„Znamię! Znam je?” - jak rozpoznać czerniaka?
15.07.2026
Pod takim tytułem, już po raz siódmy realizowaliśmy w naszym województwie program edukacyjny we współpracy z Fundacją Gwiazda Nadziei z Katowic.
Zasięg programu
Program z każdą kolejną edycją cieszy się coraz większym zainteresowaniem szkół w naszym województwie (w V edycji – 134 placówki, w VI edycji – 147 placówki, w VII edycji – 173 szkoły). Ze sprawozdań szkolnych koordynatorów programu wynika, że uczniowie wykazali duże zainteresowanie tematyką programu, w ocenie nauczycieli bardzo dobrze w realizację programu zaangażowani byli uczniowie z około 70% szkół realizujących program.
W VII edycji programu udział wzięło 120 szkół podstawowych (w poprzedniej było to 95 szkół podstawowych) i 53 szkoły ponadpodstawowe (na podobnym poziomie w porównaniu do poprzedniej edycji - 52 szkoły), co stanowi odpowiednio ponad 30% i ponad 26% placówek w naszym województwie, a ogólnie o 26 placówek więcej w stosunku do poprzedniej edycji. Edukacją objęto 11 764 uczniów i uczennic ze szkół podstawowych i ponadpodstawowych z 605 klas. W obecną realizację programu zaangażowanych było 322 realizatorów szkolnych (w poprzedniej edycji było to 260 realizatorów szkolnych).
Ewaluacja programu
Ponad 13% uczniów objętych edukacją wypełniło ankiety ewaluacyjne programu (proszono o przeprowadzenie ewaluacji w jednej wybranej klasie w każdym powiecie w naszym województwie), a ich wyniki przedstawiają się następująco :
- ponad 97% ankietowanych uważało, że poruszany temat profilaktyki czerniaka jest ważny (o 2% więcej niż w poprzedniej edycji programu),
- ponad 93% uczniów twierdziło, że zajęcia były ciekawe (podobnie jak w dwóch poprzednich edycjach),
- najciekawszymi treściami programowymi dla respondentów były: rozpoznawanie czerniaka, ABCDE czerniaka, ochrona przed czerniakiem, informacje dotyczące zagrożenia czerniakiem, zagrożenia wynikające z korzystania z solarium, nauka samobadania czerniaka,
- ponad 95% uczniów po zajęciach wie, jak chronić się przed czerniakiem,
- około 87% ankietowanych deklaruje, że po powrocie do domu obejrzy swoją skórę i będzie stosować się do zasad ochrony przed czerniakiem,
- około 94% pytanych uczniów wie, że solarium jest głównym czynnikiem wywołującym czerniaka,
- ponad 90% respondentów po zajęciach zna cechy charakterystyczne czerniaka,
- ponad 83% uczniów deklaruje, że przekaże rodzicom i znajomym zdobytą wiedzę i zachęci, aby także przebadali skórę.
Cieszy nas fakt, że ponad 78% szkół realizujących obecną edycję zadeklarowało kontynuację programu w kolejnym roku szkolnym.
Działania wzmacniające
Pracownicy Państwowej Inspekcji Sanitarnej przeprowadzili 62 wizytacje problemowe w szkołach realizujących VII edycję programu w województwie podlaskim, co stanowi około 36% wszystkich szkół realizujących program w roku szkolnym 2025/2026 w naszym województwie.
Tematyka profilaktyki czerniaka poruszana była także na spotkaniach edukacyjnych z dziećmi i młodzieżą, na imprezach prozdrowotnych, festynach zdrowotnych, piknikach profilaktycznych z dorosłymi w województwie podlaskim z wykorzystaniem fantomów skóry i materiałów programowych. Działaniami edukacyjnymi objęliśmy w całym województwie podlaskim ponad 31 000 osób.
Wzmocnieniem działań programowych był konkurs na makietę skierowany do uczestników programu w powiecie sejneńskim, zorganizowany przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w Sejnach.
Dziękujemy wszystkim za realizację i udział w programie i zapraszamy do kolejnej edycji w roku szkolnym 2026/2027.
Opracowanie: Oddział Promocji Zdrowia i Komunikacji Społecznej