W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.

Informator ekonomiczny

09.12.2022

W Ę G R Y

Informator Ekonomiczny
 

1. Ogólne informacje o Węgrzech

1.1 Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe
Położenie geograficzne: Węgry (od 1 stycznia 2012 roku, zgodnie z nową konstytucją, przestała obowiązywać nazwa Republika Węgierska) leżą w Europie Środkowej pomiędzy 45o44' a 48o35' szerokości północnej oraz 16o07' i 22o54' długości wschodniej. Obowiązuje czas środkowo-europejski: GMT +1 godz. Czas letni: od ostatniej niedzieli marca do ostatniej niedzieli października.
Węgry są nieomal w całości położone w nizinnej i równinnej Kotlinie Panońskiej. Na północy kraju znajdują się Góry Wyszehradzkie, należące do Karpat Średniogórze Północne – (pasma gór Börzsöny, Cserhát, Mátra, Bukowych, Tokajskich), na zachodzie Przedgórze Alp (Góry Szoprońskie i Kőszeg). Względne różnice wysokości dochodzą do 900-1000 metrów. Najwyższe wzniesienie: Kékes (1014 m), najniższy punkt: Galyarét (78 m). Największe rzeki to: Dunaj / Duna (długość na obszarze Węgier - 417 km), Cisa / Tisza (596 km) oraz Drawa / Dráva i Raba / Rába. Na Węgrzech leży największe jezioro Europy Środkowej – Balaton (powierzchnia 596 km2). Niedaleko miejscowości Hévíz znajduje się drugie największe na świecie jezioro termalne. Regiony geograficzne (7 regionów w systemie klasyfikacji NUTS): Zachodni Kraj Zadunajski, Środkowy Kraj Zadunajski, Południowy Kraj Zadunajski, Środkowe Węgry, Północne Węgry, Wielka Nizina Południowa, Wielka Nizina Północna.
Ludność: 9,797 mln obywateli. Gęstość zaludnienia ok. 105,3 osób/km2; ok. 68% ludności żyje w miastach. Struktura narodowościowa Węgrzy ok. 90%, (według ustawy LXXVII z 1993 r. o prawach mniejszości narodowych i etnicznych): Romowie (mniejszość etniczna) oraz mniejszości narodowe: Niemcy, Słowacy, Chorwaci, Rumuni, Ukraińcy, Serbowie, Słoweńcy, Polacy, Grecy, Bułgarzy, Rusini, Ormianie. Węgierska Polonia liczy obecnie szacunkowo ok. 7 tys. osób. Liczba wszystkich samorządów mniejszości polskiej wynosi 43, a innych organizacji polonijnych ponad 20.
Obszar: Powierzchnia Węgier wynosi 93 030 km2, w tym wody śródlądowe o łącznej powierzchni 690 km2 (0,74%).
Stolica: Budapeszt (obszar 525 km2, ludność ok. 1,759 mln osób). 2/3 miasta położone jest na lewym brzegu Dunaju po stronie Pesztu, a 1/3 po stronie Budy. Inne większe miasta (2016): Debreczyn / Debrecen (203 tys. mieszkańców), Segedyn / Szeged (163 tys.), Miszkolc / Miskolc (158 tys.), Pecz / Pécs (145 tys.), Győr (130 tys.), Nyíregyháza (118 tys.), Kecskemét (112 tysięcy).
Język urzędowy: węgierski. W kontaktach handlowych, w pierwszej kolejności, język angielski, a następnie niemiecki.
1.2 Warunki klimatyczne

Na Węgrzech dominuje klimat kontynentalny z wilgotną zimą i upalnym latem. Kraj położony jest w niecce karpackiej. Wpływ frontów atmosferycznych jest złagodzony, co sprawia, że warunki klimatyczne są bardzo korzystne dla produkcji rolnej.

1.3 Główne bogactwa naturalne

Na Węgrzech występują stosunkowo różnorodne, choć mało zasobne złoża surowców mineralnych. Najważniejsze z nich: złoża boksytu, węgla, gazu ziemnego oraz gorące źródła wód leczniczych.

1.4 System walutowy, kurs i wymiana

Obowiązująca waluta miejscowa to forint (HUF). Dopuszczone są do obiegu monety o nominałach: 5, 10, 20, 50, 100, 200[1] oraz banknoty: 500, 1000, 2000, 5000, 10 000 i 20 000 HUF (oficjalny kurs forinta: http://www.mnb.hu/en/arfolyamok). Wymiany można dokonać w bankach oraz punktach wymiany walut, prowadzonych przez różne firmy na podstawie odpowiednich zezwoleń. W większości sklepów honorowane są karty kredytowe Visa, Visa Electron, EuroCard-MasterCard, Maestro, Cirrus itp. Przy płatnościach gotówką dokonuje się zaokrąglenia sumy końcowej z dokładnością do 5 HUF według ogólnie przyjętych zasad.

1.5 Religia

Na Węgrzech istnieje różnorodność religijna. Ponad 50% stanowią katolicy, ok. 15% kalwini. Liczba wyznawców pozostałych religii (luteranie, unici, prawosławni, Żydzi, wolnomyśliciele) wyraża się wielkościami jednocyfrowymi lub poniżej 1%. Ok. 25% społeczeństwa to ateiści.

1.6 Wykaz świąt państwowych

Data

Rodzaj święta

1 stycznia

Nowy Rok

15 marca

Rocznica Wiosny Ludów i walki o niepodległość 1848/49; święto narodowe

święto ruchome

Wielki Piątek

święto ruchome

Poniedziałek Wielkanocny

1 maja

Święto Pracy

święto ruchome

Zielone Świątki

20 sierpnia

Święto Św. Stefana, święto powstania państwa węgierskiego, święto narodowe

23 października

rocznica proklamowania republiki i wydarzeń rewolucji 1956, święto narodowe

1 listopada

Dzień Wszystkich Świętych

25-26 grudnia

Boże Narodzenie

 
1.7 Infrastruktura transportowa

Łączna długość granic wynosi 2242 km, z czego 1586 km to granice wewnętrzne w ramach UE, 656 km to granice zewnętrzne UE. Węgry graniczą z Austrią, Słowacją, Ukrainą, Rumunią, Serbią, Chorwacją i Słowenią.

Przejścia graniczne dla międzynarodowego ruchu osobowego i towarowego poza Schengen:

Granica węgiersko-ukraińska:

Barabás - Kosoń (drogowe: 7-19);

Beregsurány - Łużanka (drogowe: 24 h);

Eperjeske - Sołowka (kolejowe: 24 h);

Lónya - Horonhlab (drogowe: 8-16);

Tiszabecs - Wyłok (drogowe: 24 h);

Záhony - Czop (drogowe, kolejowe: 24 h).

Granica węgiersko-rumuńska:

Ártánd – Borş (drogowe: 24 h);

Battonya – Turnu (drogowe: 24 h);

Csanádpalota Autópálya Határátkelő - Nădlac II (drogowe: 24 h);

Csengersima – Petea (drogowe: 24 h);

Gyula – Vărşand (drogowe: 24 h);

Kiszombor – Cenad (drogowe: 24 h);

Létavértes – Sacuieni (drogowe: 6-22);

Méhkerék – Salonta (drogowe: 24 h);

Nagylak – Nădlac (drogowe: 24 h);

Nyírábrány - Valea Lui Mihai (drogowe: 24 h);

Vállaj – Urziceni (drogowe: 24 h);

Granica węgiersko-serbska:

Hercegszántó - Bački Breg (drogowe: 24 h);

Tompa – Kelebija (drogowe: 24 h);

Kelebia - Subotica (kolejowe: 24 h);

Röszke - Horgoš (drogowe, kolejowe: 24 h);

Hercegszántó - Bački Breg (drogowe: 24 h);

Tiszasziget – Đala (drogowe: 7-19).

Granica węgiersko-chorwacka:

Barcs - Terezino Polje (drogowe: 24 h);

Berzence - Gola (drogowe: 24 h);

Beremend – Baranjsko Petrovo Selo (drogowe: 0-24 h);

Drávaszabolcs - Donji Miholjac (drogowe: 0-24 h);

Gyékényes - Koprivnica (kolejowe: 0-24 h);

Letenye - Goričan (drogowe: 0-24 h);

Magyarbóly - Beli Manastir (kolejowe: 0-24 h);

Mohács - Bezdan  (wodne: 0-24 h);

Murakeresztúr - Kotoriba (kolejowe: 0-24 h);

Udvar - Dubosevica (drogowe: 0-24 h).

Komunikacja drogowa

Węgry dysponują autostradami o łącznej długości 882 km. Długość sieci dróg wynosi 31 628 km. Długość dróg krajowych to 8297 km, a dróg szybkiego ruchu (autostrad i dróg ekspresowych) - 1272 km.

Główne autostrady (www.autopalya.hu):

M0 – obwodnica wokół Budapesztu,

M1 – Budapeszt-Győr-Hegyeshalom (w kierunku Austrii i Słowacji),
M3 – Budapeszt-Füzesabony-Nyiregyháza (w kierunku Rumunii  i Ukrainy),
M5 – Budapeszt-Kecskemét-Szeged (w kierunku Serbii),

M6 – Budapeszt-Dunaujváros (w kierunku Chorwacji),
M7 – Budapeszt-Siófok-Nagykanizsa (w kierunku Chorwacji).

Informacja na temat opłat za autostrady i drogi ekspresowe w języku polskim:

http://nemzetiutdij.hu/files/document/document/165/hd_brosura_POL.pdf na http://www.nemzetiutdij.hu/Dijfizetes/

Samochody ciężarowe do 7,5 t oraz powyżej 7,5 t i powyżej 12 t objęte zostały opłatami nowego elektronicznego systemu opłat drogowych na Węgrzech HU-GO:

https://budapeszt.msz.gov.pl/pl/informacje_konsularne/dla_podrozujacych/

https://www.hu-go.hu/articles/index/3196 (również w jęz. polskim).

Dopuszczalna prędkość wynosi: autostrady – 130 km/godz., drogi ekspresowe – 110 km/godz., inne drogi – 90 km/godz., obszar zabudowany – 50 km/godz.

Infrastruktura kolejowa

Węgry są gęsto pokryte szlakami kolejowymi. Długość linii kolejowych wynosi 8017 km (2014). Największą firmą zarządzającą jest MAV Zrt. (Węgierskie Koleje Państwowe).

Infrastruktura lotnicza

Węgry posiadają połączenia lotnicze z prawie wszystkimi stolicami Europy. Po upadku linii lotniczych Malév sytuacja na rynku lotniczym mocno się skomplikowała. Wzrosła ilość połączeń realizowanych przez tanie linie lotnicze, w tym Wizzair, Ryanair i inne. Ważniejsze porty lotnicze: Budapest - Lotnisko im. Ferenca Liszta (www.bud.hu) (obecnie funkcjonuje wyłącznie Terminal 2; Terminal 1 został zamknięty dla ruchu pasażerskiego), Debreczyn, Győr-Pér, Sármellék-Balaton, Pécs-Pogány (szczegółowe informacje: http://www.hungaryairport.hu).

Transport wodny

Długość dróg wodnych wynosi ok. 1600 km, z czego 85% wykorzystywane jest w systemie ciągłym, 15% - tymczasowo. 53% to drogi koryta Dunaju i jego odnóg, 47% - Cisy i jej odnóg. Połączenie szlakami wodnymi do Morza Czarnego, Morza Północnego.

1.8 Obowiązek wizowy

21 grudnia 2007 r. Węgry, wraz z ośmioma innymi nowymi członkami Unii Europejskiej, dołączyły do strefy Schengen – obszaru bez kontroli na granicach wewnętrznych, tworzonego przez 26 państwa. Kraje te przyjęły ujednolicone zasady wjazdu i krótkoterminowego pobytu na ich terytorium. Kontrole na lotniczych przejściach granicznych zostały zniesione z dniem 30 marca 2008 roku.

2. System administracyjny Węgier (Magyarország)

2.1 Ustrój polityczny

Republika parlamentarna. Nowa konstytucja weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 roku.

2.2 Władza ustawodawcza

Władza ustawodawcza należy do jednoizbowego parlamentu – Zgromadzenia Krajowego (od maja 2014 roku 199 posłów; wcześniej 386). Kadencja parlamentu trwa 4 lata. Ostatnie wybory do węgierskiego Parlamentu odbyły się 8 kwietnia 2018 roku.

Ostateczna liczba głosów oddanych na listy krajowe podczas ostatnich wyborów parlamentarnych (ugrupowania, które otrzymały powyżej 1%), gdzie procent głosów oznacza głosy oddane na listę krajową danej partii lub koalicji: 

    • konserwatywna koalicja Fidesz - Chrześcijańsko-Demokratyczna Partia Ludowa (KDNP) – 2 824 206 głosów (49,27%);
    • skrajnie prawicowa partia Jobbik – 1 092 669 głosów (19,06%);
    • centrolewicowa koalicja Węgierska Partia Socjalistyczna (MSZP) - Dialog – 682 602 głosy (11,91%);
    • partia zielonych Polityka Może Być Inna (LMP) – 404 425 głosów (7,06%);
    • lewicowo-liberalna partia Koalicja Demokratyczna (DK) – 308 068 głosów (5,37%);
    • liberalno-konserwatywny Ruch Momentum – 175 225 głosów (3,06%);
    • satyryczna Węgierska Partia Psa o Dwóch Ogonach (MKKP) – 99 410 głosów (1,73%).

 

Podział 199 mandatów (106 z okręgów jednomandatowych, 93 z listy krajowej) (http://www.valasztas.hu/ogy2018) przedstawia się następująco: 

    • Fidesz-KDNP – 133 mandaty (91 w okręgach jednomandatowych, 42 z listy krajowej), 66,83%;
    • Jobbik – 26 mandatów (1 w okręgu jednomandatowym, 25 z listy krajowej), 13,07%;
    • MSZP-Dialog – 20 mandatów (8 w okręgach jednomandatowych, 12 z listy krajowej), 10,05%;
    • DK – 9 mandatów (3 w okręgach jednomandatowych, 6 z listy krajowej), 4,52%;
    • LMP – 8 mandatów (1 w okręgu jednomandatowym, 7 z listy krajowej), 4,02%;
    • Razem – 1 mandat (1 w okręgu jednomandatowym), 0,5%;
    • niezależni – 1 mandat (1 w okręgu jednomandatowym), 0,5%;
    • mniejszości – 1 mandat (Krajowy Samorząd Węgierskich Niemców – MNOÖ), 0,5%.

2.3 Władza wykonawcza

Władza wykonawcza sprawowana jest przez prezydenta (pięcioletnia kadencja) i rząd.

Prezydentem Węgier jest Katalin Novák, która objęła urząd 10 maja 2022 roku (jej poprzednikiem był János Áder, który pełnił urząd prezydenta przez dwie kadencje w latach 2012-2022). 

Premierem Węgier jest Viktor Orbán (obecnie - od 10 maja 2018 roku - trwa jego trzecia kadencja z rzędu, a czwarta w sumie).

Podział administracyjny Obecny podział administracji samorządowej Węgier jest trójstopniowy. Obszar państwa jest podzielony na komitaty (megye, województwa - obecnie 19), które dzielą się na powiaty (dawniej járás, obecnie kistérség – 168), a te – na gminy (települések – miejskie város, obecnie 214, oraz wiejskie község i nagyközség, obecnie 2898). Rangę równą powiatom mają miasta na prawach komitatu (megyei jogú város, obecnie 23). Szczególny status, równy komitatowi, ma stołeczny Budapeszt (főváros), który dzieli się na dzielnice (kerület).

1 stycznia 2013 roku zostały wprowadzone na Węgrzech nowe powiaty. W wyniku reformy państwo zostało podzielone na 175 jednostek powiatowych na terenie kraju oraz 23 jednostki w samym Budapeszcie. Węgierskie jednostki powiatowe nie pokrywają się funkcjonalnie z definicją polskich powiatów, gdyż powiaty w polskim systemie administracyjnym usytuowane są na szczeblu administracji samorządowej pomiędzy województwem a gminą i wpisują się w zakres samorządu terytorialnego, a powiaty węgierskie należą nie do administracji samorządowej, ale do administracji rządowej w terenie i stanowią najniższy szczebel tej administracji. Są również wyposażone w kompetencje przeznaczone dla administracji rządowej. W nomenklaturze EU dla celów statystycznych węgierski powiat plasuje się w kategorii LAU-1 (local administrative units).

Władza sądownicza Sąd Najwyższy („Kúria”), 5 sądów apelacyjnych („Itélőtábla” Budapeszt, Szeged, Pécs, Győr, Debreczyn), sądy wojewódzkie („Törvényszék”), w tym w Budapeszcie Sąd Stołeczny i sądy powiatowe („Járásbíróság”): miejskie i dzielnicowe.

Trybunał Konstytucyjny został utworzony w 1989 roku, obecnie działalność TK reguluje nowa ustawa CLI z 2011 roku. TK składa się z 15 sędziów wybieranych przez Zgromadzenie Narodowe na dwunastoletnią kadencję.

2.4 Struktura administracji gospodarczej

Na Węgrzech historia ruchu izbowego sięga roku 1850 (dekret królewski). Pierwsza ustawa o izbach ukazała się w 1868 r. i obowiązywała do 1934 r. W swojej historii węgierski ruch izbowy przechodził różne fazy, łącznie z zawieszeniem działalności, upaństwowieniem majątku itp.  Przynależność do izb przemysłowo-handlowych jeszcze w niedawnej przeszłości była obligatoryjna, jednakże w 2000 roku obowiązek ten został zniesiony.

Od stycznia 2012 roku wprowadzono ustawowy obowiązek zgłaszania się podmiotów gospodarczych do ewidencji prowadzonej przez właściwą dla siedziby firmy izbę przemysłowo-handlową oraz uiszczania corocznie - do 31 marca danego roku - opłaty rejestracyjnej w wysokości 5.000 HUF (nie dającej co prawda praw członkowskich, ale umożliwiającej korzystanie z bezpłatnych usług doradztwa prawnego, finansowego, podatkowego izby, poszukiwania partnerów biznesowych oraz monitoringu przetargów i konkursów). Trwają prace nad wprowadzeniem obligatoryjnego członkostwa podmiotów gospodarczych w izbie, tj. połączenie faktu corocznego uiszczenia dotychczas obowiązkowej opłaty rejestracyjnej z jednoczesnym nabyciem praw członkowskich w izbie.

Węgierska Izba Przemysłowo-Handlowa (Magyar Kereskedelmi és Iparkamara MKIK) jest izbą o charakterze ogólnokrajowym. Na Węgrzech nie ma tradycji izb branżowych; przedstawiciele poszczególnych branż skupieni są w stowarzyszeniach branżowych, bądź radach producentów. Nie istnieją na Węgrzech izby bi- lub multilateralne. Tego typu organizacje funkcjonują jako stowarzyszenia zarejestrowane w oparciu o ustawę o prawie do zrzeszania się, o statusie użytku publicznego oraz o działalności i wspieraniu organizacji nierządowych (ustawa nr. CLXXV z 2011 r.). Stowarzyszenia mogą używać w nazwie słowo „izba” w przypadku, jeśli wśród członków-założycieli znajduje się Węgierska Izba Przemysłowo-Handlowa (MKIK). Węgierska ustawa o izbach gospodarczych stwarza z kolei możliwość tworzenia mieszanych oddziałów izbowych w ramach MKIK. O powstaniu takiego oddziału decyduje uchwała Prezydium MKIK (jak na razie brak oddziału polsko-węgierskiego).

Izby przemysłowo-handlowe na Węgrzech

Węgierska Izba Przemysłowo-Handlowa (Magyar Kereskedelmi és Iparkamara) www.mkik.hu.

Izby regionalne:

Samorząd rolniczy:

 

2.5 Sądownictwo gospodarcze

Przy Węgierskiej Izbie Przemysłowo-Handlowej (MKIK) działa stały Sąd Arbitrażowy (szczegóły: www.mkik.hu). Sądownictwo arbitrażowe reguluje ustawa nr LXXI z 1994 roku.

Na podstawie zapisów ustawy o sądach arbitrażowych (LXXI z 1994 r.), o energii elektrycznej (LXXXVI z 2007 r.) oraz o zaopatrzeniu gazowym (XL z 2008 r.) Węgierski Urząd ds. Energii (MEH) 15 grudnia 2008 r. utworzył stały Sąd Arbitrażowy ds. Energetyki (EAVB), na którego stronie internetowej (http://www.eavb.hu/index.php?lang=en) zapoznać się można z angielsko- i niemieckojęzyczną wersją regulaminu arbitrażowego.

3. Gospodarka

3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

Węgierska gospodarka kurczy się - PKB w III. kw. 2022r.

Wg pierwszego i drugiego szacunku KSH w trzecim kwartale wyniki węgierskiej gospodarki były o 0,4% niższe niż w poprzednim kwartale. Ostatni raz gospodarka kurczyła się podczas kryzysu związanego z koronawirusem, w połowie 2020 roku. Według wskaźnika wyrównanego sezonowo i kalendarzowo PKB w trzecim kwartale był o 4,1% wyższy niż rok wcześniej, głównie za sprawą rozmachu jaki charakteryzował początek ostatniego roku, a w pierwszych trzech kwartałach wzrost PKB wyniósł 6,1%. Opublikowane przez KSH dane są zgodne z oczekiwaniami i zwiększają szanse na wejście gospodarki na ścieżkę recesji z powodu kryzysu energetycznego (i słabych wyników rolnictwa). Przed publikacją danych o PKB za trzeci kwartał głównym pytaniem było, na ile hamujący efekt kryzysu energetycznego jest już widoczny w węgierskiej gospodarce. Logiczne było założenie, że duży szok cenowy mocno wyhamuje wyniki, ale w obszarach, które obserwować można za pomocą danych miesięcznych KSH, nic dramatycznego się nie wydarzyło, co więcej np. branża przemysłowa nawet lekko przyspieszyła. Także handel detaliczny nie zaczął jeszcze spadać, choć wydawało się, że inflacja zaczęła zżerać siłę nabywczą, ale i tak poziom obrotów wystarczył na stagnację w ruchu sklepów. Jedynym sektorem, który szczególnie słabo radził sobie było rolnictwo, gdzie produkcję zniszczył nie kryzys energetyczny, ale susza. W komunikacie urząd statystyczny wskazał, że do wzrostu przyczyniły się prawie wszystkie gałęzie gospodarki narodowej, przede wszystkim przemysł i usługi rynkowe. W ramach przemysłu szczególne znaczenie miała produkcja pojazdów drogowych, produkcja komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych oraz produkcja sprzętu elektrycznego, a wśród usług rynkowych nastąpiła mocna ekspansja transportu, gospodarki magazynowej oraz działalności profesjonalnej, naukowej, technicznej i administracyjnej . Wzrost został zahamowany przez znaczny spadek rolnictwa. Zdania te odnoszą się jednak do składowych rocznego wzrostu o 4,1%, więc nie można z nich wyciągnąć wniosków co do głównych przyczyn spadku w trzecim kwartale. Miesięczne dane o produkcji przemysłu kształtowały się korzystnie, prawdopodobnie także krótkoterminowo (kw/kw) pozytywnie wpłynęły na wzrost. Budownictwo, które ma niewielką wagę, nie mogło istotnie wpłynąć na PKB. Rolnictwo musiało poważnie obniżyć ogólne wyniki: chociaż sektor ma niewielką wagę, bardzo słabe wyniki upraw mogą stanowić znaczący negatywny wkład i mogły być jedną z głównych przyczyn spadku o 0,4%. Zanim opublikowane zostaną szczegółowe dane, najważniejsze jest pytanie, czy wyniki gospodarki spadają już nawet bez sektora rolnego, czy tylko dotkliwa susza obniżyła wskaźnik wzrostu PKB. Bez względu na to, czy bez rolnictwa wzrost PKB byłby dodatni, czy ujemny, wydaje się pewne, że do spowolnienia przyczyniły się również usługi. Krajowa siła nabywcza słabnie z powodu wysokiej inflacji, co prawie na pewno wpływa na sektor wrażliwy na popyt. Wraz z intensyfikacją procesów dostosowawczych do kryzysu energetycznego wyniki gospodarcze mogą ulec dalszemu pogorszeniu. Analitycy w większości są zgodni, że czwarty kwartał przyniesie kolejny spadek, spełniając tym samym warunek technicznej recesji. Ponieważ jednak impet był silny w poprzednich kwartałach, utrzymujące się jego oddziaływanie oraz dobre wyniki pierwszej połowy roku zapewniają w tym roku dość wysoki średnioroczny wzrost PKB. Według obliczeń analityków do 2022 r. wzrost wyniesie grubo ponad 4%, ale może się też zbliżyć do 5%. Przyszły rok zacznie się z kolei źle, gdyż z powodu pojawiającej się kwartalnie recesji wyniki zaczną się na niższym poziomie, nie oczekuje się, aby płace w gospodarce narodowej w pełni nadążały za wysoką inflacją, a ruszający nowy rok elektryczny spowoduje nowy szok kosztowy dla firm. Z tego powodu prognozy są rozrzucone w okolicach ±1%, co oznacza, że ​​głównym pytaniem ponownie będzie czy PKB wzrośnie, czy spadnie w 2024 roku.

Wzrost PKB - dane surowe (%)  (analogiczny okres poprzedniego roku = 100)

 

I kw.

II kw.

III kw.

IV kw.

I-II kw.

I-III kw.

I-IV kw.

2019

105,0

104,7

105,0

104,4

105,0

105,0

104,9

2020

102,1

87,1

95,8

97,2

94,3

94,8

95,5

2021

97,8

117,8

106,2

107,4

107,5

107,0

107,1

2022

108,2

106,5

104,0

 

107,3

106,1

 

 

Wzrost PKB - dane oczyszczone z czynników kalendarzowych i sezonowych (%) (analogiczny okres poprzedniego roku = 100)

 

I kw.

II kw.

III kw.

IV kw.

I-II kw.

I-III kw.

I-IV kw.

2019

105,5

104,9

104,8

104,3

105,2

105,1

104,9

2020

101,7

86,8

95,8

96,7

94,3

94,8

95,3

2021

98,3

117,5

106,7

107,4

107,1

107,0

107,1

2022

107,9

106,3

104,1

 

107,1

106,1

 

 

Wzrost PKB - dane oczyszczone z czynników kalendarzowych i sezonowych (%)  (poprzedni kwartał = 100)

 

I kw.

II kw.

III kw.

IV kw.

2019

101,9

100,4

101,4

100,5

2020

99,5

85,6

111,9

101,4

2021

101,1

102,4

101,7

102,1

2022

101,6

100,8

99,6

 

Źródło: KSH 

Drugi szacunek wzrostu PKB w III kw.

Wg drugiego szacunku węgierskiego Centralnego Urzędu Statystycznego (KSH) szczegółowe dane pokazują, że do utraty impetu w dużym stopniu przyczniły się wyniki rolnictwa, na które wpływ miał przede wszystkim nie kryzys energetyczny, ale bardzo słabe wyniki upraw spowodowane suszą. Wzrost rzeczywistej konsumpcji gospodarstw domowych wyhamował, ale nadal utrzymuje się aktywność inwestycyjna.

Ceny artykułów konsumpcyjnych w listopadzie 2022 roku były średnio wyższe o 22,5% w stosunku do cen ze listopada 2021 roku. Ceny żywności były wyższe o 43,8%, przy czym jaja zdrożały o 102,9%, chleb o 81,8%, produkty mleczne o 79,0%, sery o 78,8%, masło i sery śmietankowe o 77,3%, makarony o 70,8%, wyroby cukiernicze 69,1%, margaryna o 60,3%, wyroby piekarnicze o 54,0,1%, mięso drobiowe o 54,4%, mleko o 52,9%. Najmniej zdrożała mąka o 8,7% oraz olej spożywczy o 3,2%. Ceny energii dla gospodarstw domowych zdrożały o 65,9% r/r., w tym gazu ziemnego o 124,3%, drewna na opał o 60,1%, gazu butlowego o 52,1%, energii elektrycznej o 28,3%. Ceny alkoholu i wyrobów tytoniowych były wyższe średnio o 13,8%, w tym alkoholi o 19,4%. Za dobra konsumpcyjne trwałego użytku trzeba było zapłacić o 14,4% więcej r/r, w tym za meble o 19,6%, za nowe samochody osobowe o 24,0%, za urządzenia grzewcze i do gotowania o 21,1% więcej. Cena karmy dla zwierząt domowych wzrosła o 51,1%, artykułów do konserwacji i naprawy mieszkań o 30,5%, artykułów gospodarstwa domowego o 34,2%, detergentów o 32,2%, a artykułów higieny osobistej o 27,3%. Ceny usług wzrosły o 9,0%, w tym taksówki o 27,8%, naprawy i usług konserwacji domu o 23,9, naprawa i konserwacja pojazdów 22,7%, bilety sportowe i muzealne o 20,0% więcej. W stosunku do poprzedniego miesiąca ceny artykułów konsumpcyjnych w listopadzie 2022 roku były wyższe o 1,8%. W skali styczeń-listopad 2022 roku ceny konsumpcyjne wzrosły o 13,6% r/r. (KSH)

W okresie sierpień – październik 2022 roku bezrobocie wśród osób w wieku 15-74 lat na Węgrzech wynosiło do 3,6% r/r (i było o 0,2 pp niższe r/r). W badanym okresie liczba bezrobotnych stanowiła 174 tysiące osób i była o 10 tys. niższa niż rok wcześniej. W grupie wiekowej 25-54 lat bezrobocie pozostawało niezmienne i wyniosło 3,2%, w grupie wiekowej 55-74 było niższe o 0,1 pp i spadło do 2,8%, a wśród osób młodszych (15-24 lat) wyniosło 10,3% i było niższe o 3,4 pp w porównaniu z analogicznym okresem sprzed roku. Spośród ogółu bezrobotnych 32,1% poszukiwało pracy przez okres dłuższy niż rok, a przeciętny okres przebywania bez zatrudnienia wynosił 9,1 miesięcy. (KSH)

W okresie sierpień – październik 2022 roku zatrudnionych na Węgrzech było 4.545 tysiące osób, co oznacza o 34,7 tysiące osób więcej niż rok wcześniej.  Wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 15-64 lat wzrósł do 74,7% (o 0,8 pp r/r), natomiast osób w wieku 55-64 lat wzrósł do 66,3% (o 2,4 pp r/r). (KSH) 

We wrześniu 2022 roku średnia płaca brutto osób zatrudnionych na pełnym etacie, bez uwzględnienia osób zatrudnionych w ramach prac publicznych, wzrosła na poziomie gospodarki narodowej o 17,8% r/r i wyniosła 513.200 HUF, mediana płac brutto była na poziomie 409 600 HUF. W okresie styczeń-wrzesień 2022 roku średnia płaca brutto wzrosła o 17,1% r/r i wyniosła 514.300 HUF, przy czym w sektorze prywatnym średnia płaca brutto wzrosła o 14,7% (do 506.200 HUF), a w sferze budżetowej o 22,4% (do 538.900 HUF). (KSH)

Zadłużenie brutto budżetu państwa na dzień 31 października 2022 wynosiło 44,291 bln HUF. Wskaźnik zadłużenia według kryteriów z Maastricht na dzień 30 września 2022 wynosił 75,9% PKB. (ÁKK) Do końca października 2022r. centralny podsystem finansów publicznych odnotował deficyt w wysokości 2,59 bln HUF, co stanowi 82,2% deficytu założonego na cały rok. Rada Monetarna Węgierskiego Banku Narodowego (MNB) od 28.09.2022 utrzymuje wysokość podstawowej stopy procentowej na poziomie 13,0%. Rezerwy dewizowe banku centralnego na koniec października 2022r. wynosiły 36,88 mld EUR.

Aktualne ratingi Węgier:

  • Fitch Ratings – BBB perspektywa stabilna (podniesienie ratingu oraz poprawienie perspektywy nastąpiło 22 lutego 2019 roku; rating zalecany dla inwestycji),
  • Standard&Poor’s – BBB perspektywa negatywna (podniesienie ratingu nastąpiło 15 lutego 2019 roku, obniżenie perspektywy z poziomu stabilnego do negatywnego nastąpiło 12 sierpnia 2022 roku; rating zalecany do inwestycji),
  • Moody’s – Baa2 perspektywa stabilna (podniesienie ratingu oraz poprawienie perspektywy nastąpiło nastąpiło 24 września 2021 roku; rating zalecany do inwestycji).  

Prognoza

Prognoza MFW dla Węgier: zduszony wzrost, wysoka inflacja

W tym roku wzrost węgierskiej gospodarki może być znacznie silniejszy niż wcześniej zakładano, ale w 2023r. może znacznie spowolnić, wynika z prognozy opublikowanej 11. X. przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW). Eksperci organizacji spodziewają się, że inflacja będzie bardzo wysoka i utrzyma się przez długi czas, spodziewają się też znacznego deficytu na rachunku obrotów bieżących. Po 5,7% wzroście gospodarczym w 2022 r. aktywność gospodarki może znacznie spowolnić w przyszłym roku, MFW spodziewa się jedynie 1,8% wzrostu. Jednakże, prognozy najświeższej publikacji World Economic Outlook (WEO) są nadal wyższe niż dane zawarte w niedawno opublikowanym raporcie inflacyjnym MNB. Węgierski bank centralny spodziewa się wzrostu gospodarczego na poziomie 3-4% w tym roku i 0,5-1,5% w 2023 r. w porównaniu z tym prognoza MFW jest wyraźnie optymistyczna. Jeśli chodzi o średnioroczną inflację, to według MFW w przyszłym roku nie będzie prawie żadnego jej spadku, po tegorocznym 13,9% wzroście cen, w przyszłym roku ich dynamika nadal może pozostać na poziomie 13,3%. Zresztą prognoza ta mieści się zarazem w stosunkowo szerokim przedziale szacowanym przez MNB. Oprócz spowolnienia wzrostu i wysokiej inflacji, według prognoz MFW poważnym problemem może być również deficyt na rachunku obrotów bieżących. W tym roku deficyt budżetowy może wynieść 6,7% PKB, co można nazwać ostrożnym szacunkiem, ponieważ wielu ekspertów nawet 10% deficyt uważa za realny ze względu na wzrost rachunku płaconego przez państwo za energię. Ponadto, według MFW deficyt na rachunku obrotów bieżących nawet w przyszłym roku może wynosić 3% produktu narodowego brutto - prognozy te uległy znacznemu pogorszeniu w porównaniu z wiosną (wtedy zakładano 1,3%). Jednak ekonomiści organizacji bardziej optymistycznie patrzą na węgierski rynek pracy, gdyż zamiast dotychczasowej stopy bezrobocia przekraczającej 4% spodziewają się 3,4% wskaźnika w tym roku i 3,8% w przyszłym.

S&P odezwał się ws ratingu węgierskiego długu suwerennego i funduszy unijnych

Jak donosi Reuters według agencji ratingowej S&P Global węgierski rating BBB będzie w stanie wytrzymać redukcję funduszy unijnych. Zdaniem Niklasa Steinerta, czołowego analityka S&P zajmującego się Węgrami prawdopodobieństwo przeprowadzenia ogromnej i kompleksowej redukcji funduszy unijnych jest bardzo mała. Specjalista uważa, że bardziej prawdopodobne są docelowe, ukierunkowane cięcia środków z tym, że będą one raczej lżejsze, zatem obecny rating Węgier będzie w stanie je jeszcze „przełknąć”. W sierpniu agencja S&P zmieniła rekomendowany przez inwestorów rating BBB Węgier na perspektywę negatywną. Wówczas agencja ratingowa powołała się na ryzyko cięć w finansowaniu unijnym, a także na rosnącą presję gospodarczą i rosnące koszty zaciągania kredytu utrudniające redukcję zadłużenia kraju. Steinert powiedział, że obecnie nie spodziewa się ogromnej spirali spadkowej w ratingu zadłużenia kraju i chociaż zbliża się obecnie recesja, Steinert zwrócił uwagę, że jeden z głównych czynników, który niepokoił S&P, czyli koszt energii, został złagodzony dzięki porozumieniu osiągniętemu przez rząd pod koniec sierpnia w sprawie dodatkowych dostaw rosyjskiego gazu. Jako dodatkowy czynnik ułatwiający sytuację wymienił, że spadek forinta do rekordowo niskiego poziomu nie doprowadził do znaczącego uszczuplenia rezerw walutowych. Węgierski bank centralny nadal posiada kredyt repo na kwotę 4 mld EUR w Europejskim Banku Centralnym, który może wykorzystać, i są oznaki, że będzie nadal dążył do zmniejszenia swojego zadłużenia - powiedział. Konsolidacja budżetu już się rozpoczęła, ale pytaniem pozostanie czy uda się to utrzymać w nadchodzącym roku - powiedział Steinert. Odnosząc się do kwestii środków unijnych dodał: „wszystko poszło tak, jak się tego spodziewaliśmy, aczkolwiek sądziliśmy, że na obecną chwilę będziemy posiadać już klarowniejszy obraz”.

Prognoza Kopint-Tárki Zrt.

Pomimo pogorszenia się globalnych warunków gospodarczych, Kopint-Tárki Zrt. nadal spodziewa się wzrostu gospodarczego na Węgrzech na poziomie 4% w 2022 r., poinformował instytut badawczy na internetowej konferencji prasowej prezentującej jesienny raport koniunkturalny. Według trzeciej w tym roku prognozy instytutu, w przyszłym roku natomiast wzrost może wynieść tylko 0,5%, w porównaniu z wcześniej prognozowanymi 3%. Éva Palócz, dyrektor generalna instytutu wyjaśniła na konferencji prasowej, że ze względów technicznych, tj. wysokiej bazy, pierwszy i drugi kwartał będą cechować prawie na pewno „bardzo złe wskaźniki”, ale co dotyczy całości przyszłego roku wiele będzie zależeć od rozwoju światowej gospodarki.

3.2 Główne sektory gospodarki

Wzrost wartości dodanej brutto (%)  (analogiczny kwartał roku poprzedniego = 100)

 

  2021

2022

 

 

 

III.

IV. kw

I. kw

II. kw

III.kw

 

 

 

Rolnictwo, leśnictwo, rybołóstwo

97,4

94,9

95,6

64,4

60,7

 

 

 

Przemysł

99,2

99,7

105,0

103,9

109,6

 

 

 

- w tym: przemysł przetwórczy

101,3

101,5

104,4

104,9

110,6

 

 

 

Budownictwo

113,6

115,8

116,9

100,4

101,8

 

 

 

Usługi, w tym:

109,4

110,8

110,4

110,5

105,6

 

 

 

- handel,

106,1

105,8

108,2

108,6

105,2

 

 

 

- transport, magazynowanie

106,1

115,4

121,2

120,4

111,5

 

 

 

- usługi noclegowe, gastronomia

152,1

200,2

175,3

147,9

106,4

 

 

 

- IT, telekomunikacja

124,9

123,3

112,8

113,1

105,4

 

 

 

- działalność finansowa, ubezpieczeniowa

111,8

112,6

106,3

106,4

105,3

 

 

 

- nieruchomości

106,5

106,4

105,5

106,1

104,1

 

 

 

- działalność zawodowa, naukowa, techniczna i administracyjna

117,6

118,8

113,6

113,6

110,6

 

 

 

- administracja publiczna, obrona

100,8

101,2

101,4

100,8

99,8

 

 

 

- edukacja,

97,1

100,0

101,1

105,1

102,8

 

 

 

- opieka zdrowotna, socjalna

97,9

101,0

110,8

113,1

106,9

 

 

 

- sztuka, rozrywka, rekreacja, usługi inne

115,5

119,5

114,7

120,1

104,1

 

 

 

PKB razem

106,2

107,4

108,2

106,5

104,0

 

 

 

Źródło: KSH  

Wyniki rolnictwa KSH publikuje raz w roku. Wg pierwszego szacunku w okresie styczeń-grudzień 2022 roku wartość całkowitej emisji sektora rolnego (liczonej wraz z usługami i wtórną działalnością rolną) wyniosła 4 bln HUF, co oznacza wzrost o 15%. Do wzrostu przyczynił się 42% wzrost cen. Całkowity wolumen produkcji rolnictwa był natomiast niższy o 19% r/r, w tym produkcji upraw roślinnych o -28% r/r, hodowli zwierząt o -6,1% r/r, zaś usług był wyższy o 1,0%. Pogoda z niewielkimi opadami deszczu i dotkliwa susza w miesiącach letnich utrudniały uprawę wszystkich roślin użytkowych i uprawnych. W związku z tym znaczący wzrost nakładów spowodował też zahamowanie hodowli zwierząt. (Ilość zbóż ogółem obniżyła się o 37%, w tym kukurydzy o 57%, owsa o 51%, żyta o 32%, pszenicy o 18% i jęczmienia o 10%. Plony rzepaku spadły o 38%, słonecznika o 35%, zmniejszyła się też ilość roślin wysokobiałkowych i tytoniu, zatem ilość upraw przemysłowych zmniejszyła się łącznie o 34%. Produkcja roślin pastewnych była niższa o 9,7%, produktów ogrodniczych o 7,8%, a ziemniaków o 16%. Ilość pozostałych produktów warzywnych i owoców pozostała bez zmian. Plon brzoskwiń wzrósł o 65% w porównaniu do niskiej bazy z poprzedniego roku. Ilość winogron spadła o 1,9%.) KSH

We wrześniu 2022 roku produkcja przemysłowa odnotowała wzrost r/r na poziomie 11,3% (po wyeliminowaniu czynników kalendarzowych wzrost wyniósł 11,6%. W stosunku do poprzedniego miesiąca, po wyeliminowaniu czynników sezonowych i kalendarzowych, wskaźnik produkcji był wyższy we wrześniu 2022 roku o 1,6%. Wolumen eksportu produktów przemysłowych wzrósł we wrześniu o 13,3% r/r, a sprzedaż krajowa produktów przemysłowych wzrosła o 5,8% r/r. W okresie styczeń-wrzesień 2022 roku produkcja wzrosła o 6,7% r/r,eksport produktów przemysłowych (który stanowi 60% całkowitej sprzedaży) był wyższy o 7,9%, a  sprzedaż krajowa produktów przemysłowych (reprezentująca 40% całości sprzedaży) była wyższa również o 7,9%. (KSH)

Węgierski przemysł budowlany odnotował we wrześniu 2022 roku 1,6% wzrost r/r, przy czym produkcja budynków była wyższa o 3,3% r/r, a wykonanie pozostałych objektów budowlanych obniżyło się o 0,5% r/r. Po wyeliminowaniu czynników sezonowych i kalendarzowych, wskaźnik produkcji przemysłu budowlanego w porównaniu z poprzednim miesiącem był wyższy we wrześniu 2022 roku o 2,2%. W III kwartale ceny produkcji budowlanej wzrosły o 26,2% w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego, co było spowodowane znacznym wzrostem cen niektórych materiałów budowlanych. We wrześniu 2022 roku portfel nowych zamówień na roboty budowlane skurczył się o 20,9% r/r, a skumulowana liczba zamówień na koniec miesiąca skurczyła się o 8,2% r/r. W okresie styczeń-wrzesień 2022 roku produkcja budowlana wzrosła o 4,8% r/r. (KSH)

W październiku 2022 roku wg danych surowych wolumen obrotów handlu detalicznego wzrósł o 0,6% r/r, po wyeliminowaniu czynników kalendarzowych również o 0,6% r/r. Wartość obrotów handlu detalicznego (w tym również internetowego i wysyłkowego) w październiku 2022 roku wyniosła po cenach bieżących 1,522 bln HUF. Wolumen sprzedaży skorygowany o efekty kalendarzowe spadł o 5,6% w sklepach spożywczych i typu żywnościowego, o 0,9% w handlu niespożywczym, a wzrósł o 19,7% w handlu paliwami. W okresie styczeń- październik 2022 roku całkowity wolumen obrotów handlu detalicznego po wyeliminowaniu czynników kalendarzowych wzrósł o 7,0% r/r. (KSH)

3.3 Tabela najważniejszych wskaźników makroekonomicznych

Wyszczególnienie

2018 rok

2019 rok

2020 rok

2021 rok

PKB (wartość po cenach bieżących w EUR (mld) /w mld HUF

136,1/41687

146,1/46407

137,4/47263

154,1/53392

PKB na jednego mieszkańca wg PPP w EUR

21641

22864

22295

24471

Tempo wzrostu PKB w procentach

5,4

4,6

-5,0

7,1

Relacja deficytu/nadwyżki finansów publicznych do PKB w procentach

-2,2

-2,0

-8,0

-6,8

Relacja całkowitego długu publicznego do PKB w procentach

70,21

66,34

80,4

76,8

Stopa inflacji (indeks cen konsumpcyjnych CPI) w procentach

2,8

3,4

3,3

5,1

Stopa bezrobocia w procentach

3,7

3,4

4,3

4,1

Wartość obrotów handlu zagranicznego (w mln Euro)

204 190

213 003

203 185

236 721

Wartość eksportu (w mln Euro)/ zmiana wolumenu r/r

104 855 +4,3%

108 929  +4,2%

104 490          -4,2%

119 309 +13,6%

Wartość importu (w mln Euro)/zmiana wolumenu r/r

99 335 +6,4%

104 074  +5,7%

98 695            -5,8%

117 412 +18,2%

Relacja deficytu/nadwyżki na rachunku obrotów bieżących bilansu płatniczego do PKB w procentach

3,16%

2,15%

10,26%

8,43%

Wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich na Węgrzech (w Euro)

5565,8 mln

3089,7 mln

4 403,4 mln

5559 mln

Wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich Węgier za granicą (w Euro)

2953,9 mln

2370,1 mln

2 214,3mln

2726,5 mln

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Źródło: MNB, KSH , ÁKK

 

3.4Handel zagraniczny (Obroty handlowe Węgier - globalne)

Dane KSH za cały 2022 rok ukażą się dopiero w marcu 2023r. Jak na razie opublikowany został drugi szacunek za wrzesień 2022r. Zgodnie z nim w okresie styczeń-wrzesień 2022 roku wartość węgierskiego eksportu wyniosła 105,284 mld EUR (wzrost wolumenu o 4,9% r/r), a importu 111,084 mld EUR (wzrost wolumenu o 5,8% r/r), co oznacza, że - ujemne dla Węgier - saldo obrotów handlowych ukształtowało się na poziomie 5,8 mld EUR (spadek o 3,354 mld EUR r/r). W tym samym okresie I-IX. 2022r. obroty w relacji z Polską kształtowały się następująco: węgierski eksport do Polski 4,549 mld EUR (wzrost wartości o 19,0%), węgierski import z Polski 6,261 mld EUR (wzrost wartości o 27,3%), ujemne dla Węgier saldo wyniosło 1,712 mld EUR. W 2021 roku Polska stała się 5. dostawcą na Węgry (po Niemczech, Chinach, Austrii i Słowacji) nie utrzymując pozycji 4. dostawcy na której się znalazła w latach 2019-2020 po tym, że w latach 2016-18 awansowała na 3. dostawcę na rynek węgierski (po Niemczech i Austrii). Po tym, że w latach 2016-2018 Polska była 8. odbiorcą towarów węgierskich i awansowała w 2019 roku na 7. miejsce (po Niemczech, Słowacji, Włoszech, Rumunii, Austrii i Francji), wyprzedzając Czechy, także w 2020 roku utrzymała 7. miejsce, zaś w 2021 roku zajęła 6. miejsce wyprzedzając Francję. (KSH).

2021 rok

Wg danych KSH (węgierski urząd statystyczny) w 2021 roku obroty handlowe Węgier ze światem wyniosły 236,721 mld EUR (dla porównania: 203,185 mld EUR w 2020r. 213,003 mld EUR w 2019r. 204,19 mld EUR w 2018 r.), przy dodatnim saldzie na poziomie 1,896 mld EUR (5,795 mld EUR w 2020r., 4,334 mld EUR w 2019 roku). Wartość eksportu wyniosła 119,309 mld EUR (wzrost o 13,6% r/r, 104,49 mld EUR w 2020r. 108,929 mld EUR w 2019r. 104,855 mld EUR w 2018 r.), a importu 117,412 mld EUR (wzrost o 18,2% r/r, 98,695 mld EUR w 2020r. 104,074 mld EUR w 2019 r. 99,335 mld EUR w 2018 r.)

 Najważniejsi odbiorcy węgierskiego eksportu w 2021 r., to: 1. Niemcy (31,919 mld EUR, wzrost o 9,1%), 2. Włochy (6,99 mld EUR, wzrost o 26,9%), 3. Rumunia (6,289 mld EUR, wzrost o 15,3%), 4. Słowacja (6,146 mld EUR, wzrost o 9,4%), 5. Austria (5,404 mld EUR, wzrost o 18,5%), 6. Polska (5,1179 mld EUR, wzrost o 18,3%),  7. Francja (5,011 mld EUR, wzrost o 13,1%), Czechy (4,892 mld EUR, wzrost o 16,5%), Hollandia (3,959 mld EUR, wzrost o 7,8%), Wielka Brytania (3,727 mld EUR, wzrost o 15%), USA (3,496 mld EUR, wzrost o 11,6%), Hiszpania (3,122 mld EUR, wzrost o 7,9%), Ukraina (2,775 mld EUR, wzrost o 33%), Belgia (2,464 mld EUR, spadek o 5,8%), Serbia (2,225 mld EUR, wzrost o 30,4%), Chorwacja (2,157 mld EUR, wzrost o 32,9%), Chiny (2,084 mld EUR, wzrost o 14,9%), Turcja (2,074 mld EUR, wzrost o 16,8%), Szwecja (1,783 mld EUR, wzrost o 15,2%), Rosja (1,74 mld EUR, wzrost o 4,8%).

Najważniejsi partnerzy w węgierskim imporcie w 2021 r., to: 1. Niemcy (27,934 mld EUR, wzrost o 14,6%), 2. Chiny (8,273 mld EUR, wzrost o 4,4%),  3. Austria (7,18 mld EUR, wzrost o 24,4%), 4. Słowacja (6,935 mld EUR, wzrost o 49,2%),  5. Polska (6,7147 mld EUR, wzrost o 16,4%), Holandia (5,806 mld EUR, wzrost o 20,5%), Czechy (5,754 mld EUR, wzrost o 14,9%), Włochy (5,238 mld EUR, wzrost o 27,9%), Francja (3,733 mld EUR, spadek o 0,3%), Rosja (3,597 mld EUR, wzrost o 58%), Korea-Południowa (3,521 mld EUR, wzrost o 2,5%), Rumunia (3,315 mld EUR wzrost o 29,4%), Belgia (2,767 mld EUR, wzrost o 20,9%), USA (2,484 mld EUR, wzrost o 21,6%), Ukraina (1,817 mld EUR, wzrost o 43%), Hiszpania (1,756 mld EUR, wzrost o 10,5%), Chorwacja (1,603 mld EUR, wzrost o 87,3%), Serbia (1,556 mld EUR, wzrost o 62,1%), Słowenia (1,527 mld EUR, wzrost o 10,9%), Japonia (1,394 mld EUR, wzrost o 16%), Hong Kong (1,347 mld EUR, wzrost o 24,8%), Turcja (1,196 mld EUR, wzrost o 0,7%), Wielka Brytania (1,129 mld EUR, spadek o 24%).

Spośród głównych partnerów handlowych ujemne saldo w 2021 roku Węgry odnotowały z: Chinami (6,188 mld EUR), Koreą Płd. (3,016 mld EUR), Rosją (1,857 mld EUR), Holandią (1,847 mld EUR), Austrią (1,775 mld EUR), Polską (1,596 mld EUR), Hongkongiem (1,02 mld EUR), Słowacją (0,789 mld EUR), Japonią (0,694 mld EUR), Tajwanem (0,671 mld EUR).

Obroty handlowe Węgier z 27 krajami Unii Europejskiej stanowiły w 2021 roku 74% (88,288 mld EUR) całości eksportu (w 2020r. 77,2%) i 71% (83,362 mld EUR) całości importu (w 2020r. 70,8%).

3.5 Inwestycje zagraniczne

Kolejna inwestycja Chevrona w Miszkolcu

Chiński koncern motoryzacyjny Chevron Auto realizuje inwestycję o wartości 17 mld HUF (44 mln EUR) w Miszkolcu, gdzie będzie produkować odlewy metalowe do pojazdów elektrycznych przy pomocy wyposażenia high-tech, poinformował 9 maja minister SZiH Péter Szijjártó. Państwo węgierskie wesprze kwotą 4 mld HUF inwestycję stwarzającą 122 nowych miejsc pracy, w ramach której nastąpi rozbudowa mocy produkcyjnych zakładu Chevrona produkującego już części w Miszkolcu, którego budowę ogłoszono w zeszłym roku jako pierwszą inwestycję firmy typu greenfield poza Chinami. Szijjártó dodał, że miniony rok był najbardziej udanym rokiem dla współpracy węgiersko-chińskiej: węgierski eksport wzrósł o 20% do 2,5 mld USD, a łączne obroty handlowe o 11%, osiągając rekordowe 12 mld USD, i proces ten jest kontynuowany również w tym roku. Podkreślił: dziś blisko 300 chińskich firm na Węgrzech zatrudnia około 20 tys. osób.

Na Węgrzech ruszy gigantyczna inwestycja w motoryzacyjna  

Jak donosi Bloomberg chińska firma Contemporary Amperex Technology (CATL), wiodący gracz na rynku akumulatorów elektrycznych, ogłosiła, że ​​uruchomi na Węgrzech projekt akumulatorowy oznaczający inwestycję rzędu! 7,34 mld EUR. Budowany w Debreczynie zakład jest największą prywatną inwestycją w historii Węgier, o wartości około 3 bln HUF przy obecnym kursie walutowym, a budowa zakładu produkcyjnego może rozpocząć się jeszcze w tym roku. W krótkim czasie jest to już druga znacząca inwestycja w branży motoryzacyjnej, ponieważ Mercedes ogłosił niedawno, że ​​rozbuduje swoją fabrykę montażu i karoserii na Węgrzech o nowe linie produkcyjne o wartości 400 mld HUF. Inwestycja CATL jest ponad czterokrotnie większa niż inwestycja koreańskiego SK Innovation o wartości 680 mld HUF, która jest uważana za największą w ostatnich latach. CATL, największy na świecie producent akumulatorów do samochodów elektrycznych, dostarcza akumulatory firmom takim jak Tesla, a firma ogłosiła teraz inwestycję, o której wcześniej wiele spekulowano i pojawiły się też wycieki ze źródeł zagranicznych. CATL posiada masywny 35% udział w światowym rynku akumulatorów do samochodów elektrycznych. 12 sierpnia Levente Magyar, parlamentarny sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych i Handlu (KKM), powiedział, że zakończyła się trwająca ponad dwa lata seria negocjacji, w rezultacie których obiekt CATL zbudowany zostanie na powierzchni 221 ha tworząc ok. 9 tys. miejsc pracy na Węgrzech. Dodał, że dalsze szczegóły inwestycji zostaną podane do wiadomości po zatwierdzeniu przez radę akcjonariuszy chińskiej spółki. W wydanym przez Contemporary Amperex Technology komunikacie widnieje, że CATL inwestuje 7,34 mld EUR w budowę fabryki akumulatorów o mocy 100 GWh w Debreczynie. Będzie to jego druga europejska fabryka akumulatorów po fabryce w Niemczech. W zależności od zgody zgromadzenia akcjonariuszy budowa pierwszego zakładu produkcyjnego na Węgrzech może się rozpocząć jeszcze w 2022 roku. Projekt, który będzie realizowany w Południowym Parku Przemysłowym w Debreczynie dostarczać będzie ogniwa i moduły akumulatorów dla europejskich producentów samochodów. W swoim oświadczeniu firma podkreśliła: Węgry – a w szczególności Debreczyn - mogą pochwalić się stabilnym otoczeniem biznesowym, rozwiniętą infrastrukturą i połączeniami logistycznymi, przemysłem motoryzacyjnym o długoletniej przeszłości i liczebną konkurencyjną siłą roboczą, które czynią miasto idealnym wyborem dla drugiej europejskiej fabryki akumulatorów CATL. Ponieważ węgierski zakład znajduje się w pobliżu niektórych fabryk samochodów swoich klientów - takich jak Mercedes-Benz, BMW, Stellantis i Volkswagen - CATL będzie w stanie lepiej zaspokoić zapotrzebowanie rynku europejskiego na akumulatory, a także może rozwinąć swoją globalną sieć produkcyjną i przyczynić się do e-mobilności, a także przyspieszyć europejską transformację energetyczną – widnieje w komunikacie. W ramach zobowiązania do zmniejszenia śladu węglowego produkcji baterii CATL będzie wykorzystywać energię elektryczną z odnawialnych źródeł energii, a także rozważy wdrożenie rozwiązań opartych na energii słonecznej na Węgrzech we współpracy z lokalnymi partnerami. W celu stworzenia zrównoważonego łańcucha wartości baterii o obiegu zamkniętym CATL bada również możliwość utworzenia w Europie wraz z lokalnymi partnerami zakładów produkcji surowców do baterii. Europejscy klienci CATL z zadowoleniem przyjęli nowy projekt. Markus Schäfer, członek zarządu Mercedes-Benz Group AG, dyrektor techniczny odpowiedzialny za rozwój i zakupy, powiedział: nowa, nowoczesna europejska fabryka CATL na Węgrzech to kolejny kamień milowy w rozwoju i zwiększeniu produkcji pojazdów elektrycznych przy udziale ich kluczowych partnerów.

Zachęcamy do systematycznego odwiedzania naszej strony internetowej http://www.budapeszt.msz.gov.pl/pl/wspolpraca_dwustronna/informacje_ekonomiczne/, gdzie co miesiąc, na bieżąco, informujemy także o najnowszych inwestycjach podejmowanych przez inwestorów zagranicznych na Węgrzech.

3.6 Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym

Węgry są członkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych od 1955 roku i jej instytucji stowarzyszonych (ILO, UNESCO, FAO, WHO itp.). W 1982 roku zostały członkiem Międzynarodowego Funduszu Walutowego (IMF), Banku Światowego oraz IFC (Międzynarodowej Korporacji Finansowej). Ponadto są sygnatariuszami GATT, członkiem WTO, OECD, Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBRD), Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO). W 1999 roku Węgry przystąpiły do NATO, a od 2004 roku są członkiem Unii Europejskiej.

Członkostwo Węgier w organizacjach międzynarodowych w kolejności alfabetycznej: ACCT (obserwator), Grupa Australijska (Australia Group), BIS, CE, CEI, CERN, EAPC, EBRD, EIB, ESA (pełnoprawny członek od 25.11.2015), UE, FAO, G-9, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICFTU, ICRM, IDA, IEA, IFC, IFRCS, ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITU, MIGA, MINURSO, NAM (gość), NATO, NEA, NSG, OAS (obserwator), OECD, OIF (obserwator), OPCW, OSCE, PCA, SECI, UN, UNCTAD, UNESCO, UNFICIP, UNHCR, UNIDO, UNOMIG, UPU, WCL, WCO, WEU (stowarzyszony), WFTU, WHO, WIPO, WMO, WToO, WTO, ZC i wiele innych.

3.7 Stosunki gospodarcze z Unią Europejską

Zapraszamy na naszą stronę internetową:

http://www.budapeszt.msz.gov.pl/pl/wspolpraca_dwustronna/informacje_ekonomiczne/. Prezentujemy tam także najważniejsze wydarzenia w relacjach gospodarczych w kontekście Unii Europejskiej.

4. Dwustronna współpraca gospodarcza

4.1. Gospodarcze umowy dwustronne

Mając na uwadze międzynarodowe zobowiązania prawne zarówno Polski, jak i Węgier w Traktacie Akcesyjnym do Unii Europejskiej, dokonano przeglądu umów dwustronnych pomiędzy Rzeczypospolitą Polską i Republiką Węgierską, po czym 17 czerwca 2005 roku został podpisany protokół, w myśl którego część dotychczasowych umów utraciła moc obowiązującą. 

Obowiązujące umowy o charakterze gospodarczym:

  • Traktat koncyliacyjno-arbitrażowy między Polską a Węgrami. (Data podpisania: 1928-11-30;  Data wejścia w życie: 1930-02-28); Publikacja: 1930/13/93 Dz. U.,
  • Umowa między Rządem PRL a Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o międzynarodowej komunikacji samochodowej. (Data podpisania: 1965-07-18;  Data wejścia w życie: 1965-11-19); Publikacja: 2003/4/36 MP,
  • Porozumienie między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej o zmianie art. 22 Umowy między Rządem PRL a Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o międzynarodowej komunikacji samochodowej sporządzonej w Budapeszcie dnia 18 lipca 1965 r. (Data podpisania: 2003-08-21; Data wejścia w życie: 2003-09-22); Publikacja: 2003/48/734 MP,
  • Umowa między Rządem PRL i Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o komunikacji lotniczej.  (Data podpisania: 1976-02-12;  Data wejścia w życie: 1976-10-23); dotychczas nie opublikowano,
  • Układ między Rzeczypospolitą Polską a Republiką Węgierską o przyjacielskiej i dobrosąsiedzkiej współpracy.  (Data podpisania: 1991-10-06; Data wejścia w życie: 1992-06-15); Publikacja: 1992/59/298 Dz. U.,
  • Umowa między Rzeczypospolitą Polską i Republiką Węgierską w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji. (Data podpisania: 1992-09-23;  Data wejścia w życie: 1995-06-16); Publikacja: 1995/113/542 Dz. U.,
  • Konwencja między RP i Republiką Węgierską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku.  (Data podpisania: 1992-09-23;  Data wejścia w życie: 1995-09-10); Publikacja: 1995/125/602 Dz. U.,
  • Protokół do Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisanej w Budapeszcie dnia 23 września 1992 r.  (Data podpisania: 2000-06-27; Data wejścia w życie: 2002-05-01); Publikacja: 2002/108/946 Dz. U.,
  • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej o współpracy w dziedzinie usług transportowych. (Data podpisania: 1993-01-05;  Data wejścia w życie: 1993-09-23); dotychczas nie opublikowano,
  • Umowa o współpracy w dziedzinie nauki i techniki między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej. (Data podpisania: 1996-11-19;   Data wejścia w życie: 1997-04-25); dotychczas nie opublikowano,
  • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych.   (Data podpisania: 1997-04-03;   Data wejścia w życie: 1997-10-21); dotychczas nie opublikowano,
  • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej w sprawie międzynarodowych towarowych przewozów kombinowanych. (Data podpisania: 1998-04-15;  Data wejścia w życie: 1999-10-08); dotychczas nie opublikowano.

4.2. Polsko-węgierska wymiana handlowa

Dane węgierskie

Tradycyjnie dane węgierskie różnią się od polskich. Według danych węgierskiego Urzędu Statystycznego (KSH) polsko-węgierskie obroty handlowe w okresie styczeń-grudzień 2021 roku wyniosły 11,8326 mld EUR. Polski eksport do Węgier wyniósł w 2021 roku 6714,7 mld EUR (+16,4% r/r), polski import z Węgier 5117,9 mld EUR (+18,3 r/r), a dodatnie dla Polski saldo stanowiło 1596,8 mld EUR. W 2021 roku Polska stała się 5. dostawcą na Węgry (po Niemczech, Chinach, Austrii i Słowacji) nie utrzymując pozycji 4. dostawcy na której się znalazła w latach 2019-2020 po tym, że w latach 2016-18 awansowała na 3. dostawcę na rynek węgierski (po Niemczech i Austrii). Po tym, że w latach 2016-2018 Polska była 8. odbiorcą towarów węgierskich i awansowała w 2019 roku na 7. miejsce (po Niemczech, Słowacji, Włoszech, Rumunii, Austrii i Francji), wyprzedzając Czechy, także w 2020 roku utrzymała 7. miejsce, zaś w 2021 roku zajęła 6. miejsce wyprzedzając Francję. (KSH)

4.3 Wzajemne inwestycje (wg danych NBP za 2021 rok)

Węgierskie inwestycje bezpośrednie w Polsce

W 2021 roku ze strony inwestorów węgierskich napłynęły do Polski inwestycje o wartości ogółem 109,3 mln EUR, przy czym akcje i inne formy udziałów kapitałowych wyniosły -3,3 mln EUR (wycofanie kapitału), kwota reinwestowanych zysków -14,8 mln EUR.

Zobowiązania Polski z tytułu węgierskich inwestycji bezpośrednich wyniosły w 2021 roku 1,1268 mld EUR, przy czym na zobowiązania te złożyły się: akcje i inne formy udziałów kapitałowych na poziomie 651,8 mln EUR oraz instrumenty dłużne netto na poziomie 616,4 mln EUR.

W 2021 roku dochody węgierskich inwestorów z tytułu zaangażowanego w Polsce kapitału wyniosły 43,8 mln EUR, w następującym rozbiciu: dywidendy 28,4 mln EUR, reinwestowane zyski -14,8 mln EUR, odsetki 30,2 mln EUR.

Polskie inwestycje bezpośrednie na Węgrzech

Odpływ kapitału z tytułu polskich inwestycji na Węgrzech w 2021 roku wyniósł ogółem -47,7 mln EUR, przy czym akcje i inne formy udziałów kapitałowych wyniosły 29,1 mln EUR, kwota reinwestowanych zysków 39,1 mln EUR.

Stan należności Polski z tytułu polskich inwestycji bezpośrednich na Węgrzech na koniec 2021 roku wynosił ogółem 995, 8 mln EUR, przy czym na należności te złożyły się: akcje i inne formy udziałów kapitałowych na poziomie 942,6 mln EUR oraz instrumenty dłużne netto na poziomie 53,2 mln EUR.

Dochody rezydentów z tytułu polskich inwestycji bezpośrednich na Węgrzech wyniosły w 2021 roku -94,9 mln EUR, w następującym rozbiciu: dywidendy 56,9 mln EUR, reinwestowane zyski 39,1 mln EUR, odsetki -1,1 mln EUR.

4.4. Współpraca regionalna

Na płaszczyźnie dwustronnej współpracują ze sobą samorządy lokalne. Poniżej zarejestrowane porozumienia i umowy o współpracy województw:

  • Porozumienie między Województwem Lubelskim a Komitatem Hajdu-Bihar (podpisane 18 kwietnia 2000 r. w Lublinie),
  • Porozumienie między Województwem Świętokrzyskim a Komitatem Zala (podpisane),
  • Porozumienie między Województwem Śląskim a Komitatem Borsod-Abauj-Zemplen (podpisane 9 kwietnia 2001 r. w Katowicach),
  • Porozumienie między Województwem Opolskim a Komitatem Fejer (podpisane 21 sierpnia 2000 r.),
  • Porozumienie między Województwem Mazowieckim a Komitatem Peszt (podpisane 27 maja 2002 r.),
  • Umowa o współpracy między Województwem Łódzkim a Komitatem Csongrad (podpisane 3 września 2004 roku w Łodzi).
  • List Intencyjny o współpracy pomiędzy Województwem Świętokrzyskim a Komitatem Komarom-Esztergom (podpisany)
  • List Intencyjny (czterostronny) między Województwem Zachodniopomorskim a  Parkiem natury Albufera (Hiszpania), Związkiem Zlewni Jeziora Grandieu (Loara Atlantycka, Francja), Związkiem Zlewni Jeziora Tisza (Region Tisza, Węgry) na rzecz stworzenia europejskiego projektu „Sieć Jezior Nizinnych (Reseau de lacs de plaine), 2007.

Współpraca na poziomie partnerskich miast i gmin (ponad 100) jest także bardzo ożywiona, czego wyrazem było powołanie kilka lat temu, Forum Miast Partnerskich Polski i Węgier, które służy jako płaszczyzna wymiany poglądów i doświadczeń, oraz jest przykładem dla kolejnych inicjatyw. Gospodarzem I Forum w 2006 r. było miasto Győr. Następne fora miały miejsce kolejno: w 2007 r. w Przemyślu, w 2008 r. w Debreczynie, w 2009 r. w Krośnie, w 2010 roku w Budapeszcie (III dzielnica), a w 2011 roku w Poznaniu. W marcu 2012 roku gospodarzem Dnia Przyjaźni Polsko-Węgierskiej było województwo Csongrád, w roku 2013 - Tarnów, w 2014 - Eger, w 2015 - Katowice, w 2016 roku - Budapeszt, w 2017 roku - Piotrków Trybunalski, w 2018 roku Veszprém,  2019 roku - Kielce.

4.5. Współpraca samorządów gospodarczych

Na poziomie krajowym pomiędzy Węgierską Izbą Handlowo-Przemysłową a Krajową Izbą Gospodarczą istnieje formalne porozumienie o współpracy z 1991 r. Obie izby są członkami EUROCHAMBRES, ICC i współpracują na roboczo w różnych zakresach – wspólne programy, szkolenia, wymiana informacji itp. Izby na poziomie regionalnym i lokalnym najczęściej współpracują ad hoc przy okazji różnych imprez (targi, wystawy, spotkania biznesowe itp). Od czasu przystąpienia do UE izby współpracują na poziomie organizacji unijnych, jak również przy realizacji wspólnych projektów.

5. Dostęp do rynku

5.1 Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

Formy prawne i zasady podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej na Węgrzech reguluje kodeks cywilny (ustawa V z 2013 roku), który obowiązuje od 15 marca 2014 roku. Węgierskie regulacje dot. firm i spółek są podobne do tych, jakie obowiązują w innych krajach UE. Natomiast kwestie dot. ewidencji działalności gospodarczej oraz procedur związanych z zakończeniem działalności reguluje ustawa V z 2006 r.

Firmy zagraniczne mogą rejestrować swoje oddziały i przedstawicielstwa w Węgierskim Sądzie Rejestrowym (Cégbíróság).

Podstawowe formy prowadzenia działalności gospodarczej na Węgrzech to:

  • spółka jawna Kkt. (Közkereseti Társaság, Unlimited Partnership),
  • spółka komandytowa Bt. (Betéti Társaság, Limited Partnership),
  • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Kft. (Korlátolt Felelősségű Társaság, Limited Liability Company),
  • spółka akcyjna  Rt. (Részvénytársaság, Company Limited by Shares).

Rozróżnia się dwa rodzaje spółek akcyjnych:

  • spółki o zamkniętym akcjonariacie Zrt. (Zártkörűen működő részvénytársaság, Closed Company Limited by Shares)
  • spółki o akcjonariacie publicznym Nyrt. (Nyilvánosan működő részvénytársaság, Public Company Limited by Shares).

Firmy zagraniczne wybierają zazwyczaj formę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (Kft.) lub spółki akcyjnej (Rt.).

Z dniem 1 lipca 2009 roku dotychczasowe spółki użyteczności publicznej (węg. Kht. - tworzone przez samorządy i państwo ze środków publicznych) zostały wyprowadzone z systemu prawnego, przez ich wcześniejszą likwidację lub przekształcenie i wcielenie do organu budżetowego.

Nie odnotowano żadnych przeszkód/barier dla polskich firm w handlu i prowadzeniu działalności gospodarczej na terenie Węgier.

5.2 Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnianie obywateli RP

Na Węgrzech obywatele RP mogą swobodnie podejmować zatrudnienie. Obywatele krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego nie muszą posiadać zezwolenia na pracę. Od 1 stycznia 2008 roku rejestracja cudzoziemców podejmujących pracę na Węgrzech odbywa się na podstawie zgłoszenia przez pracodawcę do terenowego urzędu pracy (bez personalizacji – podaje się wyłącznie liczbę osób).

Podstawowe regulacje dot. zatrudnienia zawarte są w nowym węgierskim kodeksie pracy, obowiązującym od 1 lipca 2012 roku. Stosunek pracy nawiązuje się poprzez umowę o pracę, którą należy sporządzić na piśmie. Na nieważność umowy pracy z powodu nie sporządzenia pisemnej umowy może powoływać się tylko pracownik w ciągu 30 dni od przystąpienia do pracy. Umowa o pracę powinna zawierać co najmniej wynagrodzenie podstawowe określone tylko i wyłącznie w walucie krajowej oraz określać stanowisko pracy. Strony mogą zastrzec okres próbny na maksymalny okres 3 miesięcy. Pracodawca zobowiązany jest powiadomić pracownika w ciągu 15 dni od podjęcia pracy o godzinach pracy, dodatkowych składnikach wynagrodzenia (premie, system kafeterii itp.), terminie wypłaty wynagrodzenia, o zakresie zadań przypisanych do stanowiska, wymiarze urlopu i porządku jego udzielania, o regułach dotyczących obliczania okresu wypowiedzenia umowy przez pracownika i pracodawcę, o osobie wykonującej obowiązki pracodawcy oraz czy pracownik jest objęty mocą układu zbiorowego pracy.

Minimalna płaca pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze (40 godzin tygodniowo) jest określona przepisami (rozporządzenia rządu nr 703/2021 z 15.XI. 2021 r.). Rozporządzenie rządu określa wysokość płacy minimalnej i świadczeń gwarantowanych pracowników wykwalifikowanych  na 2022 rok. Płaca minimalna wynosi od 1 stycznia 2022 roku 200 000 HUF brutto. W przypadku innej formuły czasowej zatrudnienia minimalna stawka godzinowa wynosi 1150 HUF, minimalna stawka dzienna 9200 HUF, a stawka tygodniowa 45 980 HUF. Odrębnie określono stawkę gwarantowanej płacy minimalnej pracowników wykwalifikowanych, którzy od 1 stycznia 2022 roku otrzymują co najmniej 260 000 HUF miesięcznego wynagrodzenia brutto (stawka godzinowa 1495 HUF, stawka dzienna 11 960 HUF, a stawka tygodniowa 59 780 HUF).

5.3 Nabywanie i wynajem nieruchomości

Do 1989 r. większość nieruchomości znajdowała się w rękach państwa, a tylko niewielka część była w rękach prywatnych. Firmy mogły jedynie dzierżawić ziemię od państwa. W latach 90. procent inwestorów zagranicznych i liczba posiadanych przez nich nieruchomości wzrosły w szybkim tempie, szczególnie w Budapeszcie i niektórych miastach zachodnich Węgier. W szybkim tempie wzrastały także ceny. Na Węgrzech prowadzony jest publiczny rejestr nieruchomości.

Nabywanie nieruchomości przez nie-rezydentów: nie-rezydenci, osoby prywatne oraz podmioty prawne mogą nabywać nieruchomości za wyjątkiem ziemi uprawnej, pod warunkiem, że posiadają zezwolenie władz miejscowych. Pozwolenie może być wydane, jeśli nie narusza interesów lokalnych i społecznych. Pozwolenie musi być zaopiniowane przez radę lokalnego samorządu. Zezwolenie nie jest wymagane w przypadku dziedziczenia, jak również w odniesieniu do obywateli krajów UE i EOG (poza specyficznymi wyjątkami).

Ograniczenia w kwestii nabywania określonych gruntów (rolnych i leśnych)

21 czerwca 2013 r. węgierski parlament uchwalił ustawę CXXII o obrocie gruntów rolnych i leśnych, wchodzącą w życie w czterech fazach, począwszy od 15 grudnia 2013 roku (ostatecznie z początkiem maja 2014). Ustawa ta reguluje jedynie zasady obrotu ziemią, w odrębnym akcie zostały umieszczone normy o działalności rolniczej, prowadzeniu gospodarstw i zakładów rolnych, pozostają też w mocy odrębne przepisy ustawy regulującej zasady gospodarki leśnej. Prolongata Komisji Europejskiej w kwestii obowiązywania moratorium na zakup ziemi przez cudzoziemców na Węgrzech wygasła wiosną 2014 roku.

Regulacja maksymalnego obszaru gruntów rolnych i leśnych posiadanych na własność pozostała bez zmian, wynosi 300 ha.

W wyniku ww. ustawy dotychczasowy maksymalny obszar gruntów użytkowanych (np. dzierżawa) przez jeden podmiot (2500 ha) ograniczony został do 1200 ha, a w przypadku hodowli zwierząt i producentów materiału siewnego do 1800 ha. Umowy dzierżawy można zawierać na maksymalny okres 20 lat.

Podmioty uprawnione do nabycia własności ziemi (w art.6-16):

  • krajowe osoby fizyczne,
  • obywatele UE,
  • kościoły,
  • instytucje finansowe podlegające mocy ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych – na czas określony w ustawie,
  • samorządy lokalne,
  • państwo (Narodowy Fundusz Ziemi).

Zarówno krajowe osoby fizyczne, jak i obywatele UE mogą nabyć maksymalnie 1 ha ziemi na terenie Węgier jeżeli:

  • nie są w stanie się wykazać wykształceniem rolniczym lub z zakresu gospodarki leśnej; lub
  • nie prowadzą od trzech lat (w sposób udokumentowany), we własnym imieniu i na własne ryzyko działalności rolniczej lub leśnej na terenie Węgier, z której czerpią dochody albo brak dochodów pochodzących z tej działalności wynika z tego, że przedsięwzięta inwestycja rolno-leśna jeszcze się nie zwróciła; lub
  • nie są członkami rolno-leśnej spółdzielni produkcyjnej zarejestrowanej na Węgrzech (posiadającymi co najmniej 25% jej udziałów i wnoszącymi osobisty wkład pracy).

 Nie są uprawnione do nabycia własności ziemi na Węgrzech:

  • zagraniczne osoby fizyczne spoza UE;
  • inne państwa lub ich prowincje, obce samorządy i ich jakikolwiek organ; 
  • osoby prawne, które uzyskałyby w czasie lub przed obowiązywaniem nowej ustawy ziemie od swojego poprzednika prawnego w wyniku przekształcenia organizacyjnego (fuzja, podział, przyłączenie, wyodrębnienie), z wyjątkiem gdy mowa o uznanym przez państwo kościele.

Dla ważności aktu sprzedaży ziemi, jak i zawarcia umów o przeniesienie praw dzierżawy konieczne jest - oprócz wymogu adwokata przy kupnie-sprzedaży ziemi i rygoru notarialnego dla dzierżawy - uzyskanie zezwolenia odpowiedniego urzędu (departament rolny centralnej administracji w terenie, szczebla wojewódzkiego). W postępowaniu o uzyskanie zezwolenia urząd ten zobowiązany jest zwrócić się o wydanie opinii w poszczególnych sprawach zakupu ziemi do nowo powstałych „lokalnych komitetów ziemskich” (ciała przedstawicielskie rolników i spółdzielni, powstałe w obrębie granic administracyjnych danego samorządu lokalnego, w którym grunty miały być nabyte). Wydana przez komitety opinia w sprawie zakupu ziemi nie jest wiążąca dla postępującego w sprawie urzędu wydającego ostateczne pozwolenie. Umowy o kupnie-sprzedaży można zawierać tylko na formularzach o numerach porządkowych ściśle księgowanych przez państwo.

Generalna stawka VAT wynosi 27% od sprzedaży i wynajmu nieruchomości. W związku z nieruchomościami mogą być pobierane następujące podatki: podatek od budynków, podatek od gruntów, lokalny podatek od prowadzenia działalności gospodarczej, podatek komunalny.

5.4 System zamówień publicznych

System zamówień publicznych reguluje obowiązująca od 1 listopada 2015 roku ustawa nr CXLIII z 2015 r. z późniejszymi nowelizacjami, której zapisy są zgodne z dyrektywami unijnymi w tym zakresie.

Tłumaczenie na angielski pierwotnej wersji ustawy przeczytać można na stronie Urzędu ds. Zamówień Publicznych - Közbeszerzési Hatóság https://www.kozbeszerzes.hu/english/ - pod poniższym linkiem: https://www.kozbeszerzes.hu/torveny/act-cxliii-of-2015-on-public-procurement/

Ze wszystkimi wersjami dalszych nowelizacji aktu prawnego zapoznać się można w wersji angielskiej pod:  https://www.kozbeszerzes.hu/cikkek/hungarian-public-procurement-rules

6. Przydatne kontakty i linki

Ambasada RP w Budapeszcie

www.budapeszt.msz.gov.pl

Uwaga!

W związku z likwidacją Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Budapeszcie z dniem 31 marca 2017 roku dotychczasowe zadania WPHI Budapeszt w zakresie wsparcia informacyjnego przedsiębiorstw przejęło Zagraniczne Biuro Handlowe PAIH S.A. Zagraniczne Biura Handlowe (ZBH) Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu S.A. to sieć przedstawicielstw, których zadaniem jest wspieranie eksportu oraz inwestycji polskich przedsiębiorstw na rynkach zagranicznych, jak również przyciąganie inwestorów do Polski.

Przedsiębiorstwa zainteresowane pozyskaniem informacji na temat węgierskiego rynku proszone są o przesyłanie zapytań na adres e-mail: budapest@paih.gov.pl. Więcej informacji na www.hungary.trade.gov.pl oraz www.paih.gov.pl.

6.1 Administracja rządowa

Rząd węgierski
www.kormany.hu

Kancelaria Premiera Węgier (jako ministerstwo konstytucyjne)
MINISZTERELNÖKSÉG
Premier Węgier: Viktor ORBÁN

Szef Kancelarii Premiera: Gergely GULYÁS
http://www.kormany.hu/hu/miniszterelnokseg

Gabinet Premiera Węgier (jako ministerstwo konstytucyjne)
MINISZTERELNÖKI KABINETIRODA
Szef Gabinetu Premiera: Antal ROGÁN

http://www.kormany.hu/hu/miniszterelnoki-kabinetiroda

Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Handlu
KÜLGAZDASÁGI ÉS KÜLÜGYMINISZTÉRIUM
Minister: Péter SZIJJÁRTÓ

http://www.kormany.hu/hu/kulgazdasagi-es-kulugyminiszterium

Ministerstwo Budownictwa i Komunikacji
ÉPITÉSI ÉS KÖZLEKEDÉSI MINISZTÉRIUM
Minister: Lázár János

https://kormany.hu/epitesi-es-kozlekedesi-miniszterium

Ministerstwo ds. Energii
ENERGIAÜGYI MINISZTÉRIUM
Minister: Lantos Csaba

https://kormany.hu/energiaugyi-miniszterium

Ministerstwo Finansów
PÉNZÜGYMINISZTÉRIUM
Minister: Mihály VARGA

https://kormany.hu/penzugyminiszterium

Ministerstwo Rolnictwa
AGRÁRMINISZTÉRIUM
Minister: Dr. István NAGY

https://kormany.hu/agrarminiszterium

Ministerstwo Sprawiedliwości
IGAZSÁGÜGYI MINISZTÉRIUM
Minister: dr. Judit VARGA

http://www.kormany.hu/hu/igazsagugyi-miniszterium

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych
BELÜGYMINISZTÉRIUM
Minister: Dr. Sándor PINTÉR

http://www.kormany.hu/hu/belugyminiszterium

Ministerstwo Obrony Narodowej
HONVÉDELMI MINISZTÉRIUM
Minister: Szalay-Bobrovniczky Kristóf

http://www.kormany.hu/hu/honvedelmi-miniszterium

Ministerstwo Kultury i Innowacji
KULTURÁLIS ÉS INNOVÁCIÓS MINISZTÉRIUM
Minister: Csák János

https://kormany.hu/kulturalis-es-innovacios-miniszterium

6.2 Samorządy gospodarcze

6.3 Oficjalna prasa ekonomiczna

6.4 Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

  • Centralny Urząd Statystyczny (Központi Statisztikai Hivatal) www.ksh.hu
  • Węgierski Bank Narodowy (Magyar Nemzeti Bank) www.mnb.hu
  • Węgierska Agencja ds. Promocji Inwestycji (Hungarian Investment Promotion Agency - HIPA) www.hipa.hu
  • KRS przy Sądzie Stołecznym (Fővárosi Bíróság Cégbírósága) www.fovarositorvenyszek.hu
  • Najwyższa Izba Kontroli (Állami Számvevőszék) www.asz.hu
  • Narodowy Urząd ds. Podatków i Ceł (Nemzeti Adó és Vám Hivatal) www.nav.gov.hu  
  • Budapeszteńska Giełda Papierów Wartościowych S.A. (Budapesti Értéktőzsde ZRt.) www.bet.hu
  • b. państwowy Nadzór Instytucji Finansowych (Pénzügyi Szervezetek Állami Felügyelete) (wcielony w 2013 roku w struktury banku centralnego MNB)

https://www.mnb.hu/en/supervision

  • Urząd Zamówień Publicznych (Közbeszerzési Hivatal) https://www.kozbeszerzes.hu/english/
  • Urząd Ochrony Konkurencji (Gazdasági Versenyhivatal) www.gvh.hu
  • Narodowy Urząd Ochrony Konsumenta (Nemzeti Fogyasztóvédelmi Hatóság) www.nfh.hu
  • Węgierski Urząd ds. Energii i Regulacji Mediów (Magyar Energetikai és Közmű-szabályozási Hivatal) www.mekh.hu
  • Krajowy Urząd Energii Atomowej (Országos Atomenergia Hivatal) www.haea.gov.hu
  • Narodowy Urząd Własności Intelektualnej (Szellemi Tulajdon Nemzeti Hivatala) www.sztnh.gov.hu
  • GKI - Badania nad Gospodarką S.A. (GKI Gazdaságkutató ZRt.) www.gki.hu
  • Instytut Badań Finansowych S.A. (Pénzügykutató ZRt.) www.penzugykutato.hu
  • Instytut Badań nad Gospodarką Światową Węgierskiej Akademii Nauk (MTA Világgazdasági Kutatóintézet) www.vki.hu
  • Węgierski Związek Banków (Magyar Bankszövetség)  www.bankszovetseg.hu
  • Narodowa Służba ds. Zatrudnienia (Nemzeti Foglalkoztatási Szolgálat) www.afsz.hu
  • Węgierski Komitet Normalizacyjny (Magyar Szabványügyi Testület) www.mszt.hu
  • dawna Krajowa Kasa Ubezpieczeń Zdrowotnych (Országos Egészségbiztosítási Pénztár OEP) funkcjonuje obecnie pod nazwą: Krajowy Fundusz Ubezpieczeń Zdorowotnych (Nemzeti Egészségbiztosítási Alapkezelő) www.oep.hu  

 

[1] Monety znajdują się w obrocie od 15.06.2009 r., natomiast banknoty o tym nominale zostały wycofane z obrotu z dniem 15.11.2009 r.

 

 

 

{"register":{"columns":[]}}