W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.

Informator ekonomiczny

Informacje ogólne

Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, język urzędowy

Położenie geograficzne: Republika Słowacka (Slovenská republika) państwo położone w Europie Środkowej, od 1 maja 2004 r. jest członkiem Unii Europejskiej, a od 29 marca 2004 r. NATO. Słowacja jest państwem śródlądowym, nie ma dostępu do morza. Graniczy z: Republiką Czeską (252 km), Rzeczpospolitą Polską (541 km), Republiką Węgierską (669 km), Ukrainą (98 km) i Austrią (107 km). Łącznie długość granicy państwowej wynosi 1720 km. Słowacja jest krajem w większości górskim: 61% jej powierzchni zajmują pasma Karpat Zachodnich (Tatry, Białe Karpaty, Małe Karpaty, Niskie Tatry) i Karpat Wschodnich (Bieszczady). Najwyższym punktem Słowacji jest położony w Tatrach szczyt Gerlach (2655 m.n.p.m.). W Karpatach występują rozległe kotliny śródgórskie, z których największymi są: Kotlina Koszycka i Kotlina Liptowska. Tereny nizinne zajmują stosunkowo niewielką część powierzchni kraju. Stanowią je trzy duże niziny: Nizina Zahorska, Nizina Naddunajska i Nizina Wschodniosłowacka. Na Nizinie Wschodniosłowackiej znajduje się najniższy punkt powierzchni państwa przy rzece Bodrog (94,7 m.n.p.m.).

Administracyjnie Słowacja dzieli się na osiem województw (krajów) i 79 powiatów (okresów), które dzielą się na 2.891 gmin (obce). Jednostki administracyjne szczebla wojewódzkiego i gminnego są również jednostkami samorządu terytorialnego.

Ludność: Według stanu na dzień 31.12.2019 r. Słowacja liczyła 5 457 873 mieszkańców, w tym  51,2% kobiet (dane Urzędu Statystycznego RS). Gęstość zaludnienia - 110 osób/km2. Narodowości zamieszkujące Słowację to: Słowacy (85,8%), Węgrzy (9,7%), Romowie (1,7%) (dane te nie odzwierciedlają realnej sytuacji ponieważ w większości Romowie deklarują przynależność do innych narodowości – węgierskiej albo słowackiej. Wg szacunków w RS Romowie stanowią 7%), Czesi (0,8%) oraz Rusini (Łemkowie), Ukraińcy, Rosjanie, Niemcy, Polacy i inni (2%). Na dzień 31.12.2019 r. było na Słowacji 6 007 Polaków z zarejestrowanym pobytem.

Obszar: 49 035 km2.

Stolica państwa: Bratysława (432 tys. mieszkańców).

Język urzędowy: Słowacki. Na całym terytorium kraju można posługiwać się językiem czeskim, natomiast z uwagi na liczną mniejszość węgierską zamieszkującą przede wszystkim południe Słowacji używany jest tam także język węgierski. W kontaktach handlowych najczęściej używane są języki: angielski, niemiecki i w mniejszym stopniu rosyjski.

Warunki klimatyczne

Słowacja położona jest w strefie klimatu umiarkowanego, w którym zaznaczają się wyraźnie cztery pory roku. Przeciętna temperatura dzienna wynosi zimą -2˚C a latem +21˚C. Najchłodniejszym miesiącem roku jest styczeń, najcieplejszymi są lipiec i sierpień. Ilość opadów wynosi od 400 mm do 1200 mm rocznie. Na najwyżej położonych terenach śnieg utrzymuje się 130 dni w roku.

Główne bogactwa naturalne

Na Słowacji wydobywany jest węgiel brunatny, rudy manganu, niewielkie ilości rud żelaza, miedzi, rtęci, antymonu, magnezytu, kamień budowlany, ropa naftowa (ok. 2% zapotrzebowania kraju). Na wschodzie Słowacji znajdują się znaczne pokłady rudy uranu. Słowacja posiada również zasoby alginitu (wyjątkowe w skali światowej). Minerał ten posiada duży potencjał wykorzystania w rolnictwie, przy regeneracji środowiska oraz w kosmetyce i farmacji między innymi dzięki jego zdolności zatrzymywania wody.

System walutowy, kurs i wymiana

Od 1.01.2009 r. oficjalną walutą na Słowacji jest euro. Zastąpiło ono słowacką koronę (Sk/SKK). W lipcu 2008r. Rada Ministrów UE określiła kurs konwergencji SKK w  stosunku do EUR na poziomie 30,1260 SKK/EUR. Jedno EUR dzieli się na 100 centów (1 EUR=100c).W obiegu są banknoty o nominałach; 500, 200, 100, 50, 20, 10 i 5 EUR oraz monety o nominałach: 2 i 1 EUR, 50, 20, 10, 5 centów oraz 2 i 1 cent.

Religia

Struktura wyznaniowa Słowacji: wierzący (85,0 %) w tym wyznanie: rzymskokatolickie (68,9%), ewangelicko-augsburskie (6,9%), greckokatolickie (4,1%), kościół zreformowany (2,0%),  prawosławni (0,9%) i następnie nieokreślone (2,2%). Bez wyznania jest 13,0 % obywateli. Pozostałe 2% obywateli odmówiło odpowiedzi.  

Infrastruktura transportowa

W Republice Słowackiej realizowany jest program budowy autostrad i dróg ekspresowych, których sieć docelowo będzie wynosiła 699,6 km autostrad i 1181,2 km dróg ekspresowych. Obecnie użytkowanych jest ok. 492 km autostrad i 276 km dróg ekspresowych. Absolutnym priorytetem i jednocześnie najdłuższą autostradą będzie D1 (Bratysława – Żylina - Preszów - Koszyce - granica RS/Ukraina) o długości 513 km. Przewidywane ukończenie autostrady jest regularnie przesuwane Aktualnie pełną autostradą połączone są Bratysława – Żylina. Dalej ukończono jedynie kilka odcinków. Autostradą i drogą szybkiego ruchu połączone są również Bratysława – Bańska Bystrzyca (około 225 km). Interesujący stronę polską odcinek autostrady D-3 Żylina-Czadca (do granicy z Polską) ma być ukończony najwcześniej po 2023 r.

Połączenia kolejowe na Słowacji zapewniają koleje państwowe i regionalne. Całkowita długość sieci wynosi 3622 km, z czego 3512 km to koleje o standardowej szerokości torów, 50 km koleje wąskotorowe oraz 100 km szerokotorowe. Z całkowitej długości sieci kolejowej 1536 km jest zelektryfikowanych a 2125 km jest nie zelektryfikowanych. Aktualnie przeprowadzana jest modernizacja kolei w ramach budowy korytarza kolejowego na trasie z Bratysławy do Koszyc przez Żylinę z połączeniem do Republiki Czeskiej  przez Jabłunków. Jedyna kolej szerokotorowa prowadzi z Użhorodu na Ukrainie i od granicy ukraińsko-słowackiej do Koszyc. Na Słowacji znajduje się 6 lotnisk międzynarodowych: Bratysława, Koszyce, Poprad-Tatry, Pieszczany, Żylina i Sliacz. Regularne loty międzynarodowe prowadzone są z lotnisk w Bratysławie i Koszycach.

Na Słowacji w użytkowaniu są cztery tory żeglugi śródlądowej: Dunaj (172 km), Morawa (6 km), Wag (79 km) i Bodrog (8 km).

Granice Republiki Słowackiej z Czechami, Polską, Austrią i Węgrami od 21 grudnia 2007r. są wewnętrznymi granicami Strefy Schengen. Na granicach tych nie ma kontroli paszportowej ani celnej. Granicą zewnętrzną Unii jest granica słowacko-ukraińska, na której jest dokonywana kontrola celna i paszportowa.

Obowiązek wizowy

Obowiązkowi wizowemu na Słowację podlegają wszystkie osoby oprócz:

  • obywateli UE,
  • obywateli państw: Albania, Andora, Antiqua i Barbuda, Antyly Holenderskie, Argentyna, Aruba, Australia, Bahama, Barbados, Bośnia i Hercegowina (paszporty biometryczne), Brazylia, Brunei, Czarnogóra (paszporty biometryczne), Gwatemala, Honduras, Hongkong, Chile, Izrael, Japonia, Kanada, Kostaryka, Macao, Macedonia, Malezja, Mauricius, Meksyk, Monako, Nowa Zelandia, Nikaragua, Panama, Paragwaj, Republika Koreańska, Salwador, San Marino, Serbia, Seszele, Singapur, Święty Krzysztof i Nevis, Tajwan, USA, Urugwaj, Watykan, Wenezuela.

Szczegółowe informacje na temat długości pobytu bez wiz są dostępne na www.mzv.sk

Wykaz świąt państwowych

  • 1 stycznia - Święto Ustanowienia Republiki Słowackiej,
  • 6 stycznia - Objawienie Pańskie (Święto Trzech Króli) ,
  • Wielki Piątek oraz Poniedziałek Wielkanocny,
  • 1 maja – Święto Pracy,
  • 8 maja – Dzień Zwycięstwa nad Faszyzmem,
  • 5 lipca – Dzień Świętych Cyryla i Metodego - Patronów Europy,
  • 29 sierpnia – Święto Słowackiego Powstania Narodowego,
  • 1 września – Dzień Konstytucji Republiki Słowackiej,
  • 15 września – Święto Matki Boskiej Bolesnej,
  • 1 listopada – Święto Wszystkich Świętych,
  • 17 listopada – Dzień Walki o Wolność i Demokrację,
  • 24 grudnia – Wigilia Bożego Narodzenia ,
  • 25 grudnia – Boże Narodzenie,
  • 26 grudnia – Św. Szczepana Pierwszego Męczennika.​​​​​​
System administracyjny

Ustrój polityczny

Słowacja jest republiką demokratyczną o systemie rządów parlamentarno – gabinetowych (powstała 1 stycznia 1993 r.). Obecnie obowiązuje konstytucja uchwalona w dniu 1 września 1992 r. Na czele państwa stoi prezydent, który od 1999 r. jest wybierany w wyborach powszechnych na pięcioletnią kadencję. Władzę wykonawczą obok prezydenta sprawuje premier. Stoi on na czele rządu posiadającego poparcie większości jednoizbowego parlamentu – 150-osobowej Rady Narodowej Republiki Słowackiej. Zarówno rząd, jak i prezydent w drodze referendum mogą zostać odwołani przez społeczeństwo.

  • Prezydent – Zuzana Čaputová (od 15 czerwca 2019 r.). 
  • Premier – Igor Matovič  (od 21 marca 2020 r.)
  • Partie polityczne w parlamencie obecnej kadencji (na podstawie wyborów parlamentarnych z dnia 29 lutego 2020 r.):
  • Zwykli Ludzie i Niezależne Osobistości (OĽaNO) - przewodniczący Igor Matovicz, (53 posłów),
  • Kierunek – Socjaldemokracja (SMER-SD) – przewodniczący Robert Fico, (38 posłów),
  • Ludowa Partia Nasza Słowacja (ĽS Naše Slovensko)  – przewodniczący Marian Kotleba (17 posłów),
  • Jesteśmy Rodziną (Sme rodina) – przewodniczący Boris Kollár (17 posłów),
  • Wolność i Solidarność (SaS) – przewodniczący Richard Sulik, (13 posłów),
  • Za ludzi (Za ľudi) – przewodniczący - Veronika Remišová (12 posłów).

Władza ustawodawcza

Władzę ustawodawczą stanowi Rada Narodowa RS (słow. Národná rada Slovenskej republiky, w skrócie: Národná rada). Jest to jednoizbowy parlament, w skład którego wchodzi 150 posłów, wyłanianych w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich i tajnych na czteroletnią kadencję. Czynne prawo wyborcze posiadają osoby powyżej 18 roku życia, a bierne powyżej 21 roku życia. Do najważniejszych kompetencji Rady Narodowej,  należy: stanowienie najwyższych aktów prawnych i nadzór nad ich wykonywaniem, wyrażanie zgody na ratyfikację umów międzynarodowych, uchwalenie budżetu, wyrażenie rządowi wotum zaufania, przedstawianie prezydentowi kandydatur na sędziów Sądu Konstytucyjnego i powoływanie prezesa Najwyższego Urzędu Kontroli SR (odpowiednik polskiego NIK). Pracami Rady Narodowej kieruje Przewodniczący i jego zastępcy.

Władza wykonawcza

Prezydent Słowacji wybierany jest w wyborach powszechnych na pięcioletnią kadencję, z możliwością jednej reelekcji. Kandydatów zgłasza przewodniczącemu Rady Narodowej (Parlament) grupa min. 15 posłów albo 15 000 obywateli. Kandydat musi mieć najpóźniej w dniu wyborów ukończone 40 lat. Prezydent w słowackim systemie konstytucyjnym posiada stosunkowo ograniczone kompetencje. Do najważniejszych z nich należą: reprezentowanie państwa w stosunkach międzynarodowych, mianowanie i odwoływanie ambasadorów, mianowanie premiera i na jego wniosek poszczególnych ministrów, prawo weta wobec ustaw uchwalanych przez Radę Narodową. Ponadto ma prawo rozwiązać Radę Narodową, a także rozpisać referendum. W przypadku aktów urzędowych wydawanych przez prezydenta nie jest potrzebna kontrasygnata premiera. 

Rząd stanowi najwyższy organ władzy wykonawczej na Słowacji. Składa się z premiera, który kieruje jego pracami, wicepremierów i ministrów. Premier mianowany jest przez prezydenta. Na wniosek premiera prezydent powołuje ministrów. Premier zobowiązany jest przedstawić w ciągu 30 dni od dnia powołania deklarację programową Radzie Narodowej, która udziela rządowi wotum zaufania. Rząd m.in. uchwala projekty ustaw, wyznacza kierunki swojej polityki i realizuje je, zawiera umowy międzynarodowe. Do rządu należą sprawy polityki państwa niezastrzeżone dla innych organów państwowych oraz samorządu terytorialnego (domniemanie kompetencji). Za swoją działalność rząd ponosi odpowiedzialność przed Radą Narodową. Może ona wyrazić wotum nieufności wobec całego składu rządu albo poszczególnych ministrów.

Struktura administracji gospodarczej

W dniu 1 listopada 2010 r. weszła w życie nowelizacja  ustawy o działach administracji rządowej, na mocy której ponownie powstało Ministerstwo Środowiska oraz zmieniły się kompetencje Ministerstwa Gospodarki i Budownictwa, Ministerstwa Transportu, Poczt i Telekomunikacji, Ministerstwa Kultury i Turystyki oraz Ministerstwa Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Regionalnego.

Ministerstwo Środowiska przejęło kompetencje dotyczące ochrony środowiska od Ministerstwa Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Regionalnego, które otrzymało nową nazwę Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zadania z zakresu rozwoju regionalnego zostały  przekazane wraz z kompetencjami dotyczącymi budownictwa, należącymi wcześniej do Ministerstwa Gospodarki i Budownictwa (obecnie Ministerstwo Gospodarki) do nowopowstałego Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Rozwoju Regionalnego. Obecnie jest to Ministerstwo Transportu i Budownictwa. Do kompetencji tego resortu należy również turystyka, będąca wcześniej w gestii Ministerstwa Kultury i Turystyki (obecnie Ministerstwo Kultury).

Ministerstwo Gospodarki oprócz problematyki budownictwa, straciło również na rzecz Ministerstwa Spraw Zagranicznych kompetencje w zakresie nadzorowania działających za granicą ( lecz tylko do 2011 r.) wydziałów ekonomiczno – handlowych ambasad.

Administrację gospodarczą Republiki Słowacji tworzą obecnie m.in. następujące instytucje: Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Europejskich, Ministerstwo Gospodarki, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Ministerstwo Transportu i Budownictwa, Słowacka Agencja Rozwoju Inwestycji i Handlu (SARIO), Bank Eksportowo-Importowy Republiki Słowackiej (Eximbanka), Słowacki Bank Gwarancji i Rozwoju (SZRB),  Państwowa Agencja Rozwoju Małej i Średniej Przedsiębiorczości  (NARMSP) oraz Słowacka Agencja Ruchu Turystycznego (SACR).

Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Europejskich RS uczestniczy w koordynowaniu i kierowaniu działalnością centralnych organów administracji państwowej w zakresie współpracy Słowacji z zagranicą i organizacjami międzynarodowymi. 

W celu osiągnięcia lepszej jakości usług dla przedsiębiorców od 1 stycznia 2011r. uruchomione zostało Biznesowe Centrum Informacyjne (BCI), którego jednym z głównych zadań jest informowanie zainteresowanych, za pomocą specjalnie uruchomionej linii telefonicznej i adresu mailowego, o usługach świadczonych przez słowacki MSZ za pośrednictwem przedstawicielstw dyplomatycznych w zakresie wspierania eksportu słowackich towarów i usług, napływu inwestycji zagranicznych, tworzenia powiązań kooperacyjnych i spółek joint-venture. BCI reaguje na różne zapytania dotyczące szerokiego spektrum informacji handlowo-ekonomicznych m.in.: specyfiki poszczególnych krajów, imprez wystawienniczo-targowych, przetargów, uregulowań prawnych z zakresu prawa handlowego. Na stronie www BCI znajdują się m.in. aktualne informacje ekonomiczne opracowane przez ambasady, przegląd planowanych przedsięwzięć o charakterze ekonomicznym, dane dotyczące eksportu i importu itp.

Ministerstwo Gospodarki RS (MG) jest centralnym organem administracji państwowej. Podejmuje decyzje, opracowuje programy i realizuje zadania związane ze wspieraniem i promocją eksportu i inwestycji, opracowuje rządowe programy związane z restrukturyzacją, modernizacją i rozwojem gospodarki oraz nadzoruje działania podległych mu instytucji.

Ministerstwo Finansów RS jest centralnym organem administracji państwowej w zakresie finansów, podatków, składek i opłat oraz ceł. Odpowiada również za informatyzację społeczeństwa  koordynację pomocy państwowej. Składa propozycje w zakresie polityki finansowej i fiskalnej państwa, opracowuje analizy i prognozy finansowe, prowadzi politykę w zakresie zarządzania majątkiem skarbu państwa oraz w zakresie funkcjonowania rynku finansowego. Sprawuje nadzór nad rynkiem finansowym i ubezpieczeniami społecznym oraz Eximbankiem. Współodpowiada również za dysponowanie funduszami UE.  

Agencja Rozwoju Inwestycji i Handlu (SARIO) podlega MG RS i ma za zadanie inicjować oraz realizować projekty związane z bezpośrednimi inwestycjami zagranicznymi na Słowacji, wspierać eksportową działalność słowackich firm, pomagać słowackim firmom w inwestowaniu za granicą oraz promować Słowację jako miejsce dla dokonywania inwestycji zagranicznych.

Słowacka Agencja Turystyki (Slovenská agentura cestovného ruchu - SACR) została powołana w 1995 roku i podlega Ministerstwu Transportu i Budownictwa. Jej celem jest realizacja marketingowych działań z zakresu promocji turystycznej Republiki Słowackiej.

Bank Eksportowo-Importowy Republiki Słowackiej (Eximbanka) wspiera eksport słowackich wyrobów do krajów UE i OECD oraz do krajów rozwijających się na warunkach zabezpieczających zwrot udzielonych środków finansowych i zapewniających minimalizację ryzyk wynikających z operacji zarówno ubezpieczeniowych, kredytowych, gwarancyjnych jak i finansowych.

Słowacki Bank Gwarancji i Rozwoju (SZRB) opracowuje i realizuje programy udzielania gwarancji kredytowych oraz oferuje kredyty dla przedsiębiorstw. Ministerstwo Finansów RS jest 100% udziałowcem SZRB.

W ramach samorządu gospodarczego działają izby przemysłowo-handlowe oraz stowarzyszenia branżowe. Członkostwo w izbach nie jest obowiązkowe. Największą organizacją skupiającą słowackich przedsiębiorców jest Słowacka Izba Handlowo-Przemysłowa (SOPK), która posiada 9 oddziałów na terenie całej Słowacji (Bratysława, Trenczyn, Żylina, Koszyce, Preszów, Luczeniec, Bańska Bystrzyca, Nitra, Trnawa).

W Żylinie działa Słowacko-Polska Izba Handlowa.

Sądownictwo gospodarcze

Na Słowacji sądownictwo jest dwuinstancyjne i niezawisłe. System wymiaru sprawiedliwości obejmuje Sąd Najwyższy, który sprawuje zwierzchni nadzór nad sądami powszechnymi (okręgowymi, wojewódzkimi) i szczególnymi (sąd specjalny, sądy wojskowe). Wyjątkowy charakter, jako organ władzy sądowniczej ma Trybunał Konstytucyjny z siedzibą w Koszycach.

Sądownictwo gospodarcze składa się z wydziałów gospodarczych (sądy gospodarcze) przy sądach okręgowych i wojewódzkich. Działają one na podstawie uregulowań prawnych zawartych w części szczególnej kodeksu postępowania cywilnego.

Okręgowe sądy gospodarcze rozpoznają sprawy jako sądy pierwszej instancji. Wojewódzkie sądy gospodarcze rozpoznają sprawy jako sądy pierwszej instancji w przypadkach wskazanych w przepisach szczególnych, ponadto jako sądy drugiej instancji rozpoznają odwołania od orzeczeń sądów okręgowych. Odwołania od orzeczeń sądów wojewódzkich jako sądów pierwszej instancji rozpoznaje Sąd Najwyższy.

Gospodarka Słowacji

(okres styczeń – czerwiec 2020, w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego)

(źródło danych: Urząd Statystyczny Republiki Słowackiej)

1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

W analizowanym okresie PKB Słowacji wyniósł 42,7 mld EUR, co stanowi spadek o 5,8% w cenach bieżących. W cenach stałych PKB wyniósł 39,6 mld EUR (spadek o 8,1%).

Międzyrocznie PKB w cenach stałych wzrósł jedynie w pośrednictwie związanym z nieruchomościami (o 3,1 punktu procentowego) oraz w administracji publicznej, obronie, edukacji, opiece zdrowotnej i pomocy społecznej (o 0,3 p.p.).

Natomiast w przypadku pozostałych składników PKB w cenach stałych odnotowano jego spadek – największy w budownictwie (o 20,7 p.p.), w przemyśle (-14,4 p.p.), w usługach w zakresie sztuki, wypoczynku i rozrywki (o 13,5 p.p.), w handlu, hotelarstwie, gastronomii i transporcie (-9,8 p.p.), w pośrednictwie finansowym (spadek o 6,5 p.p.), w branży informatycznej i telekomunikacyjnej (o 4,6 p.p.), w rolnictwie i rybołówstwie (o 2,8 p.p.). Spadek (o 8,7 p.p.) odnotowano również w zakresie podatków od towarów netto.

Dla otwartej słowackiej gospodarki kluczowe znaczenie ma rozwój handlu zagranicznego. Ogólny eksport towarów ze Słowacji za pierwsze półrocze 2020 r. obniżył się o 16,87% do 33,84 mld EUR (w pierwszym kwartale eksport spadł o 7,37% i w liczbach bezwzględnych wyniósł 19,17 mld EUR). Ogólny słowacki import towarów za pierwsze półrocze międzyrocznie obniżył się o 15,38% i w liczbach bezwzględnych osiągnął 33,672 mld EUR (w pierwszym kwartale międzyrocznie spadł o 2,78% do 19,45 mld EUR). Według danych Urzędu Statystycznego RS, Słowacja w pierwszym półroczu osiągnęła nadwyżkę handlu zagranicznego wartości 167 mln EUR, co stanowi o 750 milionów EUR mniej niż w analogicznym okresie roku poprzedniego.

Tempo wzrostu PKB SK

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

01-06/ 2020

w cenach bieżących

111,2

109,2

111,7

111,8

108,8

93,9

105,3

104,4

102,9

102,0

102,2

104,2

102,9

104,7

106,3

105,0

94,2

w cenach stałych

105,0

106,7

108,5

110,6

105,8

95,1

104,8

102,7

101,6

101,4

102,4

104,3

103,3

103,4

104,1

102,3

91,9

2. Inflacja

Ze względu na to, że Słowacja wprowadziła wspólną walutę europejską, poziom inflacji jest zbliżony do tego w całej strefie euro. Według wskaźnika cen konsumpcyjnych, osiągnęła ona średnią wartość 2,3%. Największy wpływ na taki rozwój sytuacji miał wzrost cen czynszów, wody i energii (o 2,6 %), które mają największą wagę w koszyku konsumenckim (248,377 ‰), oraz wzrost cen żywności i napojów bezalkoholowych (o 4,1%), które mają drugą pod względem wielkości wagę w koszyku konsumenckim (181,959‰).

Wyszczególnienie

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

1-6/

2020

Stopa inflacji w %

7,5

2,7

4,5

2,8

4,6

1,6

1,0

3,9

3,6

1,4

-0,1

-0,3

-0,5

1,3

2,5

2,7

2,3

3. Rynek pracy

Sytuacja związana z pandemią COVID–19 wpłynęła negatywnie na dotychczasowy, korzystny rozwój sytuacji na rynku pracy, gdzie stopa bezrobocia spadła do najniższego poziomu w historii Słowacji (5,8%), a liczba bezrobotnych spadła do 157,7 tys. osób. W pierwszym półroczu 2020 r. stopa bezrobocia wzrosła do 6,3%, a liczba bezrobotnych do 169,7 tys. osób. Stopa zatrudnienia obniżyła się do 72,4%. Liczba zatrudnionych osób obniżyła się o 2,0% do 2,53 mln zatrudnionych osób. Liczba zatrudnionych osób obniżyła się w przemyśle (-4,8%), budownictwie (-3,6%), handlu (-1,6%), usługach finansowych i ubezpieczeniowych (o 0,8%). Największy wzrost zatrudnionych (o 2,4%) odnotowano w branży informacji i komunikacji (o 2,4%).

Zwalczanie bezrobocia należało do kluczowych zadań w programie kolejnych słowackich rządów. Pomimo osiągniętej poprawy, problemem pozostaje bezrobocie strukturalne. Zwalczanie tego problemu, poza reformami w systemie edukacji, wymaga ścisłej współpracy szkół z biznesem w celu przygotowania kadr zgodnie z potrzebami gospodarki. Problemem jest również odsetek osób (59,0%) długoterminowo bezrobotnych (powyżej dwóch lat). W ciągu ostatnich kilku lat stopa bezrobocia na Słowacji kształtowała się następująco: 14,2% na koniec 2013 r., 13,2% na koniec 2014 r., 11,5% na koniec 2015 r., 9,7% na koniec 2016 r., 8,1% na koniec 2017 r., 6,6% na koniec 2018 r. i 5,8% na koniec 2019 r. Historycznie najwyższy poziom stopy bezrobocia na Słowacji zanotowano w 2001 r. (19,2%), kiedy liczba bezrobotnych wyniosła 508 tys. osób. Na koniec drugiego kwartału 2020 r. stopa bezrobocia zwiększyła się międzyrocznie o 0,9 p.p. do 6,6%.  

W skali regionalnej stopa bezrobocia w pierwszym półroczu 2020 r. była najwyższa w woj. preszowskim (11,8 %, międzyroczny wzrost o 1,9 p.p.), natomiast najniższą stopę bezrobocia odnotowano w woj. bratysławskim (3,1%,  międzyrocznie +0,9 p.p.) oraz w woj. trenczyńskim (3,1 %, międzyroczny wzrost o 0,1 p.p.). Stopa bezrobocia wyższa niż średnia krajowa utrzymuje się w woj. koszyckim (8,5 %, międzyroczny wzrost o 0,5 p.p.) oraz w woj. bańsko-bystrzyckim (7,9%, -0,5 p.p.). Poniżej średniej bezrobocie odnotowano w woj. trnawskim (4,2%, -0,7 p.p.), nitrzańskim (4,7%, +0,1 p.p.) oraz żylińskim (5,2%, +1,3 p.p.). W analizowanym okresie obniżyła się również średnia krótkoterminowo zatrudnionych za granicą (poniżej 1 roku) obywateli Słowacji (w drugim kwartale spadek o 6,2% do 119,8 tys. osób). Najwięcej, bo 29% Słowaków zatrudnionych za granicą pracowało w budownictwie; na drugim miejscu z udziałem 20% znalazła się praca w przemyśle, na trzecim zaś (18%) opieka zdrowotna i społeczna. Jeśli chodzi o kierunki geograficzne, to 31% obywateli słowackich pracujących za granicą wyjechało za pracą do Austrii.

Średnie wynagrodzenie nominalne brutto na Słowacji wzrosło o 2,4% i wynosiło 1 087 EUR. Płaca realna wzrosła o 0,1%. Wynagrodzenia około 2/3 zatrudnionych osób na Słowacji są jednak niższe od średniej. Przeciętna emerytura wzrosła o 5,6% i wyniosła 484,94 EUR. Realnie emerytury i renty wzrosły o 3,4%.

Stawka minimalnego ustawowego wynagrodzenia w 2020 r. wynosi 580 EUR (3,33 EUZ za godzinę pracy). Mowa tu o podstawowym,  minimalnym wynagrodzeniu. Kodeks Pracy na Słowacji określa bowiem 6 poziomów trudności pracy, według których minimalne miesięczne wynagrodzenie w 2020 r. wynosi od 580 (3,33 za godzinę) do 1160 (6,66 za godzinę) EUR.  

4. Sektory słowackiej gospodarki / składniki PKB

Główne sektory gospodarki

W ogólnej wartości PKB Słowacji największy udział mają następujące sektory (w cenach stałych):

1.

przemysł   

23,2%

2.

handel, hotelarstwo, gastronomia i transport

16,4%

3.

administracja państwowa, szkolnictwo, obrona, służba zdrowia i inne usługi

14,2%

4.

usługi w zakresie nauki i administracji

9,9%

5.

pośrednictwo związane z nieruchomościami

9,0%

6.

IT i telekomunikacja

4,2%

7.

budownictwo

4,2%

8.

pośrednictwo finansowe

3,2%

9.

rolnictwo i rybołówstwo

2,6%

10.

usługi w zakresie sztuki, wypoczynku i rozrywki

2,5%

11.

podatki od towarów netto

10,3%

Wysoki udział produkcji przemysłowej w PKB czyni Słowację krajem wysoce uzależnionym od eksportu towarów przemysłowych. 31,8% słowackiego eksportu tworzą pojazdy. Drugą największą grupę, z udziałem 30,7%, tworzą w słowackim eksporcie maszyny, urządzenia mechaniczne i sprzęt elektryczny oraz części do nich. Na trzecim miejscu, z udziałem 9,3%, znajdują się metale nieszlachetne i wyroby z nich, a za nimi wyroby przemysłu chemicznego (8,4%). Taka struktura gospodarki czyni Słowację szczególnie wrażliwą na rozwój sytuacji gospodarczej na świecie i związany z tym popyt w państwach będących jej największymi partnerami handlowymi (państwa członkowskie UE). Do ukształtowania się tej sytuacji przyczynił się trwający od 2000 r. duży napływ inwestycji zagranicznych na Słowację, które były lokowane głównie w przemyśle samochodowym i elektrotechnicznym.

Struktura importu wskazuje na uzależnienie gospodarki krajowej od przywozu surowców z zagranicy, które z udziałem 7,8% w  słowackim imporcie zajmują piąte miejsce. W strukturze importu udział maszyn i urządzeń mechanicznych, sprzętu elektrycznego oraz części do nich stanowi 33,1%, pojazdów 15,8 %, wyrobów przemysłu chemicznego 12,8%, metali nieszlachetnych i wyrobów z nich 9,0%, zaś artykułów rolno-spożywczych 7,1%.

Filarami słowackiej gospodarki są: przemysł samochodowy - zakłady Volkswagen (region bratysławski), KIA (region żyliński), PSA Peugeot Citroen (region trnawski), Jaguar Land Rover (region nitrzański) oraz przemysł elektrotechniczny i elektroniczny: Siemens (region bratysławski), Samsung, Foxconn (region nitrzański i trnawski). Istotny udział w gospodarce Słowacji ma przemysł chemiczny (rafineria Slovnaft/MOL w regionie bratysławskim), metalurgiczny (US Steel w regionie koszyckim) oraz elektroenergetyka (Slovenské elektrárne).   

5. Inwestycje zagraniczne

Pierwszą kluczową bezpośrednią inwestycją zagraniczną na Słowacji był przez koncern Volkswagen w 1991 r. Bratysławskich Zakładów Samochodowych. Następnie największy napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych miał miejsce w latach 2000 – 2008; głównie dzięki inwestycjom koncernów US Steel, Siemens, Samsung, Foxconn, PSA Citroen oraz KIA.

Zgodnie z danymi Narodowego Banku Słowacji (NBS), w 2018 r., tj. najbardziej aktualnymi danymi, napływ BIZ na Słowację wyniósł łącznie 1,002 mld EUR, na które składa się napływ kapitału własnego o wartości 347,60 mln EUR, reinwestowane zyski o wartości 275,73 mln EUR oraz pozostały kapitał o wartości 379,17 mln EUR. W 2018 r. najwięcej BIZ napłynęło z Czech (431,48 mln EUR), Wielkiej Brytanii (424,71 mln EUR; w tym 329,95 mln EUR napływ kapitału własnego), Francji (418,13 mln EUR). Z Polski napłynęły BIZ wartości 83,03 mln EUR, na co składa się napływ kapitału własnego o wartości 88,45 mln EUR, dezinwestycje reinwestowanych zysków o wartości -317 tys. EUR oraz dezinwestycje pozostałego kapitału o wartości -5,11 mln EUR.

W przypadku słowackich BIZ za granicą w 2018 r., ich łączna wartość według NBS wyniosła 195,36 mln EUR (na to składa się napływ kapitału własnego o wartości 20,83 mln EUR, reinwestowane zyski o wartości 64,18 mln EUR oraz pozostały kapitał o wartości 105,75 mln EUR. Najwięcej słowackich BIZ trafiło do Wielkiej Brytanii (77,36 mln EUR, w tym 77,02 mln EUR pozostałego kapitału). Na drugim miejscu są BIZ ulokowane w Polsce (76 mln EUR, na co składa się napływ kapitału własnego o wartości 39,74 mln EUR, reinwestowane zyski o wartości 25,30 mln EUR oraz pozostały kapitał o wartości 10,97 mln EUR). Na trzecim miejscu są BIZ do Niderlandów (49,92 mln EUR, w tym 7,93 mln EUR reinwestowanych zysków oraz 41,73 mln EUR pozostałego kapitalu). 

Porównując stan BIZ w Republice Słowackiej na koniec 2018 r., w czołówce znajdują się Niderlandy ze stanem BIZ wartości 13,07 mld EUR, przed Republiką Czeską (6,56 mld EUR), Austrią (5,90 mld EUR), RFN (3,66 mld EUR), Luksemburgiem (3,46 mld EUR), Republiką Korei (2,96 mld EUR). Łączny stan BIZ na Słowacji na koniec 2018 r. wynosił 51,04 mld EUR. Stan BIZ z Polski na koniec 2018r. wyniósł 398,20 mln EUR (w tym 439,13 mln EUR kapitał własny i reinwestowane zyski oraz -40,93 pozostały kapitał).

Jeżeli chodzi o słowackie BIZ za granicą, ich łączna wartość wynosiła na koniec 2018 r. wartość 4,01 mld EUR. Najwięcej BIZ zostało ulokowanych w Republice Czeskiej (1,91 mld EUR). Na drugim miejscu jest Polska (322,0 mln EUR, w tym 259,36 mln EUR kapitał własny i reinwestowane zyski oraz 62,62 mln EUR pozostały kapitał). W Wielkiej Brytanii stan słowackich BIZ wyniósł 271,21 mln EUR, w Niderlandach 222,70 mln EUR, a w Turcji 134,82 mln EUR.

6. Słowacki handel zagraniczny

Handel zagraniczny, szczególnie eksport, ma podstawowe znaczenie dla otwartej gospodarki Słowacji. W pierwszym półroczu 2020 r. wartość słowackiego eksportu kształtowała się na poziomie 79,3% PKB. W liczbach bezwzględnych słowacki eksport wyniósł 33,84 mld EUR i obniżył się o 16,87%. Import Słowacji w liczbach bezwzględnych osiągnął 33,67 mld EUR, co stanowi międzyroczny spadek o 15,38%. Eksport produktów branży samochodowej i elektronicznej jest jednym z filarów słowackiej gospodarki.

Polska w handlu zagranicznym Słowacji utrzymała pozycję trzeciego największego partnera, po RFN i Republice Czeskiej. Dynamika polsko – słowackich obrotów handlowych obniżyła się o 12,56% do 4,62 mld EUR. W 2018 r. wymiana handlowa między Polską a Słowacją po raz pierwszy przekroczyła granicę 10 mld EUR.  

Do 2013 r. pozycję trzeciego największego partnera handlowego Słowacji zajmowała Rosja (import surowców energetycznych). Aktualnie w obrotach słowackiego handlu zagranicznego Rosja zajmuje 9 miejsce (2,88 mld EUR).  

Największymi pozycjami słowackiego eksportu są samochody i produkty elektroniczne. Udział samochodów produkowanych na Słowacji w fabrykach Volkswagena, KIA Motors, PSA Peugeot Citroën oraz Jaguar Land Rover, w słowackim eksporcie wynosi 20%. Udział zaś przemysłu samochodowego w słowackiej produkcji przemysłowej wynosi 45%.

Drugą pozycję w słowackim eksporcie zajmują produkty elektroniczne (głównie monitory LCD, projektory i telewizory), których największymi producentami na Słowacji są zakłady Samsunga.  

W słowackim eksporcie, w analizowanym okresie, Polska zajęła trzecie miejsce z udziałem 8,02% (2,713 mld EUR). W słowackim imporcie Polska zajęła 4 miejsce z udziałem 5,66% (1,907 mld EUR).

Największymi odbiorcami słowackich towarów były Niemcy (21,9%), Czechy (10,8%), Polska (8,0%), Francja (6,7%), Węgry (6,6%), Austria (5,7 %), Wielka Brytania (4,7%), Włochy (4,4%), USA (2,8%) i Hiszpania (2,5%).

Największymi dostawcami towarów na rynek słowacki były: Niemcy (15,9%), Czechy (9,8%), Chiny ( 6,6%), Polska (5,7 %), Korea Południowa (5,5%), Rosja (5,2%),  Węgry (5,1%), Wietnam (5,1%) i Francja (3,6%).

Wg danych Urzędu Statystycznego RS, największą nadwyżkę Słowacja uzyskała w obrotach towarowych z Niemcami (+2,06 mld EUR), natomiast największy deficyt w handlu z Koreą Południową (-1,72 mld EUR), a następnie Wietnamem (-1,68 mld EUR), Chinami (-1,54 mld EUR) oraz Rosją (-902,76 mln EUR). W relacjach z Polską Słowacja osiągnęła nadwyżkę (+ 424,68 mln EUR).

Eksport

Największy wartościowy udział w słowackim eksporcie miały następujące grupy asortymentowe:

Nazwa grupy asortymentowej

Udział

mld EUR

Dynamika

Pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające

31,8%

10,76

77,7

Maszyny i urządzenia mechaniczne, sprzęt elektryczny, części

30,7%

10,39

86,0

Metale nieszlachetne i wyroby z nich

9,3%

3,13

78,7

Wyroby przemysłu chemicznego

8,4%

2,83

85,1

Artykuły rolno – spożywcze

4,3%

1,47

102,8

Produkty mineralne

3,4%

1,16

92,2

Import

Największy udział w słowackim imporcie miały następujące grupy asortymentowe:

Nazwa grupy asortymentowej

Udział

mld EUR

Dynamika

Maszyny i urządzenia mechaniczne, sprzęt elektryczny, części

33,1%

11,14

86,4

Pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające

15,8%

5,33

74,5

Wyroby przemysłu chemicznego

12,8%

4,29

90,7

Metale nieszlachetne i wyroby z nich

     9,0%

3,02

80,9

Produkty mineralne

7,8%

2,61

72,6

Artykuły rolno – spożywcze

7,1%

2,40

103,5

7. Główne wskaźniki makroekonomiczne Słowacji

Wyszczególnienie

j.m.

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

01-06

2020

Wielkość PKB, w cenach bieżących

mld EUR

 70,2

72,2

73,6

75,2

78,1

81,0

85,0

90,2

94,2

42,7

Wielkość PKB, w cenach stałych

mld EUR

69,0

70,1

71,1

72,8

75,8

78,9

81,7

85,0

89,3

39,6

PKB per capita

tys. EUR

13,1

13,4

13,7

14,0

14,6

14,9

15,6

16,7*

17,3*

7,8*

Tempo wzrostu PKB w cenach bieżących

%

4,9

3,4

1,5

2,2

3,3

2,9

4,7

6,3

5,0

-5,8

Tempo wzrostu PKB w cenach stałych

%

3,2

2,0

0,9

2,4

3,6

3,3

3,4

4,1

2,3

-8,1

Deficyt budżetu państwa

mln EUR

-3275,7

-3810,7

-2023,3

-2156,1

-2026,9

--2606,6

-805,0

-940,6

-1219,7

-11953

Relacja deficytu finansów publicznych do PKB

%

-4,76

-4,31

-2,72

-2,70

-2,56

-2,48

-0,95

-1,05

-1,30x

-0,49x

Dług publiczny

mln EUR

30 847

37 926

40 600

40 725

41 295

42 160

43 369

44 322

45202*

45 895x

Relacja całkowitego długu publicznego brutto do PKB

%

43,8

52,2

 54,7

53,5

52,2

51,8

50,95

48,94

45,38*

46,81x

Stopa inflacji

%

3,9

3,6

1,4

-0,1

-0,3

-0,5

1,3

2,5

2,7

2,3

Stopa bezrobocia

%

13,6

14,0

14,2

13,2

11,5

9,7

8,1

6,6

5,8

6,3

Średnie miesięczne wynagrodzenie brutto

EUR

786

805

824

838

883

912

954

1013

1092

1087

Wartość obrotów handlu zagranicznego

mld EUR

112,6

122,0

124,11

124,74

132,43

136,48

146,63

157,11

159,82

67,51

Tempo wzrostu handlu zagranicznego

%

+15,25

+8,45

+3,07

+0,68

+6,16

+3,36

+7,49

+7,27

+2,46

-16,13

Wartość słowackiego eksportu

mld EUR

56,8

62,1

64,4

64,7

67,9

70,1

74,8

79,79

80,46

33,84

Tempo wzrostu słowackiego eksportu

%

+16,85

+10,65

+3,57

+0,98

+4,86

+3,54

+6,83

+6,73

+1,7

-16,87

Wartość słowackiego importu

mld EUR

55,8

58,6

60,1

60,0

64,6

66,4

71,8

77,33

79,36

33,67

Tempo wzrostu słowackiego importu

%

+13,63

+6,20

+2,54

+0,35

+7,57

+3,17

+8,18

+7,84

+3,29

-15,38

 

Wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich

(BIZ) na Słowacji

mld EUR

wg najnowszych opublikowanych danych NBS na koniec 2018 r.

51,04

 

 

Wartość BIZ z Polski na Słowacji

mln EUR

wg najnowszych opublikowanych danych NBS na koniec 2018 r.

398,2

 

 

Wartość BIZ słowackich za granicą

mld EUR

wg najnowszych opublikowanych danych NBS na koniec 2018 r.

4,01

 

 

Wartość BIZ słowackich w Polsce

mln EUR

wg najnowszych opublikowanych danych NBS na koniec 2018 r.

322,0

 

 

Źródło: Urząd Statystyczny RS, Narodowy Bank Słowacji, Ministerstwo Finansów Republiki Słowackiej

  x plan, *dane szacunkowe

8. Turystyka

Z uwagi na pandemię COVID-19 branża hotelarska i restauracyjna została w połowie marca 2020r. zmuszona do ograniczenia działalności. Powolne znoszenie restrykcji epidemiologicznych rozpoczęto w czerwcu. W pierwszym półroczu 2020 r. liczba turystów na Słowacji (mowa o osobach korzystających z zakwaterowania przynajmniej na jedną noc) obniżyła się o 53,8% w porównaniu do pierwszego półrocza 2019 r. i osiągnęła liczbę 1,321 mln osób; w tym liczba turystów zagranicznych wyniosła 419,5 tys. osób, co oznacza spadek o 49,0%. Największy udział turystów zagranicznych na Słowacji stanowili turyści z Czech (63%); na drugim miejscu turyści z RFN (udział 6,8%), zaś na kolejnych z Polski (5,6%), Austrii (4,8%), Węgier (4,3%), Ukrainy (3,2%), Włoch (0,9%), Wielkiej Brytanii (0,6%) oraz Rosji (0,4%).

Współpraca gospodarcza Polska-Słowacja

 

(okres styczeń – wrzesień 2020 w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego)

1. Gospodarcze umowy dwustronne

W stosunkach Polski ze Słowacją obowiązują dwie umowy dwustronne o tematyce gospodarczej:

- Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Słowacką w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków i majątku z 18.08.1994 r.,

- Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Słowacką w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji z 18.08.1994 r.

W przypadku Polski i Słowacji można śmiało powiedzieć, że wspólna granica, pomimo faktu, że chodzi o teren górski, jest czynnikiem stymulującym wzajemne kontakty, także gospodarcze. Sprzyja im również bliskość językowa i kulturowa, dotychczasowe tradycje współpracy (także z czasów Czechosłowacji) oraz fakt, że oba państwa należą do Unii Europejskiej.

2. Gospodarcza wymiana handlowa

Najważniejszym czynnikiem wpływającym na gospodarkę Słowacji była w 2020 r. pandemia COVID – 19, która odzwierciedliła się także w dwustronnej, polsko – słowackiej wymianie handlowej. Podczas gdy ogólna wymiana handlowa Słowacji z zagranicą obniżyła się o 10,8% (w porównaniu do trzech kwartałów 2019 r.), polsko – słowackie obroty handlowe spadły o 7,7%. Polska, z obrotami w wysokości 7,25 mld EUR, nadal pozostawała trzecim największym partnerem handlowym Słowacji z udziałem 6,9%. Na pierwszym  miejscu z udziałem 19,8% była RFN (20,86 mld EUR, spadek o 8,9%), zaś na drugim Czechy z udziałem 10,2% (10,79 mld EUR, spadek o 14,5%).

W analizowanym okresie Polska zajmowała pozycję trzeciego najważniejszego partnera w słowackim eksporcie z udziałem 8%, przy czym eksport ze Słowacji do Polski obniżył się o 4,4% (4,26 mld EUR). Na pozycjach przed Polską znalazły się RFN z udziałem 22,1% (11,82 mld EUR, spadek o 10,3%) i Czechy z udziałem 10,6% (5,68 mld EUR, spadek o 13,5%). Warto nadmienić, że ogólny słowacki eksport w ciągu pierwszych trzech kwartałów 2020 r. obniżył się o 10,3% (do 53,42 mld EUR). Polska zajmowała znaczące miejsce również w słowackim imporcie. W analizowanym okresie była na czwartej pozycji wśród słowackich dostawców z udziałem 5,8% (3,00 mld EUR, spadek o 12,1%). Na pozycjach przed Polską znalazły się RFN z udziałem 17,4% (9,03 mld EUR, spadek o 6,9%), Czechy z udziałem 9,9% (5,11 mld EUR, spadek o 15,5%) oraz Chiny z udziałem 6,6% (3,40 mld EUR, spadek o 5,7%). Ogólnie słowacki import spadł o 11,7% (do 51,89 mld EUR).

Eksport

Największe udziały miały następujące grupy towarowe:

Wyszczególnienie

Wartość

w mln EUR

Udział %

Dynamika

wyroby przemysłu elektromaszynowego, w tym:

1 023

34,2

83,2

maszyny i urządzenia mechaniczne, sprzęt elektryczny i części

414

13,9

89,0

pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające i współdziałające urządzenia

592

19,8

79,7

przyrządy, aparaty optyczne, kinematograf., pomiarowe, zegarki

17

0,6

80,3

artykuły rolno-spożywcze, w tym:

475

15,9

103,6

zwierzęta żywe, produkty pochodzenia zwierzęcego

183

6,1

109,1

produkty pochodzenia roślinnego

54

1,8

96,1

tłuszcze, oleje pochodzenia zwierzęcego i roślinnego

18

0,6

257,0

gotowe artykuły spożywcze, napoje bezalkoholowe, alkohol i ocet, tytoń

220

7,4

96,9

wyroby metalurgiczne

443

14,8

89,9

wyroby przemysłu chemicznego, w tym:

411

13,8

90,0

produkty przemysłu chemicznego i pokrewnych

186

6,2

90,9

tworzywa sztuczne i wyroby, kauczuk i wyroby

225

7,5

89,1

wyroby przemysłu drewno-papierniczego, w tym:

143

4,8

89,2

drewno i wyroby, węgiel drzewny, wyroby z korka i koszykarskie

79

2,6

87,0

ścier drzewny lub z in. mat. celulozowego, papier i tektura

64

2,1

87,5

wyroby ceramiczne

108

3,6

81,6

produkty mineralne

75

2,5

64,4

wyroby przemysłu lekkiego, w tym:

74

2,5

93,0

materiały i wyroby włókiennicze

62

2,1

91,7

obuwie, nakrycia głowy, sztuczne kwiaty

12

0,4

100,3

Źródło: Urząd Statystyczny RS

Import

Największe udziały miały następujące grupy towarowe:

Wyszczególnienie

Wartość

w mln EUR

Udział %

Dynamika

wyroby przemysłu elektromaszynowego, w tym:

2 142

50,3

99,5

maszyny i urządzenia mechaniczne, sprzęt elektryczny i części

1 596

37,4

102,8

pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające i współdziałające urządzenia

495

11,6

88,8

przyrządy, aparaty optyczne, kinematograf., pomiarowe, zegarki

51

1,2

117,3

wyroby metalurgiczne

694   

16,3

84,6

artykuły rolno-spożywcze, w tym:

346

8,1

119,9

zwierzęta żywe, produkty pochodzenia zwierzęcego

44

1,0

110,3

produkty pochodzenia roślinnego

176

4,1

152,0

tłuszcze, oleje pochodzenia zwierzęcego i roślinnego

6

0,1

122,7

gotowe artykuły spożywcze, napoje bezalkoholowe, alkohol i ocet, tytoń

119

2,8

93,6

wyroby przemysłu lekkiego, w tym:

190

4,5

88,1

materiały i wyroby włókiennicze

131

3,1

84,0

obuwie, nakrycia głowy, sztuczne kwiaty

59

1,4

99,1

 wyroby przemysłu drzewno-papierniczego, w tym:

159

3,7

95,4

drewno i wyroby, węgiel drzewny, wyroby z korka i koszykarskie

69

1,6

80,1

ścier drzewny lub z in. mat. celulozowego, papier i tektura

89

2,1

112,2

produkty mineralne

141

3,3

87,9

Źródło: Urząd Statystyczny RS

3. Wzajemne inwestycje

Również w przypadku wzajemnych inwestycji wspólna granica jest czynnikiem zachęcającym inwestorów. Przełomowym impulsem było wejście obu państw do Unii Europejskiej w dniu 1 maja 2004 r. Początkowo inwestycje skupiały się na tradycyjnych branżach przemysłu oraz handlu. Wraz z rozwojem dwustronnej współpracy gospodarczej, stopniowo na rynku słowackim uaktywniły się także sieci handlowe zakładane przez polskie podmioty, takie jak Merkury Market, Reserved, Wojas czy CCC.

Jeśli chodzi o zainteresowanie rynkiem polskim ze strony inwestorów słowackich, to należy w szczególności wymienić firmy produkcyjne, deweloperskie oraz świadczące usługi doradcze. Wśród znaczących inwestorów słowackich w Polsce można wymienić: Slovnaft (członek grupy MOL), producent oprogramowania antywirusowego ESET, producent słodyczy I.D.C. Holding, firma budowlana Vahostav (uczestniczyła w konsorcjum budującym Terminal Naftowy w Gdańsku), firma spedycyjna Trade Trans Invest, firma EKOSERVIS (oferująca rozwiązania w zakresie gospodarki wodno-ściekowej oraz techniki basenowej), firma doradcza Accace oraz PENTA INVESTMENTS, jedna z największych grup inwestycyjnych na Słowacji.

Na szczególne wyróżnienie zasługuje spółka Asseco, która powstała w wyniku fuzji polskiej spółki softwarowej COMP i słowackiej ASSET. Spółka ta obecnie należy do największych firm oferujących rozwiązania informatyczne dla biznesu w tej części Europy. 

W 2019 r. na rynek słowacki weszli znaczący polscy inwestorzy: Bank PKO BP (na razie tylko z bankowością korporacyjną) oraz PKN ORLEN (poprzez czeski Unipetrol), który zaczął tworzyć na Słowacji swoją sieć stacji benzynowych pod marką Benzina.

Istotne znaczenie dla rozwoju wzajemnych relacji gospodarczych miały zawsze małe i średnie firmy, zwłaszcza na obszarze pogranicza polsko-słowackiego.

Przykłady polskich inwestycji na Słowacji:

mBank – pierwszy bank internetowy na Słowacji.

Merkury Market – sieć wielkopowierzchniowych sklepów z materiałami budowlanymi i  mieszkaniowymi, która w ciągu 12 lat rozrosła się do 20 marketów w całej Słowacji. Dużym sukcesem jest zajęcie w rankingu Trend Top za 2017 r. 108. pozycji wśród firm /poza sektorem finansowym/ na Słowacji oraz 28. miejsca wśród największych słowackich firm handlowych. Jednocześnie z liczbą 1345 pracowników Merkury Market należy do grona 60 największych pracodawców na Słowacji.

TZMO Slovakia – spółka zależna TZMO, posiadająca k. Bratysławy nowoczesne centrum obsługi klientów dla rynków Słowacji oraz Austrii.

Versaco – firma produkująca części samochodowe (kołpaki).

Przykłady słowackich inwestycji w Polsce:

HB Reavis – słowacka firma należąca do trójki największych deweloperów w UE, która zrealizowała już kilka dużych projektów deweloperskich w Warszawie.

ESET – twórca bardzo popularnego na świecie oprogramowania antywirusowego, który oprócz sprzedaży produktów, otworzył w Krakowie swoje biuro rozwojowo-badawcze (jeden z kilku tego typu ośrodków na świecie).

IDC Holding – największy słowacki producent słodyczy i pieczywa cukierniczego, skutecznie podbijający rynek polski, kilkakrotnie wyróżniony prestiżową nagrodą „Gazela Biznesu”.

Tatra Mountain Resort - należąca do grupy J&T słowacka spółka wzmocniła swoją pozycję w branży turystycznej poprzez zakup ośrodka narciarskiego w Szczyrku oraz Śląskiego Wesołego Miasteczka, a także parku zabaw Energylandia.

Jak podaje Narodowy Bank Słowacji (NBS), napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) na Słowację w 2019 r. wyniósł 2,187 miliardów EUR (w tym 2,251 mld EUR inwestycji w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz -63,404 mln EUR /co oznacza dezinwestycję/ w pozostałym kapitale). Inwestycje z Polski zamknęły się w 2019 r. kwotą 7,971 mln EUR (w tym -7,714 mln EUR w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz 15,685 mln EUR  w pozostałym kapitale). Odpływ BIZ ze Słowacji w 2019 r. wyniósł 136,899 mln eur (w tym 165,459 mln EUR w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz -28,560 mln EUR w pozostałym kapitale). W tym odpływ słowackich inwestycji do Polski w 2019 r. wyniósł łącznie 85,482 mln EUR (w tym 58,013 mln EUR w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz 27,469 mln EUR w pozostałym kapitale).

Łączna wartość BIZ na Słowacji na koniec 2019 r., według danych NBS, wyniosła 54,259 mld EUR (w tym 46,244 mld EUR inwestycji w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz 8,014 mld EUR w pozostałym kapitale). BIZ z Polski wynosiły łącznie 491,222 mln EUR (516,251 mln EUR w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz -25,029 mln EUR w pozostałym kapitale). Na koniec 2019 r. Polska zajmowała 17 pozycję według wartości BIZ ulokowanych na Słowacji.

Łączna wartość słowackich BIZ za granicą na koniec 2019 r. wyniosła 4,208 mld EUR (3,336 mld EUR w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz 872,131 mln EUR w pozostałym kapitale). Wartość słowackich BIZ w Polsce osiągnęła 441,670 mln EUR (w tym 317,369 mln EUR inwestycji w udziałach własnościowych i reinwestowanym zysku oraz 124,301 mln EUR w pozostałym kapitale), co daje Polsce 2 miejsce wśród państw, do których napłynęły inwestycje ze Słowacji.  

4. Współpraca regionalna

Współpraca władz samorządowych, miast i gmin Polski i Słowacji jest dobrze rozwinięta. Słowackie i polskie regiony mają podpisanych 9 umów o partnerstwie. Współpracę realizują także miasta partnerskie. Prawie 300 polskich miast i gmin współpracuje, na podstawie odpowiednich umów, z więcej niż 200 słowackimi miastami i gminami. Współpraca jednostek samorządowych jest najbardziej rozwinięta w obszarach przygranicznych.       

Rozwojowi kontaktów regionalnych sprzyja bliskość językowa, kulturowa, ale także zbieżność interesów w dążeniu do zrównoważonego rozwoju społeczności lokalnych. Znaczącym impulsem dla tej współpracy była realizacja projektów regionalnych finansowanych ze środków unijnych w ramach programu Interreg IIIA Polska-Słowacja 2007-2013 (ok. 180 mln EUR). Kontynuacją tych działań jest program Interreg V-A Polska-Słowacja 2014-2020 (ok. 155 mln EUR).

Polsko-słowackie kontakty rozwijają się również w ramach współpracy euroregionów. Na polsko – słowackim pograniczu działają trzy euroregiony: Euroregion Tatry (wchodzący w skład Europejskiego Ugrupowania Współpracy Transgranicznej Tatry), Euroregion Beskidy oraz Euroregion Karpaty.

Ambasada RP w Bratysławie aktywnie pomaga przy organizacji różnego typu spotkań środowisk biznesowych w celu poszerzania informacji o potencjale dwustronnej współpracy gospodarczej.  

W dn. 10.10.2019 r. w Spiskiej Nowej Wsi odbyła się XVIII edycja Słowacko – Polskiego Forum Gospodarczego. Forum to odbywa się corocznie, na zmianę w Popradzie lub w Spiskiej Nowej Wsi. Uczestnicy z Polski i Słowacji dyskutują na temat innowacji, finansowego i niefinansowego wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw, warunków i różnic w otoczeniu prowadzenia biznesu w Polsce i na Słowacji oraz wyzwań i dobrych przykładów firm wykorzystujących sąsiedztwo Polski i Słowacji. Forum regularnie wpisuje się w kalendarz przedsięwzięć, które w swym zamyśle mają inspirować przedsiębiorców do intensyfikacji współpracy.

Dowodem skutecznej współpracy w odniesieniu do Euroregionu Tatry są bilateralne konferencje i spotkania organizowane przez EUWT TATRY.

Również regularnie organizowane są, zwykle naprzemienne na terenie obu krajów, posiedzenia Polsko-Słowackiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Transgranicznej.

5. Współpraca samorządów gospodarczych

Istotne znaczenie w animowaniu dwustronnej współpracy gospodarczej odgrywa aktywna kooperacja polskich i słowackich izb gospodarczych oraz związków branżowych. Aktywność izb koncentruje się przede wszystkim na wspieraniu małych i średnich przedsiębiorstw zainteresowanych wejściem na rynek polski i słowacki oraz wspieraniu gospodarczej aktywności społeczności lokalnych.

Najbardziej aktywnie współpracują samorządy gospodarcze regionów przygranicznych Polski (województwa: śląskie, małopolskie i podkarpackie) i Słowacji (regiony: żyliński, preszowski i koszycki).

Ponadto funkcjonują izby oraz stowarzyszenia gospodarcze, które udzielają wsparcia przedsiębiorstwom i prowadzą promocję gospodarczą, a w szczególności:

Słowacko-Polska Izba Handlowa w Żylinie,

Polsko-Słowacka Izba Przemysłowo-Handlowa w Krakowie,

Słowacko Polskie Stowarzyszenie Handlu i Inwestycji Pro – Polonia z siedzibą w Żylinie.

Współpraca izb handlowych zaowocowała organizacją corocznych spotkań przedsiębiorców w różnych obszarach życia gospodarczego.

We współpracy z Ambasadą RP w Bratysławie są w zakresie polsko – słowackiej współpracy gospodarczej aktywnymi i Regionalna Izba Przemysłowo – Handlowa w Preszowie oraz Regionalna Izba Przemysłowo – Handlowa w Trnawie.

Nową inicjatywą własną Ambasady RP w Bratysławie, realizowaną szczególnie intensywnie od 2017 r., jest promocja polskich portów i gospodarki morskiej, zmierzająca ku większemu wykorzystaniu portów polskiego wybrzeża przez przemysł słowacki. Po udanych misjach gospodarczych władz Krajowej Izby Gospodarki Morskiej (KIGM) oraz zarządów portów Gdańsk i Gdynia, zrealizowanych jesienią 2017 r., Ambasada we współpracy z KIGM przygotowała w czerwcu 2018 r. dwudniową wizytę studyjną słowackich firm transportowych oraz spedycyjnych do portów w Gdyni i Gdańsku. Uczestniczyli w niej też przedstawiciele Uniwersytetu w Żylinie, który specjalizuje się dziedzinie transportu /jest następcą Uniwersytetu Transportu i Łączności w Żylinie/. Właśnie na terenie tej uczelni Ambasada przygotowała w październiku 2018 r. Polski Dzień Morza, jako część Międzynarodowej Konferencji CMD TUR 2018. W ramach wydarzenia zaprezentowały się wszystkie polskie porty, a jako imprezę towarzyszącą Ambasada przygotowała w głównym foyer uniwersytetu wystawę prezentującą polskie wybrzeże jako miejsce biznesu, wypoczynku i zdobywania nowej wiedzy.

W marcu 2019 r. Ambasada ponownie nawiązała do wcześniejszej promocji polskiej gospodarki morskiej poprzez zorganizowanie w Bratysławie seminarium gospodarczego pt. „Porty, statki, terminale – polska oferta dla ekspansji słowackiego biznesu”. Po rozpoznaniu istniejącego potencjału dla rozwoju współpracy polsko-słowackiej w zakresie dostaw źródeł energii, w marcu 2019 r. zorganizowaliśmy również dyskusję pt. „Jak LNG zmieni rynek z gazem w Europie Środkowo – Wschodniej. Terminal LNG we Świnoujściu – praktyczne wykorzystanie dla słowackiego biznesu”. W październiku 2019 r. zorganizowaliśmy natomiast wizytę studyjną przedstawicieli słowackiego Ministerstwa Transportu i Budownictwa oraz spółki akcyjnej Porty Publiczne do Gdańska i Gdyni. Celem wizyty było zapoznanie się z rozwojem portów Gdańsk i Gdynia oraz rozmowy biznesowe z zarządami portów i terminali.

Kontynuacja działań w zakresie promocji polskich portów na Słowacji była także planowana na 2020 r. Z powodu pandemii COVID-19 główne seminarium biznesowe o tej tematyce, zaplanowane na marzec 2020 r., musiało zostać przełożone na późniejszy termin.

Dostęp do rynku

Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

 ​​Polskie towary i usługi mają zapewniony swobodny dostęp do rynku słowackiego na zasadach obowiązujących w Unii Europejskiej.  Sprzedaż towarów pochodzenia polskiego na rynku słowackim oraz nabycie na tym rynku towarów pochodzenia słowackiego przez osoby polskie, traktowane są jako operacje wewnątrzunijne.  Nowe, bardziej liberalne zasady świadczenia usług na rynku wewnętrznym UE przyczyniają się do rozwoju tych usług w wymiarze międzynarodowym, w tym wpływają również na wzrost zainteresowania rynkiem słowackim ze strony polskich przedsiębiorstw. Podejmowanie działalności usługowej na Słowacji przez obywateli polskich możliwe jest np. na zasadzie samozatrudnienia. Rejestrując działalność usługową na Słowacji, polski przedsiębiorca nie powinien napotkać na przeszkody czy bariery administracyjne. Po utworzeniu instytucji Pojedynczych Punktów Kontaktowych doszło do znacznego uproszczenia i przyspieszenia procesu rejestracji działalności gospodarczej. Należy jednak pamiętać o konieczności posługiwania się językiem słowackim (lub ew. czeskim) w kontaktach z miejscową administracją oraz o rejestracji do systemu ubezpieczenia społecznego, której jak na razie PPK nie wykonują. Prowadzenie stałej działalności usługowej, pod względem formalno-prawnym (urzędy, zaświadczenia, zezwolenia, rejestracja) jest dla polskich usługodawców identyczne, jak dla przedsiębiorców miejscowych. Główną barierą w rozwoju stosunków gospodarczych jest niedostateczna infrastruktura połączeń transportowych. Odnosi się to zarówno do połączeń drogowych, jak i kolejowych. W pierwszym przypadku odczuwalny jest dotkliwy brak dróg szybkiego ruchu, łączących systemy autostradowe obu państw, a w drugim połączeń kolejowych o odpowiednim wyposażeniu technicznym. Między Polską i Słowacją brak jest regularnego połączenia lotniczego.

Dostęp do rynku pracy

Zgodnie z Traktatem o przystąpieniu Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej, obywatele RP uzyskali pełen  dostęp do słowackiego rynku pracy. Zatrudnianie obywateli polskich realizowane jest wg takich samych zasad jak obywateli Słowacji, za wyjątkiem obowiązku monitorowania napływu i odpływu pracowników oraz członków ich rodzin, wynikającego z Rozporządzenia Rady UE nr 1612/68. Takie same przepisy dotyczą zarówno pracowników stałych i sezonowych, jak też zatrudnionych na obszarach przygranicznych. Monitoring pracowników zagranicznych wykonywany jest za pośrednictwem kart informacyjnych, które wypełnia pracodawca i przekazuje do miejscowego Urzędu Pracy, Spraw Socjalnych i Rodziny (Úrad prace sociálnych veci a rodiny). W przypadku, gdy pracodawcą jest osoba zagraniczna, wykonująca na terenie Słowacji np. usługi budowlano – montażowe, obowiązek wypełnienia i przekazania karty informacyjnej ma kontrahent słowacki, a w razie jego braku pracodawca zagraniczny. W odniesieniu do obywateli polskich zatrudnionych na terenie Słowacji przez pracodawcę zagranicznego, kartę informacyjną o rozpoczęciu lub zakończeniu pracy, może złożyć słowacka osoba prawna lub fizyczna upoważniona przez pracodawcę zagranicznego. Podstawowym przepisem prawnym określającym zasady zatrudniania obcokrajowców na terytorium Republiki Słowackiej jest ustawa nr 5/2004 Z.z. o usługach w zakresie zatrudnienia wraz z późniejszymi zmianami. Akty prawne, wzory kart informacyjnych oraz inne szczegółowe informacje dot. prawa pracy, ubezpieczania itp. dostępne są na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Socjalnych i Rodziny RS oraz Urzędu Pracy, Rodziny i Spraw Socjalnych RS.

Nabywanie i wynajem nieruchomości

Cudzoziemcy tj. osoby prawne z siedzibą lub osoby fizyczne z miejscem stałego zamieszkania poza terytorium Republiki Słowackiej, zgodnie z § 19a słowackiego Prawa dewizowego (nr 202/1995 Z.z.), mogą nabywać nieruchomości krajowe tj. położone na terytorium Słowacji na takich samych zasadach jak osoby krajowe, za wyjątkiem gruntów rolnych oraz leśnych znajdujących się poza terenem zabudowanym. Powyższe ograniczenie nie dotyczy obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej z czasowym pobytem na Słowacji, którzy gospodarowali na gruntach rolnych przed ich nabyciem co najmniej przez 3 lata od dnia wejścia w życie umowy o akcesji Słowacji do UE. Niektóre ograniczenia w nabywaniu nieruchomości przez osoby krajowe jak i obcokrajowców wynikają również z odrębnych norm prawnych np. z ustawy nr 44/1998 Z.z. o ochronie i eksploatacji bogactw mineralnych, ustawy nr 184/2002 Z.z. o tokach wodnych, ustawy nr 277/1994 Z.z. o ochronie zdrowia, ustawy nr 2287/1994 Z.z. o ochronie bogactw naturalnych, ustawy nr 135/1961 Z.z. o komunikacjach naziemnych oraz ustawy nr 27/1987 Z.z. o państwowej ochronie zabytków w brzmieniu ustawy nr 193/2000 Z.z.

W sprawach zakupu i najmu nieruchomości zalecany jest kontakt z odpowiednim biurem nieruchomości. Adresy kontaktowe słowackich biur nieruchomości zrzeszonych w Krajowej Agencji Biur Nieruchomości Słowacji podane są na stronie www.narks.sk. Oferty sprzedaży, znajdują się na portalu www.reality.sk  .

System zamówień publicznych

Na Słowacji od 2015 r. obowiązuje nowa ustawa o zamówieniach publicznych, tzn. Ustawa nr 343/2015 o zamówieniach publicznych na dostawy, usługi i prace budowlane oraz koncesji na usługi i roboty budowlane. (pełen tekst)

Organem odpowiedzialnym za kwestie związane z udzielaniem zamówień publicznych jest Urząd Zamówień Publicznych (UVO) z siedzibą w Bratysławie.

Do głównych zadań słowackiego Urzędu Zamówień Publicznych należy m.in.:

  • opracowywanie projektów aktów prawnych w obszarze zamówień publicznych;
  • wydawanie certyfikatów kwalifikacji zawodowych;
  • kontrola funkcjonowania systemu zamówień publicznych.

Podmiotami zobowiązanymi do stosowania ustawy o zamówieniach publicznych są jednostki organizacyjne państwa, gminy, województwa (VUC), jednostki organizacyjne finansowane lub współfinansowane z budżetów gmin, osoby prawne, podmioty publiczne w tym stowarzyszenia. Regulacje dotyczące udzielania zamówień publicznych są uzależnione od tego, czy szacunkowa wartość zamówienia przekracza określoną wartość progową ustalaną w ustawie, czy też nie. Procedury udzielania zamówień publicznych są następujące: (i) procedura otwarta; (ii) procedura ograniczona; (iii) dialog konkurencyjny; (iv) procedura negocjacyjna z wcześniejszą publikacją ogłoszenia: (v) procedura negocjacyjna bez wcześniejszej publikacji ogłoszenia. 

Wymagania w stosunku do oferentów: oferent musi wykazać, że nie toczy się wobec niego postępowanie upadłościowe, nie znajduje się w stanie likwidacji, nie zalega na terenie Słowacji, ani w kraju, gdzie firma ma siedzibę, z płaceniem podatków, składek ubezpieczeniowych zdrowotnych czy funduszu emerytalnego. Oferent musi również wykazać, że nie był prawomocnie skazany za przestępstwo związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Kryteria udzielania zamówień publicznych powinny być wskazane w ogłoszeniu o zamówieniach publicznych z podaniem ich wagi. Katalog kryteriów jest określony przez ustawę w formie przykładowej. Mogą to być oprócz ceny takie kryteria jak jakość, charakterystyka techniczna i funkcjonalna, serwis po sprzedaży, termin wykonania, projekt, czy rozwiązanie techniczne.

O zamówienia publiczne może się ubiegać nabywca publiczny to jest: gmina, województwo, osoba prawna lub stowarzyszenie. Dobrami podlegającymi procedurze zamówień publicznych może być: towary, usługi, towary żywnościowe, prace budowlane.

Wartości progowe kształtują się w sposób następujący:

  • zamówienia małe do wartości 4999,99 euro;
  • zamówienia o niskiej wartości progowej: od 5 tys. euro do 259.999,99 euro w zależności od rodzaju towaru (przykładowo dla prac budowlanych do 179,999 euro);
  • zamówienia o wartości podprogowej: od 70 tys. euro do 5.349.999 euro (dla prac budowlanych);
  • zamówienia o wysokiej wartości progowej: od 214 tys. euro (w przypadku dóbr) do 5.350.000 euro (dla prac budowlanych).

Proces zamówienia publicznego obejmuje: (i) ogłoszenie zamówienia publicznego; (ii) przedstawienie warunków aukcji; (iii) napływ propozycji; (iv) przedstawienie propozycji oferentów; (v) ocenę: (vi) informację o wyniku; (vii) podpis umowy ze zwycięzcą.

Dodatkowo na Słowacji Ministerstwo Spraw Wewnętrznych opracowało tzw. Elektroniczny System Kontraktowy (EKS), który jest dobrym instrumentem funkcjonowania systemu zamówień publicznych w SK. Po zarejestrowaniu się w systemie EKS można korzystać w sposób elektroniczny z kolejnych etapów koniecznych do spełnienia w procedurze zamówień.

Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

Nadzór nad realizacją obowiązujących w Republice Słowackiej regulacji prawnych w zakresie patentów, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i regionalnych oraz umów międzynarodowych, sprawuje Państwowy Urząd Własności Przemysłowych Republiki Słowackiej. Na stronie internetowej tego urzędu znajdują się wszelkie obowiązujące akty prawne w tym zakresie oraz umowy międzynarodowe podpisane przez Republikę Słowacką.

Prawa autorskie w Republice Słowackiej chronione są na podstawie ustawy nr 618/2003 Z.z. o prawie autorskim oraz prawach związanych z prawem autorskim. Ochrona prawna wg ww. ustawy obejmuje dzieła autorskie obywateli słowackich oraz dzieła opublikowane na terenie Słowacji bez względu na obywatelstwo i miejsce zamieszkania autora. Ochronie podlegają również prezentacje artystyczne, zapisy dźwiękowe, audio-wizualne oraz bazy danych wytworzone lub opublikowane na terytorium Słowacji.

Zgodnie z ustawą nr 435/2001 Z.z. o patentach oraz dodatkowych świadectwach ochronnych w brzmieniu ustawy nr 402/2002 Z.z., patenty udzielane są na nowe wynalazki, które mają zastosowanie w przemyśle, po wykonaniu ich formalno-prawnej oraz merytorycznej analizy. Analiza wykonywana jest na wniosek zgłaszającego, który powinien być złożony najpóźniej do 36 miesięcy od złożenia wniosku patentowego. Patenty mogą być przyznawane również na substancje chemiczne i farmaceutyki. Okres ochrony patentowej wynosi 20 lat od złożenia wniosku patentowego.

Jako wzory przemysłowe, mogą być chronione nowe rozwiązania techniczne, które przekraczają ramy zwykłych czynności zawodowych i mają zastosowanie w przemyśle. Ochrona wzorów przemysłowych polega na rejestracji w Państwowym Urzędzie Własności Przemysłowych RS. Przed rejestracją wykonywana jest analiza wniosku pod względem formalno-prawnym. Ochrona wzoru przemysłowego trwa 4 lata od dnia rejestracji. Na podstawie wniosku właściciela wzoru, okres ochrony może być przedłużany dwukrotnie - każdorazowo o 3 lata. Regulacje prawne dotyczące ochrony wzorów przemysłowych zawierają ustawy nr 478/1992 Z.z. oraz nr 90/1993 Z.z.

Wg ustawa nr 55/1997 Z.z. o ochronie znaków towarowych, znakiem towarowym jest oznaczenie słowne lub graficzne odróżniające towar lub usługę jednej osoby od towaru lub usługi osoby drugiej. Ustawa określa również wyjątki, które nie mogą być uznane za znak towarowym np.

Znaki zawierające nazwy państw, regionów, oznaczenia kłamliwe itp. Wniosek w sprawie ochrony znaku towarowego może złożyć jakakolwiek osoba prawna lub fizyczna. Okres ochrony wynosi 10 lat od dnia złożenia wniosku. Na wniosek właściciela znaku, ochronę można przedłużyć na następne 10 lat.

Różnice kulturowe w kontaktach biznesowych

Ze względu na bliskość geograficzną, językową i kulturową, pomiędzy Polską a Slowacją nie istnieją zauważalne różnice kulturowe w kontaktach biznesowych.

Przydatne kontakty i linki

Administracja gospodarcza

 Samorząd gospodarczy (wybrane związki branżowe)

 Oficjalna prasa ekonomiczna

 Dziennik Hospodárske noviny (Gazeta Gospodarcza)

 Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

 a) portale informacyjne o charakterze ekonomiczny

www.openiazoch.zoznam.sk

www.rmsfinport.sk

www.investujeme.sk

 b) portal informacji prawnych Ministerstwa Sprawiedliwości RS-przepisy prawne, www.zakonypreludi.sk

 c) formularze niezbędne do rejestracji działalności gospodarczej na terenie Słowacji

 d) Pojedyncze Punkty Kontaktowe

 e) Rejestr Handlowy

 f) Rejestr Ewidencji Działalności Gospodarczej

 

Data aktualizacji: 13.01.2021