Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Szczecinie

Zawiadomienia zgłaszane zarówno przez osoby prywatne, jak i wędkarzy zaniepokojonych pogorszeniem jakości wody przybrzeżnego jeziora Liwia Łuża w okolicach Niechorza, są podstawą działań podjętych przez Wody Polskie, Zarząd Zlewni w Gryficach. Zweryfikowaliśmy sygnały dotyczące m.in. zanieczyszczenia wód jeziora odchodami ptaków wodnych, głównie kormoranów, których kolonia zlokalizowana jest w rejonie kanału Pogorzelica. Wskazywano również na masowy rozwój glonów, co może prowadzić do ryzyka przyduchy i śnięcia ryb oraz innych organizmów wodnych. Decyzją władz gminy Rewal, na wodach jeziora ustawiane są zapory do wychwytywania ptasich odchodów. Jednostka Wód Polskich uczestniczy również w rejsach patrolowych, monitorując sytuację na jeziorze.

Nadal utrzymuje się susza hydrologiczna w obrębie zlewni rzeki Iny i Płoni, a także na odcinku Odry dolnej od ujścia Warty do Gryfina. W kolejnych dniach spodziewane jest utrzymywanie przepływów wody poniżej SNQ- czyli średniego wskaźnika niskiego przepływu, określanego na podstawie wskazań wieloletnich.

Sukcesem pod względem organizacyjnym, wykorzystania sprzętu i logistyki zakończyły się w miniony weekend ćwiczenia ochotniczej i zawodowej straży pożarnej w rejonie wałów przeciwpowodziowych nad Odrą w miejscowości Chlewice. W ćwiczeniach o kryptonimie „Fala 2025” uczestniczyło 12 zastępów OSP, których wspierały zawodowe jednostki ratowniczo- gaśnicze. Swoje umiejętności w sytuacjach kryzysowych mogli też sprawdzić policjanci, funkcjonariusze służb leśnych Nadleśnictwa Myślibórz i pracownicy Nadzoru Wodnego w Myśliborzu, który w Wodach Polskich podlega szczecińskiemu Zarządowi Zlewni.

Pełniący swoją służbę w środę, 2 lipca strażnicy koszalińskiego Posterunku Państwowej Straży Rybackiej poinformowali nas o niepokojących zjawiskach, które mogły świadczyć o spadku poziomu tlenu w wodach Jeziora Jamno. Z relacji strażników wynika, że ryby poruszały się w dużej liczbie pod powierzchnią wody wykonując tzw. „dziubkowanie”, czyli gromadziły się tuż pod powierzchnią wody. W ocenie Straży Rybackiej istnieje prawdopodobieństwo, że stężenie tlenu w niższych partiach wody było zbyt niskie .

Dwanaście zastępów Ochotniczych Straży Pożarnych, wspieranych przez zawodowe jednostki ratowniczo- gaśnicze, Policję, służby leśne i Nadzór Wodny w Myśliborzu, weźmie udział we wspólnych ćwiczeniach o kryptonimie „Fala 2025”. Miejscem ćwiczeń będą nadodrzańskie miejscowość Namyślin, Porzecze i Chlewice w gminie Boleszkowice. Swoje umiejętności strażacy doskonalić będą na terenach leśnych w obrębie Nadleśnictwa Dębno. Celem ćwiczeń ma być doskonalenie współdziałania służb ratowniczych i leśnych, a także innych podmiotów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo w powiecie myśliborskim. Większość działań zaplanowano nad Odrą. Sytuacje kryzysowe spowodowane wezbraniem rzeki, ochotnicy razem z innymi służbami „przećwiczą” m.in. na wałach przeciwpowodziowych w miejscowości Chlewice. Koordynacją tych działań w imieniu Wód Polskich zajmie się Nadzór Wodny w Myśliborzu.

Trzy płytkie zbiorniki wodne mają powstać w Dolinie Dolnej Odry, w rejonie miejscowości Stary Kostrzynek i Stara Rudnica. Wnioski o wydanie pozwoleń wodno- prawnych niezbędnych do wykonania projektu inwestycji, złożył w RZGW Szczecin Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Zachodniopomorskiego w maju tego roku. Zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie z 13 lipca 2023 r., obszar ten uznano za rezerwat przyrody „Gęsi Bastion nad Starą Rudnicą”.

Liczne grono wolontariuszy, stowarzyszeń i organizacji zgromadziła tegoroczna edycja Akcji Czysta Odra. Porządkowanie Odry i jej dopływów zajęło długie trzy miesiące. Przełożyło się to na imponującą liczbę przedsięwzięć, organizowanych spontanicznie w naszym regionie. Odrę od mnóstwa odpadów uwalniali zarówno „stali weterani” jak i ci, którzy po raz pierwszy chcieli dołączyć do akcji.

Obniżony poziom tlenu w wodach Regalicy i Odry Zachodniej był przyczyną śnięcia ryb oraz innych organizmów wodnych. O sytuacji w miniony weekend zaalarmowali nas wędkarze ze szczecińskiego Okręgu PZW. Śnięte ryby pojawiły się przy stanowiskach obwodu rybackiego nr 5. Jak informowali dalej wędkarze, dodatkowo w wodach Kanału Kluckiego zaobserwowano masowe „dziubkowanie” ryb, które kierując się ku powierzchni usiłowały pyszczkiem zaczerpnąć tlen z powietrza atmosferycznego. Takie zachowanie organizmów wodnych może świadczyć o zjawisku przyduchy. Wskazane przez wędkarzy odcinki Regalicy oraz Odry Zachodniej i Granicznej, skontrolowała załoga jednostki Wód Polskich z bazy w Podjuchach. W trakcie rejsu nie stwierdzono przypadków masowego śnięcia ryb. Wyławiano jednak pojedyncze sztuki: martwą płoć i dwa duże sandacze, co świadczy o występujących lokalnie spadkach poziomu tlenu w wodzie.

Są one częścią wieloletniego programu inwestycji pn.: „Odprowadzenie wód opadowych i roztopowych ze zlewni rzeki Bukowej wraz z ochroną przed powodzią terenów gminy Dobra, Kołbaskowo i Szczecin leżących w zlewni rzeki Bukowej”. Inwestycja w formule zaprojektuj i wybuduj, dotyczy prac podzielonych na dwie części (nazwanych modułami A i B2). Jej celem jest zminimalizowanie skutków przejścia nawałnic i wywołanych przez nie lokalnych podtopień. Na zlecenie Wód Polskich, RZGW w Szczecinie, wybrana w przetargu zielonogórska firma HZbud, od strony formalnej rozpoczęła przygotowania do rozpoczęcia robót. Umowę na zrealizowanie inwestycji, Wody Polskie zawarły z wykonawcą w maju tego roku.

Długotrwałe susze dotykają w coraz większej skali graniczące z Polską obszary Brandenburgii północno- wschodniej, określane też mianem najbardziej suchego regionu Niemiec. Takich skutków zmian klimatu nie można już nie dostrzegać. Ich konsekwencją jest przede wszystkim spadek poziomu wód gruntowych. W tej sytuacji zarówno władze landu, jak i organizacje branżowe zajmujące się m.in. kwestią planowania przestrzennego, zwracają uwagę na potrzebę skoordynowanych działań zapobiegających kryzysowi wodnemu. Aby skutecznie zatrzymywać wodę w gruncie potrzebna jest transgraniczna współpraca po obu stronach Odry. Jej przykładem są zorganizowane w siedzibie RZGW Szczecin pierwsze polsko- niemieckie warsztaty, poświęcone kwestii poprawy bilansu wodnego w polsko- niemieckim regionie przygranicznym.