Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie

Prawie 580 mln zł – to środki z Funduszy Europejskich dla Regionów, dzięki którym Wody Polskie mogą przyspieszyć inwestycje w gospodarkę wodną.

- Dzięki Funduszom Europejskim inwestujemy w regionach ponad pół miliarda złotych. Unijne wsparcie pozwala nam realizować kluczowe lokalnie projekty, które zwiększają bezpieczeństwo mieszkańców, wzmacniają lokalną gospodarkę i podnoszą atrakcyjność turystyczną. Cieszę się, że dzięki tym środkom możemy znacząco przyspieszyć tempo inwestycji w gospodarce wodnej – mówi Mateusz Balcerowicz, prezes Wód Polskich.

12 projektów inwestycyjnych w całej Polsce – to zadania dla wzmocnienia ochrony przeciwpowodziowej, zwiększenia retencji wód i poprawy atrakcyjności turystycznej dróg wodnych.

- Inwestujemy tam, gdzie potrzeby są największe. Wzmacniamy bezpieczeństwo przeciwpowodziowe mieszkańców Podkarpacia, położonego w zlewniach dużych rzek. Poprawiamy retencję w Wielkopolsce – jednym z regionów najbardziej narażonych na skutki suszy. Rozwijamy również infrastrukturę szlaku Wielkich Jezior Mazurskich i Kanału Elbląskiego, aby zapewnić bezpieczne i komfortowe warunki dla turystów korzystających z uroków polskich dróg wodnych – podkreśla Marcin Jarzyński, zastępca prezesa Wód Polskich ds. ochrony przed powodzią i suszą.

 

Zielona Infrastruktura Wielkich Jezior Mazurskich

Projekt „Zielona Infrastruktura Wielkich Jezior Mazurskich” realizowany jest przez Wody Polskie we współpracy z mazurskimi samorządami oraz Partnerem Wiodącym – Stowarzyszeniem Wielkie Jeziora Mazurskie 2020. Stanowi on kontynuację działań prowadzonych w perspektywie 2014–2020.

Zakres przedsięwzięcia obejmuje modernizację kolejnych kanałów, umocnień brzegowych oraz działania na rzecz poprawy stanu ekologicznego Systemu Wielkich Jezior Mazurskich. Celem projektu jest ochrona środowiska wodnego, zwiększenie odporności regionu na zmiany klimatu oraz podniesienie bezpieczeństwa żeglugi.

Projekt cieszy się szerokim poparciem samorządów, Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego oraz lokalnych społeczności. Realizacja inwestycji jest oczekiwana zarówno przez mieszkańców gmin objętych zakresem prac, jak i przez licznie odwiedzających region turystów.

Etap I projektu obejmuje realizację robót budowlanych na Kanale Grajewko. Natomiast Etap II zakłada przygotowanie pełnej dokumentacji projektowej wraz z uzyskaniem wymaganych decyzji administracyjnych oraz wykonanie robót budowlanych na czterech kanałach: Sztynorckim, Nidzkim, Popówka i Jeglińskim.

Szacunkowa wartość etapu I wynosi niemal 10 mln zł, natomiast etap II został oszacowany na ponad 73 mln zł. Projekt realizowany jest w ramach programu Fundusze Europejskie dla Warmii i Mazur 2021–2027.

Zakres prac obejmuje:

• Kanał Grajewko – umocnienie brzegów, przebudowę infrastruktury kolizyjnej oraz poszerzenie koryta do 15 m. Zmiana geometrii wejść poprawi parametry żeglugowe i ograniczy zamulanie.
• Kanał Sztynorcki – budowa nowych umocnień brzegowych, korekta główek wejściowych, odmulenie i dostosowanie do głębokości 1,6 m i szerokości 15 m (545 mb).
• Kanał Nidzki – wymiana zdegradowanych ubezpieczeń brzegowych na ścianki szczelne na długości ok. 405 mb, odtworzenie geometrii wejść oraz infrastruktury towarzyszącej.
• Kanał Popówka – nowe umocnienia stalowe, odmulenie oraz stabilizacja skarp na długości ok. 550 mb.
• Kanał Jegliński – wznowienie i dokończenie prac przerwanych w 2019 r. oraz przygotowanie nowej dokumentacji projektowej dla odcinka ponad 5 km, koniecznej do dopuszczenia kanału do użytkowania.

Przewidywany termin zakończenia prac budowlanych w Etapie I to grudzień 2026 r., natomiast uzyskanie pozwolenia na użytkowanie planowane jest na styczeń 2027 r. W 2027 r. Wody Polskie powinny też dysponować kompletem decyzji administracyjnych umożliwiających rozpoczęcie czterech budów w ramach Etapu II. Jego zakończenie jest planowane na 2028 r., z możliwością wydłużenia realizacji do 2029 r.

 

Odbudowa systemu wodnego Kanału Elbląskiego

Projekt, realizowany we współpracy ze Związkiem Gmin i Powiatów Kanału Elbląskiego i Pojezierza Iławskiego oraz Miastem Elbląg, ma na celu zwiększenie odporności Kanału Elbląskiego na skutki zmian klimatu, poprawę bezpieczeństwa użytkowników systemu wodnego oraz utrzymanie dobrego stanu wód. Łączny szacowany koszt przedsięwzięcia wynosi około 275 mln zł, a jego realizacja została podzielona na dwa etapy.

Pierwszy etap, zaplanowany na lata 2026–2029, obejmuje przygotowanie dokumentacji oraz wykonanie robót budowlanych na umocnieniach brzegowych o łącznej długości 33,8 km na odcinkach między śluzą Miłomłyn a wrotami Buczyniec, między Miłomłynem a jeziorem Ewingi oraz na trasie Miłomłyn – Stare Jabłonki. Prace te mają zwiększyć stabilność brzegów oraz poprawić odporność kanału na intensywne opady i okresy suszy hydrologicznej.

Drugi etap, przewidziany do realizacji w latach 2027–2029, obejmuje przebudowę wybranych odcinków obwałowań i budowli hydrotechnicznych zlokalizowanych między wrotami Buczyniec a pochylnią Całuny. W ramach tego etapu zaplanowano również modernizację jazu Miłomłyn oraz modernizację jazu w Samborowie na rzece Drwęcy, wraz z budową przenoski umożliwiającej bezpieczne przenoszenie kajaków.

 

Szlak kulturowy Kanału Elbląskiego

Trwają przygotowania do realizacji projektu dotyczącego Szlaku Kulturowego Kanału Elbląskiego, który obejmie modernizację oraz udostępnienie 23 obiektów zabytkowych i turystycznych. Wody Polskie będą odpowiedzialne m.in. za zagospodarowanie terenów przy pochylniach i śluzach. Realizacja projektu planowana jest na lata 2026–2028, a jego łączny, szacunkowy koszt wynosi około 5 mln zł.

 

Rozbudowa prawego wału Wisły w gminie Baranów Sandomierski

Rozbudowa prawego wału Wisły w gminie Baranów Sandomierski obejmuje modernizację wału przeciwpowodziowego na odcinku od kilometra 0+000 do 2+450 na prawym brzegu Wisły. Prace polegają na podwyższeniu i wzmocnieniu korpusu wału zgodnie z aktualnymi mapami ryzyka powodziowego, a obszar zagrożenia powodziowego dla etapu I obejmuje powierzchnię 77,2 km². Inwestycja zapewni zwiększoną ochronę przed powodzią oraz skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych dla 2450 mieszkańców gminy. Jej szacunkowa wartość przekracza 31 mln zł.

 

Modernizacja wału Wisłoki w Mielcu

Zabezpieczenie przeciwfiltracyjne wału rzeki Wisłoki w Mielcu obejmuje wykonanie szeregu prac służących wzmocnieniu ochrony przeciwpowodziowej miasta. W ramach projektu przewidziano dogęszczenie korpusu wału, wykonanie pionowej przesłony hydroizolacyjnej, ułożenie folii PCV na skarpie odwodnej, przebudowę przepustów wałowych oraz budowę drogi powodziowej. Celem inwestycji jest zapewnienie skutecznej ochrony miasta Mielca, w tym 5000 mieszkańców oraz przedsiębiorstw działających na obszarze objętym ochroną. Wartość zadania wynosi ponad 38 mln zł.

 

Budowa suchego zbiornika przeciwpowodziowego „Góra Ropczycka”

Budowa suchego zbiornika przeciwpowodziowego „Góra Ropczycka” zakłada powstanie obiektu o pojemności 2,29 mln m³ i powierzchni 58 ha na rzece Budzisz. Centralnym elementem inwestycji będzie ziemna zapora o długości 468 metrów, wyposażona w budowlę upustową oraz przelew stokowy. Realizacja projektu zwiększy bezpieczeństwo przeciwpowodziowe Sędziszowa Małopolskiego oraz okolicznych miejscowości i zapewni bezpośrednią ochronę 317 mieszkańców oraz lokalnych podmiotów gospodarczych. Wartość tej inwestycji wynosi blisko 60 mln zł.

 

Zabezpieczenie przeciwpowodziowe Jarosławia – potok Szewnia

Zabezpieczenie przeciwpowodziowe Jarosławia w rejonie potoku Szewnia obejmuje budowę dwóch suchych zbiorników oraz regulację koryta potoku, w tym częściowe jego zarurowanie. Przedsięwzięcie umożliwi bezpieczne przeprowadzenie wód wezbraniowych i zapewni ochronę zurbanizowanej części miasta. Bezpośrednią ochroną zostanie objętych 60 mieszkańców oraz przedsiębiorstwa zlokalizowane w obszarze potencjalnego oddziaływania powodzi. Wartość inwestycji wynosi blisko 40 mln zł.

 

Odbudowa rzeki Lisewki i stabilizacja jezior Skulskich

Odbudowa rzeki Lisewki i stabilizacja jezior Skulskich w województwie wielkopolskim rozpocznie się w 2027 roku i obejmie opracowanie kompletnej dokumentacji, uregulowanie kwestii własnościowych oraz budowę urządzenia piętrzącego, które umożliwi stabilizację poziomu wód Jezior Skulskich. Inwestycja przyczyni się do odtworzenia mokradeł, poprawy bilansu wodnego oraz zwiększenia retencji w regionie. Jej wartość szacowana jest na około 7,5 mln zł.

 

Odbudowa zasobów wodnych jezior Pojezierza Gnieźnieńskiego

Odbudowa zasobów wodnych jezior Pojezierza Gnieźnieńskiego obejmuje przygotowanie dokumentacji projektowej, pozyskanie wymaganych decyzji administracyjnych oraz realizację robót budowlanych obejmujących budowę trzech jazów zastawkowych i trzech progów piętrzących na Strudze Biskupiej, a także budowę jazu zastawkowego na Dopływie z Andrzejewa. Celem tego zadania jest stabilizacja poziomu wód oraz odbudowa zasobów wodnych jezior w regionie. Wartość inwestycji przekracza 3,5 mln zł.

 

Odbudowa zasobów wodnych i poprawa stanu hydrologicznego zlewni Warcicy

Odbudowa zasobów wodnych i poprawa stanu hydrologicznego zlewni Warcicy obejmuje budowę ujęcia wody z rzeki Warty w kilometrze 428+430, wykonanie 133 metrów rowu otwartego oraz przebudowę 2,28 kilometra koryta Dopływu spod Dzieraw. Przedsięwzięcie ma na celu zwiększenie retencji oraz poprawę bilansu wodnego całej zlewni. Szacowany koszt projektu wynosi blisko 3 mln zł.

 

Kanał Ślesiński – zwiększenie retencji i przywrócenie parametrów drogi wodnej II klasy

Prace na Kanale Ślesińskim mają na celu zwiększenie retencji oraz przywrócenie parametrów drogi wodnej II klasy. Zakres inwestycji obejmuje opracowanie dokumentacji projektowej, realizację robót budowlanych, odtworzenie wymaganej głębokości tranzytowej kanału oraz modernizację przepompowni Morzysław i Pątnów. Projekt wpłynie na stabilizację poziomu wód w okolicznych jeziorach, poprawi ochronę przeciwpowodziową i zwiększy atrakcyjność turystyczną regionu. Koszt prac przekracza 15,5 mln zł. Opracowane dokumentacje i uzyskane decyzje umożliwią złożenie wniosków o dofinansowanie z programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021–2027 w ramach Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, którego nabór zaplanowano na trzeci kwartał 2026 r.

 

Odtworzenie retencji w zlewni rzeki Kcynki i stabilizacja jeziora Jezuickiego

Odtworzenie retencji w zlewni rzeki Kcynki oraz stabilizacja jeziora Jezuickiego obejmują budowę urządzeń piętrzących o regulowanej wysokości piętrzenia oraz budowli stabilizującej poziom jeziora. Realizacja projektu planowana jest od trzeciego kwartału 2026 roku. Inwestycja poprawi bilans wodny zlewni, ograniczy skutki suszy oraz zwiększy poziom bezpieczeństwa przeciwpowodziowego. Całkowita wartość zadania wyniesie około 17 mln zł.

 

Nowoczesna gospodarka wodna jako fundament odporności klimatycznej kraju

Inwestycje realizowane przez Wody Polskie stanowią kluczowy element krajowej polityki adaptacji do zmian klimatu. Projekty współfinansowane ze środków unijnych umożliwiają modernizację strategicznej infrastruktury wodnej, podnoszą bezpieczeństwo mieszkańców oraz wspierają ochronę cennych ekosystemów wodnych przy zachowaniu wysokich walorów krajobrazowych.

Rok 2026 będzie czasem intensywnych prac dokumentacyjnych i budowlanych w wielu regionach kraju – m.in. na obszarze Wielkich Jezior Mazurskich, w dolinie Wisły, Wisłoki, na Podkarpaciu oraz w Wielkopolsce. Kompleksowe podejście do gospodarki wodnej, oparte na retencji i ochronie przeciwpowodziowej, pozwoli na trwałe zwiększenie odporności środowiska i infrastruktury na ekstremalne zjawiska hydrologiczne oraz wzmocni rozwój lokalnych społeczności.