Powołano rozporządzeniem Rady Ministrów z 24 czerwca 1922 roku Wyższy Urząd Górniczy w Katowicach. Okręg administracyjny urzędu obejmował obszar ówczesnego województwa śląskiego.
Rozporządzeniem Ministra Przemysłu i Handlu z 27 czerwca 1922 roku w obrębie Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach ustanowiono cztery okręgowe urzędy górnicze: w Rybniku, Królewskiej Hucie (Chorzów), Katowicach i Tarnowskich Górach.
1923
Weszło w życie "Rozporządzenie Górniczo-Policyjne Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach" z 2 lipca 1923 roku.
1924
Powołano z inicjatywy Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach Kopalnię Doświadczalną "Barbara" i Centralę Ratownictwa Górniczego w Pniowcu, przeniesioną później do Mikołowa.
1932
Wprowadzono rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z 29 listopada 1930 roku pierwsze polskie Prawo górnicze.
1939
Po wybuchu drugiej wojny światowej w 1939 roku, działające na obszarze Rzeczypospolitej trzy wyższe urzędy górnicze: w Katowicach, Krakowie i Lwowie, zostały przejęte przez okupanta niemieckiego (WUG w Katowicach i Krakowie) oraz sowieckiego (WUG we Lwowie).
Okres 1945-1989
1946
1 lipca weszło w życie pierwsze powojenne rozporządzenie Rady Ministrów o ustaleniu siedzib i właściwości terytorialnej wyższych urzędów górniczych, określające wlaściwość terytorialną wyższych urzędów górniczych w Katowicach i Krakowie.
1951
Ustanowiono rozporządzeniem Rady Ministrów z 3 stycznia 1951 roku jeden Wyższy Urząd Górniczy z siedzibą w Katowicach. Właściwość terytorialna urzędu obejmowała obszar całego państwa.
1953
Dekretem z 6 maja 1953 roku wprowadzono nowe Prawo górnicze.
1954
Weszły w życie postanowienia zawarte w dekrecie z 21 października 1954 roku o urzędach górniczych, przekształcające Wyższy Urząd Górniczy podlegający dotychczas Ministrowi Górnictwa w urząd centralny podległy Prezesowi Rady Ministrów.
1955
W Wyższym Urzędzie Górniczym podjęto prace legislacyjne nad uporządkowaniem przepisów regulujących zagadnienia bezpieczeństwa i higieny pracy w górnictwie. W pierwszej fazie prac został wydany przez Wyższy Urząd Górniczy "Zbiór górniczych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy".
1960
Przy Wyższym Urzędzie Górniczym powołano Komisję ds. Ochrony Powierzchni przed Szkodami Górniczymi. Komisja działała do 1996 roku. Od 1996 roku prace komisji kontynuuje powoływana przez Prezesa WUG Komisja ds. Ochrony Powierzchni.
1969
W WUG, zarządzeniem Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z 28 stycznia 1969 roku, utworzono Zespół ds. Przepisów Górniczych.
Przygotowano we współpracy z zainteresowanymi resortami i ośrodkami naukowo-badawczymi rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 1 sierpnia 1969 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz bezpieczeństwa pożarowego w podziemnych zakładach górniczych. Rozporządzenie weszło w życie 1 stycznia 1970 roku.
1973
Zakończono prace nad "Szczegółowymi przepisami prowadzenia ruchu i gospodarki złożem w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny i brunatny". W kolejnych latach przy udziale WUG wydano szczegółowe przepisy dla innych rodzajów zakładów górniczych.
1988
Prezes Rady Ministrów, zarządzeniem nr 7 z 25 kwietnia 1988 roku, powołał Komisję do spraw reformy prawa górniczego i prawa geologicznego, której przewodniczył Prezes WUG. W wyniku prac komisji został opracowany projekt ustawy Prawo geologiczne i górnicze, którą przyjał Sejm RP, a 4 lutego 1994 roku podpisał Prezydent RP.
Okres po 1989
1995
Zakończono prace legislacyjne nad aktami wykonawczymi do ustawy - Prawo geologiczne i górnicze.
1996
Prezes WUG powołał Komisję ds. Bezpieczeństwa Pracy w Górnictwie.
WUG był organizatorem II Spotkania Szefów Urzędów Górniczych Krajów Europejskich.
1999
Powołano Centrum Dokumentacji Mierniczo-Geologicznej Likwidowanych Zakładów Górniczych (obecnie Archiwum Dokumenacji Mierniczo-Geologicznej).
WUG brał udział w opracowaniu i przedłożeniu w 1999 roku Sejmowi RP rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze.
Rozpoczęto prace nad projektami nowych aktów wykonawczych, które wydane zostaną na podstawie znowelizowanej ustawy Prawo geologiczne i górnicze.
2001
27 lipca Sejm RP uchwalił ustawę o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze. Ustawa weszła w życie 1 stycznia 2002 r.
2002
Urzędy górnicze przejęły nadzór i kontrolę nad zakładami górniczymi wydobywającymi kopaliny pospolite.
Minister właściwy do spraw administracji publicznej objął nadzór nad Prezesem WUG.
2004
Od 1 maja Prezes Wyższego Urzędu Górniczego jest organem wyspecjalizowanym kontroli wyrobów wprowadzanych do obrotu w zakresie wyrobów przeznaczonych do stosowania w zakładach górniczych oraz organem upoważnionym do uznawania nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji w górniczych zawodach regulowanych.
We Wrocławiu odbyło się X Spotkanie Szefów Urzędów Górniczych Krajów Europejskich, zorganizowane przez WUG.
1 grudnia Wyższy Urząd Górniczy otrzymał certyfikat systemu zarządzania jakością w zakresie wykonywania zadań wynikających z ustawy - Prawo geologiczne i górnicze zgodnie z wymaganiami normy PN-EN ISO 9001:2001.
2007
Od 24 lutego Prezes Wyższego Urzędu Górniczego podlega ministrowi właściwemu do spraw środowiska.
23 listopada Wyższy Urząd Górniczy obchodził jubileusz 85-lecia. Uroczystości odbyły się w gmachu Biblioteki Śląskiej.
2011
9 czerwca Sejm RP uchwalił ustawę o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze. Ustawa weszła w życie 1 stycznia 2012 r.
We wrześniu w Krakowie odbyło się XVII Spotkanie Szefów Urzędów Górniczych Krajów Europejskich, zorganizowane przez WUG.
Rozpoczęły się obchody 90-lecie istnienia nadzoru górniczego w Polsce pod hasłem „Górnictwo z zasadami”.
2012
22 czerwca w Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu odbyły się uroczyste obchody 90-lecia nadzoru górniczego w Polsce. Patronat honorowy nad jubileuszowymi imprezami sprawował Prezydent RP Bronisław Komorowski.
27 sierpnia zawarte zostało porozumienie o współpracy Wyższego Urzędu Górniczego z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Umowę podpisali Prezes WUG Piotr Litwa i Prezes UOKiK Małgorzata Krasnodębska-Tomkiel.
14 września w Doniecku na Ukrainie Prezes WUG Piotr Litwa podpisał Deklarację o współpracy pomiędzy Wyższym Urzędem Górniczym Rzeczypospolitej Polskiej a Państwową Służbą Nadzoru Górniczego i Bezpieczeństwa Przemysłowego Ukrainy.
25 października w ramach uroczystych obchodów 90-lecia istnienia nadzoru górniczego w Polsce miało miejsce uroczyste otwarcie nowej siedziby Izby Tradycji Wyższego Urzędu Górniczego.
16 listopada Piotr Litwa, prezes WUG otrzymał prestiżową Nagrodę Specjalną "Czarny Diament", którą honorowani są ludzie, instytucje, stowarzyszenia lub firmy szczególnie zasłużone dla rozwoju gospodarki regionu.
2013
19 stycznia Wyższy Urząd Górniczy został uhonorowany Oskardem, specjalnym wyróżnieniem Związku Pracodawców Górnictwa Węgla Kamiennego przyznawanym instytucjom i osobom, które swoją pracą, energią i talentem kształtują oblicze przemysłu węglowego i regionu.
19 stycznia dr inż. Piotr Litwa prezes Wyższego Urzędu Górniczego otrzymał Platynowy Laur Umiejętności i Kompetencji. Wyróżnienie zostało przyznane z okazji 90-lecia nadzoru górniczego w Polsce i w uznaniu osobistych zasług prezesa WUG dla przemysłu wydobywczego.
Dyrektor OUG w Kielcach Marzena Rabiasz, pierwsza przedstawicielka nadzoru górniczego z generalskim stopniem górniczym, została laureatką Narcyza 2013 - wyróżnienia Izby Przemysłowo-Handlowej Rybnickiego Okręgu Przemysłowego dla wybitnych przedstawicielek kultury, nauki, polityki, medycyny i reprezentantek innych dziedzin życia.
2014
1 kwietnia wraz z wejściem w życie nowego Statutu WUG zmieniła się struktura organizacyjna nadzoru górniczego. W WUG powstały: dwa nowe departamenty górnictwa: Departament Górnictwa Podziemnego i Odkrywkowego oraz Departament Górnictwa Otworowego i Wiertnictwa oraz Biuro Kontroli i Audytu Wewnętrznego.
2015
30 marca ogłoszono w Dzienniku Ustaw rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 marca 2015 r. w sprawie utworzenia Okręgowego Urzędu Górniczego w Gdańsku (Dz. U. poz. 455) oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 marca 2015 r. w sprawie nazw, siedzib i właściwości miejscowej okręgowych urzędów górniczych (Dz. U. poz. 456). Rozporządzenia weszły w życie z dniem 1 kwietnia 2015 r.
2016
16 stycznia Mirosław Koziura - prezes WUG został uhonorowany Złotym Laurem Umiejętności i Kompetencji, który od 24 lat przyznaje Regionalna Izba Gospodarcza w Katowicach wybitnym osobom i wyróżniającym się organizacjom. Gala wręczenia Laurów odbyła się w zabrzańskim Domu Muzyki i Tańca.
31 maja prezes WUG Mirosław Koziura powołał kapitułę konkursu „Na początek 180 dni bez wypadku” organizowanego pod honorowym patronatem Prezydenta RP Andrzeja Dudy. Prezydent RP Andrzej Duda docenił społeczny wymiar nowego projektu Wyższego Urzędu Górniczego w zakresie ograniczania wypadków w górnictwie oraz podnoszenia wiedzy górników w zakresie BHP.
2017
1 kwietnia rozpoczęła się realizacja wspólnego projektu Saksońskiego Urzędu Górniczego, Wyższego Urzędu Górniczego i Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego - „Życie z górnictwem” (MineLife). Projekt był współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Współpracy INTERREG Polska-Saksonia 2014-2020.
20 lipca wraz z wejściem w życie nowego Statutu WUG zmieniła się struktura organizacyjna nadzoru górniczego. W WUG powstały nowe departamenty, biura oraz samodzielne wydziały: Departament Górnictwa, Departament Warunków Pracy i Szkolenia, Biuro Komunikacji Społecznej, Biuro - Archiwum Dokumentacji Mierniczo-Geologicznej, Biuro Administracyjno-Gospodarcze, Samodzielne Wydziały: Kadr i Szkolenia, Informatyzacji oraz Samodzielne Stanowisko ds. Kontroli.
11 grudnia w ramach jubileuszowych obchodów Dnia Górnika Wyższego Urzędu Górniczego, odbyła się uroczystość nadania imienia Jana Szczerbińskiego funkcjonującej przy WUG Izbie Tradycji. Wiceprezes WUG Jan Szczerbiński należał do najbardziej znanych i najdłużej sprawujących swoją funkcję postaci środowiska górniczego. Był wieloletnim Redaktorem Naczelnym miesięcznika Wyższego Urzędu Górniczego „Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie”. Zmarł po ciężkiej chorobie 30 stycznia 2008 roku.
2018
12 i 13 kwietnia w Szczyrku odbyła się jubileuszowa, XX Konferencja „Problemy bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w polskim górnictwie”. Wydarzenie zostało objęte patronatem honorowym Ministra Energii Krzysztofa Tchórzewskiego. Konferencja jest kontynuacją cyklicznych, dorocznych spotkań zapoczątkowanych w 1999 roku.
25 czerwca w Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu odbyło się uroczyste podpisanie porozumienia w sprawie utworzenia Ośrodka Dokumentacji Górniczej. W wydarzeniu uczestniczyli m.in.: wiceminister Energii Grzegorz Tobiszowski, prezes WUG Adam Mirek, II wiceprezes WUG Piotr Wojtacha, prezydent Zabrza Małgorzata Mańka-Szulik, dyrektor Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu Bartłomiej Szewczyk oraz dyrektor Biura Archiwum Dokumentacji Mierniczo-Geologicznej Wyższego Urzędu Górniczego Włodzimierz Mosór.
27 listopada Prezes Wyższego Urzędu Górniczego dr inż. Adam Mirek został uhonorowany Nagrodą im. Haliny Krahelskiej. Uroczyste wręczenie wyróżnienia odbyło się na Zamku Królewskim w Warszawie.
2019
W dniach 26-27 września w Cottbus (Niemcy) odbyło się XXV Spotkanie Szefów Europejskich Urzędów Górniczych. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele instytucji nadzoru górniczego 12 krajów europejskich. Trzyosobowej delegacji polskiej przewodniczył Krzysztof Król - I wiceprezes Wyższego Urzędu Górniczego. Głównym tematem obrad była „Ochrona społeczności i środowiska w aktywnych i nieczynnych kopalniach i kamieniołomach”.
25 października w Pałacu Łagów koło Zgorzelca odbyła się konferencja zamykająca transgraniczny projekt MineLife „Życie z górnictwem”, w który zaangażowane były polskie i saksońskie instytucje działające na rzecz górnictwa.
2020
24 lutego w Okręgowym Urzędzie Górniczym we Wrocławiu odbyło się spotkanie podsumowujące Projekt „Życie z górnictwem” (MineLife). Podczas obrad, mających charakter sprawozdawczy i podsumowujący, partnerzy projektu szeroko omówili zrealizowane zadania, opiniowali przygotowanie wydawnictw zamykających przedsięwzięcie oraz uzgodnili kwestie dotyczące dalszej współpracy i sposób wykorzystania zdobytych doświadczeń.
17 marca Prezes Wyższego Urzędu Górniczego powołał Nadzwyczajny Zespół do spraw zagrożeń w podziemnych zakładach górniczych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19. Zadaniem zespołu było opracowanie propozycji zaleceń dotyczących procedur postępowania w zakładach górniczych, w związku z zagrożeniem epidemiologicznym wywołanym wirusem SARS-CoV-2.
2022
10 i 11 maja w Zawierciu odbyła się XXII konferencja „Problemy bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w polskim górnictwie”. Podczas uroczystej inauguracji obrad podpisano porozumienie o współpracy między Wyższym Urzędem Górniczym a Urzędem Dozoru Technicznego.
24 czerwca w Katowicach pod patronatem honorowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy odbyły się uroczystości jubileuszowe nadzoru górniczego. Główna część obchodów stulecia Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach odbyła się w sali koncertowej Katowic Miasta Ogrodów - Instytucji Kultury im. Krystyny Bochenek.
W dniach 25-28 września w Krotoszycach pod patronatem honorowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy odbyło się XXVI Spotkanie Szefów Europejskich Urzędów Górniczych. Spotkanie zakończyło się podpisaniem dwóch ważnych dokumentów - porozumienia pomiędzy Wyższym Urzędem Górniczym a Państwową Służbą Ukrainy do spraw Pracy oraz tradycyjnego memorandum, które jest zwieńczeniem odbywających się obrad.
22 grudnia w specjalnie przygotowanym schowku, zabezpieczonym pamiątkową tablicą, przy wejściu do gmachu Wyższego Urzędu Górniczego wmurowano „kapsułę czasu”, przygotowaną z okazji 100-lecia Wyższego Urzędu Górniczego.
2023
30 i 31 marca w Zawierciu odbyła się XXIII konferencja „Problemy bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w polskim górnictwie” pod patronatem honorowym Ministra Aktywów Państwowych. W spotkaniu wzięło udział ponad 200 uczestników. Organizatorami wydarzenia byli: Wyższy Urząd Górniczy w Katowicach, Okręgowy Inspektorat Pracy w Katowicach, Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Górnictwa oraz Główny Instytut Górnictwa - Państwowy Instytut Badawczy.
W dniach 18-20 września w Pradze odbyło się 27. Spotkanie Szefów Urzędów Górniczych Krajów Europejskich. Uczestniczyły w nim delegacje z 12 państw. Stronę polską reprezentowali: prezes Wyższego Urzędu Górniczego Adam Mirek, wiceprezes Wyższego Urzędu Górniczego Krzysztof Król, dyrektor Departamentu Prawnego WUG Małgorzata Waksmańska oraz zastępca dyrektora Departamentu Górnictwa WUG Dariusz Katan. Przedstawiciel polskiej delegacji wygłosił referat zatytułowany „Kompetencje nadzoru górniczego”.
27 października odbył się jubileusz 70-lecia Okręgowego Urzędu Górniczego w Kielcach. W uroczystości uczestniczyli: przedstawiciele kierownictwa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach, dyrektorzy okręgowych urzędów górniczych w Krakowie, Krośnie, Warszawie i Lublinie, władze Państwowej Inspekcji Pracy w Kielcach i Łodzi, przedstawiciel Urzędu Dozoru Technicznego w Kielcach, władze kieleckiego oddziału Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa oraz obecni i byli pracownicy urzędu.
2024
6 lipca weszło w życie rozporządzenie w sprawie kwalifikacji w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego, będące aktem wykonawczym do ustawy z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw. Przywróciło ono możliwość przeprowadzania egzaminów w urzędach górniczych.
2 października w gmachu Muzeum Geologicznego w Warszawie odbyło się uroczyste podpisanie porozumienia o współpracy pomiędzy Państwowym Instytutem Geologicznym a Wyższym Urzędem Górniczym. Dokument podpisali prezes WUG Piotr Litwa oraz dyrektor PIG-PIB Krzysztof Szamałek. Sygnatariusze porozumienia zobowiązali się do współdziałania w zakresie promowania ochrony złóż kopalin i ich zasobów, wspierania rozwoju geologii i górnictwa, wymiany informacji w obszarze zagrożeń geologicznych oraz konsultowania stanowisk w zakresie rozwiązań prawnych dotyczących geologii i górnictwa.
W dniach 14-16 października we Freibergu (Niemcy, Saksonia) odbyło się 28. Spotkanie Szefów Urzędów Górniczych Krajów Europejskich. W spotkaniu uczestniczyły delegacje z Austrii, Czech, Estonii, Finlandii, Niemiec, Polski, Serbii, Słowacji, Słowenii, Wielkiej Brytanii. Stronę polską reprezentowali prezes Wyższego Urzędu Górniczego Piotr Litwa oraz Małgorzata Waksmańska, dyrektor Departamentu Prawnego WUG. Tematem przewodnim spotkania było kształcenie, szkolenie i rekrutacja specjalistów dla przedsiębiorstw i władz górniczych.
