Regionalna Dyrekcja
Ochrony Środowiska w Warszawie

Trwają prace nad utworzeniem nowych rezerwatów przyrody w województwie mazowieckim. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie (RDOŚ w Warszawie) przygotował materiały dotyczące planowanych rezerwatów, w tym m.in. mapy i dane przestrzenne, z którymi można się zapoznać (dokumenty są załączone w dolnej części strony).

Konsultacjom poddawane są obecnie trzy nowe planowane rezerwaty przyrody:

• Wyspy Kobylnickie – gminy: Maciejowice, Kozienice i Sieciechów, powiaty: garwoliński i kozienicki

• Stawy w Kraśniczej Woli – gmina Grodzisk Mazowiecki, powiat grodziski, nadleśnictwo Chojnów

• Malamówka - gmina Maciejowice, powiat garwoliński, nadleśnictwo Garwolin

Wniesione w toku konsultacji uwagi i opinie zostaną poddane szczegółowej analizie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie w celu oceny zasadności oraz prawno-formalnych możliwości ich uwzględnienia w treści zarządzenia w sprawie rezerwatu przyrody.

Jak wziąć udział w konsultacjach? 

1. Zapoznaj się z propozycjami rezerwatów przyrody: 

• Mapy planowanych rezerwatów (link);
• Warstwy wektorowe planowanych rezerwatów (link).

2.   Prześlij swoje uwagi lub opinie w terminie do dnia 16 listopada 2026 r. 

     Uzupełnij tabelę z uwagami i prześlij do nas na adres: 

• e-mail: kancelaria@warszawa.rdos.gov.pl; 
• poczta: ul. H. Sienkiewicza 3, 00-015 Warszawa; 
• e-doręczenia: AE:PL-10609-91337-SAIBG-23

Warto wiedzieć, że rezerwaty przyrody obejmują obszary zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym, ekosystemy, ostoje i siedliska przyrodnicze, a także siedliska roślin, siedliska zwierząt i siedliska grzybów oraz twory i składniki przyrody nieożywionej, które wyróżniają się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, kulturowymi lub walorami krajobrazowymi.

Projektowany rezerwat przyrody Wyspy Kobylnickie obejmuje fragment koryta rzeki Wisły wraz z wyspami, łachami, odsypiskami, namuliskami, starorzeczami, odnogami rzecznymi oraz przylegającymi obszarami międzywala. Powierzchnia projektowanego rezerwatu wynosi: 749,38 ha. Obszar projektowanego rezerwatu stanowi jeden z najlepiej zachowanych fragmentów dużej rzeki nizinnej w Polsce. Niemal zupełny brak urządzeń regulacyjnych, infrastruktury technicznej, dróg dojazdowych oraz zabudowy powoduje, że na znacznej długości rzeka zachowała naturalny charakter koryta. W jego obrębie zachodzą procesy charakterystyczne dla dużej rzeki roztokowej, w tym erozja brzegów, transport i akumulacja materiału mineralnego, powstawanie i przemieszczanie się łach piaszczystych i żwirowych, formowanie wysp oraz okresowe przekształcanie odnóg rzecznych i zatok. Naturalna dynamika koryta Wisły znajduje bezpośrednie odzwierciedlenie w strukturze przestrzennej projektowanego rezerwatu. Tworzą go liczne wyspy, piaszczyste łachy, odsłonięte brzegi, namuliska, zatoki, starorzecza i boczne odnogi rzeki. Formy te podlegają ciągłym zmianom w zależności od przepływów wody, wezbrań oraz procesów erozji i sedymentacji. Dzięki temu obszar zachowuje mozaikę siedlisk o różnym stopniu uwodnienia i zaawansowania sukcesji roślinności. Szczególną wartość przyrodniczą mają wyspy i łachy rzeczne, które stanowią jedne z najważniejszych w dolinie Wisły miejsc lęgowych tzw. gatunków korytowych. Brak trwałej zabudowy oraz ograniczona dostępność wielu wysp powodują, że zachowały one funkcję miejsc rozrodu ptaków, w szczególności siewkowców i rybitw. Wyspy Kobylnickie mają również istotne znaczenie w okresie migracji ptaków. Mozaika piaszczystych wysp, łach, namulisk, płytkich zatok i spokojniejszych odnóg rzecznych stwarza dogodne warunki do odpoczynku i żerowania ptaków migrujących. W trakcie migracji obserwowane były między innymi łabędzie czarnodziobe, bernikle rdzawoszyje, biegusy rdzawe, kamuszniki, bataliony, piaskowce, rybitwy wielkodziobe, rybitwy czubate, czaple nadobne, wydrzyki wielkie, rycyki, kuliki mniejsze oraz bociany czarne. Poza walorami faunistycznymi obszar projektowanego rezerwatu cechuje się znacznym zróżnicowaniem siedlisk i zbiorowisk roślinnych. Na piaszczystych i mulistych aluwiach oraz odsłoniętych brzegach rzeki występują zbiorowiska namuliskowe, murawy zalewowe oraz zbiorowiska związane z okresowo zalewanymi siedliskami rzecznymi. W miejscach bardziej wyniesionych rozwijają się murawy piaszczyste, natomiast na świeżych aluwiach i wzdłuż brzegów wykształcają się zarośla wierzbowe. Istotnym elementem roślinności są nadrzeczne wikliny budowane przez różne gatunki wierzb, w szczególności wierzbę wiciową, wierzbę trójpręcikową i wierzbę białą. Sporadycznie występuje również topola czarna – gatunek charakterystyczny dla naturalnych dolin dużych rzek, którego obecność ma istotne znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej doliny Wisły. W miejscach podlegających częstym zalewom rozwija się łęg wierzbowy, natomiast w lokalizacjach, w których zalewy mają charakter bardziej epizodyczny, wykształcają się płaty łęgu topolowego. Zbiorowiska te są silnie związane z naturalnym reżimem hydrologicznym Wisły.

Na terenie projektowanego rezerwatu przyrody Stawy w Kraśniczej Woli występuje mozaika przestrzennie powiązanych środowisk reprezentujących pełną skalę wilgotnościową. Toń wodną porasta roślinność wodna reprezentowana przez zbiorowiska włosienicznika krążkolistnego, rogatka sztywnego, wywłocznika okółkowego, rdestnicy połyskującej czy też grążela żółtego i grzybieni białych. Obrzeża zbiorników porastają szuwary. Wewnętrzny pas sąsiadujący z roślinnością wodną tworzą szuwary właściwe. Do zajmujących największe powierzchnie należą zbiorowiska trzciny pospolitej, manny mielec i pałki wąskolistnej. Oprócz tego wykształciły się tu szuwary pałki szerokolistnej, jeżogłówki gałęzistej, oczeretu jeziornego, ponikła błotnego oraz strzałki wodnej. Miejsca silnie wypłycone zajmują fitocenozy kropidła wodnego i rzepichy ziemnowodnej. Istotnym elementem tutejszego krajobrazu są zarośla wierzbowe oraz roślinność leśna. Lasy reprezentowane są tu przez olsy oraz łęgi olszowo-jesionowe i wiązowo - jesionowe. Teren stawów jest siedliskiem dla wielu gatunków zwierząt. Występują tu takie gatunki ptaków lęgowych jak łyska, kokoszka, zielonka, wodnik, żuraw, łabędź niemy, potrzos, trzciniak, trzcinniczek, rokitniczka, łozówka, remiz, perkoz rdzawoszyi, perkozek, gęś gęgawa, bąk, kaczki, głowienka, a także myszołów i błotniak stawowy. Oprócz tego czajka, szpak, ortolan, drozd śpiewak, kukułka, słowik szary, cierniówka, sójka, świergotek łąkowy, wilga, grubodziób, rudzik, kszyk, świstunka, kapturka, strzyżyk, pierwiosnek, zięba, kos, modraszka, bogatka, sikora uboga, cyranka, cyraneczka, czapla biała, czapla siwa, kruk, bielik, rybołów, dymówka, bocian biały, kormoran, brzęczka, brodziec leśny, śmieszka, trzmielojad. Poza ptakami odnotowano tu również występowanie pijawki lekarskiej, kumaka nizinnego, ropuchy szarej, grzebiuszki zielonej, rzekotki drzewnej, żaby jeziorkowej, śmieszki czy też moczarowej.

Teren projektowanego rezerwatu przyrody Malamówka obejmuje kompleks leśny o znacznym zróżnicowaniu wilgotnościowym i troficznym, w którym występują naturalne i zbliżone do naturalnych zbiorowiska grądowe, łęgowe i olsowe. Ich obecność, wzajemne powiązania przestrzenne oraz zachowanie charakterystycznej struktury i składu gatunkowego świadczą o wysokiej wartości przyrodniczej obszaru. Szczególną wartość planowanego rezerwatu stanowi występowanie dobrze wykształconych zbiorowisk grądowych, łęgowych i olsowych, w szczególności grądu subkontynentalnego, niżowego łęgu jesionowo-olszowego oraz olsu porzeczkowego. Zbiorowiska te zachowują cechy typowe pod względem struktury, składu gatunkowego i warunków siedliskowych, a ich występowanie w jednym kompleksie przestrzennym tworzy układ ekologiczny charakterystyczny dla wilgotnych obniżeń i dolin rzecznych. Wartość przyrodniczą projektowanego rezerwatu zwiększa występowanie chronionych gatunków roślin. Na jego terenie stwierdzono siedem chronionych gatunków roślin naczyniowych, w tym m.in. śnieżyczkę przebiśnieg, salwinię pływającą, kukułkę Fuchsa. Obszar charakteryzuje się również wysoką wartością faunistyczną. Stwierdzono występowanie licznych gatunków ptaków, w tym bielika, żurawia, samotnika dzięcioła zielonego myszołowa oraz licznych gatunków ptaków związanych z dojrzałymi lasami liściastymi. Do niedawna obszar stanowił również miejsce gniazdowania bociana czarnego. Wśród ssaków stwierdzono m.in. rzęsorka rzeczka, badylarkę, wydrę, wilka, bobra, łosia. Projektowany rezerwat posiada również istotne znaczenie naukowe i dydaktyczne. Zróżnicowanie siedliskowe, obecność naturalnych zbiorowisk leśnych, występowanie chronionych gatunków roślin i zwierząt oraz zachowanie procesów związanych z funkcjonowaniem lasów wilgotnych stwarzają możliwość prowadzenia badań nad dynamiką ekosystemów leśnych dolin rzecznych, zależnością zbiorowisk od stosunków wodnych, naturalnymi procesami sukcesji oraz reakcją ekosystemów na zmiany warunków środowiskowych. Obszar może również pełnić funkcję dydaktyczną, umożliwiając prezentowanie zależności pomiędzy ukształtowaniem terenu, warunkami hydrologicznymi, glebą, roślinnością i fauną.