Rak szyjki macicy - profilaktyka, która ratuje życie
07.01.2026
Rak szyjki macicy – profilaktyka, która ratuje życie
Rak szyjki macicy to jeden z najczęściej diagnozowanych nowotworów u kobiet. Każdego roku na świecie rozpoznaje się około 650 tysięcy nowych przypadków. W Polsce, mimo stopniowego spadku zachorowań, choroba ta nadal zajmuje 6. miejsce wśród nowotworów złośliwych u kobiet.
Największym zagrożeniem jest późne wykrycie choroby, które znacząco zmniejsza szanse na wyleczenie. Tymczasem wczesne rozpoznanie daje niemal 100% skuteczności leczenia.
Co powoduje raka szyjki macicy?
Główną przyczyną rozwoju raka szyjki macicy jest zakażenie wirusem HPV (wirusem brodawczaka ludzkiego), odpowiedzialnym za około 95% przypadków zachorowań. Do zakażenia dochodzi najczęściej drogą kontaktów seksualnych.
Czynniki zwiększające ryzyko zakażenia HPV:
- wczesne rozpoczęcie współżycia,
- częste zmiany partnerów seksualnych,
- palenie papierosów,
- liczne porody siłami natury,
- długotrwałe stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych.
Jak skutecznie się chronić?
Szczepienia przeciw HPV
Szczepienie przeciw HPV to najskuteczniejsza metoda profilaktyki raka szyjki macicy. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznaje je za kluczowy element globalnej strategii eliminacji tego nowotworu.
Badania przesiewowe – cytologia i test HPV
Regularne badania umożliwiają wykrycie zmian przedrakowych, zanim przekształcą się w nowotwór. Cytologia jest badaniem szybkim, bezbolesnym i ratującym życie.
Każda kobieta w wieku 25–64 lat może wykonać bezpłatne badanie cytologiczne co 3 lata, o ile lekarz nie zaleci inaczej.
Narodowy Instytut Onkologii przez cały rok realizuje Program Profilaktyki Raka Szyjki Macicy, w ramach którego ubezpieczone kobiety mogą skorzystać z bezpłatnych badań.
Objawy, których nie należy lekceważyć
We wczesnym stadium rak szyjki macicy nie powoduje objawów, dlatego regularne badania są tak ważne. W bardziej zaawansowanych stadiach mogą pojawić się:
- bóle brzucha i okolicy lędźwiowo-krzyżowej,
- ból podczas stosunku,
- nieprawidłowe, cuchnące lub ropne upławy,
- obrzęki kończyn dolnych,
- krwiomocz,
- trudności w oddawaniu moczu lub stolca.
Diagnostyka i leczenie
Podstawą rozpoznania raka szyjki macicy jest biopsja oraz badanie histopatologiczne. W przypadku nieprawidłowego wyniku cytologii lekarz może zlecić:
- test HPV,
- kolposkopię – badanie pozwalające na dokładną ocenę szyjki macicy w powiększeniu oraz pobranie wycinków do dalszych badań.
Metoda leczenia zależy od stopnia zaawansowania choroby. Im wcześniej nowotwór zostanie wykryty, tym większe są szanse na pełne wyleczenie.
Gdzie szukać sprawdzonych informacji?
Rzetelne i aktualne informacje na temat raka szyjki macicy, profilaktyki oraz leczenia znajdziesz na Narodowym Portalu Onkologicznym.
Zadbaj o swoje zdrowie
- Umów się na badanie cytologiczne – wizyta u ginekologa nie wymaga skierowania.
- Zapytaj lekarza o szczepienie przeciw HPV, które chroni nie tylko przed rakiem szyjki macicy, ale także innymi nowotworami.
Profilaktyka to realna ochrona zdrowia i życia.
Źródła:
https://onkologia.pacjent.gov.pl/.../kompen.../szyjka-macicy
https://old.nio.gov.pl/styczen-miesiac-profilaktyki-raka.../