Międzynarodowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS

13.05.2026

Międzynarodowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS (ang. International AIDS Candlelight Memorial), jest globalną inicjatywą, organizowaną nieprzerwanie od 1983 roku, corocznie w trzecią niedzielę maja. Naczelne hasło inicjatywy brzmi: „Pamiętamy - Podejmujemy działania - Żyjemy poza HIV” („We Remember - We Take Action - We Live Beyond HIV”), zaś tematem przewodnim na 2026 rok jest: „Przemyśl. Odbuduj. Powstań” („Rethink. Rebuild. Rise"). Oba - ukierunkowane są na przejście od świadomości do działania.

Dwie czerwone, zapalone świece ustawione blisko siebie na ciemnym tle, z miękkimi, rozmytymi punktami światła w tle. W prawym górnym rogu znajduje się jasne pole z czerwonym symbolem wstążki oraz napisem: „17 MAJA – Międzynarodowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS”. Na dole widoczne są małe logotypy instytucji.

Pamięć i solidarność

Dzień ten stanowi ważną okazję do upamiętnienia osób, które straciły życie w wyniku AIDS, a także do wyrażenia solidarności z osobami żyjącymi z HIV. Jest to również moment przypominający o konieczności kontynuowania działań profilaktycznych, diagnostycznych i edukacyjnych, by ograniczyć liczbę nowych zakażeń oraz poprawić jakość życia osób zakażonych.

Od świadomości ku realnym zmianom

Międzynarodowe Towarzystwo AIDS (IAS), poprzez promocję tegorocznego hasła: „Przemyśl. Odbuduj. Powstań” zachęca, do:

Przemyślenia: dawnych i niesprawdzających się już podejść do finansowania i świadczenia usług w zakresie HIV
Odbudowy: systemów opieki zdrowotnej, które powinny priorytetowo traktować ludzi ku wsparciu społecznemu
Wzrostu: podejmowania wspólnych, sprawiedliwych i innowacyjnych przedsięwzięć

Współczesne przesłanie pamięci o zmarłych na AIDS uznaje postęp w leczeniu i zwalcza stygmatyzację, skupiając uwagę na długoterminowym przeżyciu. Inicjatywa podkreśla, że HIV jest chorobą przewlekłą, a nie „wyrokiem”, podkreślając skuteczność terapii antyretrowirusowej (ART) i zdolność osób z obniżonym wiremią do długiego i zdrowego życia bez przenoszenia wirusa.

Formy pamięci na świecie

Na całym świecie w tym dniu organizowane są wydarzenia o charakterze społecznym i edukacyjnym, w tym m.in. symboliczne zapalanie świec, spotkania tematyczne oraz działania sprzyjające zwiększaniu świadomości społecznej w zakresie HIV/AIDS.

Obchody w Polsce

W Polsce w obchody włączają się organizacje pozarządowe, instytucje publiczne oraz osoby prywatne. Jedną z cyklicznych inicjatyw jest tworzenie tzw. patchworku pamięci – wspólnego dzieła upamiętniającego osoby, które zmarły z powodu AIDS.

W 2026 roku prezentacja patchworku odbędzie się w Warszawie, w niedzielę 17 maja o godz. 12:00 na Placu Centralnym przy Pałacu Kultury i Nauki.

Źródłem rzetelnej wiedzy o HIV/AIDS jest Krajowe Centrum ds. AIDS: https://aids.gov.pl/