Centrum Projektów Polska Cyfrowa

Zasoby nauki mają ogromną wartość dla badaczy, środowiska akademickiego, przedsiębiorców i wszystkich osób, które chcą rozwijać swoją wiedzę. Ich cyfrowe udostępnianie zwiększa otwartość nauki, ułatwia ponowne wykorzystywanie danych oraz pozwala szerzej korzystać z dorobku badawczego.

Ponad 128  mln zł dofinansowania

Zakończyliśmy ocenę wniosków złożonych w piątym naborze działania 2.3 FERC z digitalizacji zbiorów nauki. Do dofinansowania wybraliśmy 7 projektów o łącznej wartości 128 381 172,87 zł, które: zwiększą otwartość zasobów naukowych, podniosą poziom ponownego wykorzystania danych oraz poprawią dostęp do informacji sektora publicznego.

Co przed nami?

• Instytut Psychiatrii i Neurologii uruchomi Platformę integracji danych neuropatologicznych (Digital Brain Platform), która zastąpi dotychczasową wyszukiwarkę Digital Brain. Znajdziemy w niej: zintegrowane repozytorium, moduły do standaryzacji i edycji obrazów, moduł edukacyjny do szkoleń online i zdalnych konsultacji neuropatologicznych oraz 105 tysięcy zdigitalizowanych obiektów medycznych. Ze strony skorzystają studenci lekarze, rezydenci, naukowcy, placówki medyczne, przedsiębiorstwa, organizacje pozarządowe, media i wszyscy zainteresowani tematem.

• Uniwersytet Jagielloński stworzy JUVEL – inteligentny system zarządzania i udostępniania dziedzictwa (Jagiellonian University Virtual Experience Landscape). W ramach projektu zdigitalizuje 89 285 unikatowych, wcześniej nieprzetworzonych obiektów m.in. kolekcji sztuki, numizmatów, archiwaliów, okazów przyrodniczych, szklanych klisz i wałków woskowych. Wszyscy zainteresowani skorzystają z wysokiej jakości odwzorowania 2D, modeli 3D, plików audio oraz rozbudowanych metadanych naukowych.

• Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu opracuje projekt „AMU Nature Collections - online (AMUNATCOLL 2.0): innowacyjne metody i technologie cyfrowego udostępniania danych o bioróżnorodności przez Wydział Biologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu”. Jego celem jest udostępnienie danych o bioróżnorodności dla potrzeb nauki, edukacji, ochrony zdrowia i środowiska. W zasobach znajdziemy: okazy różnych grup organizmów (mikroorganizmów, glonów, roślin, grzybów i zwierząt), zakonserwowane i przechowywane odpowiednio do ich specyfiki i wymagań naukowych oraz dokumenty przyrodnicze badań terenowych, w tym zdjęcia analogowe i cyfrowe, protokoły obserwacji, katalogi, rejestry flory i fauny. Będą to unikalne kolekcje, niedostępne w innych instytucjach na świecie.

• Muzeum Narodowe w Gdańsku zrealizuje projekt „Digitalizacja i cyfrowe udostępnienie zasobów nauki gromadzonych w Muzeum Narodowym w Gdańsku (MNG online)”.  Stworzy nowoczesne, bezpieczne i dostępne środowiska cyfrowe do opracowania, digitalizacji i publicznego udostępniania zasobów muzealnych i bibliotecznych. Prace obejmą: wdrożenie systemu do ewidencji i zarządzania zbiorami muzealnymi, rozbudowę systemu bibliotecznego, budowę Portalu internetowego MNG oraz integrację danych z zewnętrznymi repozytoriami w tym KRONIK@ i Systemem Federacji Bibliotek Cyfrowych. W ramach projektu specjaliści  udostępnią zasoby o istotnej wartości naukowej, które obejmą: 2 000 nowo digitalizowanych obiektów muzealnych, 5 000 wcześniej zdigitalizowanych obiektów przeznaczonych do publikacji oraz 48 000 rekordów Biblioteki MNG.

• Instytut Chemii Bioorganicznej Polskiej Akademii Nauk zwiększy cyfrową dostępność zasobów w ekosystemie Federacji Bibliotek Cyfrowych, dzięki realizacji projektu „FBC.AI: Cyfrowa dostępność i ponowne wykorzystanie zasobów nauki wspierane sztuczną inteligencją”. Specjaliści skoncentrują się na przygotowaniu, poprawie jakości, udostępnieniu i maszynowym wykorzystaniu zasobów cyfrowych, tak aby mogły być skuteczniej odnajdywane i wykorzystywane przez użytkowników, instytucje i systemy zewnętrzne. Kluczowe będzie uruchomienie FBC Czatbota, który umożliwi zadawanie pytań, pomoże w odnajdywaniu dokumentów i kolekcji, a tam, gdzie jakość danych na to pozwoli, udzieli odpowiedzi oparte na treści zasobów z możliwością przejścia do materiałów źródłowych.

• Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy uruchomi portal WIEDZ@, czyli Węzły Integracji Edukacji i Danych Zasobów Akademickich. Będzie to ogólnokrajowa platforma do wyszukiwania i uzyskiwania dostępu do rozproszonych zasobów nauki i archiwów. Projekt zwiększy dostępność i jakość informacji sektora publicznego z obszaru nauki oraz ułatwi ich wykorzystanie przez badaczy, instytucje naukowe, administrację, przedsiębiorców, sektor edukacji i obywateli.

• Instytut Śląski zrealizuje projekt „Cyfrowe udostępnienie i zabezpieczenie unikalnych zasobów naukowych Instytutu Śląskiego dotyczących badań odrzańskich”. Jego głownym celem jest cyfrowe udostępnienie 414 jednostek archiwalnych z aktami historycznego Programu Rządowego PR-7, który dotyczy kompleksowych badań i zagospodarowania zasobów wodnych rzeki Odry. Ze względu na ryzyko mikrobiologiczne, bezpieczne udostępnienie dokumentów wymaga wdrożenia odpowiedniego ciągu technologicznego. Projekt obejmuje przygotowanie obiektów, ich wysokorozdzielcze skanowanie, a także opracowanie bogatych metadanych. Finałem prac będzie otwarta, całkowicie bezpłatna publikacja zasobów w Opolskiej Bibliotece Cyfrowej (system dLibra OBC). Realizacja projektu zabezpieczy przed degradacją unikalne dziedzictwo i dostarczy współczesnej nauce bezcennych, źródłowych danych odrzańskich.

Kolejne kroki

Przed wybranymi wnioskodawcami etap przygotowania dokumentów niezbędnych do zawarcia umów o dofinansowanie. Po ich podpisaniu rozpoczną się działania, dzięki którym zasoby naukowe będą dostępne cyfrowo m.in. dla obywateli, środowiska akademickiego i przedsiębiorców.

Poniżej publikujemy listę projektów ocenionych w naborze, w tym projektów wybranych i niewybranych do dofinansowania.