Mazowiecki Kongres Transportowy o żegludze śródlądowej
20.06.2025
Wykorzystanie śródlądowych dróg wodnych w Polsce i na Mazowszu było m.in. tematem Mazowieckiego Kongresu Transportowego. Mateusz Balcerowicz, zastępca prezesa Wód Polskich, wziął udział w debacie na temat transportu, a Wojciech Płaska, kierownik wydziału śródlądowych dróg wodnych przedstawił system żeglugi śródlądowej.
Podczas dyskusji panelowej wiceprezes Wód Polskich Mateusz Balcerowicz wskazał, że Wody Polskie pełnią rolę administratora śródlądowych dróg wodnych w Polsce, zgodnie z przepisami Prawa wodnego, a ich głównym zadaniem w tym zakresie jest utrzymywanie dróg wodnych w stanie umożliwiającym bezpieczne poruszanie się jednostek pływających.
- Wyznaczamy szlaki żeglowne, stosując oznakowanie nawigacyjne, które regularnie kontrolujemy pod względem poprawności i widoczności, a w razie potrzeby korygujemy. Prowadzimy pomiary hydrograficzne, monitorujemy zmiany dna i określamy głębokości tranzytowe. Wszystkie te informacje publikujemy w komunikatach nawigacyjnych, zawierających dane o utrudnieniach, przeszkodach, głębokościach oraz zamknięciach szlaków. Działamy zgodnie z jednolitymi standardami, uwzględniając wymogi żeglugi nocnej oraz dostosowując prace utrzymaniowe do lokalnych warunków – powiedział Mateusz Balcerowicz.
Wiceprezes Wód Polskich dodał, że Wody Polskie nie zajmują się planowaniem przewozów wodnych, lecz tworzą możliwie najlepsze warunki do ich realizacji przez użytkowników, przy czym zakres wykorzystania dróg wodnych zależy bezpośrednio od warunków hydrologicznych. Wody Polskie realizują kolejne projekty przy wsparciu środków z Unii Europejskiej w tym w zakresie transportu w ramach programu FEnIKS.
- Dla Wód Polskich miarą natężenia ruchu jednostek pływających jest liczba śluzowań na 120 administrowanych obiektach. Przykładowo, w Systemie Wielkich Jezior Mazurskich liczba śluzowań systematycznie rośnie. Natomiast w śluzie Żerań, która jest istotna w kontekście żeglugi na Mazowszu, intensywność śluzowań silnie zależy od warunków hydrologicznych. Na przykład, w 2021 roku przeprowadzono tam 630 śluzowań indywidualnych, co było możliwe dzięki korzystnym poziomom wody, natomiast w 2022 roku liczba ta spadła do 330 z powodu niskiego stanu wody – dodał Wojciech Płaska.
Mateusz Balcerowicz przyznał, że osiągnięcie stabilnych parametrów żeglugowych na całej długości Wisły, zwłaszcza na Mazowszu, jest obecnie bardzo trudne ze względu na utrzymującą się suszę hydrologiczną, jednak odcinek Gdańsk-Płock ma potencjał transportowy.
- Dostrzegamy potencjał transportowy Wisły na odcinku do Płocka, który może być wykorzystany pod warunkiem występowania korzystnych warunków hydrologicznych – podsumował wiceprezes Wód Polskich.
Wykorzystanie śródlądowych dróg wodnych w województwie mazowieckim
Wojciech Płaska, kierownik wydziału śródlądowych dróg wodnych w Wodach Polskich, podczas wydarzenia wygłosił prezentację, w której zawarł najważniejsze informacje dotyczące aktualnej sytuacji oraz perspektywy rozwojowej żeglugi śródlądowej w Polsce i na Mazowszu, w tym na drodze wodnej Wisły.
Na wstępie zauważył, że większość dróg wodnych w województwie mazowieckim ma charakter regionalny, co sprzyja głównie turystyce wodnej. Przedstawił zróżnicowanie klasowe śródlądowych dróg wodnych na Mazowszu wskazując jednoczenie, że niewielka ilość szlaków żeglownych ma wysokie parametry klasowe umożliwiające regularny ruch większych jednostek transportowych i pasażerskich.
Następnie przytoczył dane dotyczące śluzowania na śluzach Żerań i Włocławek z ostatnich lat, które potwierdzają dominację małych jednostek rekreacyjnych. Wskazał, że transport pasażerski odbywa się w rejonie Warszawy i na Kanale Żerańskim, zaś Dolna Wisła ma największy potencjał transportowy, który bywa ograniczany przez tzw. wąskie gardła i niskie stany wód spowodowane długotrwałą suszą.
- Pomimo ograniczeń żeglugowych, na Wiśle realizowane są duże transporty, m.in. ponadgabarytów na trasie Gdynia– Płock. Tego typu ładunki, często niemożliwe do przewiezienia innymi środkami transportu, są efektywnie obsługiwane przez żeglugę śródlądową. Wymaga to jednak precyzyjnego planowania logistycznego, dostosowania do warunków nawigacyjnych oraz specyfiki korzystania z infrastruktury, jak śluzy. Wisła służyła również do przewozu kadłubów statków i konstrukcji mostowych – powiedział Wojciech Płaska.
W dalszej części prezentacji, kierownik poruszył temat turystycznego wykorzystania rzeki Wisły oraz pozostałych dróg wodnych na Mazowszu. Zaznaczył, że turystyka wodna na Mazowszu dynamicznie się rozwija, a liczba indywidualnych użytkowników dróg wodnych rośnie z roku na rok. Podkreślił, że główne ośrodki aktywności żeglarskiej, wioślarskiej i motorowodnej to miejskie odcinki rzeki Wisły w Warszawie i Płocku oraz okolice stolicy. Wskazał, również, że szczególnie intensywny ruch turystyczny obserwowany jest na Zbiorniku Zegrzyńskim oraz rzece Narew, gdzie funkcjonują liczne przystanie, szkoły żeglarskie i firmy czarterowe.
- Turystycznym przykładem wykorzystania Wisły w Warszawie jest żegluga nocna, możliwa dzięki specjalnemu oznakowaniu – pławom z autonomicznym oświetleniem oraz znakom brzegowym pokrytym folią odblaskową III generacji. W 2023 roku udostępniliśmy dla żeglugi nocnej odcinek między mostem Łazienkowskim a mostem Gdańskim. Obecnie pracujemy nad przedłużeniem szlaku w górę rzeki w kierunku Mostu Południowego – podsumował Wojciech Płaska.
O Mazowieckim Kongresie Transportowym
Mazowiecki Kongres Transportowy to wydarzenie, którego celem jest stworzenie przestrzeni do dialogu i współpracy między nauką, samorządami, administracją, biznesem i ekspertami. W odpowiedzi na wyzwania społeczne, technologiczne i klimatyczne, uczestnicy wspólnie poszukują kierunków rozwoju transportu, który będzie bardziej zrównoważony, dostępny i przyjazny użytkownikom.
Podczas Kongresu poruszane są kluczowe tematy dotyczące przyszłości mobilności w Polsce – zarówno lokalnie, jak i ogólnokrajowo. W centrum uwagi znajdują się m.in. integracja transportu publicznego, rozwój infrastruktury drogowej i kolejowej, elektromobilność, nowoczesne technologie w zarządzaniu ruchem oraz potrzeby transportowe mieszkańców różnych obszarów.