Centrum Projektów Polska Cyfrowa

EuroHPC Joint Undertaking 30 lipca 2026 uruchomiło postępowanie przetargowe dotyczące wyboru konsorcjów, które zaprojektują, wybudują i będą zarządzać 7 europejskimi Gigafabrykami AI.

Gigafabryki AI (AI Gigafactories) będą wielkoskalowymi, energooszczędnymi centrami obliczeniowymi przeznaczonymi do trenowania, rozwijania, uruchamiania i wdrażania najbardziej zaawansowanych modeli sztucznej inteligencji. Połączą ogromną moc obliczeniową, nowoczesne centra danych, dedykowane bezpieczne środowisko pracy w chmurze, usługi wsparcia oraz zrównoważone rozwiązania w zakresie wykorzystania energii i wody.

Infrastruktura ma być dostępna m.in. dla przedsiębiorstw, startupów, jednostek naukowych oraz administracji publicznej. Będzie mogła służyć do rozwoju rozwiązań wykorzystywanych w przemyśle, ochronie zdrowia, cyberbezpieczeństwie, energetyce, badaniach naukowych i usługach publicznych.

 

Jedno zamówienie, dwa etapy inwestycji

Oficjalna nazwa zamówienia to: Call for Tenders for the selection of Artificial Intelligence Gigafactory Consortia and the establishment of AI Gigafactories.

W jego wyniku z udziałem niezależnych ekspertów zostaną wybrane konsorcja, które zbudują 7 AIGF. Ze zwycięskimi konsorcjami EuroHPC JU podpisze umowy ramowe na zakup czasu obliczeniowego na rzecz JU oraz finansujących państw.  

Wsparcie polega zatem na zagwarantowaniu przez EuroHPC JU oraz państw uczestniczących w inicjatywie zakupu określonej ilości czasu obliczeniowego w pierwszych latach działania Gigafabryki. Mechanizm ten ma zapewnić inwestorom przewidywalne przychody, ograniczyć ryzyko przedsięwzięcia i ułatwić pozyskanie prywatnego finansowania. Sama dokumentacja EuroHPC JU określa sektor publiczny jako strategicznego klienta bazowego (anchor customer).

Postępowanie zostało podzielone na dwie części, każda z dwoma etapami realizacji:

• Lot 1 - projekty średniej skali: planowany jest wybór czterech konsorcjów. W pierwszej fazie infrastruktura ma obejmować co najmniej 25 tys. GPU, a w drugiej osiągnąć minimum 75 tys. Odpowiednio w pierwszej fazie wkład UE wynosi do 100 mln euro na każdy projekt oraz do 400 mln euro w fazie drugiej;
• Lot 2 - projekty dużej skali: planowany jest wybór trzech konsorcjów. Minimalna skala wyniesie 40 tys. GPU w pierwszej fazie i 100 tys. w fazie docelowej. W pierwszej fazie wkład UE wynosi maks. 200 mln euro na projekt oraz 800 mln euro w fazie drugiej.

Konsorcja mogą składać się z prywatnych przedsiębiorstw, podmiotów publicznych, inwestorów i innych podmiotów. Pierwsza infrastruktura ma zostać uruchomiona w terminie do 18 miesięcy od podpisania umowy, a jej dalsze skalowanie w ciągu kolejnych 12 miesięcy.

Gigafabryka będzie mogła powstać w jednej lokalizacji, w kilku lokalizacjach na terenie jednego państwa albo jako projekt międzynarodowy obejmujący kilka lokalizacji w różnych państwach członkowskich. W każdym przypadku będzie oceniana jako jeden zintegrowany projekt. W projektach wielolokalizacyjnych co najmniej jeden z obiektów musi osiągnąć minimalną skalę pełnej Gigafabryki określoną w dokumentacji przetargowej.

O ile kluczowym aspektem całego postępowania jest budowa suwerennej infrastruktury europejskiej to postępowanie dopuszcza zakup niezbędnego hardware z tzw. „like-minded” krajów.

 

Finansowanie

Cała inwestycja szacowana jest na ok. 30 mld euro, z czego 1/3 to środki publiczne pochodzące z budżetu UE oraz z uczestniczących państw członkowskich. Wkład z budżetu UE ma wynieść 5 mld euro i pochodzi obecnie z programów Cyfrowa Europa (DEP), Horyzont Europa oraz CEF Digital. Drugie tyle mają zapewnić zainteresowane państwa.

Pierwsza faza w obu lotach będzie finansowana ze środków UE dostępnych w ramach obecnych wieloletnich ram finansowych 2021–2027 (zgodnie z Programem Prac EuroHPC JU) i z odpowiadających ich wielkości środków uczestniczących państw. Finansowanie dla fazy drugiej uzależnione jest od jego zapewnienia w nowym unijnym budżecie na okres 2028-2034.

Okresowe płatności publiczne w pierwszej fazie rozpoczną się dopiero po osiągnięciu przez Gigafabrykę gotowości operacyjnej i pozytywnym przejściu audytu technicznego.

Pełna dokumentacja postępowania dostępna jest tu: Postępowanie na AI Gigafactories.

Oferty można składać do 12 listopada 2026. Ogłoszenie wyników postępowania oraz zawarcie umów z wybranymi konsorcjami planowane jest na 2027 r.

 

Udział Polski w europejskiej inicjatywie

Polska jest jednym z 18 krajów UE, które podpisały porozumienie o wspólnym zamówieniu z EuroHPC JU. Oznacza to, że Polska zadeklarowała finansowy udział w zamówieniu, bez którego nie byłoby możliwe finansowanie inwestycji na terytorium Polski.

Zgodnie z uchwałą Rady Ministrów Polska zadeklarowała zakup czasu dostępu do Gigafabryki AI o wartości 135,3 mln euro w latach 2028–2033. Środki te mają umożliwić udział polskich konsorcjów w Lot 1. Dokumentacja przetargowa dopuszcza zarówno lokalizację pełnej Gigafabryki w Polsce, jak i utworzenie w Polsce mniejszego obiektu będącego częścią międzynarodowego projektu.

Powstanie Gigafabryki AI w Polsce byłoby jedną z największych inwestycji ICT w historii kraju. Według szacunków Ministerstwa Cyfryzacji przytoczonych w artykule, wartość przedsięwzięcia może przekroczyć 10 mld zł. Inwestycja mogłaby przyciągnąć kolejnych inwestorów, stworzyć wysoko wykwalifikowane miejsca pracy oraz uzupełnić polski ekosystem AI, obejmujący m.in. Fabryki AI - Gaia-AI w Krakowie i Piast-AI w Poznaniu.