Regionalna Dyrekcja
Ochrony Środowiska w Warszawie

Jeśli znajdziesz ranne lub martwe zwierzę dziko występującego gatunku, nie należy go dotykać ani się do niego zbliżać. W przypadku rannego osobnika może to spowodować niepokojenie zwierzęcia i niepotrzebny stres, ale także stanowić zagrożenie dla nas (np. pogryzienie). W przypadku martwego osobnika, kontakt fizyczny może wiązać się z zakażeniem chorobami odzwierzęcymi, np. wścieklizną.

Rannemu zwierzęciu powinno się udzielić jak najszybciej pomocy weterynaryjnej, w szczególności, jeśli to konieczne, zapewnić sprawny transport do najbliższego ośrodka rehabilitacji dzikich zwierząt. W województwie mazowieckim jest dziewięć tego typu placówek - Lista ośrodków rehabilitacji dzikich zwierząt w województwie mazowieckim. 

Instytucją, która powinna podjąć w pierwszej kolejności działania względem rannego zwierzęcia potrzebującego pomocy, jest urząd gminy lub wyodrębnione w ramach struktury gminy jednostki organizacyjne. Dla przykładu na terenie Warszawy są to: Ekopatrol Straży Miejskiej – tel. 986, Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt Lasów Miejskich w Warszawie – tel. 22 756 34 75, Ośrodek Rehabilitacji Ptaków Chronionych „Ptasi Azyl” w Warszawskim Ogrodzie Zoologicznym – tel. 22 670 22 07. W przypadku kolizji drogowej, w której uczestniczy dzikie zwierzę (np. sarna, jeleń, łoś, wilk), należy powiadomić Policję, dzwoniąc pod numer telefonu 112. Numer alarmowy 112 jest także właściwy, aby zgłosić znalezienie martwego zwierzęcia. Dodatkowo w przypadku zdarzeń drogowych, wskazanym jest poinformowanie zarządcy terenu (np. GDDKiA, zarząd dróg wojewódzkich lub powiatowych), nadleśnictwa oraz inspekcji weterynaryjnej.

Dokonując zgłoszenia, istotne jest podanie jak najdokładniejszej lokalizacji - gmina, miejscowość, adres, numer drogi lub linii kolejowej (optymalnie kilometraż na podstawie oznaczeń/słupków).

Zarówno w przypadku rannego, jak i martwego zwierzęcia, jeśli znajduje się ono na drodze i może stwarzać zagrożenie, należy w pierwszej kolejności zadbać o swoje bezpieczeństwo, a następnie zabezpieczyć miejsce (włączyć światła awaryjne, założyć kamizelkę odblaskową, ustawić trójkąt ostrzegawczy) i powiadomić właściwe służby. Zgodnie z obowiązującym prawem, w przypadku potrącenia zwierzęcia, osoba kierująca pojazdem zobowiązana jest, w miarę możliwości, do zapewnienia mu stosownej pomocy np. poprzez zawiadomienie jednej ze służb (m.in. Policja, straż ochrony kolei, straż gminna, Służba Parku Narodowego, organizacja społeczna, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt).

Dziko występujące zwierzęta kręgowe, które możemy znaleźć ranne bądź martwe, mogą należeć do zwierząt łownych (np. sarna, jeleń, łoś, dzik, lis), zwierząt gatunków obcych (np. szop pracz, jenot czy nutria) lub zwierząt objętych ochroną gatunkową (np. wilk, ryś, żubr). W tym aspekcie, poza wyżej wymienionymi podmiotami, wskazane jest powiadomienie:

• miejscowego nadleśnictwa i/lub koła łowieckiego, w przypadku zwierząt łownych,
• regionalnej dyrekcji ochrony środowiska, w przypadku zwierząt objętych ścisłą ochroną gatunkową oraz wydry.

W przypadku Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie, w dni robocze należy kontaktować z właściwym wydziałem spraw terenowych lub Wydziałem Ochrony Przyrody i Obszarów Natura 2000 (Kontakt), w weekendy oraz dni wolne od pracy kontakt jest możliwy na numer tel. 661 660 195.

Wszelkie działania podejmowane wobec gatunków chronionych, powinny odbywać w zgodzie z przepisami prawa. W sytuacjach nagłych (zagrażających życiu bądź zdrowiu ludzi lub zwierząt), wymagających natychmiastowej interwencji (np. zabicia gatunku objętego ochroną ścisłą, jak wilk), należy skontaktować się telefonicznie z Generalną Dyrekcją Ochrony Środowiska, pod dedykowanym numerem telefonu: 669 660 648. Podczas zgłoszenia trzeba poinformować o sposobie wykonania czynności objętej zakazem oraz wskazać podmiot uprawniony do jej przeprowadzenia - np. w przypadku konieczności uśmiercenia zwierzęcia w celu skrócenia cierpienia, możliwe jest podanie środka usypiającego – przez lekarza weterynarii albo zastrzelenie zwierzęcia dzikiego – przez osobę uprawnioną do użycia broni palnej.

Na koniec należy podkreślić, że często zdarzają się przypadki omyłkowego potraktowania młodych zwierząt, jako chorych, rannych czy też potrzebujących pomocy. W tym przypadku wskazana jest daleko posunięta ostrożność. Nie należy zbliżać się do takich zwierząt, dotykać ani też zabierać ich z lasu. W większości przypadków znalezione przez nas młode zwierzę nie jest wcale porzucone. Matka z reguły obserwuje młode, a zbliża się do nich tylko na czas karmienia. Są to naturalne zachowania i strategie ochronne zwierząt (młode zwierzę nie wydziela intensywnego zapachu, jest więc trudniej wyczuwalne przez drapieżniki, nie jest zbyt ruchliwe i ma maskujące ubarwienie). Zabierając do domu czy nawet dotykając takie młode zwierzę, robimy mu wielką krzywdę. Musimy mieć tego świadomość. Możemy przez to narazić je na niebezpieczeństwo ze strony drapieżników, porzucenie przez matkę lub uniemożliwić mu powrót do naturalnego środowiska. A więc nie zabierajmy zwierząt z ich naturalnego środowiska.