Regionalna Dyrekcja
Ochrony Środowiska w Warszawie

26 sierpnia 2026 r.  na terenie nowoutworzonego rezerwatu przyrody Dolina Rzeki Małej miało miejsce uroczyste podpisanie zarządzenia w sprawie ustanowienia rezerwatu. Jest to 200. nowy rezerwat przyrody ustanowiony w trakcie obecnej kadencji Sejmu RP i 199. rezerwat przyrody w województwie mazowieckim.  W spotkaniu udział wzięli m.in. Paulina Hennig-Kloska - Ministra Klimatu i Środowiska i Piotr Otawski - Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska.

Rezerwat powstaje, aby zachować ekosystemy wodno-błotne w dolinie rzeki Małej, w tym ekosystemy bagienne. Obejmuje dolinę rzeki w jej środkowym odcinku na powierzchni 133,49 ha. Jest to szósty rezerwat na terenie podwarszawskiej gminy Piaseczno i 15. na terenie powiatu piaseczyńskiego. Jednocześnie na terenie gmin: Piaseczno i Góra Kalwaria wyznaczona zostaje otulina o powierzchni 285,89 ha, mająca za zadanie chronić rezerwat przed negatywnym wpływem działalności człowieka, w szczególności zabezpieczyć warunki hydrologiczne tego obszaru, poprzez wykluczenie zmian mogących mieć negatywny wpływ na zasilanie rezerwatu w wodę.

W przeszłości fragmenty nowoutworzonego rezerwatu były wykorzystywane jako użytki zielone (tzw. Łąki Baniowskie). W ostatnich latach były one stopniowo wyłączane z dotychczasowego gospodarowania, w wyniku czego coraz większą powierzchnię dziś zajmują szuwary. Dominują w nich takie rośliny, jak trzcina, trzcinnik prosty oraz turzyce (prosowa, błotna). Zbiorowiska te szczególnie atrakcyjnie wyglądają wiosną i wczesnym latem, gdy kwitną kosaćce żółte. Jednocześnie zwiększa się liczba gatunków charakterystycznych dla wilgotnych łąk, a tym samym rośnie bioróżnorodność. Uwagę zwracają murawy zalewowe - naturalne żyzne siedliska, które powstają dzięki okresowym wysokim stanom wody w rzece.

Duży wpływ na dzisiejszy wygląd i charakter rezerwatu ma działalność bobrów europejskich, które osiedliły się w okolicy kilka lat temu. W efekcie budowy tam powstają rozlewiska, co ma niebagatelne znaczenie dla zachowania i renaturalizacji przeważających w tym miejscu łęgów i olsów – drzewostanów, których kondycja jest uzależniona od obecności wody w środowisku. Stałe zabagnienie przy zmieniającym się poziomie zwierciadła wody warunkuje skład gatunkowy łęgów i olsów, w których najliczniej można obserwować olszę czarną, rosnącą w towarzystwie wierzb, topoli i jesionów. Z dolinek wypełnionych okresowo stagnującą wodą wyłaniają się kępy, z których wyrastają drzewa w otoczeniu roślinności takiej jak czartawa błotna, gwiazdnica gajowa czy przytulia błotna. Stąd czasem używana nazwa las na kępach lub las na wodzie. Drzewostany te pełnią ważną rolę retencyjną, wpływającą na pobliskie obszary przyrodnicze. Są też ważnym siedliskiem dla wielu gatunków zwierząt, głównie płazów, ale też ptaków reprezentowanych tu m.in. przez myszołowa, krogulca, błotniaka stawowego, żurawia, puszczyka, czy też kapturkę.

Utworzenie rezerwatu wzmacnia sieć powiązań z sąsiadującymi terenami – Dolina Rzeki Małej znajduje się w granicach Chojnowskiego Parku Krajobrazowego i graniczy z obszarem Natura 2000 Łąki Soleckie PLH140055.  W znacznej części pokrywa się powierzchnią z użytkiem ekologicznym – Rzeka Mała.

Rezerwat powstaje w ramach inicjatywy 100 rezerwatów na stulecie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.

Tereny rezerwatu są zarządzane głównie przez Nadleśnictwo Chojnów, z inicjatywy którego rezerwat został utworzony, natomiast rzeka Mała, od której wziął nazwę, zarządzana jest przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.