Ogólnopolska Szkoła Hydrauliki - ekspercka debata o bezpieczeństwie wodnym w dobie zmian klimatu
08.05.2026
W dniach 6-8 maja 2026 r. w Raciborzu odbyła się XLIII Ogólnopolska Szkoła Hydrauliki pod hasłem „Przeciwdziałanie skutkom zjawisk ekstremalnych i zwiększanie bezpieczeństwa hydrologicznego Polski”. Aktywny udział przedstawicieli Wód Polskich, na czele z wiceprezesem Marcinem Jarzyńskim, podkreślił znaczenie merytorycznej współpracy administracji wodnej ze środowiskiem naukowym i samorządowym.
Wydarzenie, objęte patronatem Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, stanowi jedno z najważniejszych ogólnopolskich forów wymiany wiedzy i doświadczeń w obszarze hydrauliki, gospodarki wodnej oraz adaptacji do zmian klimatu. Celem Ogólnopolskiej Szkoły Hydrauliki była prezentacja i omówienie aktualnych wyników badań dotyczących m.in. zagospodarowania wód i retencji oraz ochrony przed powodzią i suszą, a także integracja środowiska naukowego z administracją publiczną i otoczeniem społeczno‑gospodarczym. W wydarzeniu wzięli udział reprezentanci Wód Polskich, w tym Marcin Jarzyński - zastępca prezesa ds. ochrony przed powodzią i suszą, prof. Janusz Zaleski - dyrektor Biura Koordynacji Projektów Banku Światowego i BRRE oraz Jan Grygier - dyrektor RZGW w Gliwicach,
Wizytacja zbiornika Racibórz Dolny i debata o roli dialogu społecznego
Uczestnicy konferencji wzięli udział w wizycie studyjnej na zbiorniku Racibórz Dolny. Program obejmował zwiedzanie sterowni, prezentację modelu zapory oraz filmu dokumentalnego, a także wizytację zapory i przelewu bocznego. Uczestnicy mieli również możliwość zejścia do czaszy zbiornika oraz koryta głównego rzeki Odry. Po obiekcie oprowadzał jego kierownik, Dominik Glenc, który przedstawił zasady funkcjonowania zbiornika, w tym jego pracę podczas powodzi w 2024 r.
- Budowa zbiornika Racibórz Dolny oraz proces przeniesienia wsi Nieboczowy stanowią ewenement na skalę światową, który jest wzorem dla podobnych inwestycji. Jest to modelowy przykład, który pokazuje, jak połączyć ze sobą inwestycje w gospodarkę wodną i zaspokojenie potrzeb mieszkańców. Dziś stwierdzić można, że zbiornik zdecydowanie przyczynił się do zwiększenia bezpieczeństwa przeciwpowodziowego nie tylko w województwie śląskim, ale również na Opolszczyźnie i Dolnym Śląsku. Jak było to ważne pokazała chociażby powódź z września 2024 roku - powiedział Marcin Jarzyński, wiceprezes Wód Polskich.
Następnie odbył się panel dyskusyjny pt. „Konsultacje społeczne w gospodarce wodnej. Oczekiwania i praktyka”, poświęcony potrzebie interdyscyplinarnego podejścia do zarządzania wodami, łączącego zagadnienia techniczne, przyrodnicze, ekonomiczne i społeczne. W dyskusji wzięli udział reprezentanci Wód Polskich, środowisk naukowych i samorządowych. Rozmowa koncentrowała się na doświadczeniach prowadzenia dialogu społecznego, m.in. na przykładzie realizacji zbiornika przeciwpowodziowego Racibórz Dolny.
Profesor Janusz Zaleski o budowaniu odporności klimatycznej na przykładzie Wrocławskiego Węzła Wodnego
Profesor Janusz Zaleski wygłosił wykład poświęcony kierunkom przechodzenia od tradycyjnie pojmowanej ochrony przeciwpowodziowej do budowania odporności na zmiany klimatyczne w projektach realizowanych w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem roli nowoczesnych rozwiązań hydrotechnicznych i retencyjnych. W swoim wystąpieniu omówił m.in. historię powstania zbiornika przeciwpowodziowego Racibórz Dolny oraz wskazał kluczowe wyzwania związane z planowaniem i realizacją kolejnych przedsięwzięć retencyjnych w obliczu zmieniających się uwarunkowań klimatycznych.
Następnie, wspólnie z dr. inż. Radosławem Stodolakiem i dr. inż. Michałem Śpitalniakiem z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu oraz prof. Robertem Banasiakiem z IMGW‑PIB, przedstawił referat dotyczący zarządzania powodzią w warunkach zmian klimatu na przykładzie Wrocławskiego Węzła Wodnego.
W ramach prezentowanych badań przeanalizowano obowiązujące zasady gospodarowania wodą we Wrocławskim Węźle Wodnym w zmienionych warunkach hydraulicznych i hydrologicznych, z wykorzystaniem zaawansowanego modelowania Odry i jej dopływów dla różnych scenariuszy przepływu i wariantów sterowania. Analizy wykazały, że modyfikacja sposobu uruchamiania wybranych obiektów hydrotechnicznych może poprawić przepustowość systemu, ograniczyć zalewanie polderu Oławka oraz zmniejszyć zagrożenie dla terenów wodonośnych, potwierdzając potrzebę adaptacyjnego podejścia do zasad gospodarowania wodą.
Ogólnopolska Szkoła Hydrauliki jako platforma eksperckiego dialogu o wodzie
XLIII Ogólnopolska Szkoła Hydrauliki po raz kolejny potwierdziła swoją rangę jako istotna platforma dialogu pomiędzy środowiskiem naukowym a praktykami oraz przestrzeń merytorycznej debaty nad wyzwaniami i kierunkami rozwoju gospodarki wodnej w Polsce. Tematyka konferencji obejmowała szerokie spektrum zagadnień związanych z nowoczesnymi rozwiązaniami służącymi zwiększaniu bezpieczeństwa hydrologicznego kraju oraz wzmacnianiu odporności na skutki zmian klimatu.
W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele administracji rządowej i samorządowej, instytucji państwowych oraz wiodących ośrodków akademickich, co sprzyjało wymianie wiedzy i doświadczeń między teorią a praktyką. Organizatorami Ogólnopolskiej Szkoły Hydrauliki byli Komitet Nauk o Wodzie i Gospodarki Wodnej Polskiej Akademii Nauk, Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie oraz Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, zapewniając wysoki poziom merytoryczny i interdyscyplinarny charakter konferencji.