Ochrona słuchu w miejscu pracy
26.03.2026
Hałas - jeden z najczęściej występujących fizycznych czynników szkodliwych w środowisku pracy. Długotrwała ekspozycja może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia słuchu. Pośrednio wpływa na zmiany w funkcjonowaniu układu nerwowego i pokarmowego prowadząc do zmniejszenia wydolności psychicznej i fizycznej. Pracodawca dokonuje pomiarów wielkości charakteryzujących hałas na stanowiskach pracy.
W Polsce ustawowo ustalona wartość NDN (najwyższe dopuszczalne natężenie) poziom hałasu w środowisku pracy wynosi 85 dB. Najczęściej stosowanym wskaźnikiem jest poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8-godzinnego dnia pracy (LEX,8h). Działania ograniczające ryzyko zawodowe narażenia na hałas pracodawca podejmuje już dla wartość 80 dB.
Do podstawowych obowiązków pracodawcy należy m.in.: identyfikacja i ocena ryzyka zawodowego związanego z hałasem, ograniczanie hałasu u źródła poprzez rozwiązania techniczne i organizacyjne, zapewnienie pracownikom odpowiednich środków ochrony słuchu, informowanie i szkolenie pracowników o zagrożeniach oraz zasadach ochrony przed hałasem, oraz zapewnienie badań profilaktycznych, w tym badań słuchu.
Środki ochrony zbiorowej obejmują m.in. obudowy dźwiękochłonne maszyn, ekrany akustyczne, tłumiki hałasu, izolację akustyczną pomieszczeń czy właściwą organizację pracy (np. skracanie czasu ekspozycji). Jeśli nie jest możliwe ograniczenie hałasu do bezpiecznego poziomu, stosuje się środki ochrony indywidualnej, takie jak nauszniki przeciwhałasowe, wkładki przeciwhałasowe (jednorazowe lub wielokrotnego użytku) czy hełmy z ochronnikami słuchu. Środki ochrony indywidualnej słuchu są dobierane w sposób eliminujący ryzyko uszkodzenia słuchu lub zmniejszający je do najniższego możliwego do osiągnięcia w danych warunkach poziomu. Bez względu na to, jaki rodzaj ochrony słuchu zostanie wybrany, ważne jest, aby był on odpowiednio dopasowany!
Podstawowym parametrem ochronników słuchu jest wartość tłumienia. Nieprawidłowo dopasowane ochronniki słuchu mogą mieć ograniczoną skuteczność i mogą nie zapewniać wystarczającej ochrony.
Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy (CIOP-PIB) udostępnia narzędzia wspomagające dobór ochronników słuchu oraz materiały edukacyjne dotyczące ich prawidłowego zakładania.
DOBÓR OHRONNIKÓW SŁUCHU - SKORZYSTAJ Z DEDYKOWANEJ APLIKACJI*
WKŁADKI PRZECIWHAŁASOWE - JAK WŁAŚCIWIE ZASTOSOWAĆ**
*Autor dr inż. Emil Kozłowski Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy opracował aplikację wspomagającą dobór ochronników słuchu przeznaczoną do zainstalowania w urządzeniach przenośnych typu smartfon lub tablet (2019 r.).
**mgr inż. Emil Kozłowski, dr inż. Rafał Młyński, Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy opracował wytyczne do sprawdzania oraz nauki prawidłowego umieszczania wkładek przeciwhałasowych w zewnętrznym przewodzie słuchowym (2021 r.).