BHP a pracownicy młodociani - jak chronić młodzież podczas prac wakacyjnych?
23.06.2026
Wakacje to czas, który dla młodzieży kojarzy się przede wszystkim z odpoczynkiem i oderwaniem od szkolnych obowiązków. Coraz częściej jednak młodzież chce pracować we wakacje, aby zdobyć niezależność finansową, sfinansować własne marzenia oraz zdobyć pierwsze doświadczenie zawodowe. To także świetny sposób na naukę odpowiedzialności i organizacji czasu.
Kim jest pracownik młodociany?
- osoba, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 lat – może wykonywać prace w celu przygotowania zawodowego,
- osoba po skończeniu 16 lat – może wykonywać prace lekkie.
Umożliwiając młodzieży pracę we wakacje należy dbać o ich bezpieczeństwo. Organizm młodej osoby nie jest jeszcze w pełni rozwinięty, przez co bardziej podatny na negatywne skutki oddziaływania czynników szkodliwych, które mogą występować w pracy.
Dlaczego niektóre prace są wzbronione młodocianych?
Przepisy dotyczące prac wzbronionych młodocianym mają na celu ochronę ich zdrowia, bezpieczeństwa oraz prawidłowego rozwoju fizycznego i psychicznego. Wśród prac wzbronionych dla młodocianych znajdują się m.in.:
- prace wymagające nadmiernego wysiłku fizycznego gdyż mogą prowadzić do przeciążeń układu mięśniowo-szkieletowego, zaburzeń wzrostu i wad postawy.
- prace w narażeniu na szkodliwe czynniki chemiczne gdyż mogą negatywnie wpływać na rozwijające się narządy i układy młodego organizmu oraz zwiększać ryzyko długotrwałych skutków zdrowotnych.
- prace w kontakcie z czynnikami biologicznymi gdyż niedojrzały układ odpornościowy zwiększa podatność na zakażenia i powikłania zdrowotne.
- prace w narażeniu na promieniowanie jonizujące oraz inne czynniki szkodliwe gdyż mogą zaburzać procesy wzrostu i rozwoju oraz powodować trwałe uszkodzenia zdrowia.
- prace stwarzające zwiększone zagrożenie wypadkowe gdyż brak doświadczenia zawodowego i wciąż kształtujące się zdolności psychomotoryczne zwiększają ryzyko wypadków przy pracy
- prace w warunkach szczególnie uciążliwych, takich jak hałas, wibracje, czy mikroklimat gorący lub zimny gdyż długotrwała ekspozycja może negatywnie wpływać na rozwój układu nerwowego, słuchu oraz zdolność koncentracji.
Ograniczenia dotyczące zatrudniania młodocianych mają charakter szczególnej ochrony zdrowia i uwzględniają fakt, że osoby te znajdują się w okresie intensywnego wzrostu i rozwoju.
Pracodawco, jeżeli chcesz zatrudnić osoby młodociane we wakacje powinieneś:
- zapewnić, aby praca wykonywana była w warunkach niestwarzających zagrożeń dla bezpieczeństwa i zdrowia,
- zapewnić nadzór nauczycieli, instruktorów praktycznej nauki zawodu lub innych osób uprawnionych do prowadzenia praktycznej nauki zawodu,
- informować o możliwych zagrożeniach i o działaniach dotyczących zdrowia,
- organizować przerwy w pracy w pomieszczeniach odizolowanych od czynników szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych,
- kierowanie młodocianych na badania lekarskie,
- przekazywać informacje o ryzyku zawodowym związanym z wykonywaną pracą i zasadach ochrony przed zagrożeniami,
- zaopatrzyć młodocianego w sprzęt ochrony osobistej, odzież ochronną i roboczą, narzędzia pracy, materiały i inne potrzebne urządzenia.
Zakazy dotyczące zatrudniania młodocianych w określonych zawodach i zakładach pracy mają na celu ochronę ich zdrowia fizycznego i psychicznego, a także zapewnienie prawidłowego rozwoju emocjonalnego i społecznego osób poniżej 18. roku życia. Przepisy te uwzględniają szczególną wrażliwość młodocianych na stres, presję środowiska pracy oraz negatywne wzorce zachowań.
Odpowiednio nadzorowana praca wakacyjna pozwala młodocianym zdobyć pierwsze doświadczenie zawodowe i zarobić własne pieniądze, jednocześnie chroniąc ich zdrowie oraz zapewniając bezpieczne spędzenie czasu w wakacyjnym miejscu pracy.
Skorzystaj z materiałów edukacyjnych:
https://www.pip.gov.pl/dla-pracodawcow/porady-prawne/zatrudnianie-pracownikow-mlodocianych
https://www.pip.gov.pl/dla-pracodawcow/porady-prawne/ochrona-pracy-mlodocianych
https://www.youtube.com/watch?v=zkqHQ_gPNpk
https://www.youtube.com/watch?v=J03Is97hhLo
https://www.youtube.com/watch?v=zOWF10uM6i8
https://osha.europa.eu/pl/themes/young-workers
Materiały
Młodociani_ulotkaPSSE_Oborniki_-_MŁODOCIANI.pdf 0.24MB