5 maja - Światowy Dzień Higieny Rąk
05.05.2026
Mały gest, który ma wielki wpływ na ochronę zdrowia
Każdego roku 5 maja na całym świecie obchodzony jest Światowy Dzień Higieny Rąk. To doskonała okazja, aby przypomnieć, jak ogromne znaczenie dla naszego zdrowia ma tak prosta czynność, jak prawidłowe mycie rąk. Choć wydaje się ona oczywista, wciąż bywa bagatelizowana, a to właśnie dłonie są jednym z głównych nośników drobnoustrojów.
Warto również podkreślać, że działania w zakresie higieny rąk oraz związane z zapobieganiem i kontrolą zakażeń mają istotny pozytywny wpływ na sytuację epidemiologiczną zakażeń związanych z opieką zdrowotną we wszystkich krajach. Stąd też WHO podczas tegorocznych obchodów promuje hasło: „Działanie ratuje życie” (ang. Action saves lives) i wzywa do przypominania wszystkim osobom profesjonalnie związanym z ochroną zdrowia o znaczeniu higieny rąk w zapobieganiu zakażeniom, tak aby zapewnić bezpieczeństwo pacjentów i personelu medycznego.
Znaczna część zakażeń związanych z opieką zdrowotną (ok.40%) jest możliwa do uniknięcia – pod warunkiem, że higiena rąk i działania zapobiegawcze są stosowane we właściwym czasie i w odpowiedni sposób.
Dlaczego higiena rąk jest tak ważna?
Na naszych rękach mogą znajdować się miliony bakterii, wirusów i grzybów. Dotykamy klamek, telefonów, poręczy w autobusie, pieniędzy czy ekranów bankomatów – wszystko to sprawia, że drobnoustroje z łatwością przenoszą się z powierzchni na nasze dłonie. Następnie, nieświadomie, dotykamy twarzy, ust, nosa lub oczu, umożliwiając patogenom wniknięcie do organizmu. Przekazujemy je dalej witając się przez podanie ręki lub przybicie piątki.
Ręce personelu stanowią główny wektor transmisji zakażeń między pacjentami oraz poprzez dotykanie powierzchni (szczególnie wokół pacjenta) skażenia przedmiotów i powierzchni.
Regularne i prawidłowe mycie rąk znacząco zmniejsza ryzyko zachorowania na infekcje przewodu pokarmowego oraz wiele innych chorób zakaźnych. O czym często wspominają pracownicy WSSE w Szczecinie podczas zajęć edukacyjnych skierowanych do ogółu społeczeństwa. Jest to jedna z najskuteczniejszych i najtańszych metod profilaktyki zdrowotnej.
Kiedy należy myć ręce?
Mycie rąk jest szczególnie ważne:
- przed przygotowywaniem i spożywaniem posiłków,
- po skorzystaniu z toalety,
- po powrocie do domu z miejsc publicznych,
- po kontakcie ze zwierzętami,
- przed kontaktem z osobami chorymi oraz po nim,
- po wyrzucaniu śmieci.
Jak prawidłowo myć ręce?
Skuteczne mycie higieniczne rąk powinno trwać co najmniej 40–60 sekund i obejmować:
- zwilżenie rąk wodą,
- nałożenie mydła,
- dokładne mycie wnętrza dłoni, grzbietów, przestrzeni między palcami, kciuków oraz opuszków palców, paznokci oraz nadgarstków
- spłukanie pod bieżącą wodą,
- osuszenie rąk czystym ręcznikiem lub jednorazowym papierem.
Gdy nie ma dostępu do wody i mydła, warto użyć preparatu do dezynfekcji rąk na bazie alkoholu.
Skuteczna dezynfekcja rąk metodą wcierania, trwająca ok. 20-30 sekund (technika A. J. Ayliffe'a) ma szczególne znaczenie w obszarze medycznym i stanowi podstawową procedurę zapobiegania przenoszenia zakażeń.
Higiena rąk – wspólna odpowiedzialność
Dbanie o czyste ręce to nie tylko troska o własne zdrowie, ale także wyraz odpowiedzialności społecznej. Chronimy w ten sposób osoby najbardziej narażone na ciężki przebieg chorób – dzieci, seniorów, osoby przewlekle chore i z obniżoną odpornością.
Światowy Dzień Higieny Rąk przypomina, że każdy z nas ma realny wpływ na ograniczenie rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych. Codzienne nawyki i budowanie kultury higieny w środowisku domowym, szkolnym oraz w zakładach pracy może przynieść ogromne korzyści dla całego społeczeństwa.
Pamiętajmy
Czyste ręce to zdrowsze życie. Z okazji 5 maja warto zatrzymać się na chwilę i uświadomić sobie, że ten prosty gest jest jednym z filarów profilaktyki zdrowotnej – dziś, jutro i każdego dnia w roku.
Więcej informacji na temat Światowego Dnia Higieny Rąk znajdziecie Państwo na stronie internetowej Światowej Organizacji Zdrowia (WHO):
