Polska w Turcji

Tadeusz Strugała należy do grona najwybitniejszych polskich dyrygentów, których działalność wywarła trwały wpływ na rozwój życia muzycznego w Turcji. W 1977 r. objął stanowisko Generalnego Dyrektora Muzycznego Prezydenckiej Orkiestry Symfonicznej w Ankarze, którą prowadził w latach 1977–1979 i 1984–1986. W latach 1989–1990 pełnił natomiast funkcję Generalnego Dyrektora Muzycznego Stambulskiej Państwowej Orkiestry Symfonicznej. W kolejnych latach kontynuował współpracę z wieloma tureckimi zespołami, prowadząc łącznie ponad 430 koncertów z orkiestrami symfonicznymi w Turcji. Dzięki wieloletniej aktywności artystycznej oraz współpracy z czołowymi tureckimi instytucjami muzycznymi Maestro Strugała zyskał szczególne uznanie tamtejszego środowiska artystycznego, stając się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci polskiej kultury w Turcji.

W latach 2010–2014 regularnie współpracował z Konsulatem Generalnym RP w Stambule, prowadząc koncerty towarzyszące najważniejszym wydarzeniom w polskim życiu kulturalnym i dyplomatycznym, takim jak prezydencja Polski w Radzie Unii Europejskiej, 170. rocznica założenia Polonezköy, 90. rocznica Traktatu o Przyjaźni Polsko-Tureckiej oraz 600. rocznica stosunków dyplomatycznych między Polską a Turcją. W uznaniu zasług na rzecz umacniania międzynarodowej pozycji Polski oraz rozwoju polsko-tureckiej współpracy kulturalnej we wrześniu 2014 r. Minister Spraw Zagranicznych Radosław Sikorski uhonorował Maestro Strugałę odznaczeniem Bene Merito.

Ze względu na stan zdrowia Maestro Tadeusz Strugała nie mógł osobiście uczestniczyć w uroczystości. Przekazał jednak okolicznościowy list skierowany do Konsula Generalnego RP w Stambule oraz Dyrektor Stambulskiej Państwowej Orkiestry Symfonicznej. List został odczytany przed rozpoczęciem koncertu przez Aycan Küçüközkan, dyrektor IDSO, wobec blisko dwutysięcznej publiczności.

Ważnym punktem programu był również panel dyskusyjny zorganizowany w foyer Centrum Kultury Atatürka. W spotkaniu poświęconym życiu artystycznemu Maestro Strugały udział wzięli wybitni przedstawiciele tureckiego środowiska muzycznego, którzy przez lata mieli okazję z nim współpracować: Remzi Buharalı, dyrektor artystyczny AKM; Aycan Küçüközkan, skrzypaczka i dyrektor IDSO; Alp Altıner, wiolonczelista i były dyrektor IDSO; Gülten Çapan, emerytowana skrzypaczka; oraz Emel Akçay, skrzypaczka i dyrektor artystyczna Centrum Sztuki Ahmeda Adnana Sayguna w Izmirze. Paneliści przybliżyli publiczności dorobek artysty, jego wieloletnie związki z orkiestrami w Ankarze i Stambule oraz znaczenie jego działalności dla rozwoju współpracy muzycznej między Polską a Turcją. Podzielili się także osobistymi wspomnieniami ukazującymi blisko pięć dekad aktywności artystycznej Maestro Strugały i jego trwałe miejsce w historii tureckiego życia muzycznego.

Program koncertu obejmował dwa wybitne dzieła repertuaru symfonicznego: Koncert fortepianowy nr 1 e-moll Fryderyka Chopina oraz Wariacje na temat Enigmy Edwarda Elgara.

Z inicjatywy Konsulatu Generalnego RP koncert poprowadziła Marzena Diakun, jedna z czołowych polskich dyrygentek symfoniczno-operowych, ceniona za precyzję gestu, wyrazistość interpretacji i umiejętność łączenia tradycji z nowoczesnym spojrzeniem na muzykę. Jest ona również blisko związana z artystycznym dziedzictwem Maestro Strugały, który określa ją mianem „swojej dyrygenckiej wnuczki”.

Partię solową w Koncercie fortepianowym nr 1 e-moll wykonał Szymon Nehring, jeden z najwybitniejszych polskich pianistów młodego pokolenia. Artysta zdobył pierwszą nagrodę w Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Artura Rubinsteina w Tel Awiwie w 2017 r. oraz dotarł do finału XVII Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w 2015 r. Jego interpretacja dzieła polskiego kompozytora miała wymiar symboliczny. Twórczość Chopina zajmuje bowiem szczególne miejsce w polskiej kulturze, a sam Maestro Strugała koncertował wcześniej z Szymonem Nehringiem przed polską publicznością. Występ pianisty stał się zatem nie tylko prezentacją polskiego dziedzictwa muzycznego, lecz także nawiązaniem do artystycznych więzi łączących obu muzyków.

Koncert spotkał się z niezwykle ciepłym przyjęciem publiczności, która nagrodziła występy polskich artystów wielokrotnymi brawami. Wydarzenie zarejestrowała turecka telewizja publiczna TRT 2, a jego emisję zaplanowano na najbliższe tygodnie. Uroczystość wzbudziła również zainteresowanie tureckich mediów. Informacje i artykuły poświęcone koncertowi ukazały się zarówno w prasie, m.in. na łamach dziennika „Cumhuriyet”, jak i w mediach elektronicznych oraz w serwisach społecznościowych. 

Koncert Przyjaźni Turecko-Polskiej stał się wyrazem uznania dla dorobku Maestro Tadeusza Strugały oraz jego wieloletniego zaangażowania w rozwijanie relacji kulturalnych między Polską a Turcją. Wydarzenie przypomniało, że wspólne doświadczenia artystyczne i ponadnarodowy język muzyki pozostają istotnym elementem budowania trwałych więzi między oboma krajami.