Wścieklizna !
19.06.2026
Wścieklizna to jedna z najgroźniejszych chorób wirusowych, która niemal zawsze prowadzi do śmierci po wystąpieniu objawów!
Jak dochodzi do zakażenia?
Do zakażenia najczęściej dochodzi poprzez ugryzienie, zadrapanie lub pozorne nieszkodliwe polizanie uszkodzonej skóry przez zakażone zwierzę.
Unikanie kontaktu ze zwierzętami zmniejsza ryzyko, ale nie eliminuje go całkowicie.
Nawet jeśli zwierzę wygląda uroczo należy uważać. Do powszechnych nosicieli zaliczamy psy, które odpowiadają za większość przypadków wścieklizny, ale również koty, małpy, lisy, nietoperze czy szopy, nawet jeśli wyglądają na zdrowe.
Objawy
Ważny fakt – okres inkubacji trwać może 3-8 tygodni (lub dłużej)!
po nim pojawiają się niespecyficzne objawy:
- gorączka, ból głowy, nudności (ogólne osłabienie),
- niepokój, pobudzenie,
- nietypowe mrowienie, kłucie lub pieczenie w miejscu rany,
- wodowstręt, światłowstręt,
- zaburzenia świadomości,
- nadmierne ślinienie i trudności w połykaniu,
- ostre zapalenie mózgu i rdzenia,
- rozdrażnienie niepokój,
- napady drgawek bolesne skurcze mięśni gardła i przełyku.
UWAGA DLA PODRÓŻUJĄCYCH!
Wścieklizna może nie być w myślach podróżnych, ale może być na ich planach podróży.
Ekspozycja na wściekliznę jest prawdopodobnie jednym z najczęstszych zagrożeń zdrowotnych dla podróżnych zagranicznych. Wścieklizna występuje w ponad 150 krajach. Kontakt ze zwierzętami jest często zgłaszany w popularnych kierunkach endemicznych wścieklizny, w tym w Azji, Afryce, na Bliskim Wschodzie oraz w niektórych częściach obu Ameryk.
Jak się chronić?
Leczenie swoiste nie istnieje. Najskuteczniejszą ochroną są szczepienia, które są wskazane dla osób w każdym wieku.
O szczepionce
Ludzkie szczepionki przeciw wściekliźnie zawierają zabitego wirusa wścieklizny. Podawane są profilaktycznie osobom narażonym zawodowo na kontakt ze wściekłymi zwierzętami lub podróżującymi w tereny endemiczne. Stosuje się również szczepienia po narażeniu na kontakt z wirusem, np. u osób które zostały pogryzione lub miały kontakt ze śliną zakażonego lub potencjalnie zakażonego zwierzęcia. Szczepienia profilaktyczne stosowane są w trzech dawkach szczepienia podstawowego w odstępach 0, 7, 21-28 dni. Po 12 miesiącach podaje się dawkę uzupełniającą po 12 miesiącach, a następnie dawki przypominające co 5 lat. Po kontakcie ze zwierzęciem podejrzanym o zakażenie, osobom wcześniej niezaszczepionym podaje się 5 dawek szczepionki w odstępach czasu 0, 3, 7, 14 oraz 28 – 30 dni oraz immunoglobulinę z pierwszą dawką szczepionki. Osobom wcześniej zaszczepionym podajemy 2 dawki szczepionki w odstępach czasu 0, 3 dni, bez immunoglobuliny. Szczepienie zapewnia 100% skuteczności.
Po podaniu szczepionki mogą występować lekkie odczyny miejscowe, np. zaczerwienienie, obrzęk, bolesność lub świąd w miejscu podania szczepionki, ogólne odczyny, np. ból i /lub zawrót głowy, bezsenność, gorączka, ból brzucha, kołatanie serca. Sporadycznie zgłaszano ciężkie odczyny neurologiczne, ale brak jest dowodów na ich związek z podaniem szczepionki.
Na terenie woj. mazowieckiego powiatu radomskiego szczepienia poekspozycyjne przeciwko wściekliźnie wykonywane są w: