W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.

Meksyk

Informacje ogólne

Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe.

Nazwa oficjalna: Meksykańskie Stany Zjednoczone

Stolica: Miasto Meksyk (Ciudad de México)

Powierzchnia: 1 972 550 km 2;

Ludność: 126 740 000 (2019)

Strefa czasowa: GMT -6

Język oficjalny: hiszpański

Podział administracyjny: 31 stanów i Miasto Meksyk (dawniej Dystrykt Federalny)
Skład etniczny: Metysi (60%), Indianie (30%), biali (9%)

Wyznania: rzymsko-katolickie (89%), protestanckie (6,3%), inne (5%)

Analfabetyzm: 7%

Meksyk to państwo położone w południowej części Ameryki Północnej, graniczące od północy z USA, a na południu z Gwatemalą i Belize. Od zachodu jego terytorium ograniczone jest wodami Oceanu Spokojnego, a od wschodu Zatoki Meksykańskiej i Morza Karaibskiego. Jest to trzeci co do wielkości kraj Ameryki Łacińskiej.

Pod względem ukształtowania powierzchni Meksyk jest krajem wyżynno-górzystym. Prawie 80% powierzchni leży powyżej 1000 m n.p.m. Centralną część północnego i środkowego Meksyku zajmuje Wyżyna Meksykańska otoczona biegnącymi równolegle do oceanów górami Sierra Madre Wschodnia i Sierra Madre Zachodnia. Meksyk jest krajem aktywnych wulkanów, które są przyczyną poważnych wstrząsów sejsmicznych.

Klimat ze względu na dużą rozciągłość południkową kraju - około 3000 km - jest bardzo zróżnicowany. W północnej i środkowej części Meksyku panuje klimat zwrotnikowy suchy i wybitnie suchy na Wyżynie Meksykańskiej oraz w śródgórskich kotlinach, a w części południowej - podrównikowy wilgotny.

Głównymi bogactwami naturalnymi Meksyku są ropa naftowa, srebro, miedź, cynk, złoto, ołów, gaz ziemny i drewno.

Meksyk jest największym pod względem populacji hiszpańskojęzycznym krajem świata. W Ameryce Łacińskiej pod względem liczby mieszkańców ustępuje jedynie Brazylii. Około 76% społeczeństwa żyje w miastach. Ogromna liczba ludności migruje z terenów wiejskich do miast w poszukiwaniu pracy. Największym miastem jest stolica – Miasto Meksyk, która według różnych szacunków liczy od 20 do 25 mln mieszkańców (aglomeracja). Inne ważne ośrodki miejskie kraju to m.in.: Guadalajara (ok. 4 mln), Monterrey (3,2 mln), Tijuana, Acapulco, Puebla i Ciudad Juarez. Od czasów kolonialnych najgęściej zaludnionym regionem Meksyku jest Płaskowyż Centralny, najrzadziej – regiony północne.

Ponad 60% mieszkańców Meksyku to Metysi, potomkowie Europejczyków, przede wszystkim Hiszpanów oraz rdzennej ludności indiańskiej. Ok. 30% to zachowujący kulturową tożsamość Indianie z plemion Nahuatl, Majów, Zapoteków, Misteków, Tzotzil, Totonaków, Purepecha, Otomí i innych. Ludność pochodzenia europejskiego stanowi ok. 9% populacji.

W ostatnich latach Meksyk znacznie poprawił dostęp do edukacji i zmniejszył liczbę analfabetów. Według UNESCO, nauka w szkołach podstawowych jest powszechna, do 94% wzrósł też odsetek dzieci otrzymujących wykształcenie podstawowe.

System walutowy, kurs i wymiana

Kurs walutowy jest płynny, rezerwy walutowe banku centralnego gromadzone są w dolarach amerykańskich. Waluta: 1 peso = 100 centavos (1 USD =24,23 MXN; stan na 15.03.2020 r.).

Religia

Większość społeczeństwa Meksyku (89%) to katolicy, około 6% to protestanci i ewangelicy, 5% to wyznawcy innych religii, m.in. judaizmu, islamu i buddyzmu. Fundamentem dzisiejszej wiary społeczeństwa meksykańskiego, w ujęciu chronologicznym, jest  synkretyzm religijny, szczególne połączenie elementów wierzeń prekolumbijskich z chrześcijaństwem, które pojawiło się wraz z przybyciem Hiszpanów na początku XVI wieku. Osią wiary i religijności Meksyku jest postać Matki Boskiej z Guadalupe, która ukazała się 12 grudnia 1531 r. Indianinowi Juanowi Diego. Cudowne objawienie okazało się wydarzeniem niezwykłej wagi w historii Meksyku. Fenomen Matki Boskiej z Guadalupe polega między innymi na niezwykłej zdolności jednoczenia poróżnionego narodu w momentach historycznego zagrożenia. Zgodnie z maryjnym charakterem meksykańskiego katolicyzmu, Matka Boska z Guadalupe to patronka nienarodzonych, opiekunka bezbronnych i orędowniczka najbardziej potrzebujących.

Infrastruktura transportowa

Według raportu Global Competitiveness Index (2019 r.), Meksyk znajduje się na 54. miejscu pod względem konkurencyjności infrastrukturalnej. Meksyk ma bardzo dobrze rozwiniętą sieć dróg, która ogółem liczy 366 tys. km, w tym 132 tys. km to drogi utwardzone. Drogi ekspresowe liczą ponad 11 tys. km i są w większości płatne.

Linia brzegowa Meksyku liczy ok. 10 tys. km. W 1993 r. rząd Meksyku zezwolił na prywatyzację usług portowych, od tej pory sektor ten notuje dynamiczny wzrost.

Infrastruktura morska Meksyku liczy 114 portów, jednak cześć z nich z racji swej wielkości służy jedynie do obsługi małego ruchu turystycznego albo rybołówstwa. 60% ładunków obsługują porty Veracruz i Altamira po stronie Zatoki Meksykańskiej oraz Manzanillo i Lázaro Cárdenas na wybrzeżu Pacyfiku. Inne ważne porty znajdują się także w Acapulco, Puerto Vallarta, Guaymas, Progreso, Tampico, Topolobambo, Mazatlán i Tuxpan. Porty obsługują ponad 29% towarów przywożonych i wywożonych z kraju.

Infrastruktura lotniskowa Meksyku należy do najbardziej rozwiniętych na świecie i liczy 1819 lotnisk (57 międzynarodowych, 28 krajowych). Pod tym względem Meksyk ustępuje jedynie USA i Brazylii. Niektóre z największych lotnisk są współwłasnością państwa i kapitału prywatnego. Lotniska międzynarodowe znajdują się we wszystkich miastach powyżej 500 tys. mieszkańców i stolicach stanów. 90% transportu lotniczego obsługuje 7 najważniejszych portów międzynarodowych, tj. Miasto Meksyk, Cancún, Guadalajara, Monterrey, Tijuana, Acapulco i Puerto Vallarta. Lotnisko w Mieście Meksyk jest największym portem lotniczym w Ameryce Łacińskiej, obsługując rocznie ponad 50 mln pasażerów (2019 r.). Meksyk posiada połączenia lotnicze z najważniejszymi miastami świata. W Meksyku istnieje prawie 40 lokalnych przewoźników lotniczych, z których najważniejszymi są Aeroméxico, Volaris, Interjet i Viva Aerobus.

Sieć kolejowa w Meksyku liczy 26,7 tys. km i służy przede wszystkim do przewozu towarów. Przewozy pasażerskie są bardzo ograniczone. W ogromnej większości przewozy kolejowe zarządzane są przez firmy prywatne.

Sektor telekomunikacyjny zdominowany jest przez firmę América Móvil (65% rynku w 2018 r.), były monopol państwowy należący do C. Slima. Na rynku działają też operatorzy międzynarodowi tj. Telefónica (22%) i AT&T (13%). Do najważniejszych operatorów stacjonarnych należą: América Móvil (61%) Televisa (18%), Megacable (8%), Grupo Salinas (4%). W Meksyku w 2019 r było 86,5 mln użytkowników telefonów komórkowych z czego 95,3% korzysta ze smartfonów., a prawie 80,6 mln osób używało internetu.

System administracyjny

Ustrój polityczny

Meksykańskie Stany Zjednoczone to republika federacyjna. Obowiązująca konstytucja została uchwalona 5 lutego 1917 r. Głową państwa i szefem rządu jest prezydent, wybierany w głosowaniu powszechnym na 6 lat, bez możliwości ponownego wyboru.

Władza ustawodawcza

Władza ustawodawcza należy do Kongresu, składającego się z dwóch izb: Izby Deputowanych (500 członków, kadencja 3-letnia, izba niższa) oraz Senatu (128 członków, kadencja 6-letnia, izba wyższa). Według Konstytucji, do kompetencji Izby Deputowanych należą sprawy wewnętrzne, natomiast Senat zajmuje się polityką zagraniczną.

Morena, PAN, PRI, oraz Partia Porozumienia Społecznego (PES) Partia Pracy (PT) stanowią główne siły polityczne w Meksyku. W wyborach do Izby Deputowanych i Senatu w dniu 1 lipca 2018 r. zwycięstwo odniosła Morena, uzyskując w izbie niższej 258 mandatów i wyprzedzając PAN (78), PRI (47), a PES i PT otrzymały po 28 mandatów. W Senacie najwięcej mandatów przypadło Morena – 59, a następnie 24 PAN, 14 PRI, 8 MC, 6 PT.

Władza wykonawcza

Obecnie prezydentem Meksyku jest Andrés Manuel López Obrador (AMLO) z Ruchu Odrodzenia Narodowego (Morena), po zwycięstwie wyborczym 1 lipca 2018 r. (objął władzę 1 grudnia 2018). Zastąpił on na tym stanowisku Enrique Peña Nieto (EPN) z Partii Rewolucyjno-Instytucjonalnej (PRI).

Obejmując władzę, AMLO zadeklarował walkę z korupcją, przestępczością i ubóstwem. Za największe wyzwanie uznał poprawę bezpieczeństwa. Ogłosił program polityki oszczędnościowej ukierunkowany na zmianę stylu sprawowania władzy i cięcia w administracji państwowej, m.in. obniżenie płac. W gospodarce chce zapewnić stabilizację budżetową i rozwój południa kraju we współpracy z państwami Ameryki Środkowej. W kwestiach socjalnych zamierza wprowadzić emeryturę powszechną dla osób powyżej 68 roku życia.

Struktura administracji gospodarczej

•          Secretaría de Hacienda y Crédito Público (SHCP) / Ministerstwo Finansów

•          Secretaría de Energía (SENER) / Ministerstwo Energetyki

•          Secretaría de Economía (SE) / Ministerstwo Gospodarki

•          Secretaría de Relaciones Exteriores (SRE) / Ministerstwo Spraw Zagranicznych:

•          Secretaría de Comunicaciones y Transportes (SCT) / Ministerstwo Komunikacji
            i Transportu

•          Secretaría del Trabajo y Previsión Social (STPS) / Ministerstwo Pracy

•          Secretaría de Turismo (SECTUR) / Ministerstwo Turystyki

•          Secretaría de Bienestar (BIENESTAR) / Ministerstwo Rozwoju Społecznego

•          Secretaría de Medio Ambiente y Recursos Naturales (SEMARNAT) / Ministerstwo
            Środowiska

•          Secretaría de Agricultura y Desarrollo Rural (SADER) / Ministerstwo Rolnictwa
            i Rozwoju Wsi

Najważniejszą rolę w sprawach gospodarczych odgrywają:

•          Ministerstwo Finansów, któremu podlega administracja podatkowa (Servicio de
            Administración Tributaria, SAT), nadzór bankowy i giełdowy (Comisión Nacional
            Bancaria y Valores) i system emerytalny (Comisión Nacional del Sistema de Ahorro
            para el Retiro).

•          Ministerstwo Gospodarki, które odpowiada za prowadzenie międzynarodowych
            negocjacji handlowych, międzynarodowe praktyki handlowe, inwestycje zagraniczne,
            normy, przemysł i handel.

•          Ministerstwo Energetyki

Ponadto wszystkie 31 stanów i Miasto Meksyk poprzez stanowe ministerstwa gospodarki i rozwoju gospodarczego prowadzą politykę inwestycyjną i promocyjną w ramach swojej kompetencji administracyjnej.

Dodatkowo, istotną rolę w gospodarce meksykańskiej pełnią wielkie przedsiębiorstwa państwowe, tj. koncern naftowy Pemex czy spółka energetyczna Comisión Federal de Electricidad (CFE) oraz państwowe instytucje finansowe, jak Krajowy Bank Robót i Usług Publicznych (Banco Nacional de Obras y Servicios, BANOBRAS), którego celem jest finansowanie inwestycji w zakresie infrastruktury i usług publicznych, bank rozwoju Nacional Financiera (NAFIN), którego działalność polega na wspieraniu rozwoju meksykańskich firm oraz Krajowy Bank Handlu Zagranicznego (Banco Nacional de Comercio Exterior, BANCOMEXT), który wspomaga rozwój eksportu. Centralnym organem administracji państwowej zajmującym się zbieraniem informacji statystycznych jest Narodowy Instytut Statystyki i Geografii (INEGI).

Do stron internetowych wszystkich instytucji można uzyskać dostęp poprzez stronę Urzędu Prezydenta Meksyku www.gob.mx/presidencia

Sądownictwo gospodarcze

Naczelnym organem władzy sądowniczej w Meksyku jest Sąd Najwyższy. Składa się z 11 sędziów mianowanych przez Senat na 15-letnią kadencję. Za kontrolę bezpieczeństwa i jakości produktów oraz ochronę praw konsumenckich odpowiada Federalne Biuro Ochrony Konsumenta (Procuraduría Federal del Consumidor, PROFECO). Natomiast, powołana do realizacji ustawy o konkurencji gospodarczej (LFCE) Federalna Komisja ds. Konkurencji (Comisión Federal de la Competencia, CFC) za podstawowe zadanie ma dbałość o właściwe funkcjonowanie konkurencji na rynku krajowym.

Gospodarka

Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

Meksykańskie Stany Zjednoczone należą do najbardziej rozwiniętych gospodarczo i stabilnych politycznie państw regionu Ameryki Łacińskiej.

Według danych Banku Światowego, Meksyk stanowi 15. gospodarkę świata pod względem nominalnej wielkości PKB, 11. według parytetu siły nabywczej (PPP) i zajmuje 2. miejsce pod względem wysokości PKB per capita w Ameryce Łacińskiej, ustępując jedynie Brazylii. W ostatnich trzech dekadach kraj doświadczył dużych zmian strukturalnych. Od gospodarki zależnej od ropy naftowej na początku lat 90. przeobraził się w centrum międzynarodowego biznesu. W latach 1960-1980 PKB wzrósł o ponad 150%. Przy równoczesnej eksplozji demograficznej wzrost gospodarczy w tym okresie wynosił średnio 7% rocznie, co było bardzo dobrym wynikiem na tle innych państw Ameryki Łacińskiej. Usługi odpowiadają za około 50% dochodu narodowego, przemysł stanowi 25%, a rolnictwo ok. 10%.

Bliskość ogromnego rynku eksportowego Stanów Zjednoczonych oraz  zawarta w 2019 r. (przewidywane wejście w życie w II poł. 2020 r.) umowa o wolnym handlu T-MEC z USA i Kanadą, stanowią czynniki kluczowe dla rozwoju gospodarki Meksyku. Ponadto kraj ten podpisał 12 porozumień o wolnym handlu z 46 krajami. W 2018 r. zakończyły się negocjacje dot. aktualizacji i modernizacji Umowy Globalnej UE-Meksyk. Obecnie uzgadniane są elementy techniczne umowy. Ma ona zostać podpisana w 2020 r.

Meksyk jest liderem regionalnym pod względem eksportu jednym z największych – obok Brazylii czy Chile – odbiorcą inwestycji zagranicznych w Ameryce Łacińskiej. Jest też członkiem WTO, OECD i G-20 oraz należy do wąskiej grupy krajów nowo uprzemysłowionych.

Meksyk zmaga się jednak z wieloma wyzwaniami, do których należą wysoki poziom ubóstwa, przestępczość, znaczny procent szarej strefy, niewielki udział kobiet w gospodarce, wykluczenie finansowe, wysoka korupcja. Źródłem zastoju gospodarki są zaniedbania strukturalne, m.in. uzależnienie od rynku USA, zbyt wysoki udział dochodów z ropy naftowej w budżecie państwa (co w znacznym stopniu uzależnia gospodarkę od cen ropy na rynku międzynarodowym) gospodarka oparta na jednym surowcu oraz słaba konkurencyjność. Meksyk pozostaje krajem o największej skali nierówności społecznych i biedy wśród państw członkowskich OECD (dochody 10% meksykańskich rodzin nie przekraczają 1000 USD rocznie; stale wzrasta różnica w dochodach najbiedniejszej i najbogatszej warstwy społeczeństwa). Ponadto, według statystyk OECD, kraj sytuuje się poniżej średniej światowej pod względem dostępu do Internetu, telefonii i infrastruktury. Niemniej jednak Meksyk w Globalnym raporcie konkurencyjności Światowego Forum Ekonomicznego zajmuje 48. miejsce (2019). 

Sytuacja gospodarcza Meksyku w znacznym stopniu uzależniona jest od czynników zewnętrznych, przede wszystkim koniunktury w gospodarce Stanów Zjednoczonych, światowych cen surowców oraz wpływów dewizowych. Gospodarka meksykańska jest zorientowana na współpracę w ramach NAFTA (udział USA w eksporcie Meksyku wynosi średnio 80%, a w imporcie - 50%, USA są też w Meksyku głównym inwestorem - ponad 50% BIZ) oraz tradycyjnie powiązana gospodarczo z krajami Ameryki Łacińskiej, co ma wpływ na zakres współpracy gospodarczej z krajami trzecimi. Zawirowania w gospodarce USA są silnie odczuwalne w Meksyku. Np. w 2009 r. recesja w USA ujawniła znaczące, negatywne skutki uzależnienia gospodarki meksykańskiej od rynku amerykańskiego i braku realnej dywersyfikacji rynków zbytu produktów wytworzonych w Meksyku.

Prezydent Andrés Manuel López Obrador zapowiada podniesienie płacy  minimalnej (ok. 5 USD) o ponad 15% każdego roku – obecnie wynosi ona 122 peso dziennie, zaś w strefie przygranicznej z USA 185 peso. U końca jego kadencji wzrosnąć miałaby ona do 171 peso, przy czym jej wzrost przewyższać miałby wskaźnik inflacji. Wedle obietnic prezydenta w czasie jego urzędowania nie zostaną podniesione podatki (podatek dochodowy –  35%, VAT - 16%). Źródłem dodatkowych wpływów państwa ma być w zamian obniżenie pensji oraz wydatków służbowych funkcjonariuszy administracji publicznej, co przynieść winno, zgodnie z oczekiwaniami prezydenta i jego doradców ekonomicznych, ponad 20 mln USD miesięcznie. Kwota ta przeznaczana miałaby być na wydatki socjalne oraz inwestycje. Prezydent zapowiada ponadto zdecydowaną walkę z korupcją w administracji publicznej, co przynieść ma ożywienie gospodarcze; zwiększenie konkurencyjności sektora finansowego; poszanowanie autonomii banku centralnego (Banco de México); wzrost zatrudnienia wśród młodzieży, a co za tym idzie, poszerzenie spectrum możliwości życiowych i w dalszym planie ograniczenie emigracji oraz przestępczości; budowę i modernizację rafinerii ropy naftowej oraz elektrowni, która przynieść miałaby autonomię energetyczną kraju, a w konsekwencji obniżenie ceny benzyny; wzrost inwestycji publicznych w projekty infrastrukturalne; anulowanie promowanego i rozpoczętego przez poprzedniego prezydenta projektu budowy nowego lotniska międzynarodowego w Texcoco (czego konsekwencja będzie zmniejszenie PKB o 0,7%) oraz budowę tzw. Tren Maya, czyli liczącej 1500 km linii kolejowej, łączącej Palenque w stanie Chiapas z Valladolid na półwyspie Jukatan.  

Prezydent Andrés Manuel López Obrador obiecuje wzrost w granicach 4% rocznie, co w świetle formułowanych obecnie prognoz wydaje się nierealne. Rok 2019 był okresem stałej korekty w dół prognoz wzrostu gospodarczego, ostatecznie Meksyk znalazł się w recesji, gospodarka zmniejszyła się o 0,1%. Zanotowano niski poziom bezrobocia (3,3%) i deprecjację miejscowej waluty względem USD. Inflacja wyniosła 3,4% w skali rocznej. Spadek cen ropy naftowej na rynkach światowych wpłynął negatywnie na poziom przychodów budżetowych i bilans handlowy Meksyku (z eksportu ropy pochodziło w 2019 r. prawie 20% wpływów budżetowych państwa).

Pomimo niskiego wskaźnika bezrobocia, niepokojącym zjawiskiem pozostaje znaczna liczba osób pracujących w szarej strefie. Szacuje się, że odsetek pracujących „na czarno” sięga niemal 50% osób aktywnych zawodowo.

Prognozy na 2020 r. zakładały niewielki wzrost gospodarczy, jednak pandemia COVID -19 powoduje ostre zmiany prognoz gospodarczych. MFW w marcu 2020 r. przewiduje spadek PKB Meksyku 0 6,6% w br., a w 2021 odbicie na poziomie 3%. Fitch prognozuje spadek PKB o 4%, natomiast rząd o 3,4%. Wg przewidywań ekonomistów Meksyk może odczuć najdotkliwiej negatywne skutki globalnego kryzysu gospodarczego wywołanego pandemią w Ameryce Łacińskiej.

Główne sektory gospodarki

Najważniejszy udział w tworzeniu PKB Meksyku mają: handel i usługi (ponad 60%), przemysł (35%) oraz rolnictwo i rybołówstwo (ok. 4%). Siła robocza oceniana jest na ok. 50 mln osób, z których 14% pracuje w rolnictwie, 23% w przemyśle i 63% w usługach.

Produkcja przemysłowa, która obejmuje przemysł wytwórczy, wydobywczy, sektor wytwarzania i zaopatrywania w energię elektryczną, gaz i wodę oraz sektor budowlano-montażowy, wytwarza ok 35% PKB. Sektor przemysłowy Meksyku to z jednej strony zaawansowane technologicznie duże przedsiębiorstwa, konkurujące na rynkach międzynarodowych, z drugiej zaś - mało konkurencyjne małe i średnie firmy, nie zawsze działające legalnie, nastawione na rynek wewnętrzny. MŚP stanowią ponad 99% wszystkich przedsiębiorstw w Meksyku. Najważniejszymi sektorami przemysłu wytwórczego są przemysł samochodowy, chemiczny, metalowy, elektryczny i elektroniczny oraz spożywczy. 57% populacji pracuje w szarej strefie i w 2019 r. generowało ponad 22% PKB.

Meksyk ma bogate złoża surowców naturalnych, z których tylko ok. 20% jest obecnie wykorzystywanych. Kraj ten jest wiodącym producentem m.in. cynku, miedzi i srebra. Meksyk jest także ważnym producentem ropy naftowej (ósmy producent i dwunasty eksporter na świecie w 2019 r.). Rezerwy ropy wynoszą ok. 25,5 mld baryłek, a produkcja dzienna w kwietniu 2020 r. została ograniczona do 1 mln bpd. (w związku z gwałtownymi spadkami cen ropy na rynkach światowych). Sektor rolniczy i rybołówstwa wytwarza ok. 4% nominalnego PKB i daje zatrudnienie ok. 14% ludności w wieku produkcyjnym. Struktura sektora przedstawia się następująco: 56% uprawa roli i roślin, 35% hodowla zwierząt, 9% leśnictwo i rybołówstwo. Ogólna powierzchnia ziemi uprawnej zajmuje 22 mln ha, z czego tylko 6,5 mln ha jest irygowane. Dodatkowo, ponad 80% meksykańskich rolników posiada pola uprawne o obszarze poniżej 5 ha. Znacząca część sektora rolniczego opiera się na tradycyjnych metodach gospodarowania, w szczególności na biedniejszych terenach zamieszkanych przez Indian. Produkcja rolna w tych regionach bazuje głównie na kukurydzy, fasoli, uprawianych często na ziemi należącej do wspólnot gminnych (ejidos). Niemniej jednak, Meksyk jest światowym liderem w produkcji awokado, cebuli, limonek, krokosza i opuncji, zaś w produkcji papryki, chili i papai zajmuje drugie miejsce na świecie. Uprawy rolne koncentrują się przede wszystkim w stanach Sinaloa, Michoacán, Veracruz, Jalisco, Sonora i Chiapas.

Hodowla zwierząt w Meksyku odznacza się dużym zróżnicowaniem technologicznym i rynkowym. Największe i najnowocześniejsze są rancza na północy kraju, nastawione przede wszystkim na eksport. 52% całej hodowli koncentruje się w 7 stanach: Jalisco, Veracruz, Puebla, Durango, Guanajuato, Sonora i Coahuila. Podstawowe produkty stanowią: mleko, mięso wieprzowe, wołowe i drobiowe, jaja i miód.

Najważniejszymi działami sektora usług są: handel (15,3% PKB), nieruchomości (12% PKB), turystyka, usługi finansowe, transport i usługi pocztowe.

Tabela najważniejszych wskaźników makroekonomicznych

 

2018  

2019

PKB wartość globalna w bln USD

1,199

1,126

PKB per capita w USD (PPP)

9 319

9831

Wzrost PKB

2,2

- 0,1

Relacja deficytu finansów publicznych do PKB w %

b.d.

b.d.

Relacja całkowitego długu publicznego do PKB w %

b.d.

 

Stopa inflacji (indeks cen konsumpcyjnych CPI)

6,0

2,83

 

Stopa bezrobocia w %

3,4

3,4%

Saldo obrotów handlu zagranicznego w mld USD

-18,7

5,8

Wartość eksportu w mld USD

754,7

461,1

Wartość importu w mld USD

773,4

455,3

Wartość rocznego napływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich w mld USD

32,0

26

Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich w Meksyku w mld USD

539,7

565

Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich Meksyku za granicą w mld USD (od roku 2001, kiedy to bank centralny rozpoczyna rejestr inwestycji meksykańskich na świecie)

ok. 140

 

Źródła: The World Bank,  INEGI OECD, SHCP, Secretaría de Economía, Banxico, UNCTAD, MFW, CEPAL, CIA World Factbook, GUS

Handel zagraniczny

W celu rozszerzenia ekspansji handlowej i przyciągnięcia inwestycji z krajów azjatyckich, Meksyk przystąpił do negocjacji Partnerstwa Transpacyficznego (TPP). Do priorytetów rządu należy też integracja z państwami Ameryki Łacińskiej, szczególnie w ramach Sojuszu Pacyfiku (Meksyk, Kolumbia, Chile i Peru).

Według Krajowego Instytutu Statystyczno-Geograficznego (INEGI), w 2019 roku meksykański eksport osiągnął poziom 461,1 mld USD, wzrost o blisko 10% w stosunku do roku poprzedniego. 70% towarów eksportowanych stanowiły wyroby metalowe, maszyny i sprzęt. Wartość eksportu produktów naftowych w 2019 roku wyniosła 48 mld dolarów. Import Meksyku wyniósł w 2019 r. 455,3 mld USD, co oznaczało wzrost w stosunku do roku poprzedniego o ok. 10%. Na asortyment towarów sprowadzanych przez Meksyk składały się głównie: maszyny i urządzenia elektryczne, produkty hutnicze, sprzęt ciężki i paliwa.

W meksykańskim eksporcie dominują wyroby przemysłowe (maszyny i urządzenia elektryczne, pojazdy i części samochodowe, elektronika), owoce i warzywa oraz ropa naftowa i produkty ropopochodne. Do głównych odbiorców meksykańskiego eksportu, poza Ameryką, na której rynek trafia ok. 88% wszystkich towarów (Stany Zjednoczone 81,2%, Kanada blisko 3%, Brazylia i Kolumbia po 1%) należy Europa (ponad 6%, największy udział: Hiszpania blisko 2%, Niemcy, Niderlandy, Wielka Brytania) i Azja (blisko 5%, największy udział: Chiny oraz Indie).

Większość towarów jest sprowadzana z rynków amerykańskich (USA 47,4%, Kanada ok. 3%, Brazylia ponad 1%), z Chin (ponad 17%), UE (ok. 11%, gł. Niemcy, Włochy, Hiszpania) oraz Japonii 4,4% i Korei Płd. 3,5%.

Inwestycje zagraniczne

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ) są jednym z głównym źródłem wpływów budżetowych, po przychodach z handlu ropą naftową i przekazach pieniężnych od emigrantów. Zgodnie z prognozami World Investment Prospects Survey UNCTAD, Meksyk znajduje się wśród państw najbardziej atrakcyjnych dla inwestorów w najbliższych latach. Atutami Meksyku są uczestnictwo w strefie wolnego handlu NAFTA, układy o wolnym handlu z 46 państwami świata, stosunkowo tania siła robocza oraz bliskość rynku Stanów Zjednoczonych. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne trafiają do Meksyku przede wszystkim z USA, oraz z Hiszpanii, Kanady, Niemiec, Japonii i Holandii.

Głównym kierunkiem meksykańskich inwestycji zagranicznych są: Ameryka Północna, Ameryka Łacińska i Europa (najważniejszymi odbiorcami BIZ są USA, Brazylia, Hiszpania, Niderlandy oraz Chile). Do najważniejszych meksykańskich firm inwestujących zagranicą należą: América Móvil, Elektra, Bimbo, FEMSA, Cemex. Główni inwestorzy zagraniczni w Meksyku to USA i Hiszpania, zaś ogółem inwestycje wyniosły w 2019 r. 36 mld USD, co oznacza niewielki wzrost w porównaniu z rokiem poprzednim. Meksyk jest obecnie jednym z największych na świecie odbiorców BIZ.

Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze gospodarczym

Meksyk jest członkiem najważniejszych światowych porozumień i organizacji gospodarczych oraz stroną 12 umów o wolnym handlu z 46 państwami, w tym najważniejszymi gospodarkami światowymi (z wyjątkiem Brazylii, Chin i Indii). Umożliwia to zagranicznym inwestorom uzyskanie preferencji w dostępie do rynków, które liczą ponad miliard potencjalnych konsumentów. Ponadto, Meksyk jest sygnatariuszem umów o komplementarności gospodarczej m.in. z Argentyną, Brazylią i Kubą. W 2010 r. podjęto formalne rozmowy na temat układu o wolnym handlu z Brazylią. W 2011 r. zakończono rozmowy między Meksykiem a państwami Ameryki Środkowej dotyczące unifikacji poszczególnych bilateralnych traktatów o wolnym handlu w jeden wspólny układ oraz podpisano układ o wolnym handlu z Peru.

Meksyk jest członkiem następujących międzynarodowych organizacji: Sojuszu Pacyfiku, APEC, BCIE, BIS, CAN (obserwator), CARICOM (obserwator), CDB, CE (obserwator), CSN (obserwator), EBRD, ECLAC, ECOWAS (obserwator), FAO, FATF, G-20, G-3, G-15, G-24, IADB, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICRM, IDA, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, IMSO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITSO, ITU, ITUC, LAES, LAIA, MIGA, NAFTA, NAM (obserwator), NEA, OAS, OECD, OPANAL, OPCW, Paris Club (członek stowarzyszony), PCA, RG, SICA (obserwator), UN, UNASUR (obserwator), UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, Unión Latina, UNWTO, UPU, World Bank, WCO, WFTU, WHO, WIPO, WMO, WTO.

Umowy o wolnym handlu podpisane przez Meksyk: z Boliwią (1995, wypowiedziany przez Boliwię w 2010 r.), z Chile (1992), z Izraelem (2000), z Japonią (2005), z Kolumbią i Wenezuelą (Grupa 3 – 1995, Wenezuela wystąpiła z układu w 2006), z Kostaryką (1995), z Nikaraguą (1998), z państwami EFTA (2001), z krajami Trójkąta Północnego (Salwadorem, Gwatemalą i Hondurasem - 2001), ze Stanami Zjednoczonymi i Kanadą (NAFTA – 1994, od 2020 T-MEC), z Unią Europejską (2000, modernizacja 2018), z Urugwajem (2004), Peru (2011), Panamą (2015).

Informacje dotyczące uczestnictwa Meksyku w międzynarodowych organizacjach i porozumieniach zamieszczone są na stronie internetowej Ministerstwa Gospodarki Meksyku https://www.gob.mx/se/

Stosunki gospodarcze z Unią Europejską

Umowę o wolnym handlu podpisane z Unią Europejską Meksyk zawarł w 2000 r. (modernizacja 2018).

W zakresie współpracy Meksyku z Unią Europejską kluczowe znaczenie mają zakończone w 2018 r. negocjacje dot. modernizacji i aktualizacji Umowy Globalnej, w tym jej części handlowej - układu o wolnym handlu (TLCUEM), który wszedł w życie w 2000 r. Od 2014 roku Meksyk, jako kraj o wyższym średnim dochodzie, przestał być objęty dotychczasową formułą współpracy rozwojowej z UE w ramach Instrumentu Współpracy Rozwojowej (DCI). Nowa formuła współpracy będzie się opierać o Instrument Partnerstwa (PI), w ramach którego partnerzy mają dążyć m.in. do przeciwdziałania skutkom zmian klimatu, wzrostu wymiany handlowej poprzez wykorzystanie potencjału TLCUEM oraz implementacji postanowień dialogów sektorowych (ochrona środowiska, nauka i technologia, edukacja, prawa człowieka, bezpieczeństwo). W kwestii liberalizacji handlu obie strony podkreślają dążenie do implementacji zmodernizowanego TLCUEM oraz zapewnienia jego spójności z innymi umowami o wolnym handlu zawartymi bądź negocjowanymi obecnie przez Meksyk i UE.

Dwustronna współpraca gospodarcza

Gospodarcze umowy dwustronne

Generalny kształt polsko-meksykańskim stosunkom gospodarczym i handlowym nadaje Umowa o Partnerstwie Gospodarczym, Koordynacji Politycznej i Współpracy między Meksykiem i Unią Europejską z 1997 r. – Umowa Globalna. Jej część handlowa (TLCUEM) weszła w życie 1.07.2000 r., w 2018 r. zakończyły się negocjacje dot. jej aktualizacji i modernizacji.

Dodatkowo, między Polską a Meksykiem podpisano następujące umowy z zakresu relacji gospodarczych:

  • Konwencja między Rządem RP a Rządem Meksykańskich Stanów Zjednoczonych w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobieganiu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu z 30 listopada 1998 r.
  • Umowa o współpracy w dziedzinie nauki i techniki między Rządem RP a Rządem Meksykańskich Stanów Zjednoczonych z 30 listopada 1998 r.
  • Umowa między Rządem RP a Rządem Meksykańskich Stanów Zjednoczonych o współpracy w dziedzinie turystyki z 14 maja 2004 r.

Konwencja w sprawie unikania podwójnego opodatkowania weszła w życie w 2003 r. Pozostaje w mocy do czasu wypowiedzenia jej przez jednego z sygnatariuszy.

Celem umowy o współpracy w dziedzinie nauki i techniki jest wsparcie, rozwój i ułatwienie wspólnych działań badawczo-rozwojowych w dziedzinach nauki i technologii. Umowa przewiduje m.in. współpracę między centrami badawczymi a instytutami badań i technologii, wspólną realizację projektów w obszarach wspólnych zainteresowań, organizację wizyt i wymianę naukowców, szkoleń naukowych, wspólne prowadzenie badań, organizację seminariów, konferencji, sympozjów i warsztatów naukowych oraz wymianę doświadczeń i opracowań na temat najlepszych praktyk w zakresie polityki naukowo-technologicznej.

Umowa o współpracy w dziedzinie turystyki weszła w życie w 2005 r. Jej celem jest stworzenie warunków do rozwoju i wzmocnienie współpracy między polskimi i meksykańskimi organizacjami turystyki międzynarodowej, wspieranie organizacji kongresów, sympozjów, wystaw i innych imprez sprzyjających rozwojowi ruchu turystycznego oraz uproszczenie formalności granicznych i celnych.

Podczas oficjalnej wizyty Prezydenta RP Andrzeja Dudy w Meksyku (kwiecień 2017 r.) podpisane zostały memoranda między instytucjami o znaczeniu gospodarczym: o współpracy instytucji wspierających eksport (BGK i KUKE - Bancomext), stowarzyszeń przedsiębiorców (KIG-COMCE), agencji promocji handlu i inwestycji (PAIH-ProMexico) oraz między ministerstwami gospodarki Polski i Meksyku.

Dwustronna wymiana handlowa

Meksyk należy do najważniejszych partnerów Polski w regionie Ameryki Łacińskiej i Karaibów, nie tylko ze względu na wiodącą rolę, jaką odgrywa w stosunkach wewnątrzamerykańskich i na arenie międzynarodowej, lecz także ze względu na 90-letnią historię stosunków dyplomatycznych między obydwoma krajami. Meksyk jest trzecim największym dostawcą z Ameryki Łacińskiej w Polsce i najważniejszym rynkiem eksportowym w regionie. Współpraca gospodarcza i wymiana handlowa między Polską a Meksykiem odbiega jednak od potencjału i możliwości obu państw. Handel zagraniczny Meksyku zorientowany jest głównie na współpracę w ramach NAFTA, natomiast obroty z krajami Europy Środkowej, w tym z Polską, wciąż stanowią margines wymiany handlowej. Meksyk postrzega jednak Polskę jako kraj, który może ułatwić wejście na inne rynki europejskie.

Pod względem wysokości obrotów, Meksyk jest drugim partnerem handlowym Polski w Ameryce Łacińskiej po Brazylii, pod względem wartości eksportu jest na 38. Pozycji. Udział w eksporcie i imporcie Polski ogółem to 0,3%, natomiast w eksporcie Polski do krajów spoza-UE 1,5%, a pod względem udziału w imporcie z krajów spoza UE 0,7%.

Obroty handlowe z Meksykiem w latach 2002-2008 charakteryzował systematyczny wzrost zarówno importu, jak i eksportu. W 2009 r. w skutek światowego kryzysu gospodarczego nastąpiło załamanie wzajemnego handlu, jednak w 2010 r. polsko-meksykańska wymiana handlowa odzyskała dawną dynamikę i kontynuowała wzrost w kolejnych latach.

Według danych MG RP, w 2015 r. obroty handlowe między Polską i Meksykiem wzrosły o 31%, przy jednoczesnym zwiększeniu korzystnego dla Polski salda o 36% r./r. Tempo obrotów handlowych w 2016 r. spadło, zmniejszył się eksport do Meksyku, dynamika wyniosła 81%, przy imporcie utrzymującym się na poziomie z roku poprzedniego (97%), co odbiło się negatywnie na saldzie, które wyniosło -5,4 mln euro. Rok 2017 przyniósł ożywienie wymiany handlowej i w r. odnotowano wzrost eksportu o 25,9% w porównaniu do roku poprzedniego, przy jednoczesnym wzroście importu o 23%. Ostatnie lata charakteryzuje ożywienie wymiany handlowej przy zrównoważonym wzroście eksportu i importu. Meksyk stał się pierwszym odbiorcą polskiego eksportu do Ameryki Łacińskiej.

Do głównych towarów eksportowanych przez Polskę do Meksyku należą: urządzenia mechaniczne i elektryczne do rejestracji i odbioru dźwięku, części do samochodów, pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające i współdziałające urządzenia, wyroby z metali nieszlachetnych, produkty przemysłu chemicznego i przemysłów pokrewnych, tworzywa sztuczne i wyroby z tych tworzyw oraz produkty pochodzenia roślinnego. Struktura importu z Meksyku jest podobna do struktury polskiego eksportu do tego kraju, przeważają urządzenia mechaniczne i elektryczne do rejestracji i odbioru dźwięku, pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające i współdziałające urządzenia oraz wyroby z metali nieszlachetnych.

 

2018

2019

2020

I-II

Obroty

1290,9

1342,87

222,54

Eksport

638,8

694,30

99,10

Import

652,1

648,57

123,44

Saldo

-13,3

45,73

-24,34

Źródło: Dane MR RP

Wzajemne inwestycje

W 2004 roku PAIiIZ odnotowała pierwszą meksykańską inwestycję pow. 1 mln USD. Firma Cemex kupiła dwie polskie cementownie oraz zainwestowała w produkcję pokrewną (betoniarnie, surowce do produkcji cementu i betonu, logistyka). Obecnie, Cemex należy do krajowej czołówki producentów cementu, betonu towarowego i kruszyw. W 2006 r. Nemak, produkująca części zamienne do aut spółka z meksykańskiej grupy Alfa, sfinalizowała transakcję kupna polskich zakładów TK Aluminium. Wartość transakcji wyniosła 71 mln USD. W 2009 r. Bienes Turgon, meksykańska spółka holdingowa działająca w branży samochodowej, poprzez swój podmiot zależny Katcon przejęła od firmy Delphi polski zakład produkcji układów spalinowych w Błoniach k. Warszawy.

Głównym obszarem polskich inwestycji w Meksyku jest przemysł samochodowy (inwestycja firmy Bury Sp. z o.o. w stanie Tlaxcala – części samochodowe), Sanok Rubber Company (części samochodowe – San Luis Potosi), kosmetyki (firma Inglot), Tequila Aguila (stan Jalisco) oraz polsko-meksykańskie biura podróży. Pod względem wysokości inwestycji Polska znajduje się na 13 miejscu wśród członków UE.

W 2019 r. w Meksyku istniało ponad 50 firm z kapitałem polskim, z których większość mieściła się w mieście Meksyk oraz stanach Tlaxcala, Baja California Sur, Veracruz i Quintana Roo.

Współpraca regionalna

Istniejąca współpraca miast polskich i meksykańskich: Łódź - Puebla, Słubice - Tijuana, Wrocław - Guadalajara, Jelenia Góra - Tequila, Częstochowa – Zapopan.​​​​​​

Współpraca samorządów gospodarczych

W 2004 r. została podpisana umowa o współpracy pomiędzy Krajową Izbą Gospodarczą (KIG) a Meksykańską Radą Handlu Zagranicznego (COMCE). W COMCE działa Polsko-Meksykański Komitet Przedsiębiorców, którego zadaniem jest wspieranie współpracy polskich i meksykańskich firm oraz działanie na rzecz rozwoju wzajemnych stosunków gospodarczych, w 2017 r. porozumienie zostało przedłużone na następne lata.

W czerwcu 2010 r. w Meksyku przebywała misja gospodarcza KIG.

W listopadzie 2016 r. odbyły się w Meksyku konsultacje polityczno-gospodarcze na szczeblu wiceministrów SZ oraz misja gospodarcza z udziałem PAIiIZ, BGK i KIG.

W kwietniu 2017 r. złożył oficjalną wizytę w Meksyku - pierwszą w historii stosunków dwustronnych - Prezydent RP Andrzej Duda. Towarzyszyła mu misja gospodarcza, reprezentująca kluczowe dla wymiany handlowej między Meksykiem i Polską branże gospodarki. Podczas wizyty prezydent Andrzej Duda zainaugurował Zagraniczne Biuro Handlowe PAIH w Mieście Meksyk.

W listopadzie 2017 r. odbyło się spotkanie prezydenta Wrocławia z prezydentem Guadalajary, służące intensyfikacji współpracy gospodarczej i kulturalno-naukowej między miastami partnerskimi.

W styczniu 2019 r. z wizytą w Meksyku przebywał minister gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej, Marek Gróbarczyk.

Dostęp do rynku

Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

Rynek meksykański należy do najbardziej otwartych na handel na świecie, równocześnie jest jednak jednym z trudniejszych pod względem prowadzenia działalności gospodarczej przez zagraniczne przedsiębiorstwa. Jest jednocześnie rynkiem bardzo atrakcyjnym, dającym możliwość osiągania korzyści wynikających z ekonomii skali (liczba mieszkańców) i ekonomii zasięgu (np. przynależność do T-MEC).

W polsko-meksykańskich stosunkach gospodarczych brak jest formalnych przeszkód. Dostęp do rynku reguluje Umowa o Partnerstwie Gospodarczym, Koordynacji Politycznej i Współpracy z Unią Europejską, której część stanowi układ o wolnym handlu z 2000 r. Z dniem 1 stycznia 2003 r. dostęp meksykańskich towarów przemysłowych na rynek unijny został całkowicie zliberalizowany. 1 stycznia 2007 r. Meksyk zniósł cła na import towarów przemysłowych z UE.

Według raportu Światowego Forum Ekonomicznego (WEF), poważnymi problemami w prowadzeniu biznesu w Meksyku są korupcja, niewydajna administracja, nadmiar regulacji, przestępczość, ograniczony dostęp do finansowania, niska konkurencyjność gospodarki i sztywne prawo pracy. Transparency International klasyfikuje Meksyk na niskim, 130. miejscu na 180 państw pod względem korupcji, z 28 punktami na 100. W opublikowanym przez Bank Światowy zestawieniu „Doing Business 2020”, Meksyk pod względem warunków sprzyjających do prowadzenia działalności gospodarczej, zajmuje 60. pozycję wśród 190 ujętych w rankingu gospodarek świata. W porównaniu z edycją tego rankingu z 2019 r., pozycja Meksyku w tym zakresie uległa pogorszeniu o 11 pozycji. W odniesieniu do kategorii handel zagraniczny, Meksyk zajmuje 69. pozycję, co oznacza spadek w tym zakresie o 6 pozycji w porównaniu z rankingiem z 2019 r. 

Bariery administracyjne są głównym powodem, dla którego rynek meksykański oceniany jest jako trudny. Stosowane procedury stwarzają szereg problemów wszystkim partnerom handlowym. Dotyczy to zwłaszcza zakupów i przetargów rządowych, norm i metod stosowanych przy badaniu importowanych towarów, dowolności klasyfikacji produktów eksportowanych z Polski, a także przepisów weterynaryjnych i fitosanitarnych. Stosowane normy sanitarne w znaczącym stopniu utrudniają import produktów spożywczych z Polski i większości państw UE (produkty drobiowe, mięso wieprzowe i wołowe, miód, owoce).

W grudniu 2004 r. została zniesiona graniczna kontrola poziomu radiacji polskich produktów, głównie mlecznych, która utrudniała eksport na rynek meksykański.

Meksykańskie gospodarcze i celne regulacje prawne są mało przejrzyste, bardzo skomplikowane i podlegają ciągłym zmianom, co powoduje, że przedsiębiorcy muszą często dostosowywać się do nowych przepisów, a terminy odpowiedzi na pisma urzędowe nie są przestrzegane.

Meksyk planuje wprowadzić rozszerzenie do regulacji Mexican Official Standard NOM-051-SCFI/SSA1-2010 o specyficzne wymogi dot. etykietowania pakowanych towarów rolno-spożywczych i napojów bezalkoholowych. Projekt ma na celu ustalenie informacji handlowych i zdrowotnych, które muszą być zawarte na etykietach opakowywanych produktów krajowych lub zagranicznych sprzedawanych na terytorium kraju, a także określenie charakterystyki takich informacji oraz ustanowienie systemu front-of-pack dla etykiet aby transparentnie informować konsumentów o zawartości kluczowych składników odżywczych stanowiących zagrożenie dla zdrowia przy nadmiernym ich spożyciu.

Do najczęstszych problemów, z którymi spotykają się przedsiębiorstwa zagraniczne w Meksyku należą:

  • restrykcyjne prawo dot. BIZ; utrzymujące się ograniczenia w dostępie do niektórych sektorów (m.in. energetyka, telekomunikacja, lądowy transport osób), choć celem reform strukturalnych wdrażanych przez rząd prezydenta Enrique Peña Nieto jest otwarcie dla inwestycji sektorów energetycznego i telekomunikacyjnego;
  • obowiązek korzystania z agencji celnych dla cargo o wartości przekraczającej 1000 USD; także próbki handlowe, nawet w małej ilości, w postaci płynnej, sypkiej lub gazowej nie mogą być wysyłane kurierem lub pocztą, ale poprzez agencje celne;
  • arbitralne decyzje celne oraz nieuzasadnione nieuznawanie certyfikatów pochodzenia EUR1 i sanitarnych;
  • problemy dotyczące spełnienia wymogów meksykańskich norm NOMS, wymaganych dla uzyskania zezwolenia na sprzedaż produktu (np. etykietowanie);
  • wymóg figurowania firmy w krajowym rejestrze importerów i/lub eksporterów (Padrón de importadores) oraz rejestrze sektorowym (Padrón sectorial). Firma musi uzyskać wpis do rejestru importerów i eksporterów, jeżeli chce sprowadzać do Meksyku i/lub sprzedawać towary za granicą. Rejestr sektorowy zawiera natomiast wykaz produktów, które mogą być importowane/eksportowane tylko przez umieszczone w rejestrze firmy. W 2008 r. ograniczono rejestr sektorowy do produktów mogących stanowić zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa narodowego;
  • opłacanie podatku Impuesto Especial sobre Producción y Servicios (IEPS), który muszą uiszczać importerzy określonych towarów np. benzyny, tytoniu czy napojów alkoholowych;
  • brak pełnej wiarygodności części meksykańskich partnerów biznesowych;
  • częste łamanie praw własności intelektualnej i fałszowanie znaków towarowych;
  • brak ochrony produktów posiadających Chronione Oznaczenie Geograficzne (PGI);
  • problemy z rejestracją farmaceutyków i sprzętu medycznego.

Szczegółowy opis barier handlowych stosowanych wobec przedsiębiorstw z UE jest dostępny na stronie http://madb.europa.eu.

Dostęp do rynku pracy

Według ustawodawstwa meksykańskiego, osoby chcące legalnie pracować w Meksyku muszą uzyskać pozwolenie na pracę z Narodowego Instytutu Imigracyjnego (Instituto Nacional de Migración, INM). Najbardziej powszechnym typem wizy umożliwiającej podjęcie pracy jest wiza na pobyt czasowy (residente temporal), która pozwala na pobyt i pracę w Meksyku przez 2 lata. Wizę trzeba odnawiać po 2 latach. Po 4 latach odnawiania wizy pobytu czasowego (residente temporal) jej posiadacz może ubiegać się o prawo stałego pobytu w Meksyku. Wnioski o wydanie pozwolenia na pracę składa się poprzez ambasadę lub konsulat Meksyku w kraju zamieszkania. Procedura trwa ok. 3-4 tygodni. Pracownicy oddelegowani do Meksyku przez polskiego pracodawcę, za których wynagrodzenie podczas wyjazdu odpowiadać będzie firma polska, mogą przebywać w Meksyku bez wizy do 180 dni. W tym przypadku, podczas podróży należy posiadać ważny paszport oraz list od pracodawcy wystawiony po hiszpańsku bądź angielsku, zawierający szczegóły dotyczące delegacji.    

Cudzoziemcy udający się do Meksyku z wizytą biznesową muszą posiadać odpowiednią wizę. Istnieją dwa rodzaje tzw. wiz biznesowych:

  • Wiza pobytu czasowego (residente temporal) – odnawialna wiza nieimigracyjna. Jest ważna przez 1 rok, po którym można ją przedłużyć na 1, 2 lub 3 lata. Pozwala na wielokrotne przyjazdy i wyjazdy z Meksyku oraz pobyt czasowy.
  • Po 4 latach pobytu w Meksyku na wizie pobytu czasowego można otrzymać wizę pobytu stałego (residente permanente), która pozwala na nieograniczony czasowo pobyt w Meksyku i jest dożywotnia.

Wiza pobytu czasowego wydawana jest przez ambasadę lub konsulat Meksyku w kraju zamieszkania. Przedłużenia lub zmiany na wizę pobytu stałego dokonuje się w oddziałach Instytutu Migracyjnego (INM) w Meksyku. Informacje dotyczące wiz meksykańskich można znaleźć na stronie https://www.gob.mx/inm

Nabywanie i wynajem nieruchomości

W związku z dawnymi problemami dotyczącymi własności ziemi w Meksyku, w Konstytucji Meksykańskiej z 1917 r. zostały wprowadzone restrykcyjne zapisy dotyczące nabywania ziemi przez cudzoziemców. Obcokrajowcy mogą nabywać nieruchomości poza strefą podlegającą ograniczeniom (obejmującą tereny położone w strefie przygranicznej, do 100 km od granic i 50 km od wybrzeży) na podstawie wcześniej uzyskanego pozwolenia wydawanego przez Dyrekcję Generalną ds. Prawnych Ministerstwa Spraw Zagranicznych (Dirección General de Asuntos Juridicos de la Secretaría de Relaciones Exteriores) w biurach centralnych lub oddziałach funkcjonujących w innych częściach kraju, po wcześniejszym wypełnieniu wniosku dostępnego na stronie: https://sre.gob.mx/convenio-de-renuncia-para-la-adquisicion-de-bienes-inmuebles-fuera-de-zona-restringida oraz przedłożeniu wymienionych w nim dokumentów. Wydane pozwolenie powinno zostać umieszczone w akcie notarialnym poświadczającym przekazanie własności na rzecz cudzoziemca ustanowionym w obecności notariusza.

W przypadku nieruchomości położonych w strefie podlegającej ograniczeniom (zona restringida), cudzoziemiec nie może posiąść jej na własność, ale może uzyskać prawo do użytkowania nieruchomości za pośrednictwem powiernictwa prawnego (fideicomiso) na okres 50 lat z możliwością odnowienia na okres kolejnych 50 lat. W tym przypadku przedstawiciel wybranej meksykańskiej instytucji kredytowej, która została wybrana jako powiernik złoży przed wspomnianym Ministerstwem wniosek o ustanowienie powiernictwa, które poświadczone będzie przez meksykańskiego notariusza. Wspomniane pozwolenie powinno zostać użyte w przeciągu 180 dni. Więcej informacji w tym temacie można uzyskać na stronie: http://sre.gob.mx/tramites-y-servicios/constitucion-de-fideicomisos

Warto także wspomnieć, że żaden cudzoziemiec nie może nabyć ziem wspólnotowych i komunalnych (tierras ejidales y comunales) ponieważ są one przeznaczone wyłącznie dla Meksykanów, z tego powodu nabycie tego typu ziem przez cudzoziemców będzie podlegało unieważnieniu, co pociągać będzie za sobą straty ekonomiczne i w zakresie dziedziczenia dla zagranicznego nabywcy.

Umowy przeniesienia własności, które nie będą spełniały wyżej wymienionych formalności będą podlegać unieważnieniu.

Informacje dotyczące nabywania nieruchomości można znaleźć na stronach meksykańskiego MSZ http://www.sre.gob.mx/index.php/tramites-y-servicios/adquisiciones-por-extranjeros

System zamówień publicznych

Zasady udzielania zamówień publicznych w Meksyku są sprecyzowane w ustawach: Prawo zamówień publicznych (Ley de Adquisiciones) i Prawo robót i usług publicznych (Ley de Obras Públicas) z 2000 r.

Istnieją trzy formy udzielenia zamówienia publicznego:

  • przetarg
  • zaproszenie do składania ofert (co najmniej 3 oferentów)
  • zamówienie z wolnej ręki

Informacje o aktualnych przetargach zamieszczane są na stroniehttps://compranet.hacienda.gob.mx/web/login.html.

Firma zamierzająca wziąć udział w przetargu publicznym (także elektronicznym) musi uzyskać numer RFC (pol. REGON), który wydawany jest przez ministerstwo finansów.

Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

Meksyk jest członkiem Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) i sygnatariuszem najważniejszych umów międzynarodowych z zakresu własności intelektualnej, m.in.:

  • Konwencji paryskiej o ochronie własności przemysłowej z 20 marca 1883 r.,
  • Konwencji lizbońskiej z 31 października 1958 r.,
  • Porozumienia wiedeńskiego,
  • Porozumienia Strasburskiego dotyczącego Międzynarodowej Klasyfikacji Patentowej z 24 marca 1971 r.,
  • Porozumienia Wiedeńskiego Ustanawiającego Międzynarodową Klasyfikację Elementów Graficznych Znaków z 12 czerwca 1973 r.,
  • Konwencji Berneńskiej o ochronie dzieł literackich i artystycznych z 9 września 1886 r.,
  • Traktatu Światowej Organizacji Własności Intelektualnej o Prawie Autorskim z 20 grudnia 1996 r.
  • Konwencji rzymskiej z 1961 r.

Prawa własności intelektualnej są także zastrzeżone w porozumieniach NAFTA i TRIPS WTO.

Własność przemysłowa w Meksyku chroniona jest na mocy ustawy Prawo własności przemysłowej (Ley de la Propiedad Industrial, LPI) z 1991 r. Uzupełniającym aktem prawnym jest Kodeks postępowania cywilnego (CFCP) z 1943 r. Instytucją powołaną do realizacji ustawy jest Meksykański Instytut Własności Przemysłowej (Insituto Mexicano de la Propiedad Industrial, IMPI).

Zgodnie z ustawą, własność przemysłowa może być chroniona za pomocą:

  • patentów,
  • wpisu do rejestru wzorów użytkowych,
  • wpisu do rejestru wzorów przemysłowych,
  • wpisu do rejestru znaków towarowych,
  • wpisu do rejestru haseł reklamowych,
  • zastrzeżenia nazwy handlowej,
  • objęcia produktu Chronioną Nazwą Pochodzenia (Designation of Origin).

Wnioski o objęcie ochroną należy składać w siedzibie IMPI lub stanowych ministerstwach gospodarki. Procedura zazwyczaj trwa ok. 8 miesięcy. Przed zgłoszeniem wskazane jest jednak zapoznanie się z bazą danych wzorów zastrzeżonych, aby sprawdzić, czy potencjalny wzór nie jest już objęty ochroną lub nie wykazuje podobieństw do innych wzorów.

Informacje dotyczące ochrony własności przemysłowej można znaleźć na stronie IMPI https://www.gob.mx/impi lub WIPO www.wipo.int/members/en.           

Za ochronę praw autorskich odpowiedzialny jest Narodowy Instytut Praw Autorskich (Instituto Nacional de Derecho de Autor), który funkcjonuje w ramach Ministerstwa Edukacji (Secretaría de Educación Pública, https://www.gob.mx/sep).          

W rankingu konkurencyjności WEF 2014-2015, Meksyk zajął 93. miejsce pod względem ochrony praw własności na świecie. Mimo intensyfikacji działań zapobiegawczych i konfiskat, piractwo medialne i fałszowanie znaków towarowych jest zjawiskiem częstym i praktycznie bezkarnym. Biuro United States Trade Representantive umieściło Meksyk na tzw. Watch List – spisie państw w których nie są przestrzegane prawa własności intelektualnej.

Informacja o aktach prawnych

Zbiór obowiązujących aktów prawnych i norm w języku hiszpańskim dostępny jest na stroniehttp://www.diputados.gob.mx/LeyesBiblio/index.htm.

Wybrane meksykańskie akty prawne w języku angielskim dostępne są natomiast na stronie https://www.glinf.org/.

Różnice kulturowe w kontaktach biznesowych

W meksykańskiej kulturze biznesowej ceniony jest kontakt bezpośredni. Telefoniczne lub korespondencyjne formy kontaktu są mało efektywne i prowadzą do frustracji. Meksykanie nie mówią „nie”, ponieważ uważają to za niegrzeczne i nie chcą nikogo urazić. Dlatego częste ignorowanie wiadomości lub brak kontaktu wynika z braku asertywności. Negocjacje biznesowe prowadzi się w strojach formalnych o ciemnych kolorach.  Inną różnicą kulturową jest punktualność, której Meksykanom brakuje. Spotkania często rozpoczynają się 15-30 minut po ustalonym terminie i w przypadku takiej sytuacji nie należy się obrażać, ponieważ z perspektywy meksykańskiej jest to sprawa błaha.

Przydatne kontakty i linki

Ambasada RP w Meksyku
Calle Cracovia 40, Colonia San Angel, 01000 Mexico, D.F.
tel. (52 55) 54 81 20 50; fax (52 55) 56 16 7314
e-mail: meksyk.amb.sekretariat@msz.gov.pl
www.gov.pl/meksyk

Konsulat RP w Acapulco
Konsul Honorowy: Manlio Favio Pano Mendoza
tel. 01 744 487 12 79, 01 744 487 12 71  
e-mail: notaria16@btu.com.mx

Konsulat RP w Cancún
Konsul Honorowy: Luis Miguel Cámara Patrón
Av. Bonampak 73-01 SM3, Edificio Global,
CP. 77500, Cancún, Quintana Roo
tel.: (998) 892 17 64
e-mail: consul@poloniacancun.com
Asystentka: Ana Peniche Apeniche@cyamex.com,
apeniche@poloniacancun.com

Konsulat RP w Guadalajarze
Konsul Honorowy: Jose Manuel Gómez Vazquez
Aurelio  Ortega #. 764, Col. Seattle  C.P. 45150 Guadalajara, Zapopan, Jalisco
tel.: (00-5233) 38360111 fax.: (00-5233) 38360112
e-mail: corporate@gva.com.mx

Konsulat RP w Guanajuato
Konsul Honorowy: Héctor Webb Cruces
Paseo de la Presa # 39, Col. Centro C.P. 36000 Guanajuato, GTO
tel: (00-52473) 7310852 fax.: (00-52473) 7310853
e-mail:  hectorwebb@hotmail.com.mx

Konsulat RP w Monterrey
vacat

Konsulat RP w Tijuanie
Konsul Honorowy:  Pedro Humberto Alonzo Bernal
Paseo Calle Del Cantil # 1100, Sección Jardines, Playas de Tijuana, Baja California
tel. 664 9732843 kom. 664 2175617
e-mail:  consuladodepoloniatij@gmail.com

Ambasada Meksykańskich Stanów Zjednoczonych w Warszawie
Al. Jerozolimskie 123 A, 20p., 02-017 Warszawa
tel. (0-22) 311-2900, fax: (0-22) 311-2901
e-mail: embamex@iembamex.pl
https://embamex.sre.gob.mx/polonia/

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Meksyku
Ave. Juárez #20, Col. Centro, CP 06010, Cuauhtémoc, Mexico, D.F.
Independencia #45, Col. Centro C.P. 06010, Cuauhtémoc, Mexico, D.F.
tel. (52 55) 3686 - 5100
https://www.gob.mx/sre

Ministerstwo Gospodarki Meksyku
Alfonso Reyes No. 30 Col. Hipódromo Condesa C.P. 06140, Delegación Cuauhtémoc, México, D.F.
tel. (52 55) 5729 9100, 01(800) 08 [32-666]
e-mail: primercontacto@economia.gob.mx
https://www.gob.mx/se/

Ministerstwo Finansów Meksyku
Palacio Nacional, Plaza de la Constitución s/n Col. Centro C.P. 06000, Cuauhtémoc, México, D.F.
TEL. (01 55) 55 42 62 01, 55 42 22 13
www.shcp.gob.mx

Przedstawicielstwo Unii Europejskiej w Meksyku
Av. Paseo de la Reforma 1675, Col. Lomas de Chapultepec, Del. Miguel Hidalgo, México, D.F. C.P. 11000
tel. (52 55) 40 33 45 -47; fax (52 55) 40 65 64
e-mail: DELEGATION-MEXICO@ec.europa.eu
https://eeas.europa.eu/delegations/mexico_es 

Meksykański Związek Eksporterów i Importerów (ANIERM)
Monterrey No. 130, 06700, México, D.F.
tel. (52 55) 5584 9522, fax (52 55) 5584 5317
e-mail: anierm@anierm.org.mx
www.anierm.org.mx

Meksykańska Rada Handlu Zagranicznego (COMCE)
Lancaster No.15 piso 2, Col. Juárez, C.P. 06600, México, D.F.
tel. (52 55) 523 171 00
e-mail: infoservicios@comce.org.mx
www.comce.org.mx

Konfederacja Krajowych Izb Handlu, Usług i Turystyki (CONCANACO SERVYTUR)
Balderas No. 144, Col. Centro, C.P. 06070, México, D.F.
tel. (52 55) 5722 9300
e-mail: comentarios@concanaco.com.mx
http://www.concanaco.com.mx/

Meksykańska Izba Przemysłu Przetwórczego (CANACINTRA)
Av. San Antonio No. 256, Col. Ampliación Nápoles, C.P. 03849, Benito Juárez, México, D.F.
tel. (52 55)-54-82-30-00, (52 55)-55-98-71-09
e-mail: informes@canacintra.org.mx
https://canacintra.org.mx/camara/ 

 

Ambasada RP w Meksyku

https://www.gov.pl/web/meksyk

Urząd Prezydenta

https://www.gob.mx/presidencia/

Narodowy Bank Meksyku BANXICO

www.banxico.org.mx

Meksykańska Giełda Papierów Wartościowych

www.bmv.com.mx

Meksykańska Izba Handlu Zagranicznego COMCE

www.comce.org.mx

Meksykańska Izba Przemysłu Przetwórczego CANACINTRA

https://canacintra.org.mx/camara/

Konfederacja Krajowych Izb Handlu, Usług i Turystyki CONCANACO SERVYTUR

www.concanaco.com.mx

Meksykański Związek Eksporterów i Importerów ANIERM

www.anierm.org.mx

Krajowa Izba Handlowa Miasta Meksyk CANACO

www.ccmexico.com.mx

Konfederacja Pracodawców Meksyku COPARMEX

www.coparmex.org.mx

Meksykańska Konfederacja Izb Przemysłowych CONCAMIN

www.concamin.org.mx

Krajowy Bank Handlu Zagranicznego BANCOMEXT

www.bancomext.com

Narodowy Instytut Statystyki i Geografii INEGI

https://www.inegi.org.mx/

Eurocentro Nafin

https://www.nafin.com/portalnf/content/home/home.html

PRASA i PORTALE INTERNETOWE

Mexico Now

www.mexico-now.com

El Financiero

www.elfinanciero.com.mx

El Economista

www.economista.com.mx

Proceso

www.proceso.com.mx

El Universal

www.eluniversal.com.mx

La Reforma

www.reforma.com

La Jornada

www.jornada.unam.mx

Mexico Business Web

www.mexicanbusinessweb.com


Data aktualizacji: 04.2020