystanie z e-papierosa lub też juuling, od słowa „juul” oznaczającego elektronicznego papierosa, który ma kształt pen driva. W urządzeniu typu „Juul” wytwarzany jest aerozol. Juul posiada wysoką zawartość nikotyny, pojedyncza kapsułka zawiera tyle samo nikotyny, co paczka 20 zwykłych papierosów. Tak wysokie stężenie nikotyny może powodować u nastolatków szybki rozwój uzależnienia.
GIS zwraca uwagę na fakt, że e-papierosy są także używane jako urządzenia do inhalacji substancjami psychoaktywnymi. W Polsce odnotowano dwa zgony na skutek zażycia fentanylu przy użyciu e-papierosa.
GIS zwraca uwagę również na fakt, iż palenie tytoniu jest jedną z głównych przyczyn chorób serca i udaru mózgu w Polsce. W przypadku osób palących ryzyko zachorowania na udar mózgu oraz chorobę wieńcową serca może zwiększyć się nawet czterokrotnie. Palenie zabija co roku 6 milionów ludzi na całym świecie. Jeśli więc w Światowy Dzień bez Tytoniu palenie rzuci chociaż kilkadziesiąt osób, będzie to dobra wiadomość. Zachęcamy palaczy do rzucania palenia papierosów.