Polska w Niemczech

• Paszport:  TAK
• Paszport tymczasowy: TAK
• Dowód osobisty:  TAK

Dokument tożsamości musi być ważny w momencie wjazdu, pobytu oraz wyjazdu z Niemiec, bez określenia minimalnego okresu ważności.

Obywatele UE nie podlegają obowiązkowi wizowemu przy wjeździe i pobycie.

Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej.

Przed wyjazdem należy upewnić się, że dokument jest ważny oraz znajduje się w stanie umożliwiającym stwierdzenie tożsamości i obywatelstwa jego posiadacza. Dzieci muszą posiadać własny ważny dokument tożsamości – paszport lub dowód osobisty. Inne dokumenty, takie jak legitymacja szkolna czy akt urodzenia, nie uprawniają do przekraczania granicy.
Podróżowanie po krajach strefy Schengen, mimo braku kontroli granicznych, nie zwalnia z obowiązku posiadania dokumentu tożsamości.

Policja Federalna (niem. Bundespolizei) może dokonać szczegółowego sprawdzenia czy podróż małoletniego odbywa się za wiedzą i zgodą jego opiekunów prawnych. Jeżeli dziecko udaje się
w podróż zagraniczną bez obojga rodziców lub jednego z nich, zaleca się, aby oprócz wymaganych dokumentów tożsamości posiadało przy sobie notarialnie uwierzytelnioną pisemną zgodę rodziców lub opiekunów prawnych na podróż. Wskazane jest również posiadanie kopii strony z danymi z dokumentu tożsamości rodzica lub opiekuna. Z oświadczenia powinna jednoznacznie wynikać zgoda na podróż zagraniczną dziecka. Dokument taki może ułatwić niemieckim służbom weryfikację okoliczności podróży oraz zapobieganie ewentualnemu uprowadzeniu dziecka lub jego niedozwolonemu wywiezieniu spod opieki rodzica lub opiekuna.

Osoby zamieszkujące w Niemczech podlegają obowiązkowi meldunkowemu. Meldunku należy dokonać w ciągu 14 dni od wprowadzenia się do miejsca zamieszkania w urzędzie meldunkowym właściwym dla miejsca pobytu. Urzędy meldunkowe (niem. Einwohnermeldeamt / Bürgeramt) mieszczą się zazwyczaj w urzędzie miasta lub gminy. Po dokonaniu meldunku wydawane jest potwierdzenie zameldowania (niem. Meldebestätigung). Zameldowanie w hotelu, schronisku lub na kempingu dokonywane jest przez administrację obiektu.

Obywatele UE nie potrzebują zezwolenia na pobyt w Niemczech. Po 5 latach nieprzerwanego
i legalnego pobytu nabywają prawo stałego pobytu. Właściwy terytorialnie urząd ds. cudzoziemców (Ausländerbehörde) może, na wniosek zainteresowanego, wydać zaświadczenie potwierdzające prawo stałego pobytu.

Szczepienia przed wjazdem do Niemiec nie są obowiązkowe. W sprawie szczegółowych i aktualnych informacji dotyczących szczepień należy kontaktować się z wojewódzką stacją sanitarno-epidemiologiczną lub Robert Koch-Institut (RKI). Osoby opłacające składki na ubezpieczenie zdrowotne w NFZ w Polsce mają prawo do opieki medycznej w Niemczech w zakresie niezbędnym, tj. w przypadku nagłych dolegliwości, choroby lub wypadku. Lekarz ocenia, czy dane świadczenie jest konieczne, biorąc pod uwagę jego charakter oraz przewidywany okres pobytu ubezpieczonego w Niemczech. Niezbędnym dokumentem jest Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ), wydawana przez oddziały NFZ w Polsce. Kartę należy okazać bezpośrednio w placówce medycznej.

Ponieważ EKUZ nie zapewnia pokrycia kosztów prywatnego transportu medycznego do Polski
ani transportu zwłok, zaleca się wykupienie dodatkowego prywatnego ubezpieczenia turystycznego podczas pobytu w Niemczech. Szczegółowe informacje na temat zasad korzystania z EKUZ dostępne są na stronie Narodowego Funduszu Zdrowia. Orientacyjna cena standardowej wizyty lekarskiej prywatnej (bez EKUZ) wynosi około 50 EUR, natomiast orientacyjna cena jednej doby pobytu w szpitalu (bez kosztów badań, zabiegów i operacji) zaczyna się od około 500 EUR.

Przy wjeździe do Niemiec leki mogą być przewożone w ilości odpowiadającej zwykłemu zapotrzebowaniu podróżnego. Za zwykłe zapotrzebowanie uznaje się ilość leku wystarczającą na maksymalnie trzy miesiące, zgodnie z zaleceniami dotyczącymi dawkowania. Nie ma znaczenia czy lek jest dopuszczony do obrotu w Niemczech – jeśli jest przeznaczony wyłącznie do użytku własnego. Preparaty takie jak suplementy diety, preparaty witaminowe w dużych dawkach lub ziołowe, jeśli są przedstawiane jako środki lecznicze, mogą być traktowane w Niemczech jako leki i podlegają przepisom ustawy o lekach (Arzneimittelgesetz, AMG). Przepisy farmaceutyczne kraju zakupu nie mają znaczenia. Nie wolno przywozić do Niemiec następujących środków leczniczych, nawet na własny użytek:

- sfałszowanych produktów leczniczych, np. imitacji leków dopuszczonych do obrotu, które nie pochodzą od rzeczywistego producenta,

- substancji dopingujących wymienionych w niemieckiej ustawie antydopingowej, np. testosteron, nandrolon, clenbuterol, których posiadanie lub przywóz w celach dopingowych jest zabroniony.

Dodatkowo, jeśli lek zawiera substancje odurzające lub psychotropowe, może być wymagane posiadanie odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego.

Produkty lecznicze zawierające substancje odurzające (np. morfinę, fentanyl) podlegają w Niemczech szczególnym przepisom ustawy o substancjach kontrolowanych (niem. Betäubungsmittelgesetz, BtMG). Leki te wymagają recepty lekarskiej zgodnie z niemieckim prawem substancji kontrolowanych.

Środki odurzające nabyte na własny użytek na podstawie recepty lekarskiej mogą być przewożone
z Niemiec lub do Niemiec przez podróżnego, jeżeli ilość odpowiada zwykłemu zapotrzebowaniu na czas trwania podróży lub leczenia. Przy przewozie leków zawierających substancje odurzające zaleca się posiadanie dodatkowego zaświadczenia lekarskiego w języku niemieckim lub angielskim, zawierającego nazwę substancji czynnej, dawkowanie oraz czas trwania leczenia. Służby celne mogą poprosić o takie zaświadczenie podczas kontroli. W przypadku przewozu takich leków z państw spoza obszaru Unii Europejskiej / strefy Schengen również zalecane jest posiadanie zaświadczenia lekarskiego spełniającego powyższe kryteria. Recepta lekarska sama w sobie może nie wystarczyć
w przypadku leków zawierających substancje odurzające i często jest wymagane dodatkowe zaświadczenie potwierdzające medyczny charakter stosowania leku.

Informacje dotyczące przewozu leków i substancji kontrolowanych można znaleźć na stronach niemieckiej Służby Celnej:

• wersja angielska: https://www.zoll.de/EN/Private-individuals/Travel/Travel-within-the-EU/Restrictions/Medicinal-products-and-narcotics/medicinal-products-and-narcotics_node.html
• wersja niemiecka (Ministerstwo Zdrowia): https://www.bundesgesundheitsministerium.de/arzneimittel-aus-dem-ausland.html

Poza sytuacjami wyjątkowymi nie istnieją ograniczenia swobody podróżowania po kraju. Podróżni powinni jednak zwracać uwagę na zapowiadane akcje strajkowe, zwłaszcza organizowane przez związki zawodowe, które mogą wpływać na funkcjonowanie transportu publicznego. Strajki tego rodzaju dotyczą często pracowników komunikacji miejskiej, kolei regionalnej oraz obsługi naziemnej na lotniskach i mogą powodować znaczące opóźnienia lub ograniczenia w kursowaniu środków transportu lądowego i powietrznego. Podróżni są zwykle informowani o takich strajkach z wyprzedzeniem przez media i przewoźników, ale zdarza się, że informacje pojawiają się również w krótkim terminie.

Prawo jazdy wydane przez polskie władze uprawnia do prowadzenia pojazdów w Niemczech.
Na pojeździe zarejestrowanym w Polsce, używanym w ruchu międzynarodowym, należy umieścić z tyłu znak z literami „PL”. Nie jest to jednak konieczne, jeśli oznaczenie „PL” widnieje już na tablicy rejestracyjnej. Obywatele polscy podróżujący samochodem muszą posiadać ważne ubezpieczenie OC (odpowiedzialności cywilnej) na pojazd, a w przypadku przyczepy również ubezpieczenie dla niej. Chociaż od 1 maja 2004 r. zielona karta nie jest obowiązkowa, zaleca się jej posiadanie, ponieważ stanowi powszechnie akceptowane potwierdzenie ubezpieczenia OC za granicą. Polisy polskich towarzystw ubezpieczeniowych są uznawane w Niemczech bez ograniczeń. Ze względu na ograniczone możliwości samodzielnych napraw pojazdu oraz wysokie koszty usług w specjalistycznych warsztatach, zaleca się wykupienie dodatkowego ubezpieczenia Assistance obowiązującego za granicą.

Przejazd autostradami w Niemczech jest bezpłatny dla samochodów osobowych. Przekroczenie dozwolonej prędkości jest karane mandatem, a w poważniejszych przypadkach może skutkować zatrzymaniem prawa jazdy.

W niektórych miastach obowiązują strefy ekologiczne (Umweltzone), obejmujące centra miast
i oznaczone odpowiednimi znakami drogowymi. Wjazd do stref ekologicznych dozwolony jest tylko dla pojazdów oznaczonych odpowiednią plakietką środowiskową, przy czym do większości stref uprawnia zielona plakietka. Rodzaj przyznawanej plakietki zależy od normy emisji spalin pojazdu. Plakietki można nabyć w urzędach komunikacji, stacjach diagnostycznych oraz autoryzowanych warsztatach
w Niemczech. Kierowcy wjeżdżający do strefy bez wymaganej plakietki lub zezwolenia mogą otrzymać mandat w wysokości około 100 EUR. Szczegółowe informacje znajdują się na stronie Umweltbundesamt.

Ze względu na duże natężenie ruchu w miastach parkowanie bywa utrudnione. Należy zwracać uwagę na ograniczenia parkowania oraz sposób ustawiania pojazdów w wyznaczonych miejscach – samochód powinien być zaparkowany zgodnie z kierunkiem ruchu i nie blokować ścieżek rowerowych. Miejsca przeznaczone dla osób niepełnosprawnych mogą być używane tylko przy widocznym dokumencie potwierdzającym uprawnienia. W miastach kierowcy powinni zwracać szczególną uwagę na pieszych
i rowerzystów, którzy w wyznaczonych miejscach mają bezwzględne pierwszeństwo. W razie kolizji kierowca odpowiada również za postępowanie wyjaśniające, nawet jeśli nie doszło do poważnych szkód.

Zaleca się, aby kierowcy prywatni posiadali kamizelki odblaskowe i zakładali je w przypadku awarii lub wypadku, szczególnie na autostradach i drogach szybkiego ruchu. Kierowcy zawodowi mają obowiązek posiadania i stosowania kamizelek.

Po zatankowaniu paliwa należy dokonać opłaty przed uruchomieniem pojazdu.

Należy zachować ostrożność wobec autostopowiczów. Przewóz osób nielegalnie przebywających
w Niemczech, w tym spoza UE, może być traktowany jako przestępstwo. Kierowcy oraz pasażerowie mogą wówczas podlegać konsekwencjom prawnym, w tym postępowaniu karnemu oraz konfiskacie pojazdu.

Prawo niemieckie zawiera szczegółowy katalog wykroczeń drogowych i kar – tzw. Bußgeldkatalog (www.bussgeldkataloge.de ). Podejmowanie dyskusji z policją na temat wysokości mandatu zwykle nie przynosi efektu, a odmowa zapłaty na miejscu może skutkować skierowaniem sprawy na drogę sądową lub karno-nakazową.

Niemiecka policja rygorystycznie kontroluje stan techniczny pojazdów. W przypadku stwierdzenia poważnych usterek może zatrzymać dowód rejestracyjny, nałożyć wysoką karę pieniężną, obciążyć kierowcę kosztami odholowania pojazdu oraz pracy służb przy usuwaniu szkód środowiskowych (np. wycieków płynów). Samodzielne naprawy w miejscach niedozwolonych są również zabronione i mogą skutkować sankcjami.

Przepisy niemieckie nakładają obowiązek dostosowania wyposażenia pojazdu do warunków pogodowych. Opony zimowe należy stosować przy niekorzystnych warunkach atmosferycznych – lód, śnieg, błoto pośniegowe, gołoledź. Zalecany okres stosowania opon zimowych to listopad–kwiecień. W przypadku kontroli drogowej policja może ukarać kierowcę mandatem, jeśli letnie opony nie zapewniają bezpieczeństwa na drodze.

Państwa członkowskie Unii Europejskiej tworzą tzw. unię celną. Oznacza to, że towary mogą swobodnie przemieszczać się między krajami Unii Europejskiej bez pobierania ceł ani innych opłat celnych na granicach wewnętrznych UE. W przypadku towarów importowanych do Unii Europejskiej
z państw spoza jej obszaru wszystkie kraje UE stosują wspólne stawki celne oraz jednolite zasady dotyczące pochodzenia towarów i wartości celnej, zgodnie z unijnym taryfikatorem i unijnym kodeksem celnym. Szczegóły: https://europa.eu/youreurope/citizens/travel/carry/alcohol-tobacco-cash/index_pl.htm

Sprzęt do paintballa jest w Niemczech traktowany jako broń pneumatyczna i podlega przepisom ustawy o broni (Waffengesetz, WaffG). Przywóz do Niemiec lub tranzyt takiego sprzętu jest możliwy bez zezwolenia, jeżeli jest przewożony w sposób uniemożliwiający natychmiastowe użycie
(np. w zamkniętym pojemniku w bagażu pojazdu) i nie jest używany w miejscach publicznych. Niemieckie służby mogą wymagać dokumentów potwierdzających, że urządzenie jest markerem
do paintballa, a nie bronią palną. Dozwolone jest posiadanie gazu pieprzowego dopuszczonego do obrotu w Niemczech, w szczególności tzw. Tierabwehrspray (spray do obrony przed zwierzętami).
Do jego posiadania nie jest wymagane pozwolenie na broń (Waffenschein). Inne środki chemiczne, np. gaz CS, mogą podlegać odrębnym regulacjom. Ograniczeniom podlega również broń gazowa oraz repliki broni miotające plastikowe kule (ASG). Przywóz materiałów pirotechnicznych kategorii F3 i F4 jest w Niemczech dozwolony wyłącznie na podstawie odpowiedniego zezwolenia. Ograniczenia dotyczą również niektórych materiałów kategorii F2 (fajerwerki konsumenckie), zwłaszcza poza okresem dopuszczonej sprzedaży i użycia (zwykle koniec grudnia). Przywóz niedozwolonych petard
i materiałów pirotechnicznych stanowi naruszenie ustawy o materiałach wybuchowych (Sprengstoffgesetz) i może skutkować sankcjami.

W Niemczech obowiązuje zakaz noszenia noży wszelkiego rodzaju, niezależnie od długości ostrzai innych cech, także noży codziennego użytku i scyzoryków, podczas publicznych wydarzeń, jak festyny, wydarzenia sportowe, targi, wystawy, koncerty itp. oraz w środkach komunikacji publicznej (§ 42 Absatz 1, Absatz 4a WaffG – ustawy o broni). Niezależnie od tego zakazu, władze Krajów Związkowych mogą wprowadzić zakaz noszenia noży na wskazanych obszarach, np. dzielnicach o szczególnie wysokim zagrożeniu przestępczością, miejscach zgromadzeń publicznych, ośrodkach młodzieżowych i edukacyjnych, dworcach.  Noże automatyczne są uważane jako broń i ich posiadanie oraz noszenie podlega rygorom ustawy o broni.

(https://www.bmi.bund.de/SharedDocs/faqs/DE/themen/sicherheit/waffenrecht/waffenrecht-aenderung/liste-waffenrecht-alle-faq.html)