Ogólnopolska kampania EAAD/WAAW'26 pod hasłem: „Jedno zdrowie, jedno działanie: zapobiegaj AMR już teraz

25.10.2026

Antybiotykooporność stanowi narastające zagrożenie dla zdrowia publicznego. Pamiętajmy, że antybiotyki nie zwalczają infekcji wirusowych, a ich nieuzasadnione stosowanie przyczynia się do utraty skuteczności leczenia. Dbajmy o racjonalne stosowanie antybiotyków zgodnie z ideą „Jedno Zdrowie”.

Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach (EAAD, ang. European Antibiotic Awareness Day)

jest obchodzony w krajach Unii Europejskiej 18 listopada każdego roku, natomiast Światowy Tydzień

Wiedzy o Oporności na Środki Przeciwdrobnoustrojowe (WAAW, ang. World AMR

Awareness Week) odbywa się 18-24 listopada 2026 roku.

Obie inicjatywy są odpowiedzią na narastające zagrożenie związane ze zjawiskiem oporności drobnoustrojów na antybiotyki. Kampanie informacyjne organizowane w ramach EAAD i WAAW mają na celu zwiększenie świadomości na temat globalnej oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR, ang. Antimicrobial Resistance) i zachęcenie ogółu społeczeństwa, pracowników ochrony zdrowia i decydentów do wdrożenia działań zmierzających do ograniczania pojawiania się i rozprzestrzeniania się wielolekoopornych zakażeń.

Jedno Zdrowie (ang. One Health) to zintegrowane podejście, które uznaje, że zdrowie ludzi, zwierząt domowych i dzikich, roślin oraz środowiska są ze sobą ściśle powiązane i wzajemnie od siebie zależne. Ochrona i poprawa zdrowia ludzi wymaga zatem współpracy różnych sektorów i dziedzin, w tym medycyny, weterynarii, ochrony środowiska, rolnictwa, gospodarki żywnościowej i nauki.

Racjonalne stosowanie antybiotyków i kontrola zakażeń

Antybiotyki działają tylko na bakterie – nie leczą infekcji wirusowych takich jak grypa, RSV

czy COVID-19. Każdy pacjent powinien stosować antybiotyk wyłącznie w przypadku

potwierdzonego lub wysoko prawdopodobnego zakażenia bakteryjnego, zgodnie z

zaleceniami lekarza - w odpowiednich dawkach i zalecanym czasie trwania terapii.

Pacjenci nie powinni:

• sięgać po antybiotyki pozostałe po wcześniejszym leczeniu,

• przerywać kuracji przy pierwszej poprawie,

• dzielić się antybiotykiem z innymi osobami.

Niezwykle istotna jest również asertywna postawa lekarzy: decyzja o przepisaniu antybiotyku

powinna wynikać z analizy danych klinicznych, wytycznych i dostępnej diagnostyki, a nie z

presji pacjenta. Zjawisko „wymuszania recepty na antybiotyk” przy infekcjach, które są

prawdopodobnie wirusowe, pozostaje jednym z czynników napędzających oporność.

Drugim filarem ograniczania oporności są wszystkie działania redukujące transmisję

drobnoustrojów:

• badania przesiewowe,

• izolacja pacjentów zakażonych wieloopornymi bakteriami,

• przestrzeganie reżimów sanitarnych w placówkach ochrony zdrowia,

• racjonalne stosowanie antybiotyków również u zwierząt gospodarskich i w produkcji

żywności.

Rola szczepień ochronnych i wzmacniania odporności

Szczepienia ochronne są ważnym narzędziem ograniczania antybiotykoodporności,

ponieważ:

• zapobiegają chorobom, które mogłyby wymagać antybiotykoterapii,

• zmniejszają ryzyko powikłań bakteryjnych po chorobach wirusowych (np. po grypie),

• ograniczają krążenie patogenów w populacji i transmisję wrażliwych i opornych

szczepów.

Wzmacnianie odporności populacyjnej – zarówno poprzez szczepienia, jak i przez zdrowy

styl życia (aktywność fizyczna, prawidłowe odżywianie, higiena snu, unikanie alkoholu i

palenia tytoniu) – zmniejsza występowanie infekcji, a więc redukuje liczbę sytuacji, w których

antybiotyk w ogóle może być potrzebny.

Walka z opornością na antybiotyki wpisuje się w założenia globalnej strategii „One

Health” („Jedno zdrowie”). Działania na rzecz racjonalnego stosowania

antybiotyków powinny więc obejmować nie tylko sektor ochrony zdrowia, ale także

weterynarię, rolnictwo, ochronę środowiska i administrację publiczną.

Pamiętajmy, że antybiotykooporność może dotknąć każdego – niezależnie od wieku czy miejsca zamieszkania. Każdy z nas może jednak przyczynić się do zwiększania świadomości i odpowiedzialnego stosowania antybiotyków!

W ramach kampanii dostępne są materiały do pobrania oraz platforma e-learningowa, do których dostęp jest bezpłatny.

Więcej informacji i materiały elektroniczne są dostępne na stronie kampanii:

https://antybiotyki.edu.pl/edwa/.

Ponadto w dniach 16-30 listopada za pośrednictwem platformy e-learningowej

https://antybiotyki.edu.pl/ można uczestniczyć w sympozjum z okazji EAAD/WAAW.