Inwestycje hydrotechniczne kluczem do bezpiecznego systemu ochrony przeciwpowodziowej w zlewni Małej Wisły i Górnej Odry
31.07.2026
Wody Polskie w Gliwicach zrealizują szereg inwestycji, wykorzystując środki unijnego dofinansowania. Część z zadań, których wspólnym celem jest poprawa bezpieczeństwa przeciwpowodziowego mieszkańców oraz warunków żeglugowych na Odrzańskiej Drodze Wodnej, już trwa. Kolejne projekty rozpoczną się wkrótce. Równolegle prowadzone są prace przygotowawcze oraz montaż finansowy dla pozostałych zadań. Powyższa perspektywa dotyczy przede wszystkim projektu „Modernizacji budowli piętrzącej na stopniu wodnym Ujście Nysy w km 180,50 rzeki Odry wraz z infrastrukturą towarzyszącą” oraz „Modernizacji śluzy oraz sterowni na stopniu wodnym Ujście Nysy wraz z przebudową awanportów oraz obiektów towarzyszących”, a także „Przebudowy i modernizacji skarp i urządzeń zbiornika wodnego Dzierżno Duże, stanowiącego ochronę przeciwpowodziową doliny Kłodnicy”. Kontynuowane są prace przygotowawcze dla projektu pn. „Przebudowa oraz nadbudowa obwałowań cieku Iłownica, gm. Czechowice-Dziedzice”. Wyraźny postęp robót i ich rzeczowe zaawansowanie, zgodne z harmonogramem prac są widoczne na terenie Polderu Żelazna w Opolu, gdzie trwa II etap przebudowy tego obiektu hydrotechnicznego.
- Efektywnie pozyskujemy środki zewnętrznego finansowania, wariantujemy przedsięwzięcia inwestycyjne nadając im priorytety, zabiegamy o złożony montaż finansowy naszych inwestycji, po to, by ich realizacja możliwa była w jak najkrótszym czasie, a ochrona przeciwpowodziowa uzyskana za ich sprawą na jak najlepszym poziomie – informuje Jan Grygier, Dyrektor Wód Polskich w Gliwicach.
Modernizacja Stopnia Wodnego Ujście Nysy
Jednym z przedsięwzięć, jakie realizują Wody Polskie w Gliwicach jest modernizacja stopnia wodnego Ujście Nysy. Zadanie składa się z dwóch projektów:
„Modernizacja śluzy oraz sterowni na stopniu wodnym Ujście Nysy wraz z przebudową awanportów oraz obiektów towarzyszących”
oraz
„Modernizacja budowli piętrzącej na stopniu wodnym Ujście Nysy w km 180,50 rz. Odry wraz z infrastrukturą towarzyszącą”.
Z dochowaniem przepisów ustawy „Prawo zamówień publicznych” w ramach obu projektów ku końcowi zmierza wybór wykonawcy robót budowlanych. Wraz z podpisaniem stosownych umów teren inwestycji zostanie przekazany podmiotowi wykonawczemu i rozpoczną się prace budowlane.
Ich realizacja względem projektu modernizacji śluzy oraz sterowni na stopniu wodnym Ujście Nysy wraz z przebudową awanportów oraz obiektów towarzyszących zakłada przebudowę modernizacyjną komory pociągowej śluzy oraz komory małej śluzy, a także obejmuje korektę i ubezpieczenie brzegu prawego od wody górnej i wody dolnej, budowę nowej sterówki śluzowej, przebudowę modernizacyjną awanportów z kierownicami, dzięki czemu poprawi się jakość obsługi oraz niezawodność stopnia Ujście Nysy.
Z kolei w ramach modernizacji budowli piętrzącej na stopniu wodnym Ujście Nysy w km 180,50 rz. Odry wraz z infrastrukturą towarzyszącą, oprócz zmian konstrukcyjnych obiektu, zostanie on także zautomatyzowany. Modernizacja procesu przepuszczania wody przez jaz zapewni utrzymanie odpowiednich, stałych głębokości żeglugowych i bezpieczny przepływ wód powodziowych.
Łączny szacunkowy koszt obu projektów to ponad 511 mln zł, przy dofinansowaniu UE z Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 przekraczającym 424 mln zł.
Głównym celem projektu jest udrożnienie szlaku żeglownego na Odrze, utrzymanie możliwości transportowych oraz zapewnienie infrastruktury odpornej na zmiany klimatu poprzez modernizację śluzy oraz sterowni na stopniu wodnym Ujście Nysy wraz z przebudową awanportów oraz obiektów towarzyszących.
Więcej informacji:
Zbiornik Dzierżno Duże zostanie zmodernizowany
Wody Polskie w Gliwicach podpisały w dniu 28 lipca br. z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej umowę o dofinansowanie projektu pn. „Przebudowa i modernizacja skarp i urządzeń zbiornika wodnego Dzierżno Duże, stanowiącego ochronę przeciwpowodziową doliny Kłodnicy”.
Ta inwestycja ma znaczenie zarówno dla ochrony przeciwpowodziowej, jak i dla zwiększenia możliwości retencyjnych oraz utrzymania odpowiednich warunków gospodarowania wodami w regionie. Jej realizacja pozwoli ograniczyć ryzyko awarii zapory, zniszczenia infrastruktury wodnej, zalania terenów zamieszkałych i rolniczych. Prace przywrócą możliwość bezpiecznego piętrzenia wód oraz zwiększą odporność obiektu na skutki postępujących zmian klimatycznych.
Zakres przedsięwzięcia obejmuje wykonanie kompleksowych robót budowlanych na obiekcie hydrotechnicznym zlokalizowanym w powiecie gliwickim. Kluczowe działania przewidziane w projekcie to:
dogęszczenie korpusu zapory, skarp oraz czaszy zbiornika,
zabezpieczenie zapory przed filtracją przez korpus,
budowa przegrody przeciwfiltracyjnej,
wykonanie ekranów uszczelniających na skarpie odwodnej zbiornika,
modernizacja urządzeń hydrotechnicznych oraz elementów infrastruktury związanej z funkcjonowaniem zbiornika.
Efektem realizacji przedsięwzięcia będzie objęcie ochroną przeciwpowodziową około 3 tysięcy mieszkańców miejscowości położonych w województwach śląskim i opolskim. Bezpośrednimi beneficjentami inwestycji będą mieszkańcy m.in. Taciszowa, Byciny, Pławniowic, Łanów, Rudzińca, Ujazdu, Niezdrowic, Sławięcic oraz Kędzierzyna-Koźla.
Po zakończeniu inwestycji przywrócony zostanie dobry stan techniczny korpusu zapory oraz budowli zrzutowej. Zbiornik Dzierżno Duże będzie mógł bezpiecznie pełnić swoje funkcje przeciwpowodziowe, retencyjne i środowiskowe. Projekt zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców województw śląskiego i opolskiego, wzmocni odporność regionu na skutki zmian klimatu oraz zapewni długoterminową ochronę kluczowej infrastruktury wodnej w dolinie Kłodnicy.
Projekt będzie realizowany w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (FEnIKS), w działaniu dotyczącym adaptacji do zmian klimatu, zapobiegania klęskom i katastrofom. Całkowita wartość inwestycji wynosi ponad 555 mln zł. Dofinansowanie unijne do projektu otrzymano na poziomie 79,71%, co daje kwotę przekraczającą 443 mln zł.
Szerzej o projekcie:
Projekt przebudowy oraz nadbudowa obwałowań cieku Iłownica, gm. Czechowice-Dziedzice z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach
Wody Polskie w Gliwicach przygotowują się także do realizacji projektu, którego celem nadrzędnym jest poprawa bezpieczeństwa przeciwpowodziowego na terenie gminy Czechowice-Dziedzice poprzez dostosowanie istniejących obwałowań rzeki Iłownicy do obowiązujących wymagań technicznych w zakresie wysokości i szczelności. Dla zdania pn. „Przebudowa oraz nadbudowa obwałowań cieku Iłownica, gm. Czechowice-Dziedzice” w dniu 14 lipca br. uzyskano nową decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, która stanowi podstawę do kontynuowania procesu inwestycyjnego i aktualizacji dokumentacji formalnoprawnej. Obecnie prowadzone są prace związane z opracowaniem nowego operatu wodnoprawnego oraz przygotowaniem wniosku o aktualizację pozwolenia wodnoprawnego. Równolegle prowadzone są działania zmierzające do przygotowania dokumentacji aplikacyjnej dla Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Projekt obejmuje przebudowę i nadbudowę czterech odcinków wałów przeciwpowodziowych wraz z budowlami towarzyszącymi, przebudowę przepustów i przejazdów wałowych, wykonanie przesłon przeciwfiltracyjnych, budowę dróg eksploatacyjnych oraz realizację robót w korycie cieku Iłownica. Zadanie stanowi element systemu ochrony przeciwpowodziowej Górnej Wisły i zostało ujęte w Planie Zarządzania Ryzykiem Powodziowym dla obszaru dorzecza Wisły jako działanie W_MW_1576. Jego realizacja pozwoli ograniczyć ryzyko powodziowe na obszarze zamieszkiwanym przez mieszkańców Czechowic-Dziedzic, Zabrzegu i Ligoty oraz zabezpieczyć infrastrukturę techniczną, obiekty gospodarcze i tereny rolne.
Planowana wartość całkowita przedsięwzięcia wynosi ok. 61,3 mln zł, w tym koszty kwalifikowane ok. 59,2 mln zł.