Centrum Projektów Polska Cyfrowa

Dbałość o wodę to nie tylko wyzwanie globalne, ale przede wszystkim codzienna praca samorządów, przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych i mieszkańców. 18 września obchodzimy Światowy Dzień Monitoringu Wody. Ta inicjatywa zwraca uwagę na znaczenie wody w naszym życiu, potrzebę ochrony jej zasobów oraz monitorowania jej jakości.

Jakość wody zaczyna się lokalnie

Inwestycje w stacje uzdatniania i oczyszczalnie ścieków, regularne badania oraz coraz bardziej nowoczesne systemy monitorowania pozwalają poprawiać jakość wody i zwiększać bezpieczeństwo jej dostaw.

Dzięki wsparciu w ramach przedsięwzięcia „Cyberbezpieczne Wodociągi” grantobiorcy zyskają nowe serwery, macierze dyskowe, urządzenia sieciowe oraz systemy UTM, SIEM i IDS. Zakupią także agregaty prądotwórcze, które zapewnią ciągłość pracy. Projekt obejmuje także systemy NAC i XDR, rozwiązania do tworzenia kopii zapasowych oraz kontroler domeny. Równolegle odbędą się audyty bezpieczeństwa, a eksperci przygotują dokumentację SZBI. Pracownicy wezmą także udział w szkoleniach.

Warto zauważać te zmiany i pamiętać, że dobra jakość wody nie jest dana raz na zawsze. Wymaga stałej troski, inwestycji i odpowiedzialnego korzystania z zasobów.

Niewidoczna część naszej codzienności

Światowy Dzień Monitoringu Wody jest dobrą okazją, by zwrócić uwagę na to, jak korzystamy z wody i jak możemy ją lepiej chronić.

Jakie działania mają znaczenie zarówno dla środowiska, jak i dla funkcjonowania lokalnej infrastruktury?

• Oszczędzanie wody i ograniczanie jej marnowania
• Właściwe korzystanie z kanalizacji
• Niewylewanie szkodliwych substancji do odpływów

Za odkręceniem kranu stoi jednak rozbudowany system: ujęcia wody, stacje uzdatniania, zbiorniki, przepompownie, sieci wodociągowe, oczyszczalnie ścieków, kanalizacja oraz systemy monitoringu i automatyki.

Coraz większa dbałość o jakość wody w gminach

Bardzo ważną rolę odgrywają samorządy i lokalne przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, które każdego dnia dbają o jakość dostarczanej mieszkańcom wody oraz prawidłowe funkcjonowanie sieci.

197 z 733 umów podpisaliśmy z gminami, związkami gmin i gminnymi jednostkami organizacyjnymi. Średni grant na inwestycję w bezpieczeństwo wodociągów wynosi ponad 821 tysięcy złotych; łączna wartość realizacji projektów to ponad 600 milionów złotych.

Co sprawia, że lokalna infrastruktura staje się coraz bardziej nowoczesna i bezpieczna?

• Modernizacja stacji uzdatniania wody
• Rozbudowa i remonty sieci
• Ograniczanie strat wody
• Modernizacja oczyszczalni ścieków
• Prowadzenie regularnych badań jakości wody

Poprawa jakości wody jest procesem, który wymaga stałego monitorowania, inwestycji i współpracy. Modernizacja infrastruktury, każdy wykryty i usunięty problem oraz inwestycja w ochronę zasobów wodnych przekładają się na bezpieczeństwo mieszkańców i środowiska.

Wsparcie Krajowego Planu Odbudowy (KPO) w ramach przedsięwzięcia „Cyberbezpieczne Wodociągi” obejmuje między innymi:

• Segmentację i mikrosegmentację sieci IT/OT. Dzięki temu możliwa będzie izolacja najważniejszych systemów i ograniczenie potencjalnych szkód w przypadku ataku.
• Monitorowanie ruchu sieciowego za pomocą systemu IDS/IPS. System będzie gromadził logi systemowe i dowody cyfrowe potrzebne do analizy incydentów.
• Zapewnienie bezpiecznego zdalnego dostępu. Centralny system zdalnego dostępu umożliwi kontrolę i audyt połączeń z sieciami OT/IT.
• Zapewnienie ciągłości działania. System do tworzenia i zarządzania kopiami zapasowymi obejmie także systemy sterowania. Dzięki temu będzie można szybciej przywrócić ich działania po incydencie.

Bezpieczna woda w dobie cyberataków

Systemy automatyki przemysłowej, zdalnego nadzoru i sterowania pozwalają monitorować parametry wody, kontrolować pracę urządzeń, zarządzać przepompowniami oraz szybko reagować na awarie.

Cyberatak może zakłócić działanie systemów informatycznych, automatyki czy zdalnego nadzoru, a w konsekwencji utrudnić prawidłowe funkcjonowanie infrastruktury. Dlatego tak ważne są m.in.:

• odpowiednie zabezpieczenia sieci,
• kontrola dostępu,
• aktualizacje systemów,
• kopie zapasowe,
• monitoring,
• przygotowanie procedur reagowania na incydenty.

Nie można także zapomnieć o czynniku ludzkim, dlatego tak ważne jest odpowiednie szkolenie pracowników. Umiejętność rozpoznania phishingu, bezpieczne korzystanie z haseł i urządzeń oraz szybkie zgłaszanie podejrzanych zdarzeń są istotną częścią ochrony infrastruktury krytycznej.

Co każdy z nas może zrobić dla wody

Ochrona wody nie zaczyna się i nie kończy na dużych inwestycjach. Każdy z nas może mieć swój udział w dbaniu o jej zasoby i jakość. Dlatego:

• Oszczędzaj wodę - zakręcaj kran, gdy nie jest potrzebny, wybieraj prysznic zamiast długiej kąpieli i naprawiaj cieknące krany.
• Nie wrzucaj odpadów do toalety - tłuszcze, chemikalia, leki, chusteczki czy inne odpady mogą powodować problemy w kanalizacji i oczyszczalniach.
• Dbaj o swoje najbliższe otoczenie - nie zanieczyszczaj rzek, rowów, stawów i innych zbiorników wodnych.
• Zwracaj uwagę na nieprawidłowości - wyciek wody, uszkodzoną studzienkę czy inne problemy z infrastrukturą warto zgłaszać odpowiednim służbom lub administratorowi sieci.
• Pamiętaj o bezpieczeństwie cyfrowym - stosuj silne hasła, uważaj na podejrzane wiadomości i zgłaszaj potencjalne incydenty, jeśli korzystasz z systemów związanych z infrastrukturą wodną.

Czym są Cyberbezpieczne Wodociągi 

Przeczytaj więcej o przedsięwzięciu. 

Realizacja przedsięwzięcia Cyberbezpieczne Wodociągi przyczyni się do podniesienia poziomu bezpieczeństwa cyfrowego w sektorze usług wodno-kanalizacyjnych i wzmocnienia odporności infrastruktury krytycznej.  

Dzięki wdrożonym projektom: 

• podmioty krajowego systemu cyberbezpieczeństwa zyskają nowoczesne rozwiązania technologiczne, które chronią systemy informatyczne i operacyjne, 

• jednostki samorządowe i spółki komunalne poprawią standardy zarządzania bezpieczeństwem informacji, 

• pracownicy zwiększą kompetencje w zakresie reagowania na incydenty i ochrony infrastruktury. 

• mieszkańcy będą bezpiecznie korzystać z usług kluczowych dla ich codziennego życia.

Partnerem przedsięwzięcia jest NASK-PIB.