Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Jeleniej Górze

Bakteria ta występuje w naszym najbliższym otoczeniu – w wodzie czy glebie, ale również w kranach ciepłej wody.

Źródłem zakażenia pałeczkami Legionella w obiektach mogą być:

• instalacje ciepłej wody, 
• klimatyzatory,
• nawilżacze powietrza,
• baseny,
• myjnie,
• inhalatory.

Kolonizacji bakterii sprzyja temperatura w zakresie 25-45 °C (optymalna do ich rozwoju wynosi 38 °C), niskie stężenie środków dezynfekcyjnych, stagnacja wody i inne czynniki takie jak obecność innych mikroorganizmów czy biofilmu.

W warunkach optymalnych wzrost bakterii Legionella trwa od 2 do 6 dni. Szybkość wzrostu przyspiesza dodatkowo podłoże bogate w żelazo i mangan, wysoka wilgotność, dostępność dwutlenku węgla oraz optymalna temperatura. Dlatego aktualne przepisy przewidują temperaturę ciepłej wody użytkowej 55-60°C. W temperaturze 55°C bakterie Legionella żyją około 20 min, w temperaturze 60°C – około 2 minut, a giną w temperaturze ok. 70°C. Poniżej temperatury 20 °C stopień rozmnażania znacząco spada, ale bakteria może przetrwać w stanie uśpienia przy dużo niższych temperaturach do czasu pojawienia się sprzyjających warunków rozwoju.

Legionelloza

Legionelloza rozpoznawalna jest pod dwoma postaciami: chorobą legionistów oraz gorączką Pontiac. Choroba legionistów wywołana jest przez wdychanie aerozolu wodnego. Bakterie mogą dostać się do organizmu poprzez drogi oddechowe (prysznice, aerozol wodny) powodując zakażenie. Rzadko zdarza się zakażenie przez zachłyśnięcie wodą z bakteriami. Szczególnie niebezpieczne są bakterie z gatunku Legionella pneumophila. Przy chorobie legionistów objawy chorobowe występują nagle i  zaczynają się od złego samopoczucia, bólu mięśni, gorączki 39-40°C. Najczęstszą konsekwencją zakażenia Legionellą jest postać płucna choroby.  Drugą postacią legionellozy jest gorączka Pontiac. Jej objawy przypominają zwykłą grypę: ból głowy, gorączka, bóle mięśni, dreszcze, uczucie rozbicia.

Postać	Choroba legionistów	Gorączka Pontiac
Okres inkubacji	2-10 dni	5 godzin do 3 dni
Czas trwania choroby	Kilka tygodni	2 – 5 dni
Śmiertelność	W zależności od stanu pacjenta i jego odporności może wynosić 40-80%	Brak
Objawy	gorączka, ból głowy, suchy kaszel, czasami odkrztuszanie krwi, dreszcze, ból mięśni, trudności w oddychaniu, ból w klatce piersiowej, biegunka, wymioty, nudności, splątanie i delirium , niewydolność nerek, hiponatremia.	objawy grypopodobne, osłabienie, zmęczenie, wysoka gorączka i dreszcze, bóle mięśni, ból głowy, bóle stawów, biegunka, nudności, wymioty (mała liczba osób), trudności w oddychaniu, duszność, suchy kaszel.

Leczenie legionellozy: W leczeniu legionellozy stosuje się antybiotyki, czas leczenia wynosi ok. 2 tygodnie. 

Zwalczanie legionelli:

Zwalczanie Legionelli jest jednym z najważniejszych zadań w zakresie uzdatniania wody:

• dezynfekcja termiczna – to okresowe podwyższenie temperatury wody w całej sieci ciepłej wody użytkowej, w tym we wszystkich punktach czerpalnych. Główną zaletą dezynfekcji termicznej jest niezmieniona jakość wody. 
• dezynfekcja chemiczna - stosuje się osobno lub w połączeniu z dezynfekcją termiczną. Chlorowanie jest stosunkowo tanią i szeroko rozpowszechnioną metodą dezynfekcji wody. 

 

Zwalczanie Legionelli – podstawowa profilaktyka:

• odpowiednia izolacja rur zimnej wody w celu zapobiegania jej podgrzania instalacją lub technologiami podgrzewu wody ciepłej
• funkcjonalna izolacja rur instalacji ciepłej wody użytkowe przeciw obniżaniu temperatury wody ciepłej poniżej zalecanej (55°C)
• zabezpieczenie wystarczającej i bezproblemowej cyrkulacji wody
• regularne czyszczenie oraz wypłukanie szlamu i osadów z pionów i zasobników ciepłej wody użytkowej
• regularne czyszczenie filtrów sitkowych przed wodomierzami
• montaż urządzenia do uzdatniania ciepłej wody użytkowej.