Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Kutnie

W związku ze wzrostem liczby zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kutnie przypomina o zasadach profilaktyki oraz możliwości szczepienia ochronnego.

WZW A, potocznie nazywane „żółtaczką pokarmową”, jest chorobą zakaźną wywoływaną przez wirusa zapalenia wątroby typu A (HAV). Na zakażenie narażona jest każda osoba, która nie posiada odporności.

Szczepienia przeciwko WZW A

Zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na 2026 rok szczepienie przeciwko WZW A jest szczególnie zalecane:

• osobom wyjeżdżającym do krajów o wysokiej lub pośredniej endemiczności WZW A;
• dzieciom w wieku przedszkolnym i szkolnym oraz młodzieży, które nie chorowały na WZW A;
• osobom z grup ryzyka, w których obserwuje się zwiększoną liczbę zachorowań;
• osobom zatrudnionym przy produkcji i dystrybucji żywności, usuwaniu odpadów komunalnych i płynnych nieczystości oraz konserwacji urządzeń służących tym celom;
• pracownikom ochrony zdrowia mającym kontakt z chorymi na WZW A
  lub wirusem HAV.

Skuteczność szczepień przeciwko WZW A jest wysoka i dotyczy zarówno profilaktyki przed-, jak i poekspozycyjnej. Profilaktykę poekspozycyjną zaleca się osobom nieuodpornionym, a narażonym na zakażenie poprzez kontakt z osobą chorą na WZW typu A. Po kontakcie z osobą chorą szczepienie poekspozycyjne należy wykonać w ciągu 14 dni od narażenia.

Jak dochodzi do zakażenia?

Wirus HAV przenosi się głównie drogą kałowo-doustną, dlatego WZW A często określane jest mianem „choroby brudnych rąk”.

Do zakażenia może dojść poprzez:

• kontakt z osobą zakażoną;
• spożycie skażonej żywności lub wody;
• kontakty seksualne, szczególnie analne.

 

Objawy WZW A

Choroba (przede wszystkim u osób dorosłych) charakteryzuje się nagłym początkiem
i wyraźnymi objawami, takimi jak:

• objawy grypopodobne (w pierwszym okresie);
• objawy ze strony układu pokarmowego: odbijanie, zgaga, nudności, wzdęcia, uczucie wczesnej sytości;
• ciemny mocz, blade stolce, żółtaczka (zażółcenie skóry, białkówek oczu, błon śluzowych).

Okres wylęgania (tj. od zakażenia do wystąpienia objawów) wynosi średnio 28-30 dni (zakres od 15 do 50 dni).

Kiedy chory zaraża?

Osoba zakażona może wydalać wirusa już na 2-3 tygodnie przed pojawieniem się objawów oraz przez około tydzień po ich wystąpieniu. Największe ilości wirusa znajdują się w kale.

Czynniki zwiększające ryzyko zakażenia:

• wspólne zamieszkiwanie z osobą chorą;
• kontakt z dziećmi uczęszczającymi do żłobków i przedszkoli;
• podróże do krajów, gdzie WZW A występuje częściej;
• spożywanie surowych owoców morza;
• praca związana z usuwaniem odpadów i ścieków.

Leczenie

Nie istnieje leczenie przyczynowe WZW A. Stosuje się wyłącznie leczenie objawowe. Choroba nie przechodzi w postać przewlekłą, jednak pełny powrót do zdrowia może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy.

Jak zapobiegać zakażeniu?

Podstawą profilaktyki jest:

• dokładne mycie rąk;
• przestrzeganie zasad higieny żywności;
• korzystanie z bezpiecznej wody pitnej;
• stosowanie zasad WHO dotyczących bezpiecznego przygotowywania
  i spożywania żywności.

 

Najskuteczniejszą metodą ochrony przed WZW A jest szczepienie ochronne, które zapewnia długotrwałą odporność, utrzymującą się nawet około 20 lat.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kutnie zachęca do zapoznania się z zaleceniami i korzystania ze szczepień ochronnych.

 

Źródło: Główny Inspektorat Sanitarny