Powrót

18 listopada Europejski Dzień Wiedzy Antybiotykach

17.11.2026

Jedno zdrowie, jedno działanie: zapobiegaj AMR już teraz, w półkolu znajduje się zarys zwierzęcia, człowieka i drzewa, obok napis AMR- oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe

Oporność drobnoustrojów na środki przeciwdrobnoustrojowe jest jednym z największych współczesnych zagrożeń zdrowia publicznego. Od 2008roku, 18 listopada corocznie obchodzony jest Europejski Dzień Wiedzy Antybiotykach a w dniach 18-24 listopada obchodzony jest Światowy Tydzień Wiedzy o Oporności na Środki Przeciwdrobnoustrojowe ustanowiony przez Światową  organizację Zdrowia.

Tegoroczna kampania odbywa się pod hasłem „Jedno zdrowie, jedno działanie: zapobiegaj AMR już teraz”.

Przyczynami narastania i rozprzestrzeniania się oporności na leki są:

  • stosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych w rolnictwie oraz w hodowli i leczeniu zwierząt, mimo prawnych ograniczeń w krajach w Unii Europejskiej,
  • nadużywanie i niewłaściwe stosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych w leczeniu ludzi – zbyt częste przepisywanie antybiotyków w nieuzasadnionych przypadkach (np. w chorobach wirusowych, w stanach zapalnych nieinfekcyjnych),
  • samoleczenie – przyjmowanie antybiotyków „na własną rękę” np. pozostałych po poprzednich terapiach i nadużywanie leków przeciwdrobnoustrojowych dostępnych bez recepty,
  • stosowanie antybiotyków niezgodne z zaleceniami lekarza – przerywanie leczenia lub niewłaściwe odstępy czasu między dawkami.

Drobnoustroje pod wpływem obecnych w środowisku leków podlegają przemianom genetycznym tzw. mutacjom, których celem jest przeżycie mimo ekspozycji na czynnik toksyczny dla nich.

W leczeniu zakażeń często istnieje konieczność poszukiwania tzw. terapii ratunkowych. Nierzadko, w celu przełamania oporności drobnoustroju, niezbędne jest zastosowanie antybiotykoterapii złożonej, a są już takie sytuacje, gdy żaden z dostępnych antybiotyków nie jest skuteczny.

Antybiotyki działają tylko na bakterie – nie leczą infekcji wirusowych takich jak grypa, RSV czy COVID-19. Każdy pacjent powinien stosować antybiotyk wyłącznie w przypadku potwierdzonego lub wysoko prawdopodobnego zakażenia bakteryjnego, zgodnie z zaleceniami lekarza - w odpowiednich dawkach i czasie trwania terapii.

Pacjenci nie powinni:

  • sięgać po antybiotyki pozostałe po wcześniejszym leczeniu,
  • przerywać kuracji przy pierwszej poprawie,
  • dzielić się antybiotykiem z innymi osobami.

Niezwykle istotna jest również asertywna postawa lekarzy: decyzja o przepisaniu antybiotyku powinna wynikać z analizy danych klinicznych, wytycznych i dostępnej diagnostyki, a nie z presji pacjenta. Zjawisko „wymuszania recepty na antybiotyk” przy infekcjach, które są prawdopodobnie wirusowe, pozostaje jednym z czynników napędzających oporność.

Szczepienia ochronne są ważnym narzędziem ograniczania antybiotykoodporności, ponieważ:

  • zapobiegają chorobom, które mogłyby wymagać antybiotykoterapii,
  • zmniejszają ryzyko powikłań bakteryjnych po chorobach wirusowych (np. po grypie),
  • ograniczają krążenie patogenów w populacji i transmisję wrażliwych i opornych szczepów.

Wzmacnianie odporności populacyjnej – zarówno poprzez szczepienia, jak i przez zdrowy styl życia (aktywność fizyczna, prawidłowe odżywianie, higiena snu, unikanie alkoholu i palenia tytoniu) –zmniejsza występowanie infekcji, a więc redukuje liczbę sytuacji, w których antybiotyk w ogóle może być potrzebny.

 

Dla Państwa potrzeb, materiały elektroniczne są dostępne na stronie kampanii:

https://antybiotyki.edu.pl/edwa/ .

Ponadto w dniach 16-30 listopada za pośrednictwem platformy e-learningowej

https://antybiotyki.edu.pl/  można uczestniczyć w sympozjum z okazji EAAD/WAAW

Materiały

Europejski​_Dzień​_Wiedzy​_Antybiotykach​_plakat
Europejski​_Dzień​_Wiedzy​_Antybiotykach​_plakat.jpg 1.43MB
{"register":{"columns":[]}}