Regionalna Dyrekcja
Ochrony Środowiska w Bydgoszczy

Ślimak winniczek Helix pomatia podlega w Polsce częściowej ochronie gatunkowej. Zgodnie z obowiązującym prawem, w okresie od 20 kwietnia do 31 maja, możliwe jest pozyskiwanie ślimaków winniczków o średnicy muszli nie mniejszej niż 30 mm. Zachowanie minimalnego wymiaru muszli ślimaka winniczka jest szczególnie istotne, ponieważ zbieranie osobników niewymiarowych (mniejszych nawet o 1-2 mm od wymiaru dozwolonego) powoduje, że znaczna część osobników nie zdąży spełnić swojej funkcji rozrodczej warunkującej przetrwanie lokalnych populacji.

W 2026 r. łączna masa ślimaków zebranych z terenu całego województwa nie może przekroczyć 140 ton z uwzględnieniem limitów pozyskania ślimaka winniczka w poszczególnych gminach. Wprowadzone limity wiążą się z liczebnością populacji tego gatunku na terenie województwa kujawsko-pomorskiego.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Bydgoszczy będzie wydawał zezwolenia na pozyskanie ślimaka winniczka do 10 kwietnia 2026 r., a przy rozpatrywaniu wniosków będzie brał pod uwagę następujące kwestie:

• zawartość wniosku (konstrukcja wniosku powinna być sporządzona zgodnie z art. 56 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody),
• potwierdzenie dokonania opłaty skarbowej,
• terminowe nadsyłanie sprawozdań z realizacji zezwoleń uzyskanych w roku ubiegłym (szczególnie dotyczy wnioskodawców, którzy otrzymali pozytywną decyzję w 2025 r.).

Wnioskodawca ubiegający się o zgodę na zbiór ślimaka winniczka powinien podać we wniosku m.in. następujące informacje (wynikające z ustawy o ochronie przyrody):

• miejsce wykonania wnioskowanych czynności (art. 56 ust. 6 pkt 6 ustawy o ochronie przyrody), z uwzględnieniem adresów punktów skupu ślimaka winniczka i terminów ich otwarcia,
• podmiot (nazwa i adres), który będzie uśmiercał zwierzęta.

Informacje te będą uwzględniane w wydawanych decyzjach i zostaną przekazane do wiadomości służbom weterynaryjnym i sanitarnym. Usprawni to współpracę organów ochrony przyrody, służb weterynaryjnych i sanitarnych oraz firm zajmujących się pozyskaniem ślimaka winniczka, w zakresie czynności kontrolnych, np. punktów skupu. Uwzględnienie tych aspektów ma szczególne znaczenie dla ochrony tego gatunku w skali województwa oraz racjonalizacji gospodarowania jego populacją.

Wzór wniosku o wydanie zezwolenia i sprawozdania z wykorzystania uzyskanego zezwolenia oraz limity dostępne są w materiałach poniżej.