Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie

- Wody Polskie intensywnie zabiegają o środki na realizację kluczowych dla bezpieczeństwa mieszkańców, inwestycji. Cieszę się, że nasze starania, przede wszystkim zaś nasze dobre projekty znalazły uznanie ekspertów obu instytucji – komentuje prezes Wód Polskich Mateusz Balcerowicz.

Delegacji przewodzili Pani Mahwash Wasiq z Banku Światowego oraz Pan Grzegorz Krzewski z BRRE. Rozmawiano o finansowaniu kluczowych inwestycji, w tym zapory w Kamieńcu Ząbkowickim, polderów na Wiśle powyżej Krakowa, rewitalizacji zbiornika Sulejów (Etap 1) a także projektów z zakresu zagospodarowania przestrzennego, podniesienia efektywności tzw. retencji leśnej oraz rozwoju centrów operacyjnych. Goście odwiedzili szereg inwestycji realizowanych przez Wody Polskie na terenie kraju, spotykali się z najważniejszymi urzędnikami państwowymi odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo powodziowe kraju.

 

Budowa zbiornika Kamieniec Ząbkowicki

W październiku 2025 roku Wody Polskie podpisały umowę na opracowanie projektu budowy zbiornika Kamieniec Ząbkowicki. Obecnie realizowany jest etap prac studialnych i projektowych. W terenie prowadzone są inwentaryzacje przyrodnicze, pomiary geodezyjne oraz badania geologiczne, niezbędne do przygotowania Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia, a następnie Raportu o oddziaływaniu na środowisko (Raport OOŚ) oraz projektu budowlanego.

Budowa zbiornika jest jedną z rekomendowanych inwestycji ujętych w „Programie redukcji ryzyka powodziowego w zlewni Nysy Kłodzkiej”, opracowanym przez Wody Polskie. Program zakłada stworzenie kompleksowego systemu zabezpieczeń przeciwpowodziowych, obejmującego m.in. zbiorniki retencyjne oraz poldery, których zadaniem jest czasowe zatrzymywanie wody. Planowana pojemność zbiornika Kamieniec Ząbkowicki wyniesie 104 mln m³, czyli około dwukrotnie więcej niż objętość fali powodziowej z września 2024 roku, odnotowanej na Nysie Kłodzkiej w miejscowości Bardo.

Zbiornik w Kamieńcu Ząbkowickim byłby piątym, zamykającym system obiektem w ramach kaskady zbiorników retencyjnych na Nysie Kłodzkiej. Jego realizacja znacząco ograniczy zagrożenie powodziowe dla miejscowości położonych w dolinie rzeki, w tym Kamieńca Ząbkowickiego, Paczkowa, Otmuchowa, Nysy, Lewina Brzeskiego oraz Skorogoszczy. Dzięki zwiększeniu łącznej pojemności retencyjnej kaskady możliwe będzie skuteczniejsze sterowanie przepływami. Szacuje się, że pozwoli to na ograniczenie ilości wody wypuszczanej ze zbiornika Nysa w czasie powodzi do maksymalnie 600 m³/s, co stanowi poziom bezpieczny dla terenów położonych poniżej obiektu.

Zbiornik Kamieniec Ząbkowicki będzie wielozadaniowy. Oprócz ochrony przeciwpowodziowej umożliwi gromadzenie zasobów wodnych, poprawi warunki żeglugi na Odrze oraz pozwoli na zasilanie rzeki w okresach suszy. Planowana jest także budowa elektrowni wodnej produkującej energię ze źródeł odnawialnych. Zbiornik będzie potencjalnym źródłem wody pitnej dla mieszkańców oraz stworzy przestrzeń do rekreacji i wędkowania.

 

Nowe poldery dla ochrony przeciwpowodziowej od Oświęcimia do Krakowa

W marcu 2026 roku Wody Polskie podpisały umowę na opracowanie dokumentacji projektowej wraz z uzyskaniem niezbędnych decyzji administracyjnych dla Programu działań nietechnicznych i retencyjnych, stanowiącego element zarządzania ryzykiem powodziowym w regionach wodnych Małej Wisły i Górnej Wisły, z uwzględnieniem ochrony przeciwpowodziowej miasta Krakowa.

Celem programu jest budowa 11 polderów oraz 2 wielozadaniowych zbiorników przeciwpowodziowych, co przyczyni się do istotnego zmniejszenia zagrożenia i ryzyka powodziowego w regionach wodnych Małej i Górnej Wisły. Inwestycje te mają kluczowe znaczenie dla ochrony Krakowa oraz doliny Wisły powyżej miasta.

Retencja polderowa umożliwi zabezpieczenie wałów przeciwpowodziowych przed zniszczeniem oraz utrzymanie ich wymaganych parametrów technicznych w zmieniających się warunkach środowiskowych. Ochroną zostanie objętych około 100 000 mieszkańców, a także infrastruktura komunalna, obiekty użyteczności publicznej, zakłady przemysłowe oraz elementy infrastruktury strategicznej. Łącznie projekt obejmie ponad 2 500 budynków.

Efektem realizacji programu w Dolinie Wisły będzie kontrolowane spłaszczenie kulminacji fali powodziowej, co zagwarantuje bezpieczne przeprowadzenie wód wezbraniowych. Obszar objęty inwestycjami obejmuje około 230 km biegu Wisły – od jej źródeł do wodowskazu w Sierosławicach – oraz powierzchnię około 8 950 km², porównywalną z obszarem mniejszych województw w Polsce.

Dzięki realizacji projektu nie będzie konieczności podwyższania wałów przeciwpowodziowych. W samym Krakowie spodziewanym efektem będzie obniżenie poziomu fali powodziowej w rejonie Mostu Dębnickiego o około 80 cm. Dodatkowo redukcja ryzyka powodziowego obejmie odcinek doliny Wisły aż do ujścia Dunajca, gdzie poziom wody na wodowskazie Sierosławice obniży się o około 50 cm.

 

Rewitalizacja zbiornika Sulejów

W lipcu 2025 roku Wody Polskie podpisały umowę na przygotowanie dokumentacji przedprojektowej dla I etapu rewitalizacji Zbiornika Wodnego Sulejów. Przedsięwzięcie dotyczy modernizacji obiektu, który po ponad 50 latach eksploatacji wymaga poprawy stanu technicznego oraz dostosowania do współczesnych wyzwań klimatycznych.

Modernizacja urządzeń wodnych ma na celu zwiększenie odporności zbiornika na skutki zmian klimatu, w szczególności susze oraz umożliwienie retencjonowania około 84,33 mln m³ wody. Działania te przyniosą korzyści dla klimatu, środowiska naturalnego oraz funkcjonowania Sulejowskiego Parku Krajobrazowego.

Gromadzenie wody w okresach jej nadmiaru pozwoli na utrzymanie nienaruszalnego przepływu w rzece Pilicy. Rezerwa powodziowa o pojemności 7,03 mln m³ umożliwi łagodzenie fal powodziowych. Dzięki zrównoważonemu zarządzaniu przepływami zmniejszy się ryzyko powodzi oraz skutki suszy na odcinku rzeki Pilicy od Zbiornika Sulejów aż do jej ujścia na terenie województwa mazowieckiego.