Strażacy i naukowcy ramię w ramię. Na Opolszczyźnie rusza nowoczesny projekt badawczy w trosce o zdrowie ratowników

22.08.2026

Codzienna służba strażaków to nie tylko bezpośrednia walka z ogniem, ale również niewidzialne zagrożenie w postaci toksycznych związków chemicznych i produktów spalania, które niosą długofalowe ryzyko dla zdrowia. Aby skutecznie odpowiedzieć na to wyzwanie, Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Opolu połączyła siły z badaczami Uniwersytetu Opolskiego.

Sześć osób siedzi wokół konferencyjnego stołu w urzędowym biurze. Dwóch uczestników po lewej stronie ma beżowe mundury strażackie z naszywkami i dystynkcjami. Pozostałe osoby są w eleganckiej odzieży biurowej. Na stole leżą dokumenty, butelki wody i biały koronkowy bieżnik. Przed osobą siedzącą na końcu stołu stoi otwarty laptop. W tle widoczna jest polska flaga, godło Polski na ścianie, szafka z segregatorami oraz roślina doniczkowa. Scena przedstawia formalne spotkanie robocze związane z interdyscyplinarnym projektem dotyczącym ochrony zdrowia strażaków i monitorowania zagrożeń środowiskowych.

20 sierpnia 2026 roku odbyło się spotkanie robocze inaugurujące prace nad interdyscyplinarnym projektem badawczym, którego nadrzędnym celem jest skuteczna profilaktyka nowotworowa oraz rozwój nowoczesnych standardów bezpieczeństwa opolskich funkcjonariuszy.

W spotkaniu uczestniczyli opolski komendant wojewódzki PSP st. bryg. Arkadiusz Kuśmierski i naczelnik Ośrodka Szkolenia KW PSP w Opolu bryg. Wiesław Eliasz oraz naukowcy reprezentujący Uniwersytet Opolski: Zastępca Dyrektora Instytutu Biologii dr hab. Małgorzata Rajfur, prof. UO wraz z dr. inż. Pawłem Świsłowskim, a także dr Alicja Paluch i kpt. dr Jakub Pleśniak z Wydziału Prawa i Administracji.

Cała inicjatywa opiera się na unikalnej synergii trzech dyscyplin naukowych – nauk biologicznych, prawnych oraz nauk o bezpieczeństwie – co pozwala na interdyscyplinarne podejście do tematu ochrony zdrowia ratowników.

W ramach części przyrodniczej projektu zaplanowano biomonitoring laboratoryjny próbek biologicznych pobranych od strażaków pod kątem akumulacji metali ciężkich w organizmie. Równolegle w obiektach jednostek ratowniczo-gaśniczych prowadzony będzie monitoring czystości powietrza z wykorzystaniem techniki ekspozycji mchów (moss bag), która pozwoli precyzyjnie ocenić jakość mikroklimatu w miejscach codziennego przebywania strażaków. Dopełnieniem badań środowiskowych będzie dobrowolna, anonimowa ankieta diagnozująca codzienne nawyki ochronne funkcjonariuszy, czy też przebieg procesów dekontaminacji ubrań i sprzętu po prowadzonych akcjach ratowniczych.

Zebrane dane posłużą do opracowania praktycznych wniosków i rekomendacji organizacyjnych. Głównym założeniem jest przełożenie wyników analiz laboratoryjnych na codzienne nawyki i procedury chroniące ratowników, co pozwoli na budowę spójnego, opartego na wiedzy systemu profilaktyki zdrowotnej w Państwowej Straży Pożarnej.

Opracowanie: kpt. dr Jakub Pleśniak KM PSP Opole
Zdjęcia: Patrycja Dawidowicz KW PSP Opole

Zdjęcia (2)

Sześć osób siedzi przy prostokątnym drewnianym stole w jasnym, urzędowym biurze. Dwóch mężczyzn po lewej stronie ma na sobie beżowe mundury strażackie z widocznymi dystynkcjami. Pozostałe cztery osoby są w strojach biznesowych: garniturach i koszulach. Na stole leżą dokumenty, notatniki, butelki wody oraz biały, koronkowy bieżnik. W tle znajdują się pionowe żaluzje zasłaniające duże okna, a na ścianie wisi godło Polski z białym orłem na czerwonym tle. Obok stoi polska flaga. Pomieszczenie wygląda jak oficjalny gabinet, w którym odbywa się robocze spotkanie dotyczące współpracy straży pożarnej z naukowcami nad projektem profilaktyki zdrowotnej.