Punkty schronienia oraz wyznaczanie miejsc bezpiecznych w budynkach oświaty

W związku z wieloma zapytaniami w kwestii punktów schronienia oraz wyznaczaniem miejsc schronienia w szkołach, Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Białymstoku wypracowała następujące stanowisko.

2

Czym są punkty schronienia?

Punkty schronienia to miejsca przydatne do tymczasowego ukrycia ludzi, znajdujące się w obiektach budowlanych lub w innych lokalizacjach, które zapewniają podstawową funkcję ochronną przed nagłymi niebezpiecznymi zjawiskami pogodowymi oraz skutkami użycia konwencjonalnych środków rażenia, w szczególności odłamkami.

W praktyce mogą to być między innymi piwnice, garaże podziemne, przejścia podziemne, tunele oraz inne odpowiednio usytuowane i skonstruowane części obiektów budowlanych.

Należy pamiętać, że punkt schronienia nie jest tym samym co schron, ukrycie czy miejsce doraźnego schronienia (MDS). Są to odrębne kategorie miejsc i obiektów związanych z ochroną ludności. Punkt schronienia zapewnia podstawową, tymczasową osłonę i nie musi spełniać wymagań technicznych przewidzianych dla budowli ochronnych.

W jakich sytuacjach mogą być wykorzystywane?

Punkty schronienia mają szczególne znaczenie w przypadku nagłych zdarzeń, gdy konieczne jest szybkie znalezienie bezpieczniejszego miejsca i ograniczenie narażenia na niebezpieczeństwo.

Mogą być wykorzystywane między innymi podczas:

  • gwałtownych burz, silnych wiatrów i innych ekstremalnych zjawisk atmosferycznych;
  • występowania zagrożeń związanych z opadami gradu lub spadającymi elementami konstrukcji;
  • zagrożeń wynikających z działań zbrojnych, w szczególności związanych z możliwością oddziaływania odłamków;
  • innych sytuacji, w których konieczne jest szybkie zapewnienie podstawowej osłony przed niebezpiecznymi czynnikami zewnętrznymi.

Punkty schronienia nie gwarantują pełnej ochrony przed każdym rodzajem zagrożenia. Ich zadaniem jest przede wszystkim zapewnienie podstawowej osłony w sytuacji wymagającej niezwłocznego ukrycia się.

Kto identyfikuje punkty schronienia?

Zgodnie z ustawą z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, z późniejszymi zmianami, identyfikacją punktów schronienia zajmuje się właściwy miejscowo komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej.

Identyfikacja obejmuje między innymi:

  • obiekty budowlane, wobec których prowadzone jest postępowanie o uznanie za budowlę ochronną;
  • obiekty budowlane lub ich części, które wcześniej pełniły funkcję budowli ochronnej;
  • planowane miejsca organizacji miejsc doraźnego schronienia;
  • inne obiekty budowlane lub miejsca, które zapewniają podstawową funkcję ochronną przed skutkami niebezpiecznych zjawisk pogodowych oraz użycia konwencjonalnych środków rażenia.

O zidentyfikowanych punktach schronienia właściwy komendant PSP zawiadamia odpowiedniego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, starostę, a także właściciela lub zarządcę nieruchomości, na której znajduje się dany punkt.

Proces identyfikacji ma na celu stworzenie ogólnodostępnej bazy miejsc, które mogą zostać wykorzystane do tymczasowego ukrycia ludności.

Jak znaleźć najbliższy punkt schronienia?

Państwowa Straż Pożarna udostępnia narzędzie informatyczne „Gdzie się ukryć”, które umożliwia odnalezienie punktów schronienia na terenie całego kraju.

Od 2 listopada 2026 r. aplikacja „Gdzie się ukryć PL” jest dostępna również na urządzenia mobilne z systemami Android i iOS. Można z niej korzystać także za pośrednictwem strony internetowej:

https://gdziesieukryc.pl

Dzięki aplikacji użytkownik może:

  • sprawdzić lokalizację punktów schronienia w swojej okolicy;
  • znaleźć najbliższe dostępne miejsce tymczasowego ukrycia;
  • wyznaczyć trasę dojścia do wybranego punktu;
  • korzystać z informacji i porad dotyczących postępowania w sytuacjach zagrożenia.

Aplikacja umożliwia również korzystanie z wcześniej pobranych danych, dzięki czemu odnalezienie punktu schronienia jest możliwe także bez aktywnego połączenia z internetem.

Warto zapoznać się z działaniem aplikacji jeszcze przed wystąpieniem sytuacji kryzysowej. Znajomość lokalizacji najbliższych punktów schronienia może mieć istotne znaczenie, gdy liczy się szybka reakcja.

O czym powinni pamiętać właściciele i zarządcy nieruchomości?

Istotną rolę w funkcjonowaniu systemu punktów schronienia odgrywają właściciele, zarządcy oraz użytkownicy nieruchomości, na których zidentyfikowano takie miejsca.

Po otrzymaniu informacji o zidentyfikowaniu punktu schronienia należy zwrócić szczególną uwagę na kwestie związane z jego oznakowaniem oraz możliwością udostępnienia w sytuacji zagrożenia. Obowiązek oznakowania punktu schronienia wynika z przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

Należy również pamiętać, że samo ujęcie obiektu w wykazie punktów schronienia nie oznacza, że musi on być ogólnodostępny przez całą dobę. Dostępność może być uzależniona od charakteru obiektu, sposobu jego użytkowania oraz przyjętych zasad udostępniania.

 

Punkt schronienia oznakowuje się:

1) międzynarodowym znakiem rozpoznawczym obrony cywilnej – równobocznym trójkątem w kolorze niebieskim (CMYK 88, 63, 11, 25), umieszczonym na tle w kolorze pomarańczowym (CMYK 0, 50, 96, 0), według wzoru w postaci:

a) tabliczki o wymiarach 200 mm × 200 mm umieszczonej na budynku,

b) naklejki o wymiarach 80 mm × 80 mm umieszczonej w górnym prawym rogu na drzwiach wejściowych do budynku, w którym znajduje się punkt schronienia, oraz na drzwiach do punktu schronienia

 

2) napisem „PUNKT SCHRONIENIA” w kolorze białym na tabliczce o wymiarach 100 mm × 200 mm w kolorze zielonym (CMYK 90, 10, 80, 0), umieszczonym pod tabliczką.

Wyznaczanie miejsc schronienia w szkołach

W przypadku braku w budynku obiektów zbiorowej ochrony i punktów schronienia oraz gdy ich pojemność jest niewystarczająca wyznacza się miejsca schronienia.
W szczególnych przypadkach, gdy brakuje możliwości wyznaczenia miejsc schronienia zaleca się pozostanie dzieci w salach, zabezpieczenie okien folią odłamkową, zastosowanie rolet, tymczasowych osłon dobranych do otworów okiennych, wypracowanie zachowań – np. odpowiednie ustawienie ławek i schronienie pod nimi.

Zdjęcia (5)

{"register":{"columns":[]}}