W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.

Informator ekonomiczny

20.03.2020

Informacje ogólne

Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, język urzędowy

Położenie geograficzne: Węgry (od 1 stycznia 2012 roku, zgodnie z nową konstytucją, przestała obowiązywać nazwa Republika Węgierska) leżą w Europie Środkowej pomiędzy 45o44' a 48o35' szerokości północnej oraz 16o07' i 22o54' długości wschodniej. Obowiązuje czas środkowo-europejski: GMT +1 godz. Czas letni: od ostatniej niedzieli marca do ostatniej niedzieli października.

Węgry są nieomal w całości położone w nizinnej i równinnej Kotlinie Panońskiej. Na północy kraju znajdują się Góry Wyszehradzkie, należące do Karpat Średniogórze Północne – (pasma gór Börzsöny, Cserhát, Mátra, Bukowych, Tokajskich), na zachodzie Przedgórze Alp (Góry Szoprońskie i Kőszeg). Względne różnice wysokości dochodzą do 900-1000 metrów. Najwyższe wzniesienie: Kékes (1014 m), najniższy punkt: Galyarét (78 m). Największe rzeki to: Dunaj / Duna (długość na obszarze Węgier - 417 km), Cisa / Tisza (596 km) oraz Drawa / Dráva i Raba / Rába. Na Węgrzech leży największe jezioro Europy Środkowej – Balaton (powierzchnia 596 km2). Niedaleko miejscowości Hévíz znajduje się drugie największe na świecie jezioro termalne. Regiony geograficzne (7 regionów w systemie klasyfikacji NUTS): Zachodni Kraj Zadunajski, Środkowy Kraj Zadunajski, Południowy Kraj Zadunajski, Środkowe Węgry, Północne Węgry, Wielka Nizina Południowa, Wielka Nizina Północna.

Ludność: 9,797 mln obywateli. Gęstość zaludnienia ok. 105,3 osób/km2; ok. 68% ludności żyje w miastach. Struktura narodowościowa Węgrzy ok. 90%, (według ustawy LXXVII z 1993 r. o prawach mniejszości narodowych i etnicznych): Romowie (mniejszość etniczna) oraz mniejszości narodowe: Niemcy, Słowacy, Chorwaci, Rumuni, Ukraińcy, Serbowie, Słoweńcy, Polacy, Grecy, Bułgarzy, Rusini, Ormianie. Węgierska Polonia liczy obecnie szacunkowo ok. 7 tys. osób. Liczba wszystkich samorządów mniejszości polskiej wynosi 43, a innych organizacji polonijnych ponad 20.

Obszar: Powierzchnia Węgier wynosi 93 030 km2, w tym wody śródlądowe o łącznej powierzchni 690 km2 (0,74%).

Stolica: Budapeszt (obszar 525 km2, ludność ok. 1,759 mln osób). 2/3 miasta położone jest na lewym brzegu Dunaju po stronie Pesztu, a 1/3 po stronie Budy. Inne większe miasta (2016): Debreczyn / Debrecen (203 tys. mieszkańców), Segedyn / Szeged (163 tys.), Miszkolc / Miskolc (158 tys.), Pecz / Pécs (145 tys.), Győr (130 tys.), Nyíregyháza (118 tys.), Kecskemét (112 tysięcy).

Język urzędowy: węgierski. W kontaktach handlowych, w pierwszej kolejności, język angielski, a następnie niemiecki.

Warunki klimatyczne

Na Węgrzech dominuje klimat kontynentalny z wilgotną zimą i upalnym latem. Kraj położony jest w niecce karpackiej. Wpływ frontów atmosferycznych jest złagodzony, co sprawia, że warunki klimatyczne są bardzo korzystne dla produkcji rolnej.

Główne bogactwa naturalne

Na Węgrzech występują stosunkowo różnorodne, choć mało zasobne złoża surowców mineralnych. Najważniejsze z nich: złoża boksytu, węgla, gazu ziemnego oraz gorące źródła wód leczniczych.

System walutowy, kurs i wymiana

Obowiązująca waluta miejscowa to forint (HUF). Dopuszczone są do obiegu monety o nominałach: 5, 10, 20, 50, 100, 200[1] oraz banknoty: 500, 1000, 2000, 5000, 10 000 i 20 000 HUF (oficjalny kurs forinta: http://www.mnb.hu/en/arfolyamok). Wymiany można dokonać w bankach oraz punktach wymiany walut, prowadzonych przez różne firmy na podstawie odpowiednich zezwoleń. W większości sklepów honorowane są karty kredytowe Visa, Visa Electron, EuroCard-MasterCard, Maestro, Cirrus itp. Przy płatnościach gotówką dokonuje się zaokrąglenia sumy końcowej z dokładnością do 5 HUF według ogólnie przyjętych zasad.


[1] Monety znajdują się w obrocie od 15.06.2009 r., natomiast banknoty o tym nominale zostały wycofane z obrotu z dniem 15.11.2009 r.

Religia

Na Węgrzech istnieje różnorodność religijna. Ponad 50% stanowią katolicy, ok. 15% kalwini. Liczba wyznawców pozostałych religii (luteranie, unici, prawosławni, Żydzi, wolnomyśliciele) wyraża się wielkościami jednocyfrowymi lub poniżej 1%. Ok. 25% społeczeństwa to ateiści.

Wykaz dni świątecznych i wolnych od pracy

Data

Rodzaj święta

1 stycznia

Nowy Rok

15 marca

Rocznica Wiosny Ludów i walki o niepodległość 1848/49; święto narodowe

święto ruchome 

Wielki Piątek

święto ruchome

Poniedziałek Wielkanocny

1 maja

Święto Pracy

święto ruchome

Zielone Świątki

20 sierpnia

Święto Św. Stefana, święto powstania państwa węgierskiego, święto narodowe

23 października

rocznica proklamowania republiki i wydarzeń rewolucji 1956, święto narodowe

1 listopada

Dzień Wszystkich Świętych

25-26 grudnia

Boże Narodzenie

Infrastruktura transportowa

Łączna długość granic wynosi 2242 km, z czego 1586 km to granice wewnętrzne w ramach UE, 656 km to granice zewnętrzne UE. Węgry graniczą z Austrią, Słowacją, Ukrainą, Rumunią, Serbią, Chorwacją i Słowenią.

Przejścia graniczne dla międzynarodowego ruchu osobowego i towarowego poza Schengen:

  • Granica węgiersko-ukraińska:
  • Barabás – Kosoń (drogowe: 7-19);
  • Beregsurány – Łużanka (drogowe: 24 h);
  • Eperjeske – Sołowka (kolejowe: 24 h);
  • Lónya – Horonhlab (drogowe: 8-16);
  • Tiszabecs – Wyłok (drogowe: 24 h);
  • Záhony – Czop (drogowe, kolejowe: 24 h).

Granica węgiersko-rumuńska:

  • Ártánd – Borş (drogowe: 24 h);
  • Battonya – Turnu (drogowe: 24 h);
  • Csanádpalota Autópálya Határátkelő – Nădlac II (drogowe: 24 h);
  • Csengersima – Petea (drogowe: 24 h);
  • Gyula – Vărşand (drogowe: 24 h);
  • Kiszombor – Cenad (drogowe: 24 h);
  • Létavértes – Sacuieni (drogowe: 6-22);
  • Méhkerék – Salonta (drogowe: 24 h);
  • Nagylak – Nădlac (drogowe: 24 h);
  • Nyírábrány – Valea Lui Mihai (drogowe: 24 h);
  •  Vállaj – Urziceni (drogowe: 24 h);

Granica węgiersko-serbska:

  • Hercegszántó – Bački Breg (drogowe: 24 h);
  • Tompa – Kelebija (drogowe: 24 h);
  • Kelebia – Subotica (kolejowe: 24 h);
  • Röszke – Horgoš (drogowe, kolejowe: 24 h);
  • Hercegszántó – Bački Breg (drogowe: 24 h);
  • Tiszasziget – Đala (drogowe: 7-19).

Granica węgiersko-chorwacka:

  • Barcs – Terezino Polje (drogowe: 24 h);
  • Berzence – Gola (drogowe: 24 h);
  • Beremend – Baranjsko Petrovo Selo (drogowe: 0-24 h);
  • Drávaszabolcs – Donji Miholjac (drogowe: 0-24 h);
  • Gyékényes – Koprivnica (kolejowe: 0-24 h);
  • Letenye – Goričan (drogowe: 0-24 h);
  • Magyarbóly – Beli Manastir (kolejowe: 0-24 h);
  • Mohács – Bezdan  (wodne: 0-24 h);
  • Murakeresztúr – Kotoriba (kolejowe: 0-24 h);
  • Udvar – Dubosevica (drogowe: 0-24 h).

Komunikacja drogowa

Węgry dysponują autostradami o łącznej długości 882 km. Długość sieci dróg wynosi 31 628 km. Długość dróg krajowych to 8297 km, a dróg szybkiego ruchu (autostrad i dróg ekspresowych) - 1272 km.

Główne autostrady (www.autopalya.hu):

  • M0 – obwodnica wokół Budapesztu,
  • M1 – Budapeszt-Győr-Hegyeshalom (w kierunku Austrii i Słowacji),
  • M3 – Budapeszt-Füzesabony-Nyiregyháza (w kierunku Rumunii  i Ukrainy),
  • M5 – Budapeszt-Kecskemét-Szeged (w kierunku Serbii),
  • M6 – Budapeszt-Dunaujváros (w kierunku Chorwacji),
  • M7 – Budapeszt-Siófok-Nagykanizsa (w kierunku Chorwacji).

Informacja na temat opłat za autostrady i drogi ekspresowe w języku polskim:

http://nemzetiutdij.hu/files/document/document/165/hd_brosura_POL.pdf na http://www.nemzetiutdij.hu/Dijfizetes/

Samochody ciężarowe do 7,5 t oraz powyżej 7,5 t i powyżej 12 t objęte zostały opłatami nowego elektronicznego systemu opłat drogowych na Węgrzech HU-GO:

https://budapeszt.msz.gov.pl/pl/informacje_konsularne/dla_podrozujacych/

https://www.hu-go.hu/articles/index/3196 (również w jęz. polskim).

Dopuszczalna prędkość wynosi: autostrady – 130 km/godz., drogi ekspresowe – 110 km/godz., inne drogi – 90 km/godz., obszar zabudowany – 50 km/godz.

Infrastruktura kolejowa

Węgry są gęsto pokryte szlakami kolejowymi. Długość linii kolejowych wynosi 8017 km (2014). Największą firmą zarządzającą jest MAV Zrt. (Węgierskie Koleje Państwowe).

Infrastruktura lotnicza

Węgry posiadają połączenia lotnicze z prawie wszystkimi stolicami Europy. Po upadku linii lotniczych Malév sytuacja na rynku lotniczym mocno się skomplikowała. Wzrosła ilość połączeń realizowanych przez tanie linie lotnicze, w tym Wizzair, Ryanair i inne. Ważniejsze porty lotnicze: Budapest - Lotnisko im. Ferenca Liszta (www.bud.hu) (obecnie funkcjonuje wyłącznie Terminal 2; Terminal 1 został zamknięty dla ruchu pasażerskiego), Debreczyn, Győr-Pér, Sármellék-Balaton, Pécs-Pogány (szczegółowe informacje: http://www.hungaryairport.hu).

Transport wodny

Długość dróg wodnych wynosi ok. 1600 km, z czego 85% wykorzystywane jest w systemie ciągłym, 15% - tymczasowo. 53% to drogi koryta Dunaju i jego odnóg, 47% - Cisy i jej odnóg. Połączenie szlakami wodnymi do Morza Czarnego, Morza Północnego.

Obowiązek wizowy

21 grudnia 2007 r. Węgry, wraz z ośmioma innymi nowymi członkami Unii Europejskiej, dołączyły do strefy Schengen – obszaru bez kontroli na granicach wewnętrznych, tworzonego przez 26 państwa. Kraje te przyjęły ujednolicone zasady wjazdu i krótkoterminowego pobytu na ich terytorium. Kontrole na lotniczych przejściach granicznych zostały zniesione z dniem 30 marca 2008 roku.

System administracyjny

Ustrój polityczny

Republika parlamentarna. Nowa konstytucja weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 roku.

Władza ustawodawcza

Władza ustawodawcza należy do jednoizbowego parlamentu – Zgromadzenia Krajowego (od maja 2014 roku 199 posłów; wcześniej 386). Kadencja parlamentu trwa 4 lata. Ostatnie wybory do węgierskiego Parlamentu odbyły się 8 kwietnia 2018 roku.

Ostateczna liczba głosów oddanych na listy krajowe podczas ostatnich wyborów parlamentarnych (ugrupowania, które otrzymały powyżej 1%), gdzie procent głosów oznacza głosy oddane na listę krajową danej partii lub koalicji: 

  • konserwatywna koalicja Fidesz - Chrześcijańsko-Demokratyczna Partia Ludowa (KDNP) – 2 824 206 głosów (49,27%);
  • skrajnie prawicowa partia Jobbik – 1 092 669 głosów (19,06%);
  • centrolewicowa koalicja Węgierska Partia Socjalistyczna (MSZP) - Dialog – 682 602 głosy (11,91%);
  • partia zielonych Polityka Może Być Inna (LMP) – 404 425 głosów (7,06%);
  • lewicowo-liberalna partia Koalicja Demokratyczna (DK) – 308 068 głosów (5,37%);
  • liberalno-konserwatywny Ruch Momentum – 175 225 głosów (3,06%);
  • satyryczna Węgierska Partia Psa o Dwóch Ogonach (MKKP) – 99 410 głosów (1,73%).

Podział 199 mandatów (106 z okręgów jednomandatowych, 93 z listy krajowej) (http://www.valasztas.hu/ogy2018) przedstawia się następująco: 

  • Fidesz-KDNP – 133 mandaty (91 w okręgach jednomandatowych, 42 z listy krajowej), 66,83%;
  • Jobbik – 26 mandatów (1 w okręgu jednomandatowym, 25 z listy krajowej), 13,07%;
  • MSZP-Dialog – 20 mandatów (8 w okręgach jednomandatowych, 12 z listy krajowej), 10,05%;
  • DK – 9 mandatów (3 w okręgach jednomandatowych, 6 z listy krajowej), 4,52%;
  • LMP – 8 mandatów (1 w okręgu jednomandatowym, 7 z listy krajowej), 4,02%;
  • Razem – 1 mandat (1 w okręgu jednomandatowym), 0,5%;
  • niezależni – 1 mandat (1 w okręgu jednomandatowym), 0,5%;
  • mniejszości – 1 mandat (Krajowy Samorząd Węgierskich Niemców – MNOÖ), 0,5%.

Władza wykonawcza

Władza wykonawcza sprawowana jest przez prezydenta (pięcioletnia kadencja) i rząd.

Prezydentem Węgier jest János Áder, który objął urząd 10 maja 2012 roku (jego poprzednik - Pál Schmitt - ustąpił ze stanowiska prezydenta Węgier 2 kwietnia 2012 roku). 13 marca 2017 roku János Áder wybrany został przez węgierskie Zgromadzenie Krajowe na drugą kadencję.

Premierem Węgier jest Viktor Orbán (obecnie - od 10 maja 2018 roku - trwa jego trzecia kadencja z rzędu, a czwarta w sumie).

Podział administracyjny Obecny podział administracji samorządowej Węgier jest trójstopniowy. Obszar państwa jest podzielony na komitaty (megye, województwa - obecnie 19), które dzielą się na powiaty (dawniej járás, obecnie kistérség – 168), a te – na gminy (települések – miejskie város, obecnie 214, oraz wiejskie község i nagyközség, obecnie 2898). Rangę równą powiatom mają miasta na prawach komitatu (megyei jogú város, obecnie 23). Szczególny status, równy komitatowi, ma stołeczny Budapeszt (főváros), który dzieli się na dzielnice (kerület).

1 stycznia 2013 roku zostały wprowadzone na Węgrzech nowe powiaty. W wyniku reformy państwo zostało podzielone na 175 jednostek powiatowych na terenie kraju oraz 23 jednostki w samym Budapeszcie. Węgierskie jednostki powiatowe nie pokrywają się funkcjonalnie z definicją polskich powiatów, gdyż powiaty w polskim systemie administracyjnym usytuowane są na szczeblu administracji samorządowej pomiędzy województwem a gminą i wpisują się w zakres samorządu terytorialnego, a powiaty węgierskie należą nie do administracji samorządowej, ale do administracji rządowej w terenie i stanowią najniższy szczebel tej administracji. Są również wyposażone w kompetencje przeznaczone dla administracji rządowej. W nomenklaturze EU dla celów statystycznych węgierski powiat plasuje się w kategorii LAU-1 (local administrative units).

Władza sądownicza Sąd Najwyższy („Kúria”), 5 sądów apelacyjnych („Itélőtábla” Budapeszt, Szeged, Pécs, Győr, Debreczyn), sądy wojewódzkie („Törvényszék”), w tym w Budapeszcie Sąd Stołeczny i sądy powiatowe („Járásbíróság”): miejskie i dzielnicowe.

Trybunał Konstytucyjny został utworzony w 1989 roku, obecnie działalność TK reguluje nowa ustawa CLI z 2011 roku. TK składa się z 15 sędziów wybieranych przez Zgromadzenie Narodowe na dwunastoletnią kadencję.

Struktura administracji gospodarczej

Na Węgrzech historia ruchu izbowego sięga roku 1850 (dekret królewski). Pierwsza ustawa o izbach ukazała się w 1868 r. i obowiązywała do 1934 r. W swojej historii węgierski ruch izbowy przechodził różne fazy, łącznie z zawieszeniem działalności, upaństwowieniem majątku itp.  Przynależność do izb przemysłowo-handlowych jeszcze w niedawnej przeszłości była obligatoryjna, jednakże w 2000 roku obowiązek ten został zniesiony.

Od stycznia 2012 roku wprowadzono ustawowy obowiązek zgłaszania się podmiotów gospodarczych do ewidencji prowadzonej przez właściwą dla siedziby firmy izbę przemysłowo-handlową oraz uiszczania corocznie - do 31 marca danego roku - opłaty rejestracyjnej w wysokości 5.000 HUF (nie dającej co prawda praw członkowskich, ale umożliwiającej korzystanie z bezpłatnych usług doradztwa prawnego, finansowego, podatkowego izby, poszukiwania partnerów biznesowych oraz monitoringu przetargów i konkursów). Trwają prace nad wprowadzeniem obligatoryjnego członkostwa podmiotów gospodarczych w izbie, tj. połączenie faktu corocznego uiszczenia dotychczas obowiązkowej opłaty rejestracyjnej z jednoczesnym nabyciem praw członkowskich w izbie.

Węgierska Izba Przemysłowo-Handlowa (Magyar Kereskedelmi és Iparkamara MKIK) jest izbą o charakterze ogólnokrajowym. Na Węgrzech nie ma tradycji izb branżowych; przedstawiciele poszczególnych branż skupieni są w stowarzyszeniach branżowych, bądź radach producentów. Nie istnieją na Węgrzech izby bi- lub multilateralne. Tego typu organizacje funkcjonują jako stowarzyszenia zarejestrowane w oparciu o ustawę o prawie do zrzeszania się, o statusie użytku publicznego oraz o działalności i wspieraniu organizacji nierządowych (ustawa nr. CLXXV z 2011 r.). Stowarzyszenia mogą używać w nazwie słowo „izba” w przypadku, jeśli wśród członków-założycieli znajduje się Węgierska Izba Przemysłowo-Handlowa (MKIK). Węgierska ustawa o izbach gospodarczych stwarza z kolei możliwość tworzenia mieszanych oddziałów izbowych w ramach MKIK. O powstaniu takiego oddziału decyduje uchwała Prezydium MKIK (jak na razie brak oddziału polsko-węgierskiego).

Izby przemysłowo-handlowe na Węgrzech

Węgierska Izba Przemysłowo-Handlowa (Magyar Kereskedelmi és Iparkamara) www.mkik.hu.

Izby regionalne:

Samorząd rolniczy:

Sądownictwo gospodarcze

Przy Węgierskiej Izbie Przemysłowo-Handlowej (MKIK) działa stały Sąd Arbitrażowy (szczegóły: www.mkik.hu). Sądownictwo arbitrażowe reguluje ustawa nr LXXI z 1994 roku.

Na podstawie zapisów ustawy o sądach arbitrażowych (LXXI z 1994 r.), o energii elektrycznej (LXXXVI z 2007 r.) oraz o zaopatrzeniu gazowym (XL z 2008 r.) Węgierski Urząd ds. Energii (MEH) 15 grudnia 2008 r. utworzył stały Sąd Arbitrażowy ds. Energetyki (EAVB), na którego stronie internetowej (http://www.eavb.hu/index.php?lang=en) zapoznać się można z angielsko- i niemieckojęzyczną wersją regulaminu arbitrażowego.

Gospodarka

Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

Wzrost PKB w IV kwartale 2019 roku

Gospodarka węgierska spowodowała niespodziankę: wzrost niewiele spowolnił Według wstępnego i drugiego szacunku węgierskiego Centralnego Urzędu Statystycznego (KSH) w czwartym kwartale 2019 r. gospodarka wzrosła o 4,5% (dane surowe). Po wyeliminowaniu czynników sezonowych i kalendarzowych okazało się, że wzrost PKB wyniósł w ostatnich trzech miesiącach 2019 roku 4,6%, w stosunku do poprzedniego kwartału zaś 1%, czyli impet gospodarki nadal trwa. Analitycy spodziewali się, że po 5% dynamice PKB w III. kw. ubiegłego roku wzrost gospodarczy w IV. kw. odczuwalnie spowolni do blisko 4%, co jednak nie nastąpiło, można mówić jedynie o umiarkowanym spowolnieniu. Dane urzędu statystycznego KSH dowodzą tego, że gospodarka węgierska jest wyraźnie mocna i słaby europejski (niemiecki) wzrost tylko minimalnie oddziałuje na nią. Jak wynika ze szczegółów drugiego szacunku do wzrostu PKB w IV. kw. najbardziej przyczynił się od strony produkcyjnej - przeważający sektor usług, ale gospodarkę napędzały też gałęzie gospodarcze o mniejszym udziale. Niespodzianką było przyspieszenie usług, jak i brak spowolnienia wartości dodanej przemysłu budowlanego. Od strony spożycia zauważyć można wyraźne ruchy w strukturze wzrostu. Konsumpcja przyczynia się do wzrostu coraz mocniej, zaś inwestycje w znacznie mniejszym stopniu. Wzrost zatem bazuje coraz bardziej na konsumpcji napędzanej przez szybki wzrost płac oraz wzrost miejsc pracy, a ponieważ tempo wzrostu spożycia wewnętrznego nadal jest szybsze od wzrostu PKB, tak więc równowaga zewnętrzna się pogarsza, a wartość dodana netto eksportu jest minusowa. Po tym, że także w IV. kw. nie było znaczącego spowolnienia, gospodarka węgierska ma za sobą dość mocny rok. Różnica wzrostu gospodarki węgierskiej, a strefy euro utrzymywała się w całym roku, a w minionym okresie półtora roku wachała się pomiędzy 3,5-4 pp. Wg pierwszego i drugiego szacunku KSH dynamika gospodarki w skali całego roku 2019 wyniosła 4,9% r/r zarówno pod względem danych surowych, jak i po wyeliminowaniu czynników sezonowych i kalendarzowych. Oznacza to tylko umiarkowane spowolnienie w porównaniu ze 5,1% wzrostem gospodarczym z 2018 roku. W 2020 roku czeka natomiast gospodarkę już bardziej odczuwalne spowolnienie, gdyż olbrzymiego boomu inwestycyjnego nie da się dalej kontynuować. Nowym ryzykiem jest pojawienie się koronawirusa, lecz prognozy nie uwzględniające jeszcze jego oddziaływania zakładają ok. 3,5% wzrost PKB w br.

Wzrost PKB - dane surowe (%)  (analogiczny okres poprzedniego roku = 100)

 

I kw.

II kw.

III kw. 

IV kw. 

I-II kw. 

I-III kw. 

I-IV kw.

2016 

101,3 

103,1

102,5

101,9

102,2

102,3

102,2

2017

104,7

103,7

104,3

104,7

104,2

104,2

104,3

2018

104,7

105,0

105,3

105,3

104,9

105,0

105,1

2019

105,3

104,9 

105,0 

104,5 

105,1 

105,1 

104,9 

Wzrost PKB - dane oczyszczone z czynników kalendarzowych i sezonowych (%) (analogiczny okres poprzedniego roku = 100)

 

I kw.

II kw. 

III kw. 

IV kw. 

I-II kw. 

I-III kw. 

I-IV kw.

2016 

101,4 

102,5

102,4

102,2

101,9

102,1

102,1

2017

104,3

104,1

104,5

105,2

104,2

104,3

104,5

2018

105,0

104,9

105,5

105,1

105,0

105,1

105,1

2019

105,2

105,2 

104,7 

104,6 

 105,2

105,0 

104,9 

Wzrost PKB - dane oczyszczone z czynników kalendarzowych i sezonowych (%)  (poprzedni kwartał = 100)

 

I kw.

II kw. 

III kw. 

IV kw.

2016 

99,4

101,4

100,6

100,8

2017

101,4 

101,2

100,9

101,5

2018

101,3

101,1

101,5

101,2

2019

101,4

101,1 

101,1 

101,0 

Źródło: KSH 

Ceny artykułów konsumpcyjnych w lutym 2020 roku były wyższe w stosunku do cen z lutego 2019 roku o 4,4%. Ceny żywności były wyższe o 7%, przy czym wieprzowina zdrożała o 27,3%, kiełbasy o 21,5%, salami i szynki o 11%, żywność sezonowa: ziemniaki, świeże warzywa, owoce o 10,3%, mleko o 9,4%, chleb o 7,6% olej spożywczy o 8,3%, koszty stołowania się po za domem o 7,2%. Ceny alkoholu i wyrobów tytoniowych były wyższe średnio o 7,3%, w tym wyrobów tytoniowych o 11,3%. Za usługi trzeba było zapłacić o 3,8% więcej r/r, w tym za czynsz o 9,9%, za wczasy krajowe 8,3%.  Ceny paliw zdrożały o 7,7% r/r. W stosunku do poprzedniego miesiąca ceny artykułów konsumpcyjnych w lutym 2020 roku były wyższe o 0,3%. W skali całego 2019 roku ceny konsumpcyjne wzrosły o 3,4%. (KSH)

W okresie listopad 2019 - styczeń 2020 roku bezrobocie na Węgrzech obniżyło się do 3,4% r/r (i było o 1,0% niższe r/r). W badanym okresie liczba bezrobotnych stanowiła 160 tysiące osób i była o 9,5 tys. niższa niż rok wcześniej. W grupie wiekowej 25-54 lat bezrobocie spadło o 0,1 pp r/r i wyniosło 3,1%, w grupie wiekowej 55-74 skurczyło się o 0,6 pp do 1,9%, a wśród osób młodszych (15-24 lat) wyniosło 10,9% i obniżyło się o 0,5 pp w porównaniu z analogicznym okresem sprzed roku. Spośród ogółu bezrobotnych 31% poszukiwało pracy przez okres dłuższy niż rok, a przeciętny okres przebywania bez zatrudnienia wynosił 11,2 miesięcy. W skali całego 2019 roku wskaźnik bezrobocia wyniósł 3,4% (spadek o 0,3 pp r/r). (KSH)

W okresie listopad 2019 - styczeń 2020 roku zatrudnionych na Węgrzech było 4.497,7 tysiące osób, co oznacza o 17 tysiący osób więcej niż rok wcześniej  (z takiego wzrostu zatrudnienia w skali roku na rynku pierwotnym zatrudnienie znalazło 32,7 tys. osób, zrezygnowało z pracy w ramach programu prac publicznych 24 tys. osób, a o 8,2 tys. osób wzrosła liczba Węgrów pracujących za granicą). Wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 15-64 lat wzrósł do 70% (o 0,5 pp r/r), natomiast osób w wieku 20-64 lat wzrósł do 75,3% (o 0,6 pp r/r). W skali całego 2019 roku wskaźnik zatrudnienia wyniósł 70,1% (wzrost o 0,9 pp r/r, o 43 tys. osób). (KSH) 

W grudniu 2019 roku średnia płaca brutto osób zatrudnionych na pełnym etacie, bez uwzględnienia osób zatrudnionych w ramach prac publicznych, wzrosła na poziomie gospodarki narodowej o 13,1% r/r i wyniosła 417.400 HUF, natomiast w okresie styczeń-grudzień 2019 roku wzrosła o 10,6% r/r i wyniosła 378.100 HUF, przy czym w sektorze prywatnym średnia płaca brutto wzrosła o 11,5% (do 381.600 HUF), a w sferze budżetowej o 7,9% (do 373.200 HUF). (KSH)

Zadłużenie brutto budżetu państwa na dzień 31 grudnia 2019 wynosił 31,040 bln HUF (ÁKK), natomiast skumulowany deficyt budżetu centralnego w okresie styczeń-grudzień 2019 wyniósł 1219 mld HUF, co stanowi 122,1% deficytu założonego w ustawie budżetowej na cały 2019 rok (założono deficyt rzędu 998,4 bln HUF, na poziomie 1,8% PKB) (kormany.hu). Wskaźnik zadłużenia według kryteriów z Maastricht na dzień 31 grudnia 2019 wynosi 66,37% PKB (spadek o 3,85% r/r). (ÁKK) Rada Monetarna Węgierskiego Banku Narodowego (MNB) utrzymuje od ponad trzech lat (od 25.05.2016) wysokość podstawowej stopy procentowej na poziomie 0,9%.

Niespodziewana zmiana perspektyw ratingowych długu suwerennego Agencje ratingowe Fitch i Standard&Poors w tym samym terminie dokonały rewizji klasyfikacji węgierskiego długu suwerennego. Wstępnie rynek kalkulował,  że żadna z agencji nie uczyni kroku do przodu, tak więc poprawa perspektyw była pozytywną niespodzianką. Zdaniem Fitch obecny węgierski rating BBB odzwierciedla silne czynniki strukturalne, obraz makroekonomiczny kraju stał się mocniejszy i stabilniejszy w porównaniu z krajami o podobnym ratingu. Mimo to wskaźnik zadłużenia jest nadal powyżej przeciętnej oraz ryzyko stanowi też nieobliczalność polityki gospodarczej, a także procykliczność polityki. Eksperci agencji podkreślają mocną dynamikę gospodarki w minionych latach, która w 2018 roku z 5,1% co prawda minimalnie spowolniła w ubiegłym roku, ale i tak znacznie przewyższa średnią krajów z ratingiem BBB. Głównym motorem wzrostu są konsumpcja i inwestycje, jednakże z powodu wyczerpania się czynników cyklicznych i środków unijnych w br. wzrost gospodarczy spowolnić może do poziomu 3,5% PKB, w 2021 roku zaś do 2,8% PKB. Fitch poświęca odrębny akapit temu, że Węgry ich zdaniem znajdują się w dobrej sytuacji wśród istniejących przedsiębiorstw motoryzacyjnych, a w średnim okresie kraj może wyjść dobrze z przestawienia się przemysłu motoryzacyjnego na napęd elektryczny i hybrydowy. Zdaniem Fitch przemysł samochodowy dający 5% PKB jest atrakcyjny dla inwestycji typu greenfield, a jako przykład podaje planowaną fabrykę BMW w Debreczynie i zapowiedziane już fabryki akumulatorów inwestorów z Azji. Co dotyczy konsumpcji eksperci Fitch podkreślają, że co prawda tempo wzrostu płac może się nieco obniżyć, ale i tak jest ono jedno z najwyższych w Europie, przy czym z konkurencyjności płac Węgry mogą wyjść nawet dobrze, gdyż w stosunku do Europy-Zachodniej siła robocza nadal jest tania. Natomiast S&P zaraz na początku komunikatu podaje, że uzasadnieniem dla poprawy perspektywy zadłużenia jest silny wzrost gospodarczy i dodaje, że od momentu podwyższenia ratingu kraju w lutym 2019 roku węgierski wzrost gospodarczy się wzmocnił, przewyższając oczekiwania agencji, dlatego też poczyniono ten krok. Podobnie do Fitcha, także S&P spodziewa się w br. 3,5% wzrostu, w przyszłym zaś roku zakładają większe wyhamowanie gospodarki do poziomu 2,1% PKB. Niezależnie od tego w obecnej sytuacji wg ekonomistów S&P gospodarka węgierska wykazuje oznaki przegrzania, ale oczywiście także S&P akcentuje silną konkurencyjność kraju dzięki niskim płacom. Analitycy S&P podkreślają też, że aczkolwiek węgierskie tempo wzrostu gospodarczego maleje, lecz bez poważniejszych szoków z zewnętrz także na średnią metę utrzyma się tempo wzrostu zapewniające krajowi możliwość dorównania do UE (dogonienia UE pod względem rozwoju). Bardziej znaczące spowolnienie wzrostu S&P uzasadnia głównie niższym na średnią metę poziomem środków unijnych po Brexicie. Zdaniem S&P sytuacja demograficzna pogarsza długofalowo perspektywy gospodarcze kraju, w szczególności w sytuacji gdy rząd nie zamierza się opierać na gastarbeiterach, a sektor mśp jest mało konkurencyjny, zaś sektor państwowy zbyt duży. Największym pytaniem aktualnych ocen agencji ratingowych było to, jak zostanie oceniona inflacja wykraczająca powyżej celu inflacyjnego banku centralnego oraz słaby forint. Aczkolwiek Fitch przyznaje, że styczniowe dane inflacyjne (4,7%) przekraczają cel inflacyjny MNB, lecz zdaniem agencji po przejściowym wystrzale powyżej wytyczonego celu, w drugim półroczu tempo drożenia dóbr obniży się, czyli podziela w tym względzie opinię MNB. Dlatego też uważa, że bank centralny nie będzie zmuszony dokonywać restrykcji, nawet pomimo słabego forinta. Również S&P myśli podobnie, także wg nich w drugiej połowie roku deflacja z zagranicy przeniknie do poziomu cen gospodarki węgierskiej, tak więc podskoczenie tempa inflacji powyżej celu inflacyjnego banku centralnego jest tylko prowizoryczne. Natomiast co do spodziewanej polityki banku centralnego wypowiadają się już ostrożniej, wg nich ryzyka przegrzania gospodarki właśnie dlatego są duże, gdyż tempo wzrostu płac ma się spowolnić, a także MNB wprowadzić może restrykcje. Podobnie jak w poprzednich latach, pozytywnie oceniają agencje ratingowe zdyscyplinowany budżet oraz obniżanie wskaźnika zadłużenia. Aczkolwiek Fitch spodziewa się w br. prawie dwukrotnie wyższego deficytu w porównaniu z założeniami rządu (1,9% vs. 1%), ale i ten poziom jest daleki od progu zagrożenia z Maastricht. Przy tym podkreślają też, że trudno jest podołać średniookresowemu celowi deficytu strukturalnego wytyczonemu na poziomie 1% PKB. Pomimo permanentnego zmniejszania się w minionych latach poziomu wskaźnika zadłużenia państwa, jest on nadal wyższy od przeciętnej i jest to słabość brana pod uwagę przy klasyfikacji zadłużenia. U Fitcha średnia krajów posiadających rating BBB wynosi 41%, podczas gdy zadłużenie węgierskie spodziewają się uplasować na koniec 2019 roku na poziomie 66,5% PKB (wg najświeższych danych MNB zadłużenie wynosi 66,4% PKB). Eksperci agencji jako plus wymieniają spadek proporcji zadłużenia dewizowego, lecz zwracają uwagę na to, że emitowane od czerwca ubiegłego roku obligacje skarbowe MÁP+ (w okresie pięcioletnim dające osobom fizycznym blisko 5% oprocentowanie/rok) mogą przyczynić się do podrożenia finansowania kraju, a średniookresowo noszą też inne ryzyka. Zdaniem S&P deficyt budżetowy będzie w br. bliżej do założonego przez rząd celu (ok. 1,2%), w 2021 roku ok. 2,1%. Niski deficyt zdaniem agencji wspiera redukcję zadłużenia, a działania rządu mogą poprawić profil zadłużenia. Są też punkty słabe: Fitch przyznaje, że w rankingu rządowym Banku Światowego Węgry przewyższają swych rywali o podobnej klasyfikacji, lecz różnica ta zmniejszyła się w minionych latach. Wymieniają wysoki poziom korupcji oraz to, że w porównaniu z krajami UE zbyt duża jest ingerencja państwa w gospodarkę. Podobnie też wypowiedziała się na temat słabych punktów agencja S&P: ich zdaniem problemy występują w hamulcach i równoważnikach oraz w skuteczności instytucji państwowych, a także zadłużenie jest nadal powyżej średniej, pomimo jego zmniejszania się. Jako ryzyko oceniają też perspektywy utrzymania się konfliktowych relacji węgierskiego rządu z UE. Jak zwykle komunikaty obu agencji ratingowych kończą na tym co mogłoby doprowadzić do ewentualnego podwyższenia lub obniżenia ratingu kraju albo zmiany perspektyw. Zdaniem Fitch agencja dokonałaby zmian w kierunku pozytywnym gdyby zadłużenie się zmniejszyło, a jego struktura dewizowa się dalej poprawiała, oba w sposób zrównoważony; gdyby rosło zaufanie wobec polityki gospodarczej; gdyby środowisko dla biznesu poprawiałoby się, co sprzyjająco wpłynęłoby na średniookresowe perspektwy wzrostowe nie powodując poważniejszych nierównowag makroekonomicznych. Kroków negatywnych spodziewać by się można gdyby rosła niepewność wokół polityki gospodarczej, co zagrażałoby stabilności makroekonomicznej; gdyby pogorszyłaby się sytuacja budżetu i spadek zadłużenia by się odwrócił; gdyby zaplecze instytucjonalne osłabło. „Perspektywa pozytywna oznacza, że urosła szansa na to by w następnych 24 miesiącach rating Węgier został podwyższony” – figuruje w komunikacie S&P. Do osiągnięcia tego konieczny byłby zdaniem agencji: nadal coraz bardziej zrównoważony wzrost, silniejszy od zakładanego poziomu; dalsza poprawa warunków dochodowych; większy spadek deficytu od zakładanego poziomu. Pozytywną perspektywę kraj mógłby utracić gdyby: wyhamowanie gospodarki węgierskiej byłoby silniejsze od spodziewanego poziomu w wyniku spowolnienia strefy euro; w razie pogorszenia się konkurencyjności zewnętrznej kraju, wzrostu deficytu bilansu płatniczego; odwrócenia się trendu spadkowego zadłużenia w rezultacie pogarszających się procesów budżetowych. Po obecnej rewizji następnej spodziewać się można najwcześniej pod koniec marca, kiedy to Moody’s będzie oceniać Węgry. U nich kraj posiada o jeden stopień niższy rating, tak więc nie można wykluczyć nawet podwyższenia ratingu.

Nieoczekiwany zwrot: rząd spodziewa się niższego wzrostu PKB w 2020 roku Pierwotnie rząd zaplanował budżet na 2020 rok przy wzroście PKB na poziomie 4% (w ten sposób też uchwalili projekt budżetu parlamentarzyści), również w grudniu ubiegłego roku rząd prognozował na 2020 rok 4% wzrost. Od tamtej pory jednak sporo się wydarzyło w gospodarce światowej, wystarczy wziąć pod uwagę konsekwencje koronawirusa. Tuż po opublikowaniu przez centralny urząd statystyczny danych PKB za czwarty kwartał ubiegłego roku minister finansów zasygnalizował, że rząd kalkuluje w br. już tylko z 3,5% dynamiką gospodarki. Wg agencji Reuters M. Varga wymienił więcej przyczyn, z powodu których rząd obniżył swe założenia wzrostowe: wg oczekiwań analityków koronawirus negatywnie wpłynie na globalną gospodarkę, gdyż wywiera bezpośredni wpływ na turystykę i globalne łańcuchy dostaw, konsekwencje może mieć też Brexit oraz rolę odgrywa też poważnego rozmiaru globalne zadłużenie. Minister finansów stwierdził, że tego typu epidemie nie wpływają korzystnie na wzrost żadnego kraju, a jeśli chiński wzrost gospodarczy spowolni, odczuje to cały świat, w tym również Europa. Zwrócił uwagę na to, że grudniowe dane produkcji przemysłowej wykazały 1,2% spadek z powodu obniżenia się emisji przemysłu motoryzacyjnego, co oznacza, że Węgry nie są odporne na spowolnienie niemieckiego przemysłu motoryzacyjnego. Jednocześnie wyraził nadzieję, że nowe inwestycje, jak np. fabryka BMW w Debreczynie mogą pomóc węgierskiej gospodarce, w której koszty produkcji są nadal niższe niż w Europie Zachodniej. Mihály Varga zdradził, że 4,7% inflacja w styczniu była niespodzianką dla rządu, lecz w następnych dwóch miesiącach tempo dewaluacji pieniądza może stać się bardziej umiarkowane. Zdaniem analityków świeża prognoza rządu odnośnie PKB oznacza, że z uwagi na rosnące ryzyka globalne, w sposób zrozumiały rząd staje się coraz bardziej ostrożny, - do takiego stopnia, że zaistniała sytuacja rzadko spotykana, gdy zaktualizowana 3,5% prognoza PKB ministerstwa finansów, jest znacznie bardziej wstrzemięźliwa niż prognozy ekonomistów.

Także Bruksela ostrzega: gospodarka węgierska zaciągnąć może hamulce. Jak wynika z najświeższej prognozy Komisji Europejskiej po ubiegłorocznym 4,9% wzroście w br. wzrost PKB na Węgrzech spowolni do 3,2%, w 2021 roku zaś znajdzie się poniżej 3%. W ostatniej jesiennej prognozie Komisja spodziewała się w 2019 roku 4,6% dynamiki PKB, w latach 2020-21 wzrostu 2,8%, spośród których ubiegłoroczną dynamikę podciągnięto do 4,9% PKB, a tegoroczną – z uwagi na wyższą bazę – do 3,2%. Zdaniem KE gospodarka węgierska możliwe, że będzie w stanie przeciwstawić się międzynarodowym procesom spowolnienia, dzięki takim jednostkowym oddziaływaniom jak wzrost inwestycji oraz uruchomienie nowych inwestycji przemysłu motoryzacyjnego. Wszystko wskazuje jednak na to, że wzrost już w krótkim okresie czasu będzie niższy. Gremium z Brukseli nieco podwyższyło prognozę inflacyjną, spodziewając się w br. 3,3%, w następnym roku 3,1% wzrostu cen. Komisja podkreśla, że w grudniu wg metodologii unijnej tempo wzrostu cen podskoczyło do 4,1%, a w skali 2019 roku inflacja wyniosła średnio 3,4%, dodaje też, że przyczyną podskoczenia był wzrost cen nafty i osłabienie forinta. Bruksela liczy na to, że w pierwszym kwartale br. inflacja osiągnie swój szczyt, a w skali roku nie przekroczy średniej 3,3%.

Coroczny raport Komisji Europejskiej nt. Węgier Opublikowany pod koniec lutego raport podkreśla, że wzrost gospodarczy Węgier znajdował się wśród najwyższych w UE i dane makroekonomiczne kraju są generalnie dobre, lecz zaglądając poza liczby dostrzec można problemy strukturalne, które wymagają korekt, w przeciwnym razie będą one stwarzać przeszkody dla wzrostu gospodarczego w przyszłości i dla wzrostu wskaźnika produktywności. „Masywny wzrost gospodarczy tworzy dla kraju cenną możliwość zapewnienia długotrwałego wzrostu za sprawą podjęcia ważnych reform strukturalnych i instytucjonalnych”. Wzrost dynamiki gospodarki był wśród najwyższych w UE, a przyszły wzrost zależeć będzie od sukcesu podwyższenia wskaźnika produktywności, w tym też celu należy dążyć do realizacji gospodarki opartej na wiedzy. Obecna sprzyjająca sytuacja umożliwia, by kraj stawił czoła najbardziej zasadniczym problemom gospodarczym, takim jak zawężające się zasoby siły roboczej, niski wskaźnik produktywności, rosnące nierówności i nieefektywne wykorzystywanie zasobów naturalnych. Od 2014 roku średni wzrost gospodarczy znajdował się w poszczególnych latach na poziomie 4%, zatem gospodarce udało się wydostać z negatywnych wpływów kryzysu z 2009 roku i dzięki wspierającej polityce gospodarczej udało się też uniknąć spowolnienia w 2019 roku. Wg raportu płace rosną na Węgrzech z powodu ogromnego popytu na siłę roboczą, w rezultacie maleje też poziom ubóstwa w kraju. Za sprawą środków unijnych, taniego finansowania, sprzyjających perspektyw inwestycje osiągnęły rekordowy poziom. Komisja zaznacza, że gospodarka węgierska osiągnęła granice swych możliwości. W rezultacie wzrostu gospodarczego zatrudnienie powróciło do poziomu pełnego zatrudnienia, lecz wzrost emisji przypadającej na jednego pracobiorcę był umiarkowany. Z powodu napiętego rynku pracy w następnych latach zwiększanie poziomu zatrudnienia nie będzie mogło być już motorem wzrostu. Równolegle też brak wykształconej siły roboczej tworzy barierę dla innowacyjnych inwestycji zwiększających produktywność. Zdaniem Komisji planowane obniżenie wydatków budżetowych również może ograniczyć wzrost gospodarki węgierskiej w 2020 i 2021 roku. Działania z zakresu polityki gospodarczej zwiększyły w gospodarce ryzyko przegrzania. Wzrost kosztów wynagrodzeń – do którego przyczyniły się też zainicjowane przez rząd podwyżki płac – skutkowały tym, że wzrost produktywności odłączył się od wzrostu płac. Wzrost kosztów produkcji przyczynił się do rosnącej inflacji i pogorszył konkurencyjność eksporterów. Niski poziom stopy bazowej i oprocentowania realnego zwiększyły popyt na mieszkania, co skutkowało znacznym wzrostem cen na rynku nieruchomości. Wg raportu strona podażowa nie była w stanie dotrzymać kroku wzrostowi popytu, w wyniku czego na stołecznym rynku nieruchomości również doszło do przegrzania. Komisja odnosi się też do tego, że korzystne warunki finansowania, wśród nich rządowe programy wspierające stworzyły przedsiębiorcom sprzyjające możliwości do inwestowania, lecz Komisja ocenia, iż zachodzi ryzyko, że na dłuższą metę środki te nie będą wspierać wzrostu. Raport stwierdza, że kasa państwa w sprzyjającym okresie prosperity zamiast tworzyć zapasy, obniżała podatki i zwiększała wydatki budżetowe. Procykliczna polityka gospodarcza oraz sowite środki unijne przyczyniły się do wzrostu ponad średnią unijną. Raport odnosi się też do systemu podatkowego i świadczeń, które nie chronią odpowiednio przed  cyklami gospodarczymi, w rezultacie czego pomimo rosnących wyników gospodarki sytuacja budżetu się poprawia tylko w mniejszym stopniu, co z kolei doprowadziło do tego, że Rada UE w 2019 roku wszczęła wobec Węgier postępowanie ws. znacznego odchylenia od średniookresowego celu budżetowego MTO (co jednak z uwagi na to, że Węgry nie są członkami eurostrefy nie ma większego znaczenia, gdyż zalecenia KE nie są wiążące dla Węgier). Poziom zadłużenia kraju permanentnie spada, ale nawet przy niskim oprocentowaniu długu jest on wysoki w porównaniu z zadłużeniem krajów o podobnych dochodach, ponadto zadłużenie kraju jest względnie silnie uzależnione od rynkowych stop procentowych i wysokich kosztów refinansowania. Wraz ze starzeniem społeczeństwa także szanse na zrównoważenie budżetu są coraz większym ryzykiem długofalowym. Podwyższenie wydatków na innowację i B+R jest nieodzowne zdaniem Komisji z punktu widzenia długofalowego wzrostu i wskaźnika produktywności. Wskaźnik inwestycyjny sektora publicznego i prywatnego jest wysoki w stosunku do PKB, lecz zdaniem KE jego skład mógłby być lepszy. Komisja proponuje inwestycje infrastrukturalne w celu likwidacji nierówności i jest zdania, że nie można dalej zwlekać z inwestycjami w edukację. Wg oceny Komisji Węgry częściowo spełniły wymagania sformułowane wobec kraju w 2019 roku w poniższych dziedzinach: udało się zwiększyć zatrudnienie wśród grup społecznych znajdujących się w gorszym położeniu i poczyniono też stosowne kroki na rzecz ich przejścia z zatrudnienia w ramach rządowych programów prac publicznych do zatrudnienia na pierwotnym rynku pracy; w służbie zdrowia pozytywne jest to, że podwyższono płace osób w niej zatrudnionych oraz uruchomiono antynowotworowe programy prewencji; poczyniono kroki w kierunku zmniejszenia skali wczesnego opuszczania szkół, lecz w dziedzinie mobilności społecznej nadal jest jeszcze sporo do zrobienia; rosły kwoty przeznaczone na B+R, ale i tutaj jest jeszcze przestrzeń do rozwoju; rząd wyodrębnił więcej środków na wspieranie neutralności karbonowej i przedsięwzięto kroki na rzecz bardziej efektywnego gospodarowania odpadami; poczyniono kroki na zmniejszenie kompleksowości systemu podatkowego, lecz znaczących działań nie podjęto dla zaprzestania praktyki „agresywnego projektowania podatków”. Węgry nie spełniły wymagań Komisji w następujących obszarach: nie było postępu w zakresie poprawy sytuacji osób wykluczonych z rynku pracy; nie ma postępu w podejmowaniu działań przeciw korupcji oraz na rzecz transparentności informacji publicznych ważnych dla interesu publicznego; nie dostrzeżono rozwoju w zakresie niezawisłości sędziowskiej; zaś transparentność procesu podejmowania decyzji i poprzedzający go dialog społeczny należą do najgorszych w UE.

Aktualne ratingi Węgier:

  • Fitch Ratings – BBB perspektywa stabilna (podniesienie ratingu nastąpiło 22 lutego 2019 roku; rating zalecany dla inwestycji),
  • Standard&Poor’s – BBB perspektywa pozytywna (podniesienie ratingu nastąpiło 15 lutego 2019 roku; poprawienie perspektywy nastąpiło 14 lutego 2020 roku; rating zalecany do inwestycji),
  • Moody’s – Baa3 perspektywa stabilna (podniesienie ratingu nastąpiło 9 marca 2018, rating zalecany do inwestycji).

Główne sektory gospodarki

Wzrost wartości dodanej brutto (%)  (analogiczny kwartał roku poprzedniego = 100)

 

  2018

           2019

IV kw. 

I kw. 

II kw. 

III kw. 

IV kw.

Rolnictwo, leśnictwo, rybołóstwo

107,9

102,2 

99,4

98,0

101,0

Przemysł, w tym:

101,7

105,8

103,8

107,6

103,2

- przemysł przetwórczy

101,8

106,0

103,3

108,1

103,0

Budownictwo

116,5

144,5

127,2

118,4

111,3

Usługi, w tym:

105,8

103,8

104,3

104,0

104,6

- handel, gastronomia, noclegi

112,6

106,5

107,7

109,4

110,7

- transport, magazynowanie

101,2

103,3

105,5

106,1

106,1

- IT, telekomunikacja

111,2

106,5

105,1

106,5

106,9

- działalność finansowa, ubezpieczeniowa

103,8

103,1

103,9

104,1

104,5

- nieruchomości

103,3

104,6

104,6

103,9

104,3

- działalność zawodowa, naukowa, techniczna i administracyjna

112,1

107,8

107,3

106,1

105,8

- administracja publiczna, edukacja, opieka zdrowotna, socjalna

99,6

99,2

99,6

97,6

98,0

- sztuka, rekreacja, usługi inne

101,9

102,8

102,1

101,9

103,1

PKB razem

105,3

105,3

104,9

105,0

104,5

Źródło: KSH

Struktura gospodarki narodowej Węgier pokazuje, że w dalszym ciągu największy udział w wartości dodanej ma przemysł, a następnie handel. Na koniec 2018 r. łącznie stanowiły one 33,1% wartości dodanej węgierskiej gospodarki.

Dalej: świadczenia zdrowotne i socjalne - 4,4%, działalność administracyjna i wspierająca usługi - 3,9%, działalność finansowa i ubezpieczeniowa - 3,6%, usługi noclegowe i gastronomia - 1,9%, zaopatrzenie w energię elektryczną i gaz - 1,7%, inne usługi - 1,5%, sztuka, rozrywka, rekreacja - 1,4%, zaopatrzenie w wodę, gospodarka odpadami i ściekami, likwidacja zanieczyszczeń - 1%, górnictwo, przemysł wydobywczy - 0,2%.

W okresie styczeń-grudzień 2019 roku wartość całkowitej emisji sektora rolnego (liczonej wraz z usługami i wtórną działalnością rolną) wzrosła o 3,1% r/r, do czego przyczynił 0,7% spadek wolumenu produkcji oraz 3,8% wzrost cen produkcji rolnej. Przy czym wolumen upraw roślinnych obniżył się o 2,3% r/r, hodowli zwierząt zwrósł o 1,7%, zaś usług o 1%. Wartość dodana brutto sektora rolnego wzrosła w skali roku o 1,7% r/r. (KSH)

W styczniu 2020 roku produkcja przemysłowa odnotowała wzrost r/r na poziomie 2,4% (po wyeliminowaniu czynników kalendarzowych wzrost wyniósł o 2,7%). W stosunku do poprzedniego miesiąca, po wyeliminowaniu czynników sezonowych i kalendarzowych, wskaźnik produkcji wzrósł w styczniu 2020 roku o 4,6%. Wolumen eksportu produktów przemysłowych wzrósł w styczniu o 4,3% r/r, a sprzedaż krajowa produktów przemysłowych była mniejsza o 4,5% r/r. W okresie styczeń-grudzień 2019 roku produkcja wzrosła o 5,4% r/r, eksport produktów przemysłowych o 5,3%, a sprzedaż krajowa produktów przemysłowych o 6,3%. (KSH)

Węgierski przemysł budowlany odnotował w styczniu 2020 roku -2,5% spadek r/r, przy czym produkcja budynków była niższa o 4,4% r/r, a wykonanie pozostałych objektów budowlanych było wyższe o 1,5% r/r. Po wyeliminowaniu czynników sezonowych i kalendarzowych, wskaźnik produkcji przemysłu budowlanego w porównaniu z grudniem 2019 roku wzrósł w styczniu 2020 roku o 0,9%. W stosunku do stycznia 2019 roku w styczniu 2020 roku portfel nowych zamówień na roboty budowlane był wyższy o 8,2%, a skumulowana liczba zamówień na koniec miesiąca była niższa o 14,7% r/r. W okresie styczeń-grudzień 2019 roku produkcja budowlana wzrosła o 21,7% r/r, a jej wartość wyniosła 4,4304 bln HUF. (KSH)

W styczniu 2020 roku wolumen obrotów handlu detalicznego wzrósł o 7,6%, po wyeliminowaniu czynników kalendarzowych, wzrósł również o 7,6% r/r, a w okresie styczeń-grudzień 2019 roku o 6,1%. Wartość obrotów handlu detalicznego (w tym również internetowego i wysyłkowego) w styczniu 2020 roku wyniosła 945 mld HUF, w skali całego ubiegłego roku 12,262 bln HUF. (KSH)

Tabela najważniejszych wskaźników makroekonomicznych

Wyszczególnienie

2019 rok

2018 rok

PKB (wartość po cenach bieżących w mld HUF)

 

42661,8

PKB na jednego mieszkańca (w mln HUF lub w EUR)

 

4,364/13686

Tempo wzrostu PKB w procentach

4,9

5,1

Relacja deficytu/nadwyżki finansów publicznych do PKB w procentach

-2,0

-2,2

Relacja całkowitego długu publicznego do PKB w procentach

66,34

70,21

Stopa inflacji (indeks cen konsumpcyjnych CPI) w procentach

3,4

2,8

Stopa bezrobocia w procentach

3,4

3,7

Wartość obrotów handlu zagranicznego (w mln Euro)

213 003

204 190

Wartość eksportu (w mln Euro)/ zmiana wolumenu r/r

108 929  +4,2%

104 855 +4,3%

Wartość importu (w mln Euro)/zmiana wolumenu r/r

104 074  +5,7%

99 335 +6,4%

Relacja deficytu/nadwyżki na rachunku obrotów bieżących bilansu płatniczego do PKB w procentach

 

0,0

Wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich na Węgrzech (w Euro)

 

6487 mln

Wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich Węgier za granicą (w Euro)

 

2511 mln

Źródło: MNB, KSH , ÁKK

Handel zagraniczny

2019 rok

Wg danych KSH (węgierski urząd statystyczny) w 2019 roku obroty handlowe Węgier ze światem wyniosły 213.003 mln EUR (dla porównania: 204.190 mln EUR w 2018 roku), przy dodatnim saldzie na poziomie 4.855 mln EUR (o 665 mln EUR mniej w porównaniu z rokiem 2018). Wartość eksportu wyniosła 108.929 mln EUR (104.855 mln EUR w 2018 roku, wzrost o 4,2%), a importu 104.074 mln EUR (99.335 mln EUR w 2018 roku, wzrost o 5,7%).

Najważniejsi odbiorcy węgierskiego eksportu w 2019 r., to: 1. Niemcy (30,175 mld EUR, wzrost o 5,6%), 2. Słowacja (5,6379 mld EUR, wzrost o 3,5%), 3. Włochy (5,6374 mld EUR, wzrost o 3,8%), 4. Rumunia (5,616 mld EUR, wzrost o 2,4%), 5. Austria (4,996 mld EUR, wzrost o 0,7%),  6. Francja (4,7109 mld EUR, wzrost  o 3,5%), 7. Polska (4,6478 mld EUR, wzrost o 5,1%), Czechy (4,6219 mld EUR, spadek o 0,2%), Hollandia (3,794 mld EUR, wzrost o 4,3%), Wielka Brytania (3,6 mld EUR, spadek o 6,8%), Hiszpania (3,146 mld EUR, wzrost o 8,2%), USA (3,037 mld EUR, wzrost o 1,5%), Ukraina (2,144 mld EUR, wzrost o 13,1%), Chorwacja (1,848 mld EUR, wzrost o 11%), Rosja (1,809 mld EUR, wzrost o 16,7%), Turcja (1,724 mld EUR, wzrost o 1,6%), Serbia (1,673 mld EUR, wzrost o 4,4%), Szwecja (1,557 mld EUR, spadek o 0,4%), Chiny (1,483 mld EUR, spadek o 25,5%) .

Najważniejsi partnerzy w węgierskim imporcie w 2019 r., to: 1. Niemcy (26,3 mld EUR, wzrost o 2,1%), 2. Chiny (6,381 mld EUR, wzrost o 18,2%),  3. Austria (6,363 mld EUR, wzrost o 4,9%), 4. Polska (5,998 mld EUR, wzrost o 4,5%), Holandia (5,302 mld EUR, wzrost o 4,2%), Czechy (5,139 mld EUR, wzrost o 2,2%), Słowacja (5,09 mld EUR, wzrost o 2,8%), Włochy (4,481 mld EUR, spadek o 3,6%), Rosja (3,986 mld EUR, wzrost o 2,2%), Francja (3,73 mld EUR, wzrost o 0,9%), Rumunia (2,803 mld EUR wzrost o 2,0%), Korea-Południowa (2,718 mld EUR, wzrost o 50,5%), Belgia (2,47 mld EUR, wzrost o 4,1%), USA (2,15 mld EUR, wzrost o 18,7%), Hiszpania (1,75 mld EUR, wzrost o 6,9%), Wielka Brytania (1,743 mld EUR, spadek o 4,9%), Ukraina (1,612 mld EUR, wzrost o 6%), Słowenia (1,518 mld EUR, wzrost o 2,1%), Japonia (1,468 mld EUR, wzrost o 15,6%).

Spośród głównych partnerów handlowych ujemne saldo w 2019 roku Węgry odnotowały z: Chinami (4.898 mln EUR), Koreą Płd. (2.380 mln EUR), Rosją (2.176 mln EUR), Holandią (1.508 mln EUR), Austrią (1.367 mln EUR), Polską (1.351 mln EUR), Japonią (841 mln EUR), Tajwanem (437 mln EUR), Hongkongiem (574 mln EUR) i Czechami (517 mln EUR).

Obroty handlowe Węgier z krajami Unii Europejskiej stanowiły w 2019 roku 80,86% (88.090 mln EUR) całości eksportu i 73,75% (76.764 mln EUR) całości importu.

Inwestycje zagraniczne

Zachęcamy do systematycznego odwiedzania naszej strony internetowej http://www.budapeszt.msz.gov.pl/pl/wspolpraca_dwustronna/informacje_ekonomiczne/, gdzie co miesiąc, na bieżąco, informujemy także o najnowszych inwestycjach podejmowanych przez inwestorów zagranicznych na Węgrzech.

Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze gospodarczym

Węgry są członkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych od 1955 roku i jej instytucji stowarzyszonych (ILO, UNESCO, FAO, WHO itp.). W 1982 roku zostały członkiem Międzynarodowego Funduszu Walutowego (IMF), Banku Światowego oraz IFC (Międzynarodowej Korporacji Finansowej). Ponadto są sygnatariuszami GATT, członkiem WTO, OECD, Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBRD), Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO). W 1999 roku Węgry przystąpiły do NATO, a od 2004 roku są członkiem Unii Europejskiej.

Członkostwo Węgier w organizacjach międzynarodowych w kolejności alfabetycznej: ACCT (obserwator), Grupa Australijska (Australia Group), BIS, CE, CEI, CERN, EAPC, EBRD, EIB, ESA (pełnoprawny członek od 25.11.2015), UE, FAO, G-9, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICFTU, ICRM, IDA, IEA, IFC, IFRCS, ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITU, MIGA, MINURSO, NAM (gość), NATO, NEA, NSG, OAS (obserwator), OECD, OIF (obserwator), OPCW, OSCE, PCA, SECI, UN, UNCTAD, UNESCO, UNFICIP, UNHCR, UNIDO, UNOMIG, UPU, WCL, WCO, WEU (stowarzyszony), WFTU, WHO, WIPO, WMO, WToO, WTO, ZC i wiele innych.

Stosunki gospodarcze z Unią Europejską

Zapraszamy na naszą stronę internetową:

http://www.budapeszt.msz.gov.pl/pl/wspolpraca_dwustronna/informacje_ekonomiczne/. Prezentujemy tam także najważniejsze wydarzenia w relacjach gospodarczych w kontekście Unii Europejskiej.

Dwustronna współpraca gospodarcza

Gospodarcze umowy dwustronne

Mając na uwadze międzynarodowe zobowiązania prawne zarówno Polski, jak i Węgier w Traktacie Akcesyjnym do Unii Europejskiej, dokonano przeglądu umów dwustronnych pomiędzy Rzeczypospolitą Polską i Republiką Węgierską, po czym 17 czerwca 2005 roku został podpisany protokół, w myśl którego część dotychczasowych umów utraciła moc obowiązującą. 

Obowiązujące umowy o charakterze gospodarczym:

  • Traktat koncyliacyjno-arbitrażowy między Polską a Węgrami. (Data podpisania: 1928-11-30;  Data wejścia w życie: 1930-02-28); Publikacja: 1930/13/93 Dz. U.,
  • Umowa między Rządem PRL a Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o międzynarodowej komunikacji samochodowej. (Data podpisania: 1965-07-18;  Data wejścia w życie: 1965-11-19); Publikacja: 2003/4/36 MP,
  • Porozumienie między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej o zmianie art. 22 Umowy między Rządem PRL a Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o międzynarodowej komunikacji samochodowej sporządzonej w Budapeszcie dnia 18 lipca 1965 r. (Data podpisania: 2003-08-21; Data wejścia w życie: 2003-09-22); Publikacja: 2003/48/734 MP,
  • Umowa między Rządem PRL i Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o komunikacji lotniczej.  (Data podpisania: 1976-02-12;  Data wejścia w życie: 1976-10-23); dotychczas nie opublikowano,
  • Układ między Rzeczypospolitą Polską a Republiką Węgierską o przyjacielskiej i dobrosąsiedzkiej współpracy.  (Data podpisania: 1991-10-06; Data wejścia w życie: 1992-06-15); Publikacja: 1992/59/298 Dz. U.,
  • Umowa między Rzeczypospolitą Polską i Republiką Węgierską w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji. (Data podpisania: 1992-09-23;  Data wejścia w życie: 1995-06-16); Publikacja: 1995/113/542 Dz. U.,
  • Konwencja między RP i Republiką Węgierską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku.  (Data podpisania: 1992-09-23;  Data wejścia w życie: 1995-09-10); Publikacja: 1995/125/602 Dz. U.,
  • Protokół do Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisanej w Budapeszcie dnia 23 września 1992 r.  (Data podpisania: 2000-06-27; Data wejścia w życie: 2002-05-01); Publikacja: 2002/108/946 Dz. U.,
  • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej o współpracy w dziedzinie usług transportowych. (Data podpisania: 1993-01-05;  Data wejścia w życie: 1993-09-23); dotychczas nie opublikowano,
  • Umowa o współpracy w dziedzinie nauki i techniki między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej. (Data podpisania: 1996-11-19;   Data wejścia w życie: 1997-04-25); dotychczas nie opublikowano,
  • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych.   (Data podpisania: 1997-04-03;   Data wejścia w życie: 1997-10-21); dotychczas nie opublikowano,
  • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej w sprawie międzynarodowych towarowych przewozów kombinowanych. (Data podpisania: 1998-04-15;  Data wejścia w życie: 1999-10-08); dotychczas nie opublikowano.

Dwustronna wymiana handlowa

Dane węgierskie

Tradycyjnie dane węgierskie różnią się od polskich. Według danych węgierskiego Urzędu Statystycznego (KSH) polsko-węgierskie obroty handlowe w 2019 roku wyniosły rekordowe 10,6467 mld EUR, co oznacza wzrost o 4,7% r/r. (W 2018 roku obroty stanowiły 10,1659 mld EUR, wzrost o 9% r/r, w 2017 roku 9,3249 mld EUR i wzrosły o 10,7% r/r). Polski eksport wyniósł 5,9989 mld EUR (+4,5% r/r), import 4,6478 mld EUR (+5,1%), a dodatnie dla Polski saldo – 1,3511 mld EUR. Polska nie utrzymała pozycji 3. dostawcy (na którą awansowała trzy lata wcześniej w 2016 roku) na rynek węgierski (po Niemczech i Austrii) będąc w 2019 roku 4. dostawcą (po Niemczech, Chinach i Austrii), natomiast po tym, że w latach 2016-2018 była 8. odbiorcą towarów węgierskich awansowała w 2019 roku na 7. miejsce (po Niemczech, Słowacji, Włoszech, Rumunii, Austrii i Francji), wyprzedzając Czechy.

Wzajemne inwestycje

Węgierskie inwestycje bezpośrednie w Polsce

W 2018 roku zamiast napływu węgierskich inwestycji do Polski, inwestorzy węgierscy wycofali swe inwestycje o wartości ogółem -274,5 mln EUR, (dla porównania napływ inwestycji wyniósł w 2017 roku 883 mln EUR, w 2016 roku -80,7 mln EUR, w 2015 roku 119,2 mln EUR), przy czym akcje i inne formy udziałów kapitałowych wyniosły -342,7 mln EUR, kwota reinwestowanych zysków 17,3 mln EUR.

Zobowiązania Polski z tytułu węgierskich inwestycji bezpośrednich wyniosły w 2018 roku 1286,1 mln EUR  (dla porównania 1329,2 mln EUR w 2017 roku, 427,2 mln EUR w 2016 roku, 517,6 mln EUR w 2015 roku), przy czym na zobowiązania te złożyły się: akcje i inne formy udziałów kapitałowych na poziomie 1091,1 mln EUR oraz instrumenty dłużne netto na poziomie 195 mln EUR.

W 2018 roku dochody węgierskich inwestorów z tytułu zaangażowanego w Polsce kapitału wyniosły 37,3 mln EUR (dla porównania: 70,1 mln EUR w 2017 roku, 42,0 mln EUR w 2016 roku, 25,3 mln EUR w 2015 roku), w następującym rozbiciu: dywidendy 17,6 mln EUR, reinwestowane zyski 17,3 mln EUR, odsetki 2,4 mln EUR.

Polskie inwestycje bezpośrednie na Węgrzech

Odpływ kapitału z tytułu polskich inwestycji na Węgrzech w 2018 roku wyniósł ogółem  278,2 mln EUR (dla porównania: 153,8 mln EUR w 2017 roku, 838,9 mln EUR w 2016 roku, 146 mln EUR w 2015 roku), przy czym akcje i inne formy udziałów kapitałowych wyniosły 10,5 mln EUR, kwota reinwestowanych zysków 206,2 mln EUR.

Stan należności Polski z tytułu polskich inwestycji bezpośrednich na Węgrzech na koniec 2018 roku wynosił ogółem  1591,1 mln EUR (dla porównania: 1385 mln EUR w 2017 roku, 1291,1 mln EUR w 2016 roku, 478,6 mln EUR  w 2015 roku), przy czym na należności te złożyły się: akcje i inne formy udziałów kapitałowych na poziomie 1347,1 mln EUR oraz instrumenty dłużne netto na poziomie 244,8 mln EUR.

Dochody rezydentów z tytułu polskich inwestycji bezpośrednich na Węgrzech wyniosły w 2018 roku -211,6 mln EUR (dla porównania: 83 mln EUR w 2017 roku, 52,9 mln EUR w 2016 roku, 37,3 mln EUR w 2015 roku), w następującym rozbiciu: dywidendy 2,4 mln EUR, reinwestowane zyski 206,2 mln EUR, odsetki 3 mln EUR.

Współpraca regionalna

Na płaszczyźnie dwustronnej współpracują ze sobą samorządy lokalne. Poniżej zarejestrowane porozumienia i umowy o współpracy województw:

  • Porozumienie między Województwem Lubelskim a Komitatem Hajdu-Bihar (podpisane 18 kwietnia 2000 r. w Lublinie),
  • Porozumienie między Województwem Świętokrzyskim a Komitatem Zala (podpisane),
  • Porozumienie między Województwem Śląskim a Komitatem Borsod-Abauj-Zemplen (podpisane 9 kwietnia 2001 r. w Katowicach),
  • Porozumienie między Województwem Opolskim a Komitatem Fejer (podpisane 21 sierpnia 2000 r.),
  • Porozumienie między Województwem Mazowieckim a Komitatem Peszt (podpisane 27 maja 2002 r.),
  • Umowa o współpracy między Województwem Łódzkim a Komitatem Csongrad (podpisane 3 września 2004 roku w Łodzi).
  • List Intencyjny o współpracy pomiędzy Województwem Świętokrzyskim a Komitatem Komarom-Esztergom (podpisany)
  • List Intencyjny (czterostronny) między Województwem Zachodniopomorskim a  Parkiem natury Albufera (Hiszpania), Związkiem Zlewni Jeziora Grandieu (Loara Atlantycka, Francja), Związkiem Zlewni Jeziora Tisza (Region Tisza, Węgry) na rzecz stworzenia europejskiego projektu „Sieć Jezior Nizinnych (Reseau de lacs de plaine), 2007.

Współpraca na poziomie partnerskich miast i gmin (ponad 100) jest także bardzo ożywiona, czego wyrazem było powołanie kilka lat temu, Forum Miast Partnerskich Polski i Węgier, które służy jako płaszczyzna wymiany poglądów i doświadczeń, oraz jest przykładem dla kolejnych inicjatyw. Gospodarzem I Forum w 2006 r. było miasto Győr. Następne fora miały miejsce kolejno: w 2007 r. w Przemyślu, w 2008 r. w Debreczynie, w 2009 r. w Krośnie, w 2010 roku w Budapeszcie (III dzielnica), a w 2011 roku w Poznaniu. W marcu 2012 roku gospodarzem Dnia Przyjaźni Polsko-Węgierskiej było województwo Csongrád, w roku 2013 - Tarnów, w 2014 - Eger, w 2015 - Katowice, w 2016 roku - Budapeszt, w 2017 roku - Piotrków Trybunalski, w 2018 roku Veszprém.

Współpraca samorządów gospodarczych

Na poziomie krajowym pomiędzy Węgierską Izbą Handlowo-Przemysłową a Krajową Izbą Gospodarczą istnieje formalne porozumienie o współpracy z 1991 r. Obie izby są członkami EUROCHAMBRES, ICC i współpracują na roboczo w różnych zakresach – wspólne programy, szkolenia, wymiana informacji itp. Izby na poziomie regionalnym i lokalnym najczęściej współpracują ad hoc przy okazji różnych imprez (targi, wystawy, spotkania biznesowe itp). Od czasu przystąpienia do UE izby współpracują na poziomie organizacji unijnych, jak również przy realizacji wspólnych projektów.

Dostęp do rynku

Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

Formy prawne i zasady podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej na Węgrzech reguluje kodeks cywilny (ustawa V z 2013 roku), który obowiązuje od 15 marca 2014 roku. Węgierskie regulacje dot. firm i spółek są podobne do tych, jakie obowiązują w innych krajach UE. Natomiast kwestie dot. ewidencji działalności gospodarczej oraz procedur związanych z zakończeniem działalności reguluje ustawa V z 2006 r.

Firmy zagraniczne mogą rejestrować swoje oddziały i przedstawicielstwa w Węgierskim Sądzie Rejestrowym (Cégbíróság).

Podstawowe formy prowadzenia działalności gospodarczej na Węgrzech to:

  • spółka jawna Kkt. (Közkereseti Társaság, Unlimited Partnership),
  • spółka komandytowa Bt. (Betéti Társaság, Limited Partnership),
  • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Kft. (Korlátolt Felelősségű Társaság, Limited Liability Company),
  • spółka akcyjna  Rt. (Részvénytársaság, Company Limited by Shares).

Rozróżnia się dwa rodzaje spółek akcyjnych:

  • spółki o zamkniętym akcjonariacie Zrt. (Zártkörűen működő részvénytársaság, Closed Company Limited by Shares)
  • spółki o akcjonariacie publicznym Nyrt. (Nyilvánosan működő részvénytársaság, Public Company Limited by Shares).

Firmy zagraniczne wybierają zazwyczaj formę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (Kft.) lub spółki akcyjnej (Rt.).

Z dniem 1 lipca 2009 roku dotychczasowe spółki użyteczności publicznej (węg. Kht. - tworzone przez samorządy i państwo ze środków publicznych) zostały wyprowadzone z systemu prawnego, przez ich wcześniejszą likwidację lub przekształcenie i wcielenie do organu budżetowego.

Nie odnotowano żadnych przeszkód/barier dla polskich firm w handlu i prowadzeniu działalności gospodarczej na terenie Węgier.

Dostęp do rynku pracy

Na Węgrzech obywatele RP mogą swobodnie podejmować zatrudnienie. Obywatele krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego nie muszą posiadać zezwolenia na pracę. Od 1 stycznia 2008 roku rejestracja cudzoziemców podejmujących pracę na Węgrzech odbywa się na podstawie zgłoszenia przez pracodawcę do terenowego urzędu pracy (bez personalizacji – podaje się wyłącznie liczbę osób).

Podstawowe regulacje dot. zatrudnienia zawarte są w nowym węgierskim kodeksie pracy, obowiązującym od 1 lipca 2012 roku. Stosunek pracy nawiązuje się poprzez umowę o pracę, którą należy sporządzić na piśmie. Na nieważność umowy pracy z powodu nie sporządzenia pisemnej umowy może powoływać się tylko pracownik w ciągu 30 dni od przystąpienia do pracy. Umowa o pracę powinna zawierać co najmniej wynagrodzenie podstawowe określone tylko i wyłącznie w walucie krajowej oraz określać stanowisko pracy. Strony mogą zastrzec okres próbny na maksymalny okres 3 miesięcy. Pracodawca zobowiązany jest powiadomić pracownika w ciągu 15 dni od podjęcia pracy o godzinach pracy, dodatkowych składnikach wynagrodzenia (premie, system kafeterii itp.), terminie wypłaty wynagrodzenia, o zakresie zadań przypisanych do stanowiska, wymiarze urlopu i porządku jego udzielania, o regułach dotyczących obliczania okresu wypowiedzenia umowy przez pracownika i pracodawcę, o osobie wykonującej obowiązki pracodawcy oraz czy pracownik jest objęty mocą układu zbiorowego pracy.

Minimalna płaca pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze (40 godzin tygodniowo) jest określona przepisami (rozporządzenia rządu nr 367/2019 z 30.XII. 2019 r.). Rozporządzenie rządu określa wysokość płacy minimalnej i świadczeń gwarantowanych pracowników wykwalifikowanych  na 2020 rok. Płaca minimalna wynosi od 1 stycznia 2020 roku 161 000 HUF brutto. W przypadku innej formuły czasowej zatrudnienia minimalna stawka godzinowa wynosi 926 HUF, minimalna stawka dzienna 7410 HUF, a stawka tygodniowa 37 020 HUF. Odrębnie określono stawkę gwarantowanej płacy minimalnej pracowników wykwalifikowanych, którzy od 1 stycznia 2020 roku otrzymują co najmniej 210 600 HUF miesięcznego wynagrodzenia brutto (stawka godzinowa 1211 HUF, stawka dzienna 9690 HUF, a stawka tygodniowa 48 420 HUF).

Nabywanie i wynajem nieruchomości

Do 1989 r. większość nieruchomości znajdowała się w rękach państwa, a tylko niewielka część była w rękach prywatnych. Firmy mogły jedynie dzierżawić ziemię od państwa. W latach 90. procent inwestorów zagranicznych i liczba posiadanych przez nich nieruchomości wzrosły w szybkim tempie, szczególnie w Budapeszcie i niektórych miastach zachodnich Węgier. W szybkim tempie wzrastały także ceny. Na Węgrzech prowadzony jest publiczny rejestr nieruchomości.

Nabywanie nieruchomości przez nie-rezydentów: nie-rezydenci, osoby prywatne oraz podmioty prawne mogą nabywać nieruchomości za wyjątkiem ziemi uprawnej, pod warunkiem, że posiadają zezwolenie władz miejscowych. Pozwolenie może być wydane, jeśli nie narusza interesów lokalnych i społecznych. Pozwolenie musi być zaopiniowane przez radę lokalnego samorządu. Zezwolenie nie jest wymagane w przypadku dziedziczenia, jak również w odniesieniu do obywateli krajów UE i EOG (poza specyficznymi wyjątkami).

 

Ograniczenia w kwestii nabywania określonych gruntów (rolnych i leśnych)

21 czerwca 2013 r. węgierski parlament uchwalił ustawę CXXII o obrocie gruntów rolnych i leśnych, wchodzącą w życie w czterech fazach, począwszy od 15 grudnia 2013 roku (ostatecznie z początkiem maja 2014). Ustawa ta reguluje jedynie zasady obrotu ziemią, w odrębnym akcie zostały umieszczone normy o działalności rolniczej, prowadzeniu gospodarstw i zakładów rolnych, pozostają też w mocy odrębne przepisy ustawy regulującej zasady gospodarki leśnej. Prolongata Komisji Europejskiej w kwestii obowiązywania moratorium na zakup ziemi przez cudzoziemców na Węgrzech wygasła wiosną 2014 roku.

Regulacja maksymalnego obszaru gruntów rolnych i leśnych posiadanych na własność pozostała bez zmian, wynosi 300 ha.

W wyniku ww. ustawy dotychczasowy maksymalny obszar gruntów użytkowanych (np. dzierżawa) przez jeden podmiot (2500 ha) ograniczony został do 1200 ha, a w przypadku hodowli zwierząt i producentów materiału siewnego do 1800 ha. Umowy dzierżawy można zawierać na maksymalny okres 20 lat.

Podmioty uprawnione do nabycia własności ziemi (w art.6-16):

  • krajowe osoby fizyczne,
  • obywatele UE,
  • kościoły,
  • instytucje finansowe podlegające mocy ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych – na czas określony w ustawie,
  • samorządy lokalne,
  • państwo (Narodowy Fundusz Ziemi).

Zarówno krajowe osoby fizyczne, jak i obywatele UE mogą nabyć maksymalnie 1 ha ziemi na terenie Węgier jeżeli:

  • nie są w stanie się wykazać wykształceniem rolniczym lub z zakresu gospodarki leśnej; lub
  • nie prowadzą od trzech lat (w sposób udokumentowany), we własnym imieniu i na własne ryzyko działalności rolniczej lub leśnej na terenie Węgier, z której czerpią dochody albo brak dochodów pochodzących z tej działalności wynika z tego, że przedsięwzięta inwestycja rolno-leśna jeszcze się nie zwróciła; lub
  • nie są członkami rolno-leśnej spółdzielni produkcyjnej zarejestrowanej na Węgrzech (posiadającymi co najmniej 25% jej udziałów i wnoszącymi osobisty wkład pracy).

Nie są uprawnione do nabycia własności ziemi na Węgrzech:

  • zagraniczne osoby fizyczne spoza UE;
  • inne państwa lub ich prowincje, obce samorządy i ich jakikolwiek organ; 
  • osoby prawne, które uzyskałyby w czasie lub przed obowiązywaniem nowej ustawy ziemie od swojego poprzednika prawnego w wyniku przekształcenia organizacyjnego (fuzja, podział, przyłączenie, wyodrębnienie), z wyjątkiem gdy mowa o uznanym przez państwo kościele.

Dla ważności aktu sprzedaży ziemi, jak i zawarcia umów o przeniesienie praw dzierżawy konieczne jest - oprócz wymogu adwokata przy kupnie-sprzedaży ziemi i rygoru notarialnego dla dzierżawy - uzyskanie zezwolenia odpowiedniego urzędu (departament rolny centralnej administracji w terenie, szczebla wojewódzkiego). W postępowaniu o uzyskanie zezwolenia urząd ten zobowiązany jest zwrócić się o wydanie opinii w poszczególnych sprawach zakupu ziemi do nowo powstałych „lokalnych komitetów ziemskich” (ciała przedstawicielskie rolników i spółdzielni, powstałe w obrębie granic administracyjnych danego samorządu lokalnego, w którym grunty miały być nabyte). Wydana przez komitety opinia w sprawie zakupu ziemi nie jest wiążąca dla postępującego w sprawie urzędu wydającego ostateczne pozwolenie. Umowy o kupnie-sprzedaży można zawierać tylko na formularzach o numerach porządkowych ściśle księgowanych przez państwo.

Generalna stawka VAT wynosi 27% od sprzedaży i wynajmu nieruchomości. W związku z nieruchomościami mogą być pobierane następujące podatki: podatek od budynków, podatek od gruntów, lokalny podatek od prowadzenia działalności gospodarczej, podatek komunalny.

System zamówień publicznych

System zamówień publicznych reguluje obowiązująca od 1 listopada 2015 roku ustawa nr CXLIII z 2015 r. z późniejszymi nowelizacjami, której zapisy są zgodne z dyrektywami unijnymi w tym zakresie.

Tłumaczenie na angielski pierwotnej wersji ustawy przeczytać można na stronie Urzędu ds. Zamówień Publicznych - Közbeszerzési Hatóság https://www.kozbeszerzes.hu/english/ pod poniższym linkiem: https://www.kozbeszerzes.hu/torveny/act-cxliii-of-2015-on-public-procurement/

Ze wszystkimi wersjami dalszych nowelizacji aktu prawnego zapoznać się można w wersji angielskiej pod:  https://www.kozbeszerzes.hu/cikkek/hungarian-public-procurement-rules

Przydatne kontakty i linki

Uwaga!

W związku z likwidacją Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Budapeszcie z dniem 31 marca 2017 roku dotychczasowe zadania WPHI Budapeszt w zakresie wsparcia informacyjnego przedsiębiorstw przejęło Zagraniczne Biuro Handlowe PAIH S.A. Zagraniczne Biura Handlowe (ZBH) Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu S.A. to sieć przedstawicielstw, których zadaniem jest wspieranie eksportu oraz inwestycji polskich przedsiębiorstw na rynkach zagranicznych, jak również przyciąganie inwestorów do Polski.

Przedsiębiorstwa zainteresowane pozyskaniem informacji na temat węgierskiego rynku proszone są o przesyłanie zapytań na adres e-mail: budapest@paih.gov.pl. Więcej informacji na www.hungary.trade.gov.pl oraz www.paih.gov.pl.

Administracja rządowa

Rząd węgierski
www.kormany.hu

Kancelaria Premiera Węgier (jako ministerstwo konstytucyjne)
MINISZTERELNÖKSÉG
Premier Węgier: Viktor ORBÁN

Szef Kancelarii Premiera: Gergely GULYÁS
http://www.kormany.hu/hu/miniszterelnokseg

Gabinet Premiera Węgier (jako ministerstwo konstytucyjne)
MINISZTERELNÖKI KABINETIRODA
Szef Gabinetu Premiera: Antal ROGÁN
http://www.kormany.hu/hu/miniszterelnoki-kabinetiroda

Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Handlu
KÜLGAZDASÁGI ÉS KÜLÜGYMINISZTÉRIUM
Minister: Péter SZIJJÁRTÓ
http://www.kormany.hu/hu/kulgazdasagi-es-kulugyminiszterium

Ministerstwo Innowacji i Technologii
INNOVÁCIÓS ÉS TECHNOLÓGIAI MINISZTÉRIUM
Minister: Dr. László PALKOVICS
http://www.kormany.hu/hu/innovacios-es-technologiai-miniszterium

Ministerstwo Finansów
PÉNZÜGYMINISZTÉRIUM
Minister: Mihály VARGA
http://www.kormany.hu/hu/nemzetgazdasagi-miniszterium

Ministerstwo Rolnictwa
AGRÁRMINISZTÉRIUM
Minister: Dr. István NAGY
http://www.kormany.hu/hu/foldmuvelesugyi-miniszterium

Ministerstwo Sprawiedliwości
IGAZSÁGÜGYI MINISZTÉRIUM
Minister: dr. Judit VARGA
http://www.kormany.hu/hu/igazsagugyi-miniszterium

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych
BELÜGYMINISZTÉRIUM
Minister: Dr. Sándor PINTÉR
http://www.kormany.hu/hu/belugyminiszterium

Ministerstwo Obrony Narodowej
HONVÉDELMI MINISZTÉRIUM
Minister: Dr. Tibor BENKŐ
http://www.kormany.hu/hu/honvedelmi-miniszterium

Ministerstwo Zasobów Ludzkich
EMBERI ERŐFORRÁSOK MINISZTÉRIUMA
Minister: Dr. Miklós KÁSLER
http://www.kormany.hu/hu/emberi-eroforrasok-miniszteriuma  

Samorządy gospodarcze

Oficjalna prasa ekonomiczna

Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

  • Centralny Urząd Statystyczny (Központi Statisztikai Hivatal) www.ksh.hu
  • Węgierski Bank Narodowy (Magyar Nemzeti Bank) www.mnb.hu
  • Węgierska Agencja ds. Promocji Inwestycji (Hungarian Investment Promotion Agency - HIPA) www.hipa.hu
  • KRS przy Sądzie Stołecznym (Fővárosi Bíróság Cégbírósága) www.fovarositorvenyszek.hu
  • Najwyższa Izba Kontroli (Állami Számvevőszék) www.asz.hu
  • Narodowy Urząd ds. Podatków i Ceł (Nemzeti Adó és Vám Hivatal) www.nav.gov.hu  
  • Budapeszteńska Giełda Papierów Wartościowych S.A. (Budapesti Értéktőzsde ZRt.) www.bet.hu
  • b. państwowy Nadzór Instytucji Finansowych (Pénzügyi Szervezetek Állami Felügyelete) (wcielony w 2013 roku w struktury banku centralnego MNB)https://www.mnb.hu/en/supervision
  • Urząd Zamówień Publicznych (Közbeszerzési Hivatal) https://www.kozbeszerzes.hu/english/
  • Urząd Ochrony Konkurencji (Gazdasági Versenyhivatal) www.gvh.hu
  • Narodowy Urząd Ochrony Konsumenta (Nemzeti Fogyasztóvédelmi Hatóság) www.nfh.hu
  • Węgierski Urząd ds. Energii i Regulacji Mediów (Magyar Energetikai és Közmű-szabályozási Hivatal) www.mekh.hu
  • Krajowy Urząd Energii Atomowej (Országos Atomenergia Hivatal) www.haea.gov.hu
  • Narodowy Urząd Własności Intelektualnej (Szellemi Tulajdon Nemzeti Hivatala) www.sztnh.gov.hu
  • GKI - Badania nad Gospodarką S.A. (GKI Gazdaságkutató ZRt.) www.gki.hu
  • Instytut Badań Finansowych S.A. (Pénzügykutató ZRt.) www.penzugykutato.hu
  • Instytut Badań nad Gospodarką Światową Węgierskiej Akademii Nauk (MTA Világgazdasági Kutatóintézet) www.vki.hu
  • Węgierski Związek Banków (Magyar Bankszövetség)  www.bankszovetseg.hu
  • Narodowa Służba ds. Zatrudnienia (Nemzeti Foglalkoztatási Szolgálat) www.afsz.hu
  • Węgierski Komitet Normalizacyjny (Magyar Szabványügyi Testület) www.mszt.hu
  • dawna Krajowa Kasa Ubezpieczeń Zdrowotnych (Országos Egészségbiztosítási Pénztár OEP) funkcjonuje obecnie pod nazwą: Krajowy Fundusz Ubezpieczeń Zdorowotnych (Nemzeti Egészségbiztosítási Alapkezelő) www.oep.hu  

Data aktualizacji: 20.03.2020