Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Radomiu

Sytuacja epidemiologiczna

Na dzień 20 maja 2026 r. zidentyfikowano ponad 900 podejrzanych przypadków, w tym 119 śmiertelnych. Udało się potwierdzić 101 przypadków zakażenia wirusem Bundibugyo w DRK, w tym 10 śmiertelnych i 7 potwierdzonych przypadków w Ugandzie, w tym 1 śmiertelny. 3 osoby zakażone podróżowały z DRK do Ugandy w celu uzyskania pomocy medycznej (uznawane są jako przypadki importowane). W DRK zdecydowaną większość przypadków podejrzanych odnotowano w prowincji Ituri (strefy zdrowia Mongbwalu i Rwampara), zaś potwierdzone przypadki - w prowincji Ituri, Kiwu Północne i Kiwu Południowe (sąsiadujące ze sobą). Zidentyfikowano ponad 1745 osób z kontaktu. Sytuacja zmienia się dynamicznie. Obserwowane ognisko charakteryzuje się wyraźnym wzrostem liczby przypadków i liczby zgonów, a posiadane dane wskazują na fazę eskalacji. Niewykluczone, że w kolejnych dniach obserwowany będzie gwałtowny wzrost liczby nowych przypadków. WHO ocenia ryzyko jako bardzo wysokie dla DRK oraz wysokie dla Ugandy. Podobnie jako wysokie ocenianie jest ryzyko dla krajów sąsiadujących z obszarami dotkniętymi ogniskiem, natomiast dla pozostałych krajów świata ryzyko oceniane jest jako niskie. ECDC szacuje, że ryzyko dla populacji krajów UE/EOG pozostaje na razie bardzo niskie, również w kontekście wtórnej transmisji i utrwalenia się dróg dalszego rozprzestrzeniania, z uwagi na sprawne mechanizmy wczesnego wykrywania zachorowań, wysokie standardy opieki medycznej, możliwość natychmiastowego zapewnienia izolacji i właściwych środkowych ochrony osobistej. Nie można jednak całkowicie wykluczyć pojawienia się w krajach UE pojedynczych przypadków zawleczeń z krajów objętych ogniskiem. Ryzyko stale jest jednak analizowane, a w razie konieczności ocena ryzyka będzie aktualizowana.

Zalecenia dla podróżujących

WHO i ECDC wspólnie zalecają wdrożenie kontroli wyjazdowej na międzynarodowych lotniskach, w portach morskich i na głównych przejściach granicznych w krajach  dotkniętych epidemią, która powinna obejmować co najmniej wypełnienie dedykowanego kwestionariusza, pomiar temperatury oraz ocenę ogólnego stanu zdrowia. Nie jest natomiast wskazywane takie samo podejście do kontroli wjazdowych u osób powracających z obszarów dotkniętych epidemią, ponieważ będzie wykazywało niewielką wartość dodaną, jeżeli kontrola przy wyjeździe została przeprowadzona dokładnie. Kontrola wjazdowa nie jest uznawana w obecnej sytuacji za skuteczny środek kontroli, gdyż zakażeni podróżni mogą znajdować się w okresie wylęgania choroby i w związku z tym nie wykazywać objawów w momencie kontroli. Zamiast tego kładziony jest duży nacisk na wzmożenie nadzoru krajowego oraz przygotowanie systemu ochrony zdrowia poprzez budowanie świadomości pracowników medycznych w zakresie rozpoznawania objawów zakażenia i procedur postępowania, a także dokonanie przeglądu posiadanych zasobów. W chwili obecnej zamykanie granic nie jest rekomendowane. Osoby podróżujące powinny zostać zaznajomione z obecnie wprowadzonymi zaleceniami związanymi z obserwowaną sytuacją, które można im dostarczać za pomocą dogodnych środków masowego przekazu (np. w postaci infografik, plakatów itp.). Podróżni udający się do krajów afrykańskich, gdzie zdarzają się ogniska choroby wirusowej Ebola, powinni zawsze mieć świadomość, żeby: - unikać kontaktów z osobami wykazującymi objawy chorobowe, ich płynami ustrojowymi, jak też z ciałami lub płynami ustrojowymi osób zmarłych, -nie spożywać mięsa dzikich zwierząt, -unikać kontaktu ze zwierzętami żywymi i martwymi, -myć i obierać przed spożyciem owoce i warzywa, regularnie myć ręce mydłem lub stosować właściwe środki do dezynfekcji rąk, -stosować bezpieczne praktyki seksualne.

Ogólnie informacje o zakażeniach wirusem Bundibugyo

Choroba wirusowa Ebola wywoływana jest przez wirusy z rodzaju Orthoebolavirus, do którego zalicza się m.in. wirus Ebola, Sudan, Zair, Bundibugyo. To stosunkowo rzadka choroba, która wykazuje potencjał do powodowania ognisk epidemicznych charakteryzujących się wysokim wskaźnikiem śmiertelności.

Transmisja zakażeń wirusem Bundibugyo wymaga bezpośredniego kontaktu z krwią (np. przez błony śluzowe lub uszkodzoną skórę) lub innymi płynami ustrojowymi (np. śliną, moczem, wymiotami) osób zakażonych (żyjących lub zmarłych), a także z wszelkimi powierzchniami i materiałami nimi zanieczyszczonymi. Do zakażenia może dojść również poprzez kontakt z żywymi lub martwymi zakażonymi zwierzętami (np. małpami, antylopami, nietoperzami), spożywanie potraw z ich mięsa, jak też podczas odwiedzania jaskiń lub kopalń, gdzie nietoperze mają kryjówki. Pracownicy medyczni mogą ulec zakażeniu w wyniku opieki nad zakażonymi pacjentami bez stosowania odpowiednich środków ochrony osobistej, przy przypadkowym zranieniu igłą lub rozprysku. Przypuszczalna jest też transmisja drogą kontaktów seksualnych albo poprzez transfuzję krwi czy przeszczep narządów. Generalnie rzecz biorąc, choroby wirusowej Ebola nie uznaje się za przenoszoną drogą powietrzną. Zazwyczaj nie jest zakaźna przed wystąpieniem objawów. Okres wylęgania choroby wynosi od 2 do 21 dni (średnio 6 dni). Faza prodromalna trwa ok. 10 dni, kiedy u zakażonego magle występują objawy grypopodobne. Następnie może pojawić się osłabienie, brak apetytu, biegunka, nudności, wymioty. Kolejny etap choroby charakteryzuje się objawami ze strony układu nerwowego, naczyniowego, oddechowego, symptomami żołądkowo-jelitowymi, mogą również wystąpić objawy krwotoczne. Choroba nierzadko kończy się śmiercią w wyniku połączenia niewydolności wielonarządowej i wstrząsu hipowolemicznego spowodowanego poważną utratą płynów. W przeciwieństwie do choroby wywołanej wirusem Ebola Zair, nie istnieje zatwierdzona szczepionka ani skuteczne leczenie przeciwko chorobie wywołanej wirusem Bundibugyo. Trwają działania badawczo-rozwojowej mające na celu koordynację prac nad potencjalnymi medycznymi środkami przeciwdziałania.

Więcej informacji

Dokładniejsze informacje, oprócz wyżej przytoczonych, można znaleźć na stronie internetowej GIS oraz instytucji międzynarodowych związanych ze zdrowiem publicznym, m.in.:

-GIS: Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie ogniska gorączki krwotocznej Ebola wywołanej przez wirusa Bundibugyo (BVD) w Demokratycznej Republice Konga (DRK) i Ugandzie - Główny Inspektorat Sanitarny - Portal Gov.pl

-ECDC: Factsheet about Ebola disease

-ECDC dodatkowo uruchomiło dedykowaną zakładkę dotyczącą obecnie

obserwowanego ogniska, która jest na bieżąco aktualizowana:

Ebola disease outbreak in the Democratic Republic of the Congo and Uganda

Disease Outbreak News:

https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2026-DON603