W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.

Mołdawia

Stosunki dyplomatyczne między Polską a Republiką Mołdawii zostały nawiązane 14 lipca 1992 roku.

Współpraca polityczna

Współpraca polityczna w okresie III RP

Baza prawna stosunków dwustronnych obejmuje traktat podstawowy z 15.11.1994 r. oraz umowy międzyrządowe dot.: współpracy w dziedzinie kultury i nauki, ochrony środowiska, turystyki, współpracy międzyregionalnej, unikania podwójnego opodatkowania, wzajemnej ochrony i wspierania inwestycji, umowy międzyresortowe o współpracy wojskowej, a także inne porozumienia. W dn. 09.10.2015 podpisano Protokół o obowiązywaniu w stosunkach między RP a Republiką Mołdawii umów dwustronnych zawartych między 1944-1991. Stosunki polityczne między naszymi krajami są tradycyjnie bardzo dobre. Polska jest postrzegana w Kiszyniowie jako partner o znaczeniu strategicznym, szczególnie w kontekście europejskich aspiracji Republiki Mołdawii, co jest główną przesłanką dla aktywnego dialogu politycznego i częstej wymiany wizyt. Polska m. in. udziela Republice Mołdawii pomocy w reformowaniu struktur administracyjnych oraz gospodarki. Realizowane są także wspólne projekty w obszarach kultury i edukacji oraz gospodarki, zwłaszcza w  rolnictwie. Intensywnie rozwijają się relacje na wymiarze  międzyparlamentarnym, m.in. w ramach Polsko-Mołdawskiego Zgromadzenia Parlamentarnego. Polska opowiada się za uregulowaniem problemu Naddniestrza, położonego na wschodnim brzegu Dniestru regionu, który nie uznaje zwierzchnictwa rządu mołdawskiego, na zasadzie poszanowania integralności terytorialnej Republiki Mołdawii.

Współpraca ekonomiczna

Republika Mołdawii jest członkiem WTO i międzynarodowych organizacji regionalnych: Wspólnoty Niepodległych Państw (WNP), GUAM (Gruzja, Ukraina, Azerbejdżan, Republika Mołdawii), BSEC (Organizacji Czarnomorskiej Współpracy Gospodarczej). Od 1992r. jest członkiem MFW; przystąpiła do Strefy Wolnego Handlu Europy Południowo – Wschodniej CEFTA, podpisując Porozumienie CEFTA w 2006 roku. Wcześniej podpisała dwustronne umowy o wolnym handlu z krajami CEFTA. Z krajami WNP Republika Mołdawii ma zawarte dwustronne umowy o wolnym handlu, na podstawie których w handlu wzajemnym nie są pobierane cła (z pewnymi wyjątkami). Od 2010 roku Republika Mołdawii jest członkiem Traktatu Wspólnoty Energetycznej.

Ramy prawno-traktatowe dwustronnej współpracy gospodarczej Polski z Republiką Mołdawii 

W czerwcu 2014 r. została podpisana Umowa Stowarzyszeniowa pomiędzy UE a Republiką Mołdawii. Umowa ta weszła w życie od lipca 2016 r. We wrześniu 2014 r. Republika Mołdawia podpisała z UE Umowę DCFTA. Podstawę prawną dwustronnych stosunków gospodarczych Polski i Republiki Mołdawii  stanowią m.in. Umowa między RP a Republiką Mołdawii o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji, obowiązująca od 27 lipca 1995r.; Traktat między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Mołdawii o przyjaźni i współpracy, obowiązujący od 2 marca 1996r.; Konwencja między RP a Republiką Mołdawii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, obowiązująca od 27 października 1995r.; Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Mołdawii o międzynarodowych przewozach drogowych, obowiązująca od 23 marca 1999r.; Porozumienie między Rządem RP a Rządem Republiki Mołdawii o współpracy międzyregionalnej, obowiązujące od 13 stycznia 2000r.; Porozumienie między Ministerstwem Obrony Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej a Ministerstwem Obrony Republiki Mołdawii o współpracy w dziedzinie wojskowej, obowiązujące od 23 grudnia 2004r.; Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Mołdawii o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych, obowiązująca od 29 sierpnia 2004r.; Umowa między Rządem RP a Rządem Rep. Mołdawii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej, obowiązująca od 14 sierpnia 2007r.; Umowa pomiędzy Ministrem Zdrowia RP a Ministerstwem Zdrowia Rep. Mołdawii o współpracy w dziedzinie ochrony zdrowia i nauk medycznych, obowiązująca od 27 grudnia 2011r.; Umowa między Rządem RP a Rządem Rep. Mołdawii o współpracy gospodarczej, obowiązująca od 24 maja 2007r.; Umowa między Rządem RP a Rządem Rep. Mołdawii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej, obowiązująca od 8 sierpnia 2014r.
Teksty obowiązujących umów dostępne są m.in. na portalu http://www.traktaty.msz.gov.pl/.

Relacje handlowe UE z Republiką Mołdawii

W 2018 r. (w porównaniu od roku 2017) import UE z Republiki Mołdawii wzrósł o16,6% i osiągnął poziom 1,9 mld EURO. Eksport UE do tego kraju wzrósł w tym okresie o 19,3% do poziomu nieco ponad 2,8 mld EURO. UE dla Republiki Mołdawii jest największym pod względem wielkości obrotów partnerem handlowym (zarówno w przypadku mołdawskiego importu jak i eksportu).
W 2018 r. udział importu z UE w ogólnym imporcie Republiki Mołdawii wyniósł 49, 5%.
W przypadku eksportu Republiki Mołdawii, współczynnik ten wyniósł 68,8%.  

Warunki dostępu do rynku

Republika Mołdawii, która jest członkiem WTO, prowadzi liberalną politykę handlu zagranicznego. W eksporcie i imporcie Republiki Mołdawii nie ma ograniczeń ilościowych, Stosuje się licencjonowanie eksportu i importu niektórych towarów. Republika Mołdawii jest zainteresowana napływem inwestycji zagranicznych; funkcjonują tu specjalne strefy ekonomiczne „Expo-Biznes-Kiszyniów”, „Twardica”, „Ungheni”  oraz parki przemysłowe „Wulkaneszt”, „Taraklija” i „Otaci-Biznes”. Republika Mołdawii korzysta z pomocy UE, która m.in. służy zbliżeniu mołdawskiego ustawodawstwa i instytucji do wymogów unijnych.  W Republice Mołdawii następuje transformacja w kierunku gospodarki rynkowej. Rozwija się proces prywatyzacji. Wprowadzane są zmiany przepisów prawnych, w tym w handlu zagranicznym w kierunku liberalizacji.

Syntetyczna informacja o sytuacji społeczno-gospodarczej Republiki Mołdawii w 2018 roku 

Według informacji z Ministerstwa Gospodarki i Infrastruktury RM, w 2018 r. gospodarka kraju odnotowała znaczny wzrost: zwiększenie produkcji rolniczej i przemysłowej, inwestycji w nieruchomości; zwiększenie transferów z zagranicy; zwiększenie dochodów do budżetu państwa; wzrost obrotów towarowych; wzrost dochodów i wydatków ludności a także średnich miesięcznych wynagrodzeń i emerytur.

Produkt Krajowy Brutto RM w 2018 r. wyniósł 190 mld MDL (11,2 mld USD) i zwiększył się w porównaniu do roku poprzedniego o 4% (w cenach porównywalnych).  Do wzrostu przyczyniły się prawie wszystkie sektory gospodarki, ale najbardziej znaczący wkład miały:  handel hurtowy i detaliczny; techniczna obsługa i naprawa pojazdów samochodowych; transport i przechowywanie, wkład których w PKB wyniósł 21,0%; budownictwo – 16%; górnictwo i przemysł wytwórczy; produkcja i dostarczanie energii elektrycznej i ciepła, gazu i gorącej wody; klimatyzacja; zaopatrzenie w wodę; oczyszczanie i utylizacja odpadów – 15,1%; rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo – 10,2%; usługi informacyjne i łączność  – 4,8%. 

Inflacja. Indeks cen konsumpcyjnych w styczniu 2019 r. wyniósł 1,3% w stosunku do grudnia 2018 roku. Roczny stopień inflacji wyniósł 2,2%.

Średni kurs wymiany. Od początku 2018 roku wartość mołdawskiego Leja (MDL) zmniejszyła się o 0,8% w stosunku do USD (od 17.10 MDL/1USD w dniu 1.01.2018r. do 17,23/1USD w dniu 30.11.2018r.) i zwiększyła się o 4% w stosunku do Euro. Narodowy Bank Republiki Mołdawii (NBM) uzasadnił fluktuacje kursu MDL do USD i EURO zwiększeniem transferów z zagranicy, zwiększeniem eksportu oraz  polityką monetarną prowadzoną przez NBM.

Dochody budżetu państwa. W okresie styczeń-listopad 2018r. w porównaniu do analogicznego okresu 2017r., dochody budżetu państwa wyniosły 52,2 mld MDL (ok 3 mld USD) i zwiększyły się o 10,7%. Wydatki wyniosły 51,6 mld MDL (ok. 2,9 mld USD) i były o 9,7% większe w porównaniu do analogicznego okresu 2017r.

Poziom zadłużenia. Ogółem dług Rządu RM (wewnętrzny i zewnętrzny) na koniec grudnia 2018 roku wyniósł 52,2 mld MDL (ok. 3 mld USD) i był o 0,9% większy w porównaniu do końca grudnia 2017r. Wewnętrzny dług wzrósł o 2,6%; zewnętrzny – o 2,7%.

Produkcja przemysłowa. W 2018 r. produkcja przemysłowa zarejestrowała wzrost o 3,7%. W omawianym okresie zwiększyła się produkcja przetwórcza – o 2,8%. Duży wpływ na wzrost produkcji przemysłowej miało rozszerzenie działalności Wolnych Stref Gospodarczych, w szczególności w dziedzinie przemysłu motoryzacyjnego.

Produkcja rolna we wszystkich kategoriach gospodarstw zwiększyła o 2,5% (w cenach porównywalnych), w stosunku do roku ubiegłego.

Przewozy towarowe (lotnicze, drogowe, kolejowe, rzeczne) przedsiębiorstw transportowych w omawianym okresie zwiększyły się o 10% w porównaniu do 2017r. W powyższym okresie przedsiębiorstwa transportowe przewiozły 19,4 mln ton towarów. Przewozy transportu lotniczego zwiększyły się o 25,2%; drogowego – o 12,8%; kolejowego – o 2,8%. Przewozy transportu rzecznego zmniejszyły się 5,8%.

Średnia miesięczna płaca nominalna brutto w 2018 r. w gospodarce narodowej osiągnęła poziom 6446,4 MDL (ok. 320 Euro) - wzrost o 13,2% w porównaniu do 2017 r.

Handel zagraniczny. W omawianym okresie RM odnotowała wzrost obrotów handlowych. W porównaniu do 2017 r., eksport towarów wzrósł o 11,6%, import – 19,3%.  Wartość eksportu towarów w 2018 r. wyniosła 2706,9 mln USD. Wynik ten zwiększył się o 11,6%, w porównaniu do roku ubiegłego.  Eksport do krajów Unii Europejskiej (UE-28) wyniósł 1862,1 mln USD (68,8% eksportu ogółem), o 16,6% więcej, w porównaniu do 2017 r.  Eksport do krajów Wspólnoty Niepodległych Państw wyniósł 415,9 mln USD (15,4% eksportu ogółem) i zmniejszył się o 10,2%, w porównaniu do analogicznego okresu 2017 r.   Import towarów w 2018 r. wyniósł 5764,3 mln USD, i zwiększył się o 19,3% w porównaniu do roku ubiegłego.

Współpraca kulturalna

W zakresie współpracy kulturalnej Placówka współdziała z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP, Ministerstwem Edukacji, Kultury i Badań RM, instytucjami kultury obu krajów oraz innymi organami administracji publicznej na szczeblu centralnym i lokalnym. Szczegóły współpracy reguluje Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Mołdawii w dziedzinie kultury, edukacji i nauki na lata 2019 – 2022.

Linki
Instytut Polski w Bukareszcie