Baza wiedzy

Cyberlekcje 3.0 to projekt edukacyjny realizowany od 2021 r. w ramach współpracy Ministerstwa Cyfryzacji oraz Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej – Państwowego Instytutu Badawczego (NASK-PIB). Projekt skierowany jest zarówno do nauczycieli i dyrekcji szkół podstawowych i ponadpodstawowych, jak i do rodziców.  

W ramach projektu, od 2024 r., eksperci ds. cyberbezpieczeństwa spotykają się  
z uczniami, kadrą pedagogiczną i rodzicami na terenie całej Polski, aby prowadzić bezpłatne szkolenia o bezpiecznym korzystaniu z cyberprzestrzeni.  

Szczegółowy harmonogram spotkań i zapisy na rok 2026 r. są udostępnione na stronie Cyberprofilaktyka.pl.  

• Szkolenia dla nauczycieli i dyrektorów 2026 

• Webinary dla uczniów 2026 - szkoły podstawowe 

• Webinary dla uczniów 2026 - szkoły ponadpodstawowe 

• Szkolenia dla rodziców 

Ponadto eksperci NASK przygotowują gotowe narzędzia dydaktyczne do prowadzenia zajęć lekcyjnych, dostosowując je do odpowiedniej grupy wiekowej. Scenariusze 45-minutowych cyberlekcji opracowane są w oparciu o metodologię PBL (Problem-Based Learning), która umożliwia uczniom aktywne angażowanie się w proces edukacyjny i rozwijanie kompetencji potrzebnych w cyberprzestrzeni.

Wielu nauczycieli skorzystało już z dotychczasowych scenariuszy opublikowanych w zakładce CyberEdukacja. Kadra pedagogiczna za pomocą gotowych narzędzi dydaktycznych rozwija świadomość i higienę cyfrową wśród młodego pokolenia, wspierając przy tym ich kompetencje cyfrowe i społeczne.

Baza materiałów dydaktycznych do nauki o cyberbezpieczeństwie obejmuje już 29 gotowych konspektów do przeprowadzenia lekcji. Nowe cyberlekcje adresowane  są do uczniów szkół podstawowych i skupiają się wokół tematów kluczowych  z perspektywy bezpieczeństwa cyfrowego oraz na problematyce krytycznego myślenia i poszanowania praw autorskich. 

1. Prawda czy kłamstwo? Jak rozpoznać fałszywe informacje? 

Podczas lekcji dzieci dowiedzą się, że nie wszystkie informacje, do których docierają w intrenecie są prawdziwe. Nauczyciel przy wykorzystaniu scenariusza wskaże osoby dorosłe, do których dziecko będzie mogło się zwrócić w celu weryfikacji treści, na które trafi w sieci. Ponadto uczniowie będą potrafili wymienić podstawowe cechy fałszywych informacji i zdobędą kompetencje niezależnego myślenia.  W ten sposób stopniowo rozwiną zdolność krytycznego oceniania informacji i zjawisk z ich otoczenia. 

2. Bezpieczni w sieci – trening bezpiecznego użytkownika  

Lekcja przybliża uczniom przykłady niebezpiecznych treści i zachowań w sieci,  na które powinni uważać. Wskaże, że nie należy udostępniać swoich danych osobowych i prywatnych informacji. Dzieci nauczą się jak reagować w sytuacji zetknięcia się z czymś niepokojącym w Internecie. Ponadto będą umiały wskazać zaufane osoby dorosłe, do których mogłyby się zwrócić z prośbą o pomoc i radę.  

3. Poszanowanie praw autorskich w Internecie 

Uczniowie biorący udział w tej cyberlekcji zostaną poinformowani o tym, że każde dzieło dostępne w Internecie, m.in. zdjęcia, tekst, muzyka czy film, mają swojego autora, któremu należy okazać szacunek. Nauczyciel przy wykorzystaniu materiałów dydaktycznych zapoznana ich z podstawowymi pojęciami związanymi z twórczością w sieci (autor, źródło, prawa autorskie) oraz wytłumaczy w jaki sposób mogą bezpiecznie korzystać z cudzej twórczości. 

4. Prywatność - Czy na pewno chronisz swoje dane w Internecie?  

Podczas lekcji uczniowie dowiedzą się czym są dane osobowe i jak należy je chronić. Nauczą się identyfikować ślady cyfrowe, które zostawiają podczas swoich aktywności m.in. w mediach społecznościowych, aplikacjach, czy na platform zakupowych. Będą mogli poszerzyć swoje kompetencje społeczne i podczas pracy w grupach przeanalizować ryzyko, związane z zamieszczeniem informacji w sieci. Materiały szkoleniowe w infografikach zobrazują, jak dbać o swoją prywatność oraz przybliżą elementy prawidłowego hasła.  

5. Zagrożenia w sieci – dezinformacja  

Lekcja dotycząca dezinformacji pomoże uczniom rozpoznać jej różnorakie cele,  m.in. polityczne, finansowe, ideologiczne. Ponadto w scenariuszu zostały wskazane techniki manipulacji, które są wykorzystywane przez osoby atakujące w cyberprzestrzeni. Młodzież nauczy się również jak sprawdzić wiarygodność informacji, dzięki przybliżeniu zasad weryfikacji - fact-checkingu. To pomoże jej rozwijać krytyczne myślenie i rozróżniać fakty od subiektywnych opinii. 

6. Szacunek dla autorstwa – o poszanowaniu praw autorskich w intrenecie 

Przystępna wiedza dla uczniów klas VII – VIII, o tym jak postępować uczciwie, chroniąc swoją i cudzą własność. Podczas lekcji zostaną też zaznajomieni z podstawowymi pojęciami prawa autorskiego, plagiatu i licencji. Młodzież pozna zasady dozwolonego użytku, legalne źródła treści oraz różne rodzaje wolnych licencji. Ponadto dowie się, jakie są przykłady stron z różnymi dziełami, z których może swobodnie korzystać. 

7. Treści nielegalne w internecie – seksting i jego konsekwencje 

Podczas lekcji uczniowie dowiedzą się, czym są treści nielegalnie zamieszczane  w sieci. Ponadto będą umieli zidentyfikować mechanizmy presji rówieśniczej, chęci zaimponowania, manipulacji, które mogą skłaniać do przesłania treści prywatnych i intymnych. Opracowane materiały umożliwią zrozumienie pojęcia sekstingu i jego konsekwencji prawnych oraz psychologicznych. Uczniowie oprócz nauki odpowiedzialnego korzystania z technologii, będą potrafili ocenić ryzyko związane  z przesyłaniem treści intymnych. 

Serdecznie zachęcamy do korzystania z nowych materiałów oraz do uczestniczenia w bezpłatnych szkoleniach. 

Wszystkie scenariusze oraz dodatkowe materiały z projektu Cyberlekcje dostępne są w bazie wiedzy o cyberbezpieczeństwie w zakładce CyberEdukacja na portalu gov.pl.