Antybiotykooporność - jedno z największych wyzwań współczesnej medycyny
10.03.2026
Antybiotykooporność – jedno z największych wyzwań współczesnej medycyny
Antybiotyki należą do najważniejszych odkryć w historii medycyny. Dzięki nim wiele chorób zakaźnych, które jeszcze kilkadziesiąt lat temu były śmiertelne, stało się możliwe do skutecznego leczenia. Niestety ich nadmierne i niewłaściwe stosowanie doprowadziło do narastania zjawiska antybiotykooporności (AMR – antimicrobial resistance).
Antybiotykooporność oznacza zdolność bakterii i innych drobnoustrojów do przetrwania działania leków przeciwdrobnoustrojowych. W efekcie zakażenia stają się coraz trudniejsze do leczenia, a niektóre mogą okazać się wręcz nieuleczalne. Problem ten stanowi obecnie jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla zdrowia publicznego na świecie.
Rozwój oporności drobnoustrojów jest związany m.in. z:
- niewłaściwym stosowaniem antybiotyków (np. przy infekcjach wirusowych),
- nieprzestrzeganiem zaleceń dotyczących dawkowania i czasu leczenia,
- nadmiernym stosowaniem antybiotyków w medycynie i weterynarii,
- niewystarczającą kontrolą zakażeń i higieny.
Konsekwencje antybiotykooporności mogą być bardzo poważne – wydłużony czas leczenia, większe ryzyko powikłań, konieczność stosowania silniejszych leków oraz wzrost kosztów opieki zdrowotnej.
EU-JAMRAI 2 – europejska inicjatywa przeciwko antybiotykoodporności
W odpowiedzi na narastający problem oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe powstał projekt EU-JAMRAI 2 (European Joint Action on Antimicrobial Resistance and Healthcare-Associated Infections 2).
Jest to wspólna inicjatywa krajów europejskich, realizowana w latach 2024–2027, której celem jest wzmocnienie współpracy międzynarodowej oraz wsparcie państw w działaniach ograniczających rozwój antybiotykooporności.
Projekt skupia ponad 120 partnerów z około 30 krajów Europy i koncentruje się na takich działaniach jak:
- wspieranie krajowych strategii przeciwdziałania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe,
- poprawa nadzoru nad zakażeniami i stosowaniem antybiotyków,
- wzmacnianie systemów ochrony zdrowia w walce z AMR,
- edukacja społeczeństwa oraz środowiska medycznego.
Projekt promuje również podejście „One Health – Jedno Zdrowie”, które podkreśla, że zdrowie ludzi, zwierząt i środowiska jest ze sobą ściśle powiązane.
Kampania edukacyjna i zwiększanie świadomości
Jednym z ważnych elementów inicjatywy EU-JAMRAI 2 jest prowadzenie kampanii edukacyjnych zwiększających świadomość społeczną na temat odpowiedzialnego stosowania antybiotyków.
Przykładem jest międzynarodowa kampania „Sketching Antimicrobial Resistance” („Obrazując lekooporność”), która łączy naukę i sztukę, angażując ilustratorów z wielu krajów Europy w tworzenie materiałów edukacyjnych na temat zagrożeń wynikających z antybiotykooporności.
Celem kampanii jest pokazanie, że każdy z nas może mieć wpływ na ograniczenie rozprzestrzeniania się opornych bakterii poprzez:
- stosowanie antybiotyków wyłącznie z zalecenia lekarza,
- przestrzeganie zaleceń dotyczących leczenia,
- dbanie o higienę i profilaktykę zakażeń,
- właściwą utylizację niewykorzystanych leków.
Więcej informacji o projekcie oraz materiały edukacyjne dostępne są na stronie europejskiej inicjatywy: