W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.

Informator ekonomiczny

Informacje ogólne

Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, język urzędowy

Położenie geograficzne: Szwecja leży na Półwyspie Skandynawskim na północy Europy między 55º20’ i 69º4’ (odpowiednio Treriksroset i Smygehuk, między którymi odległość wynosi 1.572 km) szerokości geograficznej północnej oraz 10º58’ i 24º10’ (odpowiednio Skaret Stora Dammen i Kataja) długości geograficznej wschodniej.

Liczba ludności: obecnie ponad 10,333,456 mln mieszkańców

Obszar: 450.295 km2, z czego obszar lądowy to 410.335 km2

Stolica: Sztokholm

Język urzędowy: szwedzki

Warunki klimatyczne

Klimat na południu Szwecji jest  umiarkowany– z zimną, pochmurną zimą oraz chłodnymi, częściowo pochmurnymi latami, oraz subarktyczny na północy kraju. W związku z bardzo dużą odległością między południową i północną granicą, temperatury w Szwecji są bardzo zróżnicowane. Przykładowo (dane dla 2009 i 2010 r.) średnia temperatura lata wynosiła w Szwecji od 5,3ºC (Tarfala) do 17,9ºC (Lund). Średnioroczna temperatura wynosiła od 0,8ºC na północy do 2,2 ºC do 8,9ºC. Natomiast roczne opady wynosiły od 130 mm przy fińskiej granicy do 100 mm przy duńskiej.

Główne bogactwa naturalne

Do bogactw naturalnych Szwecji należą: ruda żelaza, miedź, cynk, złoto, srebro, wolfram, uran, arszenik, skaleń, drewno oraz energia wodna.

System walutowy, kurs i wymiana

Obowiązującą w Szwecji walutą jest korona szwedzka (SEK). Kurs SEK do EUR w dn. 30.03.2020 wynosił 11,02 (SEK za 1 EUR), a kurs SEK do USD wyniósł 9,95. Wymiana waluty w Szwecji możliwa jest w bankach oraz w firmach trudniących się wymianą walut (do największych z nich należy Forex).

Religia

Formalnie ok. 70% ludności należy do luterańskiego (ewangelicko-augsburskiego) Kościoła Szwecji, jednak w praktyce mniej niż połowa ludności nie jest aktywna religijnie.

Wykaz dni świątecznych i wolnych od pracy

Święto

Data

Nyårsdagen – Nowy Rok

1 stycznia

Trettondagen – Święto Trzech Króli

6 stycznia

Långfredagen – Wielki Piątek

święto ruchome

Påskdagen – Wielkanoc

święto ruchome

Annandag påsk – Poniedziałek Wielkanocny

święto ruchome

Första maj – 1 Maj

1 maja

Kristi himmelsfärds dag – Wniebowstąpienie

święto ruchome

Pingstdagen – Zielone Świątki

święto ruchome

Sveriges nationaldag och svenska flaggans dag – Święto Narodowe Szwecji i Dzień Szwedzkiej Flagi 

6 czerwca

Midsommardagen – Dzień Środka Lata

22 czerwca

Alla helgons dag – Dzień Wszystkich Świętych

pierwsza sobota listopada

Juldagen – Boże Narodzenie

25 grudnia

Annandag jul – Boże Narodzenie

26 grudnia

 

Infrastruktura transportowa

Szwedzki system lotnisk składa się dzisiaj z 72 lotnisk pokrywających większą część powierzchni kraju. Wśród nich jest 48 lotnisk samolotowych oraz 24 dla helikopterów. 3 spośród lotnisk samolotowych to lotniska, których używać można jedynie w czasie pogody stwarzającej dobrą widoczność. Istnieje także wiele mniejszych lotnisk prywatnych. Właścicielem 10 lotnisk jest państwowa Swedavia. Są to lotniska: Arlanda, Bromma, Kiruna, Landvetter, Luleå, Malmö, Ronneby, Umeå, Visby, Östersund.

Grupy portów wg rodzajów przeładowywanych towarów: porty drobnicowe (Gotlands hamnar, Helsingborg, Kapellskär, Karlskrona, Nynäshamn, Stockholm, Strömstad, Ystad), porty towarów masowych suchych (Trelleborg, Bergkvara, Delta terminal, Falkenberg, Halmstad, Hargshamn, Husum, Härnösand, Kalmar, Landskrona, Luleå, Lysekil, Mälarhamnar (tą nazwą określane są w statystykach szwedzkich porty Västerås i Köping), Mönsterås, Norrköping, Norrtälje, Oskarshamn, Oxelösund, Piteå, Skellefteå, Skärnäs terminal, Sundsvall, Söderhamn, Sölvesborg, Uddevalla, Umeå, Vänerhamn (tą nazwą określane są porty: Karlstad, Kristinehamn, Otterbäcken, Lidköping och Vänersborg, Gruvön, Skoghall, Hällekis i Trollhättan), Västervik, Wallhamn, Åhus, Örnsköldsvik), porty towarów masowych płynnych (Brofjorden, Nynäshamns oljehamn, Stenungsund), porty mieszane (Gävle, Göteborg, Karlshamn, Malmö, Södertälje, Varberg) - źródło: statystyki Sveriges Hamnar/SCB.

Dla Polski najważniejszymi portami są: Karlskrona, Nynäshamn i Ystad.

Wszystkie lotniska i porty mają infrastrukturę przygotowaną na przyjęcie pasażerów i towarów spoza UE. Polska i Szwecja są w Strefie Schengen.

Obowiązek wizowy

Obywatele polscy nie potrzebują wiz. Granicę Szwecji można przekraczać legitymując się ważnym dowodem osobistym lub paszportem. Obywatele UE, w tym Polski, mają prawo pobytu w Szwecji (uppehållsrätt). Oznacza to, że nie potrzebują pozwolenia na pobyt i mogą swobodnie podejmować pracę lub studia, pod warunkiem, że posiadają środki wystarczające do utrzymania się (są zatrudnieni, samozatrudnieni, posiadają środki własne lub planują dołączyć do rodziny/partnera w Szwecji). Jeżeli pobyt planowany jest na okres dłuższy niż trzy miesiące, zgodnie z Ustawą o cudzoziemcach (Swedish Aliens Act), obywatele polscy i członkowie ich rodzin, w tym również dzieci, muszą go zarejestrować. Jeżeli dziecko nie ukończyło 18 lat, wniosek musi podpisać dorosły, który jest jego opiekunem prawnym. Wniosek o rejestrację pobytu należy złożyć w jednym z biur Urzędu ds. Migracji (Migrationsverket). Złożenie wniosku jest bezpłatne. Lista adresów biur oraz wszelkie szczegóły dot. wniosku oraz różnych przyczyn / trybów przebywania w Szwecji znajdują się na stronie http://www.migrationsverket.se. Ponadto obywatele UE i członkowie ich rodzin zamieszkali w Szwecji dłużej niż 5 lat nabywają tzw. stałe prawo pobytu (permanent uppehållsrätt).

System administracyjny

Ustrój polityczny

Oficjalna nazwa państwa to Królestwo Szwecji. Szwecja jest monarchią konstytucyjną i demokracją parlamentarną. Głową państwa jest król Karol XVI Gustaw, który pełni jedynie funkcje oficjalne i ceremonialne.

Scena polityczna SE jest zdominowana przez dwa bloki partyjne – centroprawicowy Aliansen (Moderaci, Liberałowie, Partia Centrum, Chrześcijańska Demokracja) oraz czerwono-zielonych (Socjaldemokracja, Partia Zielonych). Oprócz nich w Riksdagu znajdują się Szwedzcy Demokraci oraz Partia Lewicy.

Historycznie najważniejszym ugrupowaniem są Socjaldemokraci, którzy przez przeważającą część XX wieku sprawowali władzę w SE w dużej mierze determinując charakter modelu politycznego, społecznego i gospodarczego kraju. Myśl socjaldemokratyczna do dzisiaj uważana jest przez wielu Szwedów za część ich tożsamości narodowej. Największym poparciem, według statystyk, cieszą się obecnie Szwedzcy Demokraci, identyfikujący się jako patriotyczna partia prawicowa. Szwedzcy Demokraci do tej pory byli izolowani przez inne partie Riksdagu, jednakże utrzymujący się impas w Parlamencie (brak możliwości utworzenia przez żaden z bloków rządu większościowego) oraz rosnące poparcie Szwedzkich Demokratów powoduje, że owa izolacja stopniowo jest przełamywana.

SE charakteryzuje utrzymująca się fragmentaryzacja sceny politycznej, kryzys zaufania wobec tradycyjnych elit oraz trend historycznego słabnięcia Socjaldemokracji. W dniu 9 września 2018 w Szwecji odbyły się wybory parlamentarne i lokalne. Frekwencja wyniosła 87,18% (standardowo wysoka). Poniższa tabela przedstawia wyniki wyborów. W ujęciu blokowym Czerwono-Zieloni uzyskali 144 mandaty, a liberalny blok Alliansen – 143.

Ugrupowanie

Wynik w wyborach w 2014 r. (%)

Wynik w wyborach w 2018 (%)

Podział mandatów (2018 vs różnica wobec 2014)

Socjaldemokracja (S)

31

28,26   ↓

100 (-13)

Partia Zielonych (MP) 

6,9

4,41     ↓

16 (-9)

Partia Lewicy (V)

5,7

8,0   ↑

28 (+7)

Moderaci (M)

23,3

19,84   ↓

70 (-14)

Partia Centrum (C)

6,1

8,61     ↑

31 (+9)

Liberałowie (L)

5,4

5,49     →

20 (+1)

Chadecja (KD)

4,6

6,32     ↑

22 (+6)

Szw. Demokraci (SD)

12,9

17,53   ↑

62 (+13)

 

Wyniki wyborów spowodowały trwający kilka miesięcy impas przy formowaniu rządu. Po kilku próbach wyboru premiera ostatecznie ponownie został nim prezes partii Socjaldemokratów Stefan Löfven, a co za tym idzie władzę ponownie objął blok Czerwono-Zielonych. Było to wynikiem porozumienia z Centrum i Liberałami. Wcześniej obie partie zagłosowały przeciwko kandydaturze szefa Moderatów z własnego bloku, Ulfa Kristerssona, stawiając jako zarzut możliwe uzależnienie jego rządu od Szwedzkich Demokratów. Rząd działa w oparciu o przegłosowany 12 grudnia 2018 r. budżet autorstwa Moderatów. Został on przyjęty przy wsparciu Chadecji i Szwedzkich Demokratów. C i L wstrzymały się.

Władza ustawodawcza

Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowy parlament (Riksdag), liczący 349 posłów wybieranych na czteroletnią kadencję. 310 mandatów pochodzi z 29 okręgów wyborczych, a 39 stanowią mandaty wyrównawcze. W podziale mandatów uczestniczą partie, które uzyskały minimum 4% głosów w skali kraju. Posłowie są wybierani w ordynacji proporcjonalnej, według zmodyfikowanej metody Sainte – Laguë. Prawo wyborcze zarówno czynne, jak i bierne posiadają obywatele, którzy ukończyli 18 lat. Przewodniczącym parlamentu jest obecnie Andreas Norlén z partii Moderatów, natomiast wiceprzewodniczącymi Åsa Lindestam (S), Lotta Johnsson Fornarve (V) oraz Kerstin Lundgren (C).

Władza wykonawcza

Władza wykonawcza jest sprawowana przez szwedzki rząd (Riksdag), który składa się z premiera (Stefana Löfvena) oraz 22 powołanych przez niego ministrów. W Szwecji istnieją dwie kategorie ministrów: ministrowie kierujący określonymi ministerstwami oraz ministrowie bez teki (tzw. radcy konsultanci). Ministerstwa mają jedynie funkcję kierowniczą i przygotowawczą ustaw, ponieważ istnieją obok nich rozbudowane urzędy centralne, których urzędnicy są apolityczni i zajmują się bieżącym zarządzaniem. Owy system nazywa się dualizmem administracji rządowej. Wyjątek stanowi Ministerstwo Spraw Zagranicznych, które jako jedyne łączy funkcje kierowania i zarządzania.

Premierem zostaje zawsze lider partii rządzącej. Partia rządząca nie jest zawsze partią większościową, ponieważ w Szwecji obowiązuje zasada parlamentaryzmu mniejszościowego. Premiera powołuje przewodniczący parlamentu (talman), który swojego kandydata przedstawia przed rządem. Jeśli propozycja zostanie odrzucona czterokrotnie, wybór premiera nastąpi dopiero podczas kolejnych wyborów. W przypadku gdy premier otrzyma wotum nieufności, do dymisji podaje się cały rząd.

Riksdag odpowiada również przed Komisją Konstytucyjną, która zajmuje się praworządnością oraz kontrolą, czy rząd w swej polityce kieruje się dobrem Królestwa Szwecji. Riksdag powołuje także Kanclerza Sprawiedliwości, który jest prawnikiem, a jego głównymi obowiązkami są: obrona interesów państwa, wolności mediów oraz reprezentowanie rządu w sporach cywilnoprawnych.

Obecnie premierem jest Stefan Löfven (S), który powołał 22 ministrów. Są to:

  • Minister ds. UE Hans Dahlgren
  • Minister zatrudnienia Eva Nordmark
  • Minister równości płci Åsa Lindhagen
  • Minister finansów Magdalena Andersson
  • Minister administracji publicznej Lena Micko
  • Minister ds. rynków finansowych i mieszkalnictwa Per Bolund
  • Minister obrony Peter Hultqvist
  • Minister infrastruktury Tomas Eneroth
  • Minister energii i cyfryzacji Anders Ygeman
  • Minister sprawiedliwości i migracji Morgan Johansson
  • Minister spraw wewnętrznych Mikael Damberg
  • Minister kultury, demokracji i sportu Amanda Lind
  • Minister klimatu i środowiska Isabella Lövin
  • Minister przedsiębiorczości i innowacji Ibrahim Baylan
  • Minister obszarów wiejskich Jennie Nilsson
  • Minister spraw społecznych Lena Hallengren
  • Minister opieki socjalnej Ardalan Shekarabi
  • Minister edukacji Anna Ekström
  • Minister szkolnictwa wyższego i badań naukowych Matilda Ernkrans
  • Minister spraw zagranicznych Ann Linde
  • Minister handlu zagranicznego i współpracy nordyckiej Anna Hallberg
  • Minister współpracy międzynarodowej ws. rozwoju Peter Eriksson

Struktura administracji gospodarczej

Strukturę szwedzkiej administracji gospodarczej tworzą naczelne organy administracji rządowej (premier, ministrowie), podległe im urzędy (m.in. kancelaria premiera i zintegrowane z nią funkcjonalnie ministerstwa, m.in. gospodarki, finansów, pracy, zdrowia i spraw społecznych, środowiska, etc.). Skład szwedzkiego rządu oraz praca ministerstw opisana jest na stronie http://www.government.se  (w j. angielskim) i www.regeringen.se (w j. szwedzkim; zawiera więcej informacji). Ponadto administrację gospodarczą tworzą liczne w Szwecji agencje i instytucje podległe rządowi, mające w swoich kompetencjach elementy zarządzania gospodarczego, w tym m.in.: Tillväxtverket, Skatteverket, Bolagsverket, Migrationsverket, Patent- och registreringsverket, oraz organy samorządu terytorialnego na poziomie województw (län – 21) i gmin (kommun – 290). Znaczącą rolę w promocji szwedzkiego eksportu i we wspieraniu bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Szwecji odgrywa współfinansowana przez rząd i sektor prywatny organizacja Business Sweden.

Sądownictwo gospodarcze

W Szwecji nie ma sądów wyłącznie gospodarczych. Szwecja posiada dwa równoległe systemy sądownicze. Są to sądy powszechne (ogólne; allmänna domstolarna), w których rozpatrywane są sprawy kryminalne i spory w sprawach cywilnych, oraz powszechne sądy administracyjne (allmänna förvaltningsdomstolarna), które rozpatrują spory pomiędzy osobami prywatnymi a instytucjami administracji publicznej. Szczegóły dot. szwedzkiego sadownictwa można znaleźć na stronie www.domstol.se.

Oba systemy sądownicze są trójinstancyjne. Sądy powszechne (allmänna domstolarna) dzielą się na sądy rejonowe (48 tingsrätt – I instancja), sądy apelacyjne (6 hovrätt – II instancja) oraz Sąd Najwyższy (Högsta domstolen w Sztokholmie). Powszechne sądy administracyjne (allmänna förvaltningsdomstolarna) także mają trzy instancje: sądy wojewódzkie (12 förvaltningsrätt – I instancja), administracyjne sądy apelacyjne (4 kammarrätt – II instancja) oraz Najwyższy Sąd Administracyjny (Högsta förvaltningsdomstolen w Sztokholmie).

Obok wyżej wymienionych sądów istnieją także w Szwecji sądy „specjalne”, do których należą:

  • Sąd Pracy (spory związane z zatrudnieniem, jednoinstancyjny);
  • Sąd ds. Rynku (spory związane z konkurencją oraz wprowadzaniem na rynek);
  • Sąd Patentowy (rozpatruje odwołania od decyzji Urzędu Patentowego i Rejestracji dotyczących m.in. patentów, znaków towarowych i wzorów, decyzja Sądu może być zaskarżona do Najwyższego Sądu Administracyjnego).
  • Powszechnie przyjętym postępowaniem w Szwecji jest rozwiązywanie sporów gospodarczych przez komisje arbitrażowe. W sprawach międzynarodowych arbitrażem zajmuje się np. Trybunał Arbitrażowy w Sztokholmie, będący niezależną częścią Sztokholmskiej Izby Handlowej;
  • W kwestiach sporów między konsumentami i przedsiębiorcami istnieje możliwość zwrócenia się konsumentów do Powszechnej Komisji Reklamacyjnej, której decyzje nie są jednak wiążące dla stron.
  • Sprawy związane ze środowiskiem, gospodarką wodną, budownictwem i planami zagospodarowania terenu rozpatrywane są przez 5 sądów (Mark- och miljödomstolarna), będących częścią sądów rejonowych, które znajdują się w Umeå, Östersund, Nacka, Vänersborg i Växjö.
  • W sprawach dotyczących sporów związanych z wynajmowaniem i dzierżawieniem istnieją Komitety Wynajmowania i Dzierżawy. Nie są one sądami specjalnymi, ale opisywane są jako instytucje podobne do sądów.
  • Sądy Migracyjne (3 w ramach förvaltningsrätt w Sztokholmie, Malmö i Göteborgu) rozpatrują decyzje Urzędu Migracyjnego (Migrationsverket) w obszarze wydaleń i obywatelstwa.
Gospodarka

Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

Szwecja należy do najbogatszych krajów UE o wysokim dochodzie narodowym na mieszkańca. Charakteryzuje się liberalnym nastawieniem do polityki handlowej i przejrzystością funkcjonowania administracji publicznej. Pozostaje poza strefą euro, mimo że wypełnia kryteria konwergencji (społeczeństwo szwedzkie odrzuciło przyjęcie wspólnej waluty w referendum). Główne gałęzie gospodarki to przemysł drzewny, maszynowy i informatyczno-elektroniczny. Do najważniejszych partnerów handlowych Szwecji należą Niemcy, Norwegia, USA, Dania, Wielka Brytania, Finlandia i Holandia, jednak jako niewielka gospodarka mocno uzależniona od eksportu Szwecja dba o poszerzanie relacji handlowych także z innymi regionami świata (szczególnie z Azją, w tym z Chinami, z krajami afrykańskimi, a w Ameryce Płd. ostatnio zwłaszcza z Brazylią). Szwecja słynie z innowacyjności i szerokiego zainteresowania społeczeństwa nowymi technologiami. Dba o nakłady na badania i innowacje, oraz rozwój technologiczny gospodarki.

PKB Szwecji wzrósł w 2019 r. o 1,2%. Według prognoz miał on wzrosnąć o 1,5 – 1,7%. W czwartym kwartale 2019 r. PKB wzrósł o 0,2% w porównaniu do trzeciego kwartału 2019 r., a w trzecim kwartale o 0,4% w stosunku do drugiego kwartału. W związku z trwającą pandemią wirusa Sars-Cov-2 w tym roku przewiduje się spadek PKB, lecz zdania ekspertów na temat tego, jak duży będzie to spadek są mocno podzielone i oscylują w granicach kilku procent. Od marca 2013 r. korona szwedzka osłabia się z niewielkimi przerwami. 29.03.2020 r. była ona notowana na poziomie 11,06 SEK za euro, 9,90 SEK za dolara amerykańskiego oraz 2,43 SEK za złotówkę, a co za tym idzie jest na poziomie, jakiego nie widziano od czasu ostatniego kryzysu finansowego. Analitycy prognozują dalszy spadek korony. Szwedzkie Centralne Biuro Statystyczne poinformowało, że saldo wymiany handlowej w lutym 2020 r. wyniosło 13,2 mld SEK. W porównaniu z lutym 2019 r. eksport wzrósł o 4%, a import zmniejszył się o 3%. Zarówno inflacja CPIF, czyli wskaźnik cen konsumpcyjnych o stałej stopie procentowej, jak i inflacja CPIF z wyłączeniem energii wyniosła w lutym 2020 r. 1%. W 2019 r. w Szwecji zanotowano nadwyżkę budżetową w wysokości 112 mld SEK (ok. 45,92 mld PLN). Wpływy z tytułu podatków wyniosły 2 156,4 mld SEK (ok. 884,124 mld PLN). Dług publiczny 20.03.2020 r. rano wynosił 1 092 886 750 000 SEK (ok. 448 083 567 500 PLN). W stosunku do PKB wynosi on 22%. Bezrobocie wyniosło w lutym 8,2%. Bezrobotnych było 453 700 osób. Obecnie, z powodu kryzysu wywołanego pandemią wirusa Sars-Cov-2 jest ich jednak na pewno więcej. Według prognoz bezrobocie osiągnie w tym roku 10%.

Słaby wzrost PKB per capita jest spowodowany wzrostem liczby mieszkańców Szwecji w ostatnim okresie, spośród których większość nowoprzybyłych imigrantów nie weszła jeszcze na szwedzki rynek pracy. Bezrobocie wśród osób urodzonych w Szwecji (w wieku 20-64 lat) wynosiło w 2019 r. 3,2%, natomiast wśród imigrantów 15,3%. Należy podkreślić, że poprzednie napływy imigrantów do Szwecji reprezentował wyższy poziom wykształcenia. Integracja zawodowa obecnych imigrantów wymaga ogromnych wysiłków edukacyjnych, szczególnie w dobie cyfryzacji i automatyzacji. Ponadto należy podkreślić, że gospodarce wysoko rozwiniętej jest trudniej przyspieszać rozwój gdyż wymaga to ogromnych nakładów kapitałowych i technologicznych. Jednakże biorąc pod uwagę ogólnoświatowy wzrost gospodarczy wskaźnik PKB per capita w Szwecji powinien być wyższy, gdyż miejscowa gospodarka jest nastawiona zdecydowanie proeksportowo. Obecnie sporym problemem dla szwedzkiej gospodarki jest zadłużenie gospodarstw domowych.

Główne sektory gospodarki

Szwecja jest jednym z największych na świecie eksporterów celulozy ze względu na ogromną produkcję drewna. Pozostałe główne gałęzie gospodarki to: hutnictwo metali, przemysł maszynowy, metalowy, środków transportu (m.in. samochodowy, lotniczy), elektrotechniczny oraz chemiczny. Ponad to Szwecja jest silnym producentem technologii wojskowych oraz broni, która jest później eksportowana na światową skalę, m.in. do Chin, Arabii Saudyjskiej czy Pakistanu. Rolnictwo natomiast choć stabilne i silnie zmechanizowane, nie stanowi podstawy gospodarki krajowej, gdyż grunty orne stanowią zaledwie 7 % powierzchni Szwecji.

Tabela najważniejszych wskaźników makroekonomicznych

Produkt Krajowy Brutto (PKB) 1350155
Stopa bezrobocia 7,5%
Indeks cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI) 333

https://pl.tradingeconomics.com/sweden/indicators

*University of Michigan Index of Consumer Sentiment

Handel zagraniczny

Do 20 najważniejszych partnerów handlowych Szwecji należą (dane za 2019 r.): Norwegia (eksport: 162,4 mld SEK, import: 137,3 mld SEK), Niemcy (eksport: 159,7 mld SEK, import: 268,5 mld SEK), USA (eksport: 120,9 mld SEK, import: 39,6 mld SEK), Finlandia (eksport: 107,8 mld SEK, import: 74,0 mld SEK), Dania (eksport: 105,6 mld SEK, import: 99,7 mld SEK), Wielka Brytania (eksport: 82,4 mld SEK, import: 68,5 mld SEK), Holandia (eksport: 80 mld SEK, import: 141,3 mld SEK), Chiny (eksport: 71,6 mld SEK, import: 77,4 mld SEK), Francja (eksport: 61,6 mld SEK, import: 56,8 mld SEK), Belgia (eksport: 60,7 mld SEK, import: 65,8 mld SEK), Polska (eksport: 49 mld SEK, import: 63,4 mld SEK), Włochy (eksport: 41,6 mld SEK, import: 50,2 mld SEK), Hiszpania (eksport: 30,3 mld SEK, import: 21,1 mld SEK), Japonia (eksport: 25,0 mld SEK, import: 15,0 mld SEK), Rosja (eksport: 21,9 mld SEK, import: 37,8 mld SEK), Australia (eksport: 17,6 mld SEK, import: 3,6 mld SEK), Szwajcaria (eksport: 17,2 mld SEK, 10,8 mld SEK), Austria (eksport: 14,5 mld SEK, import: 18,7 mld SEK), Korea Południowa (eksport: 14,1 mld SEK, import: 11,1 mld SEK), Turcja (eksport: 13,1 mld SEK, import: 11,8 mld SEK). Ostatni bilans handlowy wyniósł 13,2 mld SEK. Saldo obrotów bieżących 38,8 mld SEK, saldo obrotów bieżących do PKB 1,7%, import 113,8 mld SEK, natomiast eksport 127 mld SEK.

Inwestycje zagraniczne

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne wyniosły w 2019 r. 43,70 mld SEK. Odpływ: -215,7 mld SEK, napływ: 194,6 mld SEK. Wysokość inwestycji bezpośrednich w mld SEK za 2018 r.:

EU-28: szwedzkie inwestycje bezpośrednie: 1 999, zagraniczne inwestycje bezpośrednie w Szwecji: 2 349

Pozostałe kraje europejskie: szwedzkie inwestycje bezpośrednie: 425, zagraniczne inwestycje w Szwecji: 329

Azja: szwedzkie inwestycje bezpośrednie: 246, zagraniczne inwestycje bezpośrednie w Szwecji: 137

Ameryka Północna i Centralna: szwedzkie inwestycje bezpośrednie: 616, zagraniczne inwestycje bezpośrednie w Szwecji: 258

Pozostałe: szwedzkie inwestycje bezpośrednie: 146, zagraniczne inwestycje bezpośrednie w Szwecji: 6. Łącznie szwedzkie inwestycje bezpośrednie: 3 432, łącznie zagraniczne inwestycje bezpośrednie w Szwecji: 3 079.

Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze gospodarczym

Szwecja jest krajem aktywnym na arenie międzynarodowej, także gospodarczo. Istotnym elementem działań w tym obszarze są relacje z krajami nordyckimi. Szwecja jest członkiem Rady Nordyckiej i Nordyckiej Rady Ministrów, Nordyckiego Banku Inwestycyjnego i Nordyckiego Funduszu Rozwojowego. Szwecja jest bardzo aktywna w regionie Morza Bałtyckiego, a szczególnie w Komisji Helsińskiej oraz w Radzie Państw Morza Bałtyckiego (w której Polska objęła przewodnictwo na okres od lipca 2015 r. do czerwca 2016 r.). Szwecja jest inicjatorem i aktywnym uczestnikiem działań w ramach Strategii Unii Europejskiej dla Regionu Morza Bałtyckiego. Uczestniczy także w forum Współpracy Energetycznej Państw Regionu Morza Bałtyckiego (BASREC). Szwecja, wspólnie z Polską, jest współinicjatorem projektu UE Partnerstwo Wschodnie. Ważna jest aktywność Szwecji w regionie północnym – jest ona członkiem Euro-Arktycznej Rady Morza Barentsa, Rady Arktycznej oraz Wymiaru Północnego.

Szwecja jest członkiem szeregu globalnych organizacji gospodarczych, z których do najważniejszych należą WTO i OECD. Jest aktywnym uczestnikiem relacji gospodarczych Unii Europejskiej na arenie globalnej, określanych m.in. porozumieniami UE o wolnym handlu (FTA) z wieloma regionami świata. Szwecja należy także do kilkudziesięciu międzynarodowych organizacji finansowych, branżowych oraz okołobiznesowych.

Na forach organizacji międzynarodowych Szwecja reprezentowana jest niejednokrotnie w ramach Unii Europejskiej, której członkiem jest od 1995 r., ale stara się także być aktywna we własnym imieniu, np. w działaniach WTO (np. negocjacje w ramach rundy Doha).

Szwecja przygotowuje się do objęcia roli przewodniczącego w OBWE, którą obejmie w 2021r.

Stosunki gospodarcze z Unią Europejską

Kraje Europy Zachodniej są najważniejszymi partnerami handlowymi Szwecji zarówno w eksporcie, jak i w imporcie. Szwecja utrzymuje szczególnie ożywione kontakty handlowe z Niemcami, Wielką Brytanią, Holandią, Danią i Finlandią, a także z pozostającą poza UE, ale uczestniczącą w rynku wewnętrznym UE (w ramach EOG) Norwegią.

Tradycyjnie Szwecja prezentuje w UE stanowisko liberalne, opowiada się za wzmocnieniem innowacyjności europejskiej gospodarki i za podnoszeniem konkurencyjności przedsiębiorstw. Aktywnie działa na rzecz szybkiej i skutecznej implementacji narzędzi wzmacniających konkurencyjność i pobudzających wzrost gospodarczy w UE. Szczególnie podkreśla rolę usług, w tym usług cyfrowych i handlu elektronicznego, dla rozwoju gospodarki UE i jej konkurencyjności na arenie globalnej. Szwecja jest zwolennikiem zawarcia porozumienia transatlantyckiego TTIP pomiędzy UE a USA. Jest rzeczniczką wolnego handlu i ułatwień w handlu UE z państwami trzecimi.

Mimo prawnego zobowiązania do przyjęcia euro, Szwecja nie bierze pod uwagę członkostwa w unii walutowej w przewidywalnej przyszłości. Tym niemniej uczestniczy ona aktywnie w dyskusji nt. pogłębienia Unii Gospodarczo-Walutowej, zainicjowanej w 2012 i dąży do zachowania wpływu na kształt polityki finansowej UE. Fundamentem szwedzkiego stanowiska jest założenie, że w interesie Szwecji pozostaje silna UGW, charakteryzująca się stabilnym i zrównoważonym rozwojem gospodarczym. Priorytetem pozostaje zapewnienie spójności UE i ochrona jednolitego rynku, stąd Szwecja przestrzega przed podziałem na Europę dwóch prędkości i akcentuje potrzebę ochrony integralności UE. Udział Szwecji w trzecim etapie UGW nie jest oficjalnie uzależniony od sytuacji gospodarczej strefy euro, ale ma to wpływ na odbiór UGW przez szwedzkie społeczeństwo. Przeprowadzane regularnie przez Szwedzkie Biuro Statystyczne (SCB) badania opinii publicznej wskazują, że generalne nastawienie społeczeństwa wobec przyjęcia euro jest negatywne.

Szwedzka polityka klimatyczno-energetyczna opiera się na tych samych trzech filarach, co współpraca energetyczna w ramach UE: równowadze ekologicznej, konkurencyjności i bezpieczeństwie dostaw energii. Jej najważniejsze cele, których realizacja przewidziana jest do 2020 to:  redukcja o 40% emisji gazów cieplarnianych w porównaniu do 1990 r., co najmniej 50% udział energii odnawialnej w energy-mix, zwiększenie efektywności wykorzystania energii o 20% oraz co najmniej 10% udział energii odnawialnej w sektorze transportu. Celem nadrzędnym szw. polityki klimatyczno-energetycznej jest uniezależnienie od paliw kopalnych oraz zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii (OZE) na rodzimym rynku energetycznym.

Dwustronna współpraca gospodarcza

Gospodarcze umowy dwustronne

Ważniejszymi dwustronnymi umowami, mogącymi mieć znaczenie dla współpracy gospodarczej Polski i Szwecji są m.in.:

  • Umowa między Rządem PRL a Rządem Królestwa Szwecji w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji (1989),
  • Konwencja między Rządem RP a Królestwem Szwecji w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (2004),
  • Umowa między Rządem RP a Rządem Królestwa Szwecji o współpracy w zwalczaniu poważnej przestępczości (2005),
  • Umowa między Rządem RP a Rządem Królestwa Szwecji o wzajemnej ochronie informacji niejawnych (2007).

Należy zauważyć, że zarówno Szwecja, jak i Polska, jako państwa członkowskie Unii Europejskiej, współtworzą rynek wewnętrzny UE i podlegają unijnym regulacjom w tym zakresie.

Handel zagraniczny

Według danych GUS, w 2019r. odnotowano kolejny wzrost handlowy między PL a SE w porównaniu do analogicznego okresu 2018r.

Wartość polskiego eksportu na rynek szwedzki w 2019r. wyniosła ok. 26 mld PLN. Jest to równowartość 2,8 % udziału w eksporcie Polski.

Odnotowano również wzrost importu z SE, który wyniósł 18,4 mld PLN.

W omawianym okresie najważniejsze znaczenie miały: wyroby przemysłu elektromaszynowego, wyroby metalurgiczne oraz pojazdy, statki powietrzne i jednostki pływające oraz papier i tektura.

Wg danych GUS, w okresie styczeń-wrzesień 2019 r. szwedzki rynek zajął 10 miejsce pod względem polskiego eksportu a szwedzki eksport do Polski zajął XII miejsce wśród największych eksporterów na polski rynek.

Saldo wymiany towarowej wyniosło w 2019r. 7 635,0 mln PLN.

Inwestycje

Dane NBP za 2017 r. dot. bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) wskazują na wzrost szwedzkiego zaangażowania kapitałowego. Ogółem w 2018 r. w Polsce nastąpił wzrost szwedzkich FDI do poziomu 2.49 mld PLN. W 2017r. szwedzki FDI wyniósł 2.33 mld PLN.

Należy podkreślić, że w 2016 r. nastąpił ponad pięciokrotny wzrost szwedzkich FDI w Polsce z poziomu 2,899 mld PLN w roku 2015. 2016 r. jest kolejnym rokiem napływu szw. inwestycji z Polski od 2012 r., kiedy to na wynik szwedzkich FDI negatywnie wpłynęło m.in. wycofanie się z polski szwedzkiej grupy Vattenfall.

Według danych Swedish Statistics Polska zajmowała 17 miejsce na liście miejsc lokowania szwedzkich inwestycji w 2017 r. – 3,817 mld SEK (1,526 mld PLN). Należy podkreślić, że jest istotna zmiana tendencji, która miała miejsce w 2015 r. gdy Polska zajmowała 3 miejsce pod względem odpływu szwedzkich inwestycji (za UK i Belgią), tj. – 5.783 mld SEK (ok. – 2.487 mld PLN).

Według badań przeprowadzonych przez szwedzki bank SEB, szwedzką agencję wspierania eksportu i inwestycji zagranicznych Business Sweden, nt. postrzegania Polski jako kraju dla prowadzenia działalności gospodarczej przez Szwedów, blisko 75 proc. szwedzkich przedsiębiorców uznaje Polskę za dobre lub bardzo dobre miejsce na prowadzenie firmy, a wśród najważniejszych działań ułatwiających rozwój biznesu w Polsce wymienia się m.in. znaczące zmniejszenie korupcji, pozytywne zmiany dotyczące prowadzenia kontroli w firmach, dostępność kompetentnych i efektywnych pracowników, stabilne otoczenie polityczne, dobrą jakość życia, rentowność rynku lokalnego oraz rozwiniętą infrastrukturę teleinformatyczną. Szwedzcy przedsiębiorcy w większości uważają, że w Polsce relatywnie nietrudno jest znaleźć niezawodnych partnerów biznesowych, lecz wskazują, że pomimo pozytywnych zmian, wciąż istnieją obszary, które wymagają poprawy, w tym m.in. dotyczących płatności dokonywanych po terminie oraz w zakresie długotrwałych i skomplikowanych procedur administracyjnych. Pomimo postępów w zakresie rozwoju infrastruktury kolejowej i drogowej, także i ten obszar wymaga poprawy.

Szwedzki National Board of Trade ani Swedish Statistics nie wymieniają Polski na liście największych inwestorów w SE.

Współpraca regionalna

Współpraca regionalna Szwecji realizowana jest w wymiarze narodowym i międzynarodowym.

W odniesieniu do polityki krajowej szczególnie akcentowane są kwestie zw. ze wspieraniem zatrudnienia, ochroną środowiska naturalnego, promowaniem energetyki odnawialnej, poprawą i rozbudową szlaków komunikacyjno-transportowych, a także rozwojem infrastruktury informatycznej i zachęcaniem społeczeństwa do korzystania z udogodnień związanych z informatyzacją. Szczególna uwaga skierowana jest na słabo zaludnione, północne obszary Szwecji, a wsparcie dla tych regionów ma poprawić zarówno ich komunikacyjną dostępność, jak i warunki życia i możliwości pracy zawodowej tamtejszej ludności. Urzędem, który programuje i nadzoruje realizację polityki regionalnej jest Agencja ds. wzrostu Gospodarczego i Rozwoju Regionalnego Tillväxtverket (www.tillvaxtverket.se).

W wymiarze międzynarodowej współpracy makroregionalnej szczególne miejsce zajmuje współpraca krajów nordyckich, realizowana m.in. w ramach Rady Nordyckiej i Nordyckiej Rady Ministrów, a także współpraca w regionie Morza Bałtyckiego oraz współpraca arktyczna. Szwecja była jednym z inicjatorów Strategii UE dla Regionu Morza Bałtyckiego, którą obecnie z zaangażowaniem współprogramuje i wdraża, w wielu dziedzinach pogłębiając współpracę z państwami członkowskimi UE znad Morza Bałtyckiego (w tym z Polską). Przykładem dynamicznie rozwijających się obszarów działania Strategii jest m.in. wdrażanie agendy cyfrowej, ochrona środowiska, rozwiązania dla rybołówstwa, energia odnawialna, gospodarka i transport morski, współpraca policji, czy współpraca w szeregu zagadnień społecznych (finansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego). Szwecja pozostaje także zaangażowana w innych forach i organizacjach o charakterze regionalnym, w tym w m.in. w Radzie Państw Morza Bałtyckiego (w której Polska sprawuje przewodnictwo od lipca 2015 r. do czerwca 2016 r.), HELCOM i Radzie Arktycznej.

Współpraca samorządów gospodarczych

Współpraca samorządów gospodarczych rozwija się dynamicznie m.in. dzięki działalności Polsko-Szwedzkiej Izby Gospodarczej (PSIG, http://www.psig.com.pl/), która inspiruje i wspomaga rozwój stosunków gospodarczych i handlowych pomiędzy polskimi i szwedzkimi podmiotami gospodarczymi. Po stronie szwedzkiej działa natomiast Szwedzko-Polska Izba Handlowa http://www.svenskpolska.se/, której członkami są duże międzynarodowe przedsiębiorstwa, ale także małe firmy. Izba prowadzi działalność informacyjną, organizuje seminaria, spotkania oraz wizyty studyjne. Nawiązywanie relacji wspiera szwedzka organizacja Business Sweden, http://www.business-sweden.se/).

Ponadto funkcjonuje Skandynawsko-Polska Izba Gospodarcza (SPCC) http://www.spcc.pl, która jest stowarzyszeniem ludzi biznesu, stworzonym dla przedsiębiorców związanych ze Skandynawią. Główna siedziba SPCC znajduje się w Warszawie. Organizacja posiada też biura regionalne w Polsce. Działalność Izby skoncentrowana jest na rozbudowywaniu sieci kontaktów, działaniach stymulujących rozwój firm, wymianie doświadczeń i wiedzy.

Dostęp do rynku

Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

Dostęp do rynku szwedzkiego dla polskich towarów i usług podlega ogólnym zasadom unijnym. Nie ma formalnych barier w dostępie polskich towarów i usług do rynku szwedzkiego.

Cechą charakterystyczną szwedzkiego rynku produktów rolno-spożywczych jest jego silna koncentracja. Handel produktami żywnościowymi opanowany jest przez cztery korporacje: ICA, COOP, grupę AxFood i BergendahlsGruppen. Ostatni z wymienionych podmiotów prowadzi bardziej otwartą politykę importu produktów żywnościowych z Polski, a w sklepach City Gross, należących do tej sieci oraz w sklepach Ica oraz Matrebellen można znaleźć coraz więcej polskich produktów. Korporacje te zajmują się zarówno importem, dystrybucją jak i sprzedażą detaliczną artykułów konsumpcyjnych. Sytuacja taka powoduje mniejszy, niż można by się spodziewać, asortyment artykułów żywnościowych w sieci detalicznej, utrzymywanie się stosunkowo wysokiego poziomu cen detalicznych, możliwość realizowania wysokich marż, nakładanych na cenę towaru przez importera, hurtownika i sprzedawcę detalicznego. Jednak z drugiej strony, sytuacja ta bardzo wzmacnia pozycję negocjacyjną importera szwedzkiego, dzięki czemu uzyskuje on bardzo korzystne warunki importu. Konsumenci szwedzcy, a szczególnie młoda i średnia generacja, uważani są za jednych z najbardziej wymagających w Europie. Przeciętny konsument szwedzki kieruje się w swoich wyborach kryterium: jakości, bezpieczeństwa produktu oraz wpływem na środowisko naturalne, a także tzw. patriotyzmem konsumenckim. Oznacza to, że spośród produktów o zbliżonych walorach użytkowych, konsument zdecyduje się na produkt szwedzki. Jest to częściowo spowodowane powszechnym przekonaniem o najwyższej jakości produktów szwedzkich.

Szwecja posiada własny, odbiegający od unijnego, system w zakresie handlu alkoholem. Obowiązuje państwowy monopol na handel detaliczny napojami alkoholowymi o zawartości alkoholu powyżej 3,5%. (łącznie z piwem). Firmą państwową, posiadającą wszystkie sklepy z tego typu napojami w Szwecji, jest Systembolaget AB. Firma ta nie dokonuje bezpośrednio zakupów alkoholi od producentów zagranicznych. Zakupy prowadzone są przez firmy zrzeszone w Sprit och Vinleverantörsföreningen. Mogą one sprzedawać alkohole do Systembolaget lub do restauracji.

Przedsiębiorstwa ze wszystkich krajów unijnych, w tym również polskie, realizujące kontrakty usługowe w Szwecji, napotykają na problemy typowe dla tego rynku. Podstawową barierą, na jaką napotykają polscy przedsiębiorcy, jest fakt przestrzegania przez pracodawców, ale przede wszystkim skrupulatnego pilnowania przez związki zawodowe wynikających z umów/układów zbiorowych, stawek minimalnych. Podkreślić należy, że stawki te nie wynikają z przepisów prawa, a właśnie z umów. Umowy te mogą budzić wątpliwości na gruncie prawnym odnośnie do ich obowiązywania w stosunku do podmiotów nie będących ich stronami. Jednak w większości przypadków są one przestrzegane ze względu na bardzo silną pozycję szwedzkich związków zawodowych (szczególnie w sektorze budownictwa –  związek Byggnads).  Dlatego też większość pracodawców (inwestorów) dąży do tego, aby kontrakty – również z firmami zagranicznymi – były przyjęte przez stronę związkową do akceptującej wiadomości.

Polskie przedsiębiorstwa funkcjonują na rynku szwedzkim bez większych problemów. Wielu Polaków świadczy usługi w Szwecji na zasadzie samozatrudnienia, co pozwala ominąć trudne i często kosztowne negocjacje ze związkami zawodowymi, ale z drugiej strony związane jest z wymogami formalnymi, które winny być bezwzględnie przestrzegane (m. in. wiedza o podatku VAT, płacenie podatków i opłat na ubezpieczenie społeczne w Polsce w razie pobytu do 183 dni w roku).

Dodatkowym wymogiem, wprowadzonym w życie z dniem 1 lipca 2013 roku, jest obowiązek rejestrowania w Urzędzie ds. Bezpieczeństwa i Higieny Pracy Arbetsmiljöverket pracowników delegowanych do pracy w Szwecji na okres dłuższy niż 5 dni.

Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnienie obywateli RP

Szwecja jako jedno z trzech państw UE otworzyła od 1 maja 2004 r. rynek pracy dla obywateli z „nowych” Państw Członkowskich. Na szwedzkim rynku nie zauważa się problemów związanych z otwarciem rynku pracy i migracją zarobkową z Polski (należy pamiętać o obowiązku rejestrowania pracowników delegowanych do pracy w Szwecji, j.w.).

Polskie przedsiębiorstwa funkcjonują na rynku szwedzkim bez większych problemów. Wielu Polaków świadczy usługi w Szwecji na zasadzie samozatrudnienia, co wymaga przestrzegania wymogów formalnych, które są m.in. związane ze znajomością przepisów podatkowych, płaceniem podatków i opłat na ubezpieczenie społeczne.

Pojawiającym się problemem jest podwójne (w Polsce i w Szwecji) ubezpieczenie pracujących tutaj Polaków, co naraża ich na ponoszenie niepotrzebnych kosztów (niemożność skorzystania z ew. odszkodowania z tytułu obu ubezpieczeń).

W 2019r. firma Northvolt wykazała zainteresowanie w zatrudnieniu polskich pracowników. W związku z tym udało się wynegocjować z tanimi liniami lotniczymi Wizzair, aby utworzyli nowe połączenia lotnicze na linii Gdańsk - Skellefteå.

Nabywanie i wynajem nieruchomości

W Szwecji każdy ma prawo ubiegać się o tzw. mieszkanie z kolejki, które przyznawane jest przez poszczególne gminy. Niestety ilość mieszkań jest wielokrotnie niższa od ilości osób ubiegających się o nie. W Sztokholmie i jego okolicach kolejka oczekujących do wynajęcia mieszkań od publicznych najemców wynosi ok. 330 000 osób. Ponad 80% ludzi szuka mieszkania pasywnie i traktuje to jako inwestycję w przyszłość. Oczekiwanie na mieszkanie z tzw. kolejki może trwać długo, dlatego innym rozwiązaniem jest zakup mieszkania lub jego wynajem z drugiej ręki.

W Szwecji istnieją trzy rodzaje mieszkań: czynszowe (hyresrätt), własnościowe (bostadsrätt) oraz (od 1.05.2009 r.) tzw. ägarlägenhet. Cena mieszkań jest bardzo zróżnicowana i zależy od położenia, standardu, wielkości oraz roku, w którym zostało wybudowane.

W wynajęciu mieszkania pomocny jest Internet lub kontakty. Najbardziej popularną witryną jest www.blocket.se, gdzie bezpłatnie można wyszukać i skontaktować się z ogłoszeniodawcą. Przykładowe strony pośredników, to np. www.bostaddirekt.comwww.bostadstjanst.comwww.lgh.se. Na większości tych stron istnieje możliwość bezpłatnego wyszukiwania mieszkania, lecz by uzyskać kontakt do ogłoszeniodawcy należy się zarejestrować i uiścić opłatę. Zwyczajowo ogłoszeniodawca może poprosić potencjalnego najemcę o przedstawienie dokumentu potwierdzającego stałe źródło dochodu, a także referencje.

Z wynajęciem mieszkania mogą łączyć się dodatkowe koszty takie jak:

  • zwrotny depozyt uzależniony od długości okresu wypowiedzenia umowy najmu lokalu (np. miesięczny okres wypowiedzenia oznacza depozyt w wysokości miesięcznego czynszu),
  • miesięczny czynsz płatny z góry.

W Szwecji można także wynająć pokój u kogoś w mieszkaniu lub domu (jest to tzw. inneboende). Cena wynajmu pokoju zależy od jego wielkości i położenia, a szukanie takiej formy zakwaterowania niczym nie różni się od poszukiwań mieszkania do wynajęcia. W Szwecji nie ma ograniczeń dla obywateli polskich chcących zakupić mieszkanie czy dom na własność. W takim przypadku nie dysponując odpowiednią ilością gotówki można ubiegać się o kredyt w banku np. Nordea, Swedbank, Handelsbanken, czy SEB. Istnieje także możliwość przejęcia kredytu poprzedniego właściciela mieszkania czy domu. W Szwecji o kredyt mieszkaniowy może ubiegać się każdy, kto posiada szwedzki numer ewidencyjny (personnummer). Numer ten otrzymują wszystkie osoby wpisane do szwedzkiego rejestru ewidencji ludności.

System zamówień publicznych

Ustawa o zamówieniach publicznych została uchwalona przez szwedzki parlament w podziale na: ustawę o zamówieniach publicznych dla sektora publicznego (PPA) i ustawę o zamówieniach publicznych dla sektora użyteczności publicznej (PPAU). Obie weszły w życie 1 stycznia 2008 roku, tym samym dostosowano przepisy szwedzkie do ustawodawstwa unijnego: pierwsza ustawa wdrożyła dyrektywę 2004/18/WE, a druga dyrektywę 2004/17/WE.

Nowe ustawy regulują prawie wszystkie zamówienia publiczne, co oznacza, że strony zamawiające, takie jak władze lokalne, agencje, władze samorządowe, a także przedsiębiorstwa państwowe, muszą stosować ich przepisy, kiedy kupują, leasingują, pożyczają lub wynajmują, zamawiają dostawy, usługi lub roboty budowlane.

Procedury przetargowe

Zasadniczymi zasadami obowiązującymi przy zamówieniach publicznych w ramach UE, a tym samym w Szwecji są:

  • zasada niedyskryminacji – zabrania się dyskryminacji w zależności od narodowości,
  • zasada równego traktowania – wszyscy dostawcy muszą być traktowani na równi,
  • zasada przejrzystości – procedury muszą charakteryzować się przewidywalnością i otwartością,
  • zasada proporcjonalności – specyfikacje i wymagania dotyczące przedmiotu zamówienia muszą mieć naturalny związek z dostawą, usługą czy robotą budowlaną, która jest zamawiana,
  • zasada wzajemnej uznawalności – oznacza między innymi, że dokumentacja i certyfikaty wydane przez władze jednego państwa członkowskiego muszą być akceptowane w innym państwie członkowskim.

Obie ustawy są skonstruowane w ten sposób, że ich przepisy regulują kolejne etapy procedur udzielania zamówień publicznych tak, aby były one łatwiejsze do stosowania i bardziej przyjazne, niż poprzednia ustawa. W zależności od progów wskazują one odpowiednie procedury zamówień publicznych.

Mimo wielu zmian redakcyjnych w nowej ustawie w porównaniu z poprzednią, zmian merytorycznych jest niewiele. Są one następujące:

  • wpisanie w treść „nowych” ustaw głównych unijnych zasad, na których mają być udzielane zamówienia publiczne (w „starej” ustawie była wpisana zasada „good business practice”), a zgodnie z wyjaśnieniami szwedzkiego rządu wyliczenie głównych zasad unijnych nie wprowadziło zmian materialnych do „nowych” ustaw,
  • usunięcie terminu „podmiot zamawiający” (ang. contracting entity) w Ustawie PPAU z organizacji sektora publicznego i zamieniony sformułowaniem „instytucja zamawiająca” (ang. contracting authority), z tym, że w nowej PPAU termin ten nadal istnieje jako określenie dla tych podmiotów, których ustawa nie obejmuje,
  • wyłączenie handlu telekomunikacyjnego z sektora użyteczności publicznej i zastąpienie terminem usługi pocztowe(obowiązuje od 1 stycznia 2009 r.),
  • możliwość publikacji przez podmioty/instytucje zamawiające wstępnego ogłoszenia informacyjnego, ogłoszenia o zamówieniu, ogłoszenia o koncesji i ogłoszenia o konkursie przez środki elektroniczne poprzez udostępnienie „Buyer Profile” z informacją o podmiocie/instytucji zamawiającej,
  • obowiązkowe wykluczenie przez podmiot/instytucję zamawiającą dostawcy skazanego za przestępstwo takie jak udział w organizacji przestępczej, defraudację naruszającą interesy Wspólnoty Europejskiej, korupcję lub pranie brudnych pieniędzy,
  • dopuszczenie elektronicznego komunikowania się między podmiotem/instytucją zamawiającą i dostawcami. W takim przypadku instytucja/podmiot zamawiający, który komunikuje się elektronicznie z dostawcami, może stosować krótsze limity czasowe dla ofert,
  • konieczność sprecyzowania relatywnych wag dla każdego z kryteriów wybranego przez podmiot/instytucję zamawiającą, kiedy wybiera kontrakt ponad wartość progu, aby wybrać najkorzystniejszą ekonomicznie ofertę. Jeśli chodzi o ofertę poniżej wartości progu, podmiot/instytucja zamawiająca może wybrać między przypisaniem wag dla kryteriów lub ustawieniem kryteriów w porządku malejącym,
  • wprowadzenie szczegółowych przepisów, których celem jest to, aby podmiot/instytucja zamawiająca mogła ustalić specyficzne żądania odnoszące się do ochrony środowiska lub wprowadzić takie warunki do kontraktu. Podmiot/instytucja zamawiająca może także, przy spełnieniu określonych warunków, ustalić specjalne wymagania odnoszące się do spraw socjalnych w trakcie realizacji kontraktu,
  • wprowadzenie szczegółowych zasad przy zawieraniu umów ramowych dla sektora publicznego.

W Szwecji została wdrożona dyrektywa 2007/66/WE z 11 grudnia 2007 r., zmieniająca dyrektywy Rady 89/665/EWG i 92/13/EWG w zakresie poprawy skuteczności procedur odwoławczych w dziedzinie udzielania zamówień publicznych. Po jej transpozycji do prawa szwedzkiego, zmieniła się legislacja dotycząca procedury odwoławczej i odszkodowań za szkody.

Przepisy w języku angielskim, dotyczące zamówień publicznych w Szwecji, dostępne są na stronie: http://www.kkv.se/t/SectionStartPage____6732.aspx

Różnice kulturowe w kontaktach biznesowych

Nie istnieją wyraźne różnice kulturowe w kontaktach biznesowych ze szwedzkim środowiskiem biznesu. Językiem dominującym w rozmowach ze szwedzkimi przedsiębiorcami jest język angielski. Szwecja będąc częścią Skandynawii prezentuje etykę biznesu dla całego tego regionu, której najważniejszymi elementami są przejrzystość i negowanie korupcji.

Przydatne kontakty i linki

Administracja gospodarcza

Samorządy gospodarcze

Oficjalna prasa ekonomiczna

Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

Data aktualizacji: kwiecień 2020