Depresja u nastolatków a bunt nastoletni - jak je rozróżnić?
20.02.2026
Okres dorastania to czas intensywnych zmian – biologicznych, emocjonalnych i społecznych. Wielu rodziców zadaje sobie pytanie: czy to, co obserwuję u mojego dziecka, to „normalny bunt”, czy coś znacznie poważniejszego – depresja?
Rozróżnienie tych dwóch stanów jest kluczowe, ponieważ bunt jest etapem rozwojowym, a depresja chorobą wymagającą pomocy specjalistycznej. Oba stany mogą wyglądać podobnie. Różnica polega na czasie trwania, nasileniu i wpływie na funkcjonowanie.
Bunt nastoletni
To naturalny etap rozwoju psychospołecznego i sposób poszukania tożsamości, autonomii i oddzielenia się emocjonalnego od rodziców. Dotyczy większości nastolatków (w różnym nasileniu), dziewcząt i chłopców, pojawia się zwykle między 12. a 18. rokiem życia.
Po czym poznać, że to bunt nastolatka?
- pojawia się okresowo,
- emocje są zmienne, ale krótkotrwałe,
- staje się drażliwy, impulsywny, manifestuje potrzebę prywatności,
- nadal potrafi cieszyć się tym, co lubi,
- wyraża sprzeciw wobec zasad, testuje granice, kwestionuje autorytety,
- pojawiają się konflikty z rodzicami, ale zachowana jest więź,
- funkcjonowanie szkolne zwykle jest zachowane,
- po wsparciu lub rozmowie następuje poprawa.
Depresja u nastolatków
To choroba, która nie mija sama i wymaga specjalistycznej pomocy:
- objawy trwają ponad 2 tygodnie,
- smutek, pustka lub drażliwość utrzymują się stale,
- brak radości z rzeczy, które wcześniej cieszyły,
- następuje wycofanie z relacji,
- wyraźny spadek energii i motywacji,
- problemy ze snem i apetytem,
- pogorszają się wyniki w szkole,
- pojawiają się negatywne myśli o sobie i przyszłości,
- pojawiają się myśli samobójcze lub samookaleczenia.
Kiedy to już nie jest bunt?
Gdy dziecko jest przygaszone, wycofuje się z życia, mówi, że „nie ma sensu żyć”, przestaje funkcjonować jak wcześniej to sygnał, by szukać pomocy.
Co możesz zrobić jako rodzic?
Słuchaj uważnie swojego dziecka, traktuj jego problemy poważnie. Rozmawiaj z nim, bez ocen i porównań, jeśli czujesz, że sami sobie nie poradzicie, skontaktuj z psychologiem lub lekarzem.
Zawsze możesz zwrócić się po pomoc do psychologa szkolnego, psychologa lub psychiatry dzieci i młodzieży czy lekarza pierwszego kontaktu.
Ważne numery telefonu:
- 116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży jest anonimowy, bezpłatny, całodobowy i dyskretny. Pracują tu specjaliści i specjalistki, psycholodzy i pedagodzy, którzy w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia rozmówcy kontaktują się z osobami, które zadbają o jego bezpieczeństwo.
- 800 70 2222 – to numer telefonu bezpłatnego, całodobowego Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Stanie Kryzysu Psychicznego, oferującego wsparcie psychologiczne (całą dobę 7 dni w tygodniu) przez telefon, czat, e-mail, a także pomoc psychiatry, prawnika, pracownika socjalnego i innych specjalistów.
PAMIĘTAJ!
Lepiej zareagować za wcześnie niż za późno. Twoje zainteresowanie i wsparcie mogą uratować zdrowie – a czasem życie.
Źródła:
https://ppp7.powiat.lublin.pl/do-poczytania-dla-rodzicow-i-nauczycieli/n,113227,mlodziencza-depresja.html#
https://cbt.pl/poradnie/jak-odroznic-bunt-mlodziezowy-od-depresji-wsrod-nastolatkow/
https://zdrowie.pap.pl/strefa-psyche/bunt-u-nastolatka-moze-byc-depresja
https://www.medonet.pl/zdrowie,bunt-mlodzienczy-moze-ukrywac-objawy-depresji,artykul,1724675.html
Materiały
Depresja u nastolatków - co warto wiedziećDepresja_u_nastolatków.pdf 1.56MB Depresja - jak rozmawiać z uczniem
Depresja_-_jak_rozmawiać_z_uczniem.pdf 1.25MB