W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.

Niemcy

Stosunki dyplomatyczne między Polską a Niemcami zostały nawiązane 14 września 1972 r.

Współpraca polityczna

Rys historyczny

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości i suwerenności 11 listopada 1918 r. dyplomatyczni przedstawiciele rządu Cesarstwa Niemiec musieli opuścić terytorium Rzeczypospolitej. Jednak już 21 listopada 1918 r. przybył do Warszawy z misją wojskowo-polityczną wysłannik rządu Republiki Weimarskiej, poseł Harry Kessler i uzyskał akredytację dyplomatyczną. Stosunki zostały wówczas nawiązane de facto lecz nie ustanowione de iure. Niemcy nie zawarły jeszcze traktatu pokojowego, a Polska nie była wówczas państwem uznanym przez społeczność międzynarodową. 15 grudnia 1918 r. pracownicy poselstwa niemieckiego w Warszawie zostali wydaleni, a polskie poselstwo w Berlinie zaprzestało działalności. Natomiast nadal funkcjonował Konsulat Generalny RP w Berlinie. Ustanowienie pełnych stosunków dyplomatycznych pomiędzy Polską a Niemcami nastąpiło dopiero po ratyfikacji traktatu wersalskiego przez wymianę w 1920 r. przedstawicieli dyplomatycznych w randze chargé d’affaires.

Po II wojnie światowej nawiązanie stosunków dyplomatycznych między Polską a Republiką Federalną Niemiec nastąpiło 14 września 1972 r. Było to możliwe dzięki zawarciu 7 grudnia 1970 r. Układu między PRL a Republiką Federalną Niemiec o podstawach normalizacji ich wzajemnych stosunków. Do jego podpisania doszło w czasie wizyty Willy Brandta, który jako pierwszy kanclerz RFN oficjalnie odwiedził Polskę. W jej trakcie symboliczny gest kanclerza, uklęknięcie przy Pomniku Bohaterów Getta, stał się wydarzeniem o wymiarze historycznym. Niemiecki Bundestag ratyfikował układ PRL-RFN 17 maja 1972 roku, ustawę o ratyfikacji podpisał prezydent RFN Gustav Heinemann 23 maja, 26 maja tego samego roku układ ratyfikowała Rada Państwa PRL, zaś wymiana dokumentów ratyfikacyjnych nastąpiła 3 czerwca 1972 roku w Bonn.

Pierwszą polską placówką dyplomatyczną w RFN było utworzone już w 1949 roku przedstawicielstwo handlowe z siedzibą we Frankfurcie nad Menem. W 1963 roku, po wzajemnym uzgodnieniu przez PRL i RFN utworzenia misji handlowych, zostało ono przeniesione do Kolonii, a następnie przekształcono w 1974 roku w Ambasadę. Również niemiecka misja handlowa w Warszawie została przekształcona w Ambasadę i we wrześniu 1972 roku oficjalnie rozpoczęła pracę w rozszerzonym zakresie.

Współpraca polityczna w okresie III RP

Niezwykle istotne znaczenie dla rozwoju politycznych, gospodarczych i społecznych relacji między Polską i Niemcami miał też Traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, zawarty między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec 17 czerwca 1991 roku. Niemcy są dziś dla Polski jednym z najważniejszych partnerów politycznych i gospodarczych. Zniknęły bariery dzielące nasze społeczeństwa, jak również nastąpił rozwój dialogu obejmującego wszystkie sfery życia publicznego. Blisko współpracujemy jako sąsiedzi, partnerzy w Unii Europejskiej i sojusznicy w NATO. Te partnerskie relacje mają fundamentalne znaczenie dla dwóch podstawowych funkcji realizowanych przez każde państwo – zapewnienia bezpieczeństwa i rozwoju ekonomicznego. Nawet jeśli różnimy się co do konkretnych rozwiązań w poszczególnych obszarach, łączy nas wspólnota wartości, na których opiera się współpraca w Europie. To największy kapitał w naszych relacjach dwustronnych.

Współpraca ekonomiczna

Ramy polsko-niemieckiej dwustronnej współpracy gospodarczej stworzone zostały przede wszystkim przez Traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy podpisany 17 czerwca 1991 r. Niemcy są dla Polski strategicznym partnerem gospodarczym. Polsko-niemieckie relacje gospodarcze są w bardzo dobrej kondycji i cechują się wysoką dynamiką rozwoju, o czym świadczą m.in. stale rosnące obroty handlowe – 118,5 mld euro w 2018 r. Eksport z Polski do Niemiec wynosił 55,2 mld euro. Import do Polski z Niemiec był wyższy i osiągnął wartość 63,3 mld euro. Nadwyżka niemieckiego eksportu wyniosła 8,1 mld euro. W 2018 r. Polska była 7. partnerem handlowym Niemiec pod względem wartości obrotów na świecie i 5. w Unii Europejskiej. Dynamika obrotów handlowych w 2019 roku utrzymywała się również na wysokim poziomie. Eksport z Polski do Niemiec w okresie styczeń-wrzesień 2019 roku rósł w tempie 4,9% a import w tempie 4,1% w porównaniu z analogicznym okresem w 2018 roku. Obroty handlowe rosły w tempie 4,5%. Wszystko wskazuje na to, że Polska w 2019 r. wyprzedzi Wielką Brytanię i stanie się 6. partnerem handlowym Niemiec na świecie i 4. w UE. Wartość polsko-niemieckiej wymiany handlowej w okresie styczeń-wrzesień 2019 r. to 91,6 mld euro. Spodziewane dane na cały 2019 r. to: obroty handlowe rzędu 123,8 mld euro; eksport z Polski do Niemiec 57,9 mld i import o wartości 65,9 mln euro. Spodziewana jest więc niemiecka nadwyżka w eksporcie z Niemiec do Polski w wysokości 8 mld euro. Analiza towarowa wymiany handlowej wskazuje na koncentrację na gałęzi motoryzacji i przemysłu elektromaszynowego. Ważny jest eksport produktów rolno-spożywczych z Polski do Niemiec. Bardzo istotne dla naszych kontaktów gospodarczych są wzajemne inwestycje. Blisko 5 tys. niemieckich podmiotów gospodarczych zainwestowało w Polsce 35 mld EUR, co stanowi 17,7% całego kapitału zagranicznego w naszym kraju. Struktura niemieckich inwestycji obejmuje szerokie spektrum sektorów (finansowy, produkcyjny, usługowy). Największe projekty inwestycyjne ulokowały się w przemyśle samochodowym, bankowości i ubezpieczeniach, przemyśle maszynowym, chemicznym w energetyce usługach, handlu. Znaczące inwestycje Volkswagena, BASF czy Daimlera zmieniają polską gospodarkę i stanowią bardzo ważny czynnik rozwoju gospodarczego regionów. Warto podkreślić, że Polska była w ubiegłym roku jednym z najważniejszych kierunków inwestycyjnych kapitału niemieckiego w UE. Ok. 15% niemieckich inwestycji w całej UE przypadało właśnie na Polskę. Polskie inwestycje w Niemczech nie mogą się równać niemieckim w Polsce, choć wykazują rosnący trend. Skumulowana wartość bezpośrednich polskich inwestycji w Niemczech wyniosła w ostatnim roku ok. 1,2 mld euro. Do największych polskich inwestorów w RFN zaliczają się PKN Orlen S.A., do którego w całych Niemczech należy ponad 550 stacji benzynowych i Comarch S.A. Warto też wspomnieć o inwestycjach firmy Ciech w fabrykę sody kalcynowanej w Stassfurcie i Azotów w fabrykę polimerów w Guben. Łącznie ok. 1.800 firm z Polski inwestujących w Niemczech zatrudnia tutaj ponad 20 tys. pracowników. Dynamicznym relacjom gospodarczym towarzyszy ożywiony dialog na poziomie politycznym. W marcu 2019 r. odbyło się w Berlinie pierwsze polsko-niemieckie forum ekonomiczne z udziałem ministra gospodarki Niemiec i minister przedsiębiorczości i rozwoju Polski. Kolejne spodziewane jest w marcu 2020 w Warszawie. W 2019 r. miały miejsce także inne wizyty ministrów resortów gospodarczych w Berlinie m.in. cyfryzacji, infrastruktury, inwestycji i rozwoju. Wizyta ministra inwestycji i rozwoju w Berlinie stanowiła możliwość prezentacji polskich priorytetów dotyczących polityki kohezyjnej. Polski Instytut Ekonomiczny przedstawił przy okazji wizyty ministra w Berlinie kręgom biznesowym i eksperckim Niemiec swój raport dotyczący planowanego wykorzystania środków pomocowych UE.

Współpraca kulturalna

Podstawą do działań w zakresie polsko-niemieckiej współpracy kulturalnej jest podpisany 17 czerwca 1991 r. Traktat między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, jak również Deklaracja oraz Program Współpracy podpisane przez oba rządy w 20. rocznicę ww. Traktatu. Dodatkowo obowiązuje Umowa między Rządem Rzeczypospolitej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o współpracy kulturalnej, sporządzona w Bonn 14 lipca 1997 r. oraz Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o polsko-niemieckiej współpracy młodzieży z 17 czerwca 1991 r. Współpraca kulturalna między Polską a Niemcami rozwija się we wszystkich dziedzinach i na wszystkich płaszczyznach. Placówki kulturalne po stronie polskiej działające na podstawie dwustronnych uzgodnień to Instytut Polski w Berlinie wraz z filią w Lipsku oraz Instytut Polski w Düsseldorfie.

 

Linki

Polnisches Institut Berlin

Das Polnische Institut Berlin - Filiale Leipzig

Das Polnische Institut Düsseldorf

Współpraca naukowa

Podstawą do działań w zakresie polsko-niemieckiej współpracy naukowej jest podpisany 17 czerwca 1991 r. Traktat między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, jak również Deklaracja oraz Program Współpracy podpisane przez oba rządy w 20. rocznicę ww. traktatu. Dodatkowo obowiązuje Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o współpracy kulturalnej, sporządzona w Bonn dnia 14 lipca 1997 r. W dziedzinie wymiany stypendialnej pomiędzy naszymi krajami, polscy obywatele mają możliwość ubiegania się o stypendia przyznawane przez Deutscher Akademischer Austausch Dienst (DAAD). Niemieccy studenci mogą natomiast skorzystać z oferty NAWA w ramach programu Poland My First Choice, jak również z oferty stypendiów badawczych Instytutu Pileckiego.

 

Linki

DAAD Polska

Narodowa Agencja Wymiany Akademickie

Stypendia Instytutu Pileckiego w Warszawie dla zagranicznych badaczy

Instytucje polskie działające na terenie kraju

Linki

Polnisches Institut Berlin

Das Polnische Institut Berlin - Filiale Leipzig

Das Polnische Institut Düsseldorf

Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej
Biuro FWPN w Berlinie

Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży
Deutsch-Polnisches Jugendwerk, Potsdam

Centrum Badań Historycznych Polskiej Akademii Nauk (CBH PAN)

Instytut Pileckiego
Oddział w Berlinie

Polsko-Niemiecka Fundacja na rzecz Nauki (PNFN)

Fundacja Genshagen

Zagraniczne Biuro Handlowe (ZBH) w Niemczech 

Polski Ośrodek Informacji Turystycznej
Polnisches Fremdenverkehrsamt, Berlin

Polska Misja Katolicka w Niemczech