Polska w Armenii

1. Krótki opis gospodarki i jej struktury

Armenia jest gospodarką rynkową o rosnącym znaczeniu sektora usług, przemysłu wydobywczego i przetwórczego oraz budownictwa. W ostatnich latach notowała wysokie tempo wzrostu gospodarczego, wspierane m.in. przez konsumpcję krajową, inwestycje, rozwój usług, turystyki i napływ kapitału.

Według danych Banku Światowego nominalny produkt krajowy brutto Armenii wyniósł w 2025 r. około 29,2 mld USD, a PKB na mieszkańca około 9,5 tys. USD. Bank Światowy podaje wzrost realnego PKB o 7,2% w 2025 r.

Rolnictwo nadal ma istotne znaczenie dla zatrudnienia i rozwoju obszarów wiejskich, choć jego udział w gospodarce jest mniejszy niż udział usług i przemysłu. Dominują gospodarstwa o niewielkiej powierzchni, uprawiające warzywa, owoce, winorośl, ziemniaki i zboża. Do ważnych produktów należą morele, winogrona, granaty i inne owoce, a także przetwory owocowo-warzywne. Istotne znaczenie ma hodowla bydła, owiec i drobiu.

Armenia jest również znana z produkcji brandy, win i innych napojów alkoholowych. W ostatnich latach rozwija się akwakultura, w szczególności hodowla pstrągów i innych ryb słodkowodnych.

2. System gospodarczy i najważniejsze strategie gospodarcze

Armenia jest republiką o gospodarce rynkowej, w której sektor prywatny odgrywa główną rolę w działalności produkcyjnej i usługowej. Państwo prowadzi politykę mającą na celu utrzymanie stabilności makroekonomicznej, poprawę warunków prowadzenia działalności gospodarczej, rozwój infrastruktury i zwiększenie konkurencyjności eksportu.

Do najważniejszych kierunków polityki gospodarczej należą:

• dywersyfikacja gospodarki i eksportu – ograniczanie nadmiernej zależności od kilku rynków i grup towarowych;
• rozwój sektora technologicznego – wspieranie informatyki, usług cyfrowych, innowacji i kapitału ludzkiego;
• modernizacja infrastruktury – rozbudowa dróg, sieci energetycznych i infrastruktury komunalnej;
• transformacja energetyczna – zwiększanie udziału energii słonecznej i poprawa efektywności energetycznej;
• rozwój turystyki i usług – wykorzystanie walorów przyrodniczych, kulturowych i historycznych kraju;
• poprawa klimatu inwestycyjnego – wzmacnianie instytucji, otoczenia prawnego i stabilności finansowej.

MFW wskazuje, że utrzymanie trwałego wzrostu wymaga dalszych reform strukturalnych, zwiększenia aktywności zawodowej, poprawy warunków inwestowania oraz dywersyfikacji eksportu. W prognozie z grudnia 2025 r. Fundusz przewidywał wzrost realnego PKB o 5,5% w 2026 r.

3. Główne sektory gospodarki i ich udział w PKB

Główne obszary działalności gospodarczej Armenii obejmują usługi, przemysł, budownictwo i rolnictwo. W usługach ważne miejsce zajmują handel, transport, zakwaterowanie i gastronomia, usługi finansowe, obsługa nieruchomości oraz sektor informatyczny. W przemyśle istotne są górnictwo, metalurgia, produkcja żywności i napojów, a także produkcja materiałów budowlanych.

Specjalizacja gospodarcza poszczególnych prowincji

Poniższy opis przedstawia główne profile gospodarcze regionów.

4. Polityka kursowa

Walutą Armenii jest dram armeński (AMD). Bank Centralny Republiki Armenii prowadzi politykę pieniężną w warunkach płynnego kursu walutowego.

Wymiany walut można dokonać w bankach oraz powszechnie dostępnych kantorach.

5. Surowce i technologie krytyczne

Armenia dysponuje zasobami surowców mineralnych, które mają znaczenie dla przemysłu metalurgicznego, energetyki i wybranych łańcuchów dostaw. Do najważniejszych należą miedź, molibden i złoto. Występują również złoża srebra, cynku i ołowiu, a także surowce skalne i mineralne wykorzystywane w budownictwie, w tym bazalt, granit, wapień, gips i perlit.

W relacjach handlowych z Unią Europejską ważne miejsce zajmują towary przemysłowe i produkty górnictwa. Według Komisji Europejskiej UE była w 2025 r. trzecim najważniejszym partnerem handlowym Armenii, odpowiadając za 11,3% jej całkowitych obrotów handlowych, a także czwartym rynkiem eksportowym, z udziałem 7,9% w eksporcie Armenii.

6. Stan infrastruktury

Infrastruktura Armenii rozwija się w obszarach transportu drogowego, energetyki i łączności cyfrowej. Istotne znaczenie mają inwestycje w poprawę dostępności transportowej kraju, modernizację sieci elektroenergetycznej oraz zwiększanie udziału odnawialnych źródeł energii.

Transport

Jednym z najważniejszych przedsięwzięć jest korytarz transportowy Północ–Południe, mający połączyć południową granicę kraju z Gruzją i dalej z portami nad Morzem Czarnym. Projekt ma poprawić warunki przewozu osób i towarów, skrócić czas transportu oraz zwiększyć dostępność rynków regionalnych.

Według informacji przekazanych przez armeńskie Ministerstwo Administracji Terytorialnej i Infrastruktury w 2026 r. roboty na odcinku prowadzącym do Giumri zostały zakończone, natomiast na południowym odcinku Kajaran–Agarak nadal prowadzono intensywne prace. Projekt obejmuje m.in. budowę mostów i tuneli.

Energetyka

Modernizacja infrastruktury elektroenergetycznej jest ważna zarówno dla bezpieczeństwa energetycznego, jak i dalszego rozwoju gospodarki. Bank Światowy informował w listopadzie 2025 r., że z jego wsparciem zmodernizowano blisko 75% podstacji elektroenergetycznych w Armenii. Kolejne inwestycje mają umożliwić lepszą integrację energii odnawialnej z siecią, rozwój automatyzacji i poprawę niezawodności dostaw.

Infrastruktura cyfrowa

Armenia rozbudowuje sieci światłowodowe oraz infrastrukturę mobilną wspierając rozwój sektora informatycznego, usług cyfrowych oraz działalności gospodarczej poza największymi miastami. Według Banku Światowego, przy wsparciu IFC operator Team Telecom Armenia rozszerzał zasięg sieci 4G na obszarach wiejskich, a ponad 300 spośród około 1000 wsi jest obecnie objętych tym zasięgiem.

7. Kalendarz dni wolnych od pracy

* Dane z IMF (https://www.imf.org/) oraz poszczególnych agencji

NAJWAŻNIEJSI PARTNERZY HANDLOWI

W 2025 roku obroty handlu zagranicznego Armenii zmniejszyły się o 52,8% w porównaniu do 2024 roku, osiągając około 30,16 mld USD. Według statystyk publikowanych przez Komitet Statystyczny Armenii, głównym partnerem handlowym kraju pozostaje Rosja ze wskaźnikiem na poziomie 7,84 mld USD. 

W okresie od stycznia do grudnia 2025 roku wartość eksportu wyniosła 8 395,4 mln dolarów amerykańskich, co oznacza spadek o 4 741,0 mln dolarów amerykańskich, czyli o 36,1%, w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku.

Głównym rynkiem zbytu dla towarów eksportowanych z Armenii w 2025 stała się Rosja, eksport do tego kraju wynosi 2,9 mld USD. Zjednoczone Emiraty Arabskie zajęły drugie miejsce z 2,05 mld USD (spadek o 60,9%), a trzecie Chiny z 763,6 mln dolarów (spadek o 30,4%). Czwartym partnerem Armenii pozostaje Irak ze wskaźnikiem 331,6 mln dolarów (wzrost o 34,7%). 

Import zmniejszył się o 57,5%, wynosząc 21,76 mld USD.

Wśród państw członkowskich Unii Europejskiej największym partnerem handlowym Armenii pozostają Niemcy, z którymi wymiana handlowa w 2025 roku wyniosła 517 mln USD, co oznacza spadek o 23,6% w porównaniu do roku 2024.

W przypadku Polski mamy do czynienia ze spadkiem wolumenu handlu (o 10-12%). Wymiana handlowa wyniosła 214 mln USD.

 *Dane pochodzą ze strony: Armstat.am 

Podstawowe produkty i usługi importowe i eksportowe

Główni inwestorzy

Główne kierunki inwestycji zagranicznych.

 W okresie styczeń-czerwiec 2023 r. wolumen bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Armenii wyniósł 77 686,9 mld AMD. W tym samym okresie 2022 roku wolumen inwestycji bezpośrednich wyniósł 73 904,3 mld AMD.

W okresie styczeń-czerwiec 2023 r. inwestycje bezpośrednie z Federacji Rosyjskiej wyniosły 118 487,4 mld AMD, z Francji wyniosły 1857,4 mld AMD, z Luksemburga wyniosły 11 969,9 mld AMD, ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich wyniosły 101 009,2 mld AMD, ze Stanów Zjednoczonych wyniosły 4522,2 mld AMD, z Gruzji wyniosły 2605mld AMD. Organizacje międzynarodowe dokonały bezpośrednich inwestycji w okresie styczeń–czerwiec 2023 r. o wysokości 805,8 mln AMD.

               Po odzyskaniu niepodległości w 1991 r. Armenia stała się członkiem lub obserwatorem w ponad 60-ciu organizacjach i inicjatywach  międzynarodowych, w tym z zakresu współpracy gospodarczej: 

• Światowa Organizacja Celna (1992),
• Bank Światowy (1992),
• Międzynarodowa Organizacja Pracy (1992)
• Międzynarodowy Fundusz Walutowy (1992)
• Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (1992)
• Międzynarodowy Fundusz Rozwoju Rolnictwa (1992)
• Czarnomorska Organizacja Współpracy Gospodarczej (1992)
• Światowa Organizacja Własności Intelektualnej (1993)
• FAO - Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (1993)
• Konferencja Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju (1995)
• INOGATE - międzynarodowy program współpracy w dziedzinie energii pomiędzy UE oraz państwami leżącymi nad Morzem Czarnym i Morzem Kaspijskim  
• Euroazjatycka Federacja Giełd Papierów Wartościowych (2002),
• Międzynarodowa Asocjacja Giełd Papierów Wartościowych Państw Wspólnoty Niepodległych Państw (2002)
• Światowa Organizacja Handlu (2003),
• Azjatycki Bank Rozwoju (2005),
• Euroazjatycki Bank Rozwoju (2006)
• Inicjatywa z Baku (2006) - inicjatywa współpracy UE i państw Kaukazu, jako część programu INOGATE (energia) oraz programu TRACECA (transport)
• TRASECA – Korytarz Transportowy Europa-Kaukaz-Azja (2008)
• Eurazjatycka Unia Gospodarcza (2014)
• Euroazjatycka Unia Celna (2015)
• Kompleksowa i wzmocniona umowa o partnerstwie CEPA (2020)
• Międzynarodowy Trybunał Karny (2024)

Dwustronne relacje handlowe i inwestycyjne (tabela za ostatnie 3 lata)

Współpraca gospodarcza między Polską a Armenią pozostaje stosunkowo niewielka, a jej istotnym elementem jest dwustronna wymiana handlowa. W latach 2023–2025 jej wartość podlegała znacznym wahaniom, przy czym Polska utrzymywała dodatnie saldo handlowe z Armenią.

Polscy przedsiębiorcy dostarczają na rynek armeński m.in. maszyny i urządzenia mechaniczne, sprzęt elektryczny i elektroniczny, produkty przemysłu chemicznego, artykuły spożywcze, aparaturę pomiarową oraz wyroby z metali nieszlachetnych. Z Armenii do Polski trafiają natomiast m.in. metale nieszlachetne i wyroby z tych metali, artykuły spożywcze oraz napoje alkoholowe, w tym wino i koniak.

Podstawę instytucjonalną współpracy stanowi Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Armenii o współpracy gospodarczej, podpisana 12 marca 2010 r. Ważnym forum dialogu gospodarczego jest również Polsko-Armeńska Komisja Międzyrządowa do spraw Współpracy Gospodarczej, której posiedzenie odbyło się w Erywaniu 29 czerwca 2023 r.

Rozwój relacji gospodarczych Armenii z Unią Europejską stwarza możliwości zwiększenia polskiego eksportu, poszerzenia współpracy przedsiębiorstw oraz poszukiwania nowych obszarów współpracy inwestycyjnej.

Relacje z UE

Baza traktatowa (między krajem opisywanym a Polską i UE)

                Współpracę gospodarczą Polski i Armenii reguluje „Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Armenii o współpracy gospodarczej” z dnia 12 marca 2010 r. Kwestie podatkowe reguluje „Konwencja między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Armenii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku” z dnia 14 lipca 1999 r. (konwencja weszła w życie 20.02.2005 r.)
                Instytucjonalną płaszczyzną dialogu gospodarczego jest w szczególności powołana na mocy podpisanej 12 marca 2010 r. Umowy o współpracy gospodarczej – Polsko-Armeńska Komisja Międzyrządowa do spraw Współpracy Gospodarczej. Działalność Komisji jest ukierunkowana na sprawy biznesowe, w tym wsparcie projektów handlowych i inwestycyjnych przedsiębiorców. Ostatnie posiedzenie Komisji odbyło się 29 czerwca 2023 r. w Erywaniu.

4.3 Wzajemne inwestycje

                Główną inwestycją Polski w Armenię jest Giełda Papierów Wartościowych AMX, której większościowym udziałowcem jest warszawska Giełda Papierów Wartościowych. W maju 2022 roku w szwajcarskim Davos w obecności Prezydentów Polski i Armenii zostało podpisane porozumienie pomiędzy GPW a Bankiem Centralnym i Giełdą Republiki Armenii.

                Inna rejestrowana przez Armstat polska inwestycja w Armenii miała miejsce w 2014 r. o wartości ok. 889 tys. USD. Dotyczyła kategorii „produkcja odzieży”. Była to inwestycja polskiej spółki „Lubawa”, występująca w Armenii pod nazwą „Lubawa-Armenia”. Aktualnie spółka jest w stanie upadłości.

                Brak danych nt. armeńskich inwestycji w Polsce.

4.4 Współpraca regionalna

                Dotychczas tylko jedno polskie miasto zawarło umowę o współpracy partnerskiej z Armenią – do podpisania takiej doszło w dniu 15.08.2017 pomiędzy władzami miast Lublin i Wanadzor.

                Władze miasta Białystok w 2017 r. prowadziły rozmowy o ew. podpisaniu umowy z armeńskim miastem Giumri (w grę wchodziła również współpraca z miastem Masis). Po zmianach politycznych roku 2018 rozmowy tymczasowo wstrzymane.

                W 2018 r. doszło do spotkania władz samorządowych Województwa Świętokrzyskiego z władzami Erywania. Bez dalszych kroków w celu podpisania umowy.

4.5 Współpraca samorządów gospodarczych

                Memorandum o współpracy Krajowej Izby Gospodarczej z Izbą Przemysłowo-Handlową Republiki Armenii.

                List intencyjny o współpracy pomiędzy Polską Agencją Informacji i Inwestycji Zagranicznych a Fundacją Business Armenia (po zmianach w Business Armenia i w PAIiIZ współpracy nie kontynuowano).

               W Polsce funkcjonuje Izba Gospodarcza Polska-Armenia.

Stosunki gospodarcze z Unią Europejską

                Stosunki pomiędzy Unią Europejską a Armenią opierają się na Umowie o kompleksowym i wzmocnionym partnerstwie z dnia 12 listopada 2017. Umowa została ratyfikowana przez wszystkie państwa UE i weszła w życie 1 marca 2021 r. Umowa ta zastąpiła Umowę o partnerstwie i współpracy z 1999 r.

Zgodnie z nową umową obie strony zobowiązały się do współpracy z opracowaniem i wdrożeniem priorytetowych kierunków współpracy, w tym w zakresie m.in. : aktywizacji związków między Armenią a państwami Unii, rozwoju armeńskiej administracji państwowej, w tym administracji gospodarczej, oraz usprawnianie praktyki zarządzania państwem, rozwoju gospodarczego i tworzenie nowych możliwości na rynku armeńskim, zwiększanie efektywności wykorzystywania energii, współpraca w zakresie ochrony środowiska i klimatu, powiększanie mobilności i związków międzyludzkich, wsparcie reform szczególnie w sektorze walki z korupcją, sadownictwa i policji.

Unia Europejska jest, czwartym partnerem handlowym Armenii. Do roku 2017 UE było głównym rynkiem eksportu armeńskich towarów i drugim źródłem importu. Po zwiększeniu procesów integracyjnych Armenii w ramach Eurazjatyckiej Unii Gospodarczej, sytuacja się zmieniła i dominującym partnerem Armenii stała się jednoznacznie Rosja.​​​​​​