Paragwaj
Krótki opis gospodarki i jej struktury
System gospodarczy
Paragwaj jest państwem o dużym bogactwie naturalnym i potencjale hydroelektrycznym. Gospodarka jest bardzo otwarta i zależna od handlu zagranicznego. W ostatnich latach kraj poczynił znaczne postępy w dziedzinie polityki fiskalnej i monetarnej. Podstawę gospodarki Paragwaju stanowi hodowla bydła oraz rolnictwo - przede wszystkim uprawa soi, której kraj jest czołowym producentem. Dzięki sprzyjającym warunkom hydrologicznym Paragwaj jest też ważnym regionalnym eksporterem energii.
W 2025 r. Paragwaj osiągnął bardzo dobre wyniki gospodarcze. Według Centralnego Banku Paragwaju (BCP), wzrost PKB w 2026 r. wyniósł ok. 6%, zaś w ocenie MFW – 4,4%. W trzecim kwartale 2025 r. PKB wzrósł r/r o 6,6%. Sektor rolny wzrósł o 4,5% r/r dzięki wyższej produkcji kukurydzy, pszenicy, ryżu i bawełny. Jednocześnie spadła produkcja soi. Produkcja energii elektrycznej wzrosła o 8,3% r/r., zaś produkcja przemysłowa - o 7,4%, do czego przyczyniło się zwiększenie produkcji olejów, produktów mlecznych, cukru, napojów, tytoniu, obuwia, tekstyliów, odzieży, chemikaliów i papieru. Sektor usług odnotował wzrost o 6,9% dzięki lepszym wynikom handlu, transportu, gastronomii i hotelarstwa. Sektor budownictwa wzrósł o 3,4% , zaś sektor leśnictwa, hodowli zwierząt, rybołówstwa i górnictwa o 2,7%. Zgodnie z danymi Ministerstwa Gospodarki i Finansów deficyt budżetowy kraju na koniec 2025 r. wyniósł 7,48 mld guarani (1,047 mld USD), co stanowi 2% PKB. Był to najlepszy wynik od 2019 r. Jednocześnie deficyt pierwotny wyniósł w 2025 r. 0,1% PKB. Całkowite przychody wzrosły o 4,5%, podczas gdy wzrost po stronie wydatków wyniósł 3,4%. Wartość inwestycji publicznych wyniosła 5,764 mld guarani (około 767 milionów dolarów), co stanowi 1,6% PKB. Inflacja w Paragwaju w 2025 r. wyniosła wg banku centralnego kraju 3,1% (w porównaniu do 3,8% w 2024 r.). Grudzień zakończył się deflacją w wysokości 0,3%. Ustawa budżetowa na 2026 r. przewiduje deficyt w wysokości 1,5% PKB. Oznacza to powrót do przestrzegania przez rząd przepisów ustawy o odpowiedzialności fiskalnej.
We wrześniu 2025 r. Paragwaj przyjął trzy akty prawne mające promować napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych. W kraju ustanowiono nowy system zachęt podatkowych dla inwestorów, obejmujący zwolnienia dla dóbr inwestycyjnych oraz możliwość przenoszenia aktywów bez utraty ulg. Poszerzono listę sektorów uprawnionych do ulg o turystykę i rozrywkę. Wprowadzono zwolnienia podatkowe dla producentów sprzętu elektrycznego, elektronicznego, AGD, elektromechanicznego i cyfrowego. Co więcej, umożliwiono eksporterom usług (gł. w sektorze ICT) korzystanie ze specjalnego reżimu maquila.
W październiku 2025 r. rząd kraju zaprezentował Narodowy Plan Rozwoju 2050. W dokumencie wskazano cztery główne filary rozwoju: 1) Ludzie i społeczeństwo: godna praca, dobra edukacja, powszechna opieka zdrowotna, sztuka, kultura i zabezpieczenie społeczne; 2) Infrastruktura, innowacyjność i konkurencyjność: łączność fizyczna i cyfrowa, infrastruktura społeczna, innowacyjność technologiczna i przyjazne inwestycjom środowisko; 3) Środowisko i energia: zrównoważony rozwój, efektywne wykorzystanie zasobów naturalnych i odporność na zmiany klimatu; 4) Instytucje, bezpieczeństwo i obecność międzynarodowa: przejrzystość, bezpieczeństwo obywateli i granic, wzmacnianie instytucji i aktywna obecność Paragwaju na świecie.
Paragwaj posiada bardzo niskie podatki VAT, CIT i PIT (nie większe niż 10%), a także oferuje liczne ulgi dla inwestorów, w tym:
- Zwolnienie lub czasowe zawieszenie taryf celnych mających wpływ na import surowców i maszyn.
- Zwolnienie lub czasowe zawieszenie płatności podatku od wartości dodanej (VAT) stosowanego do importu maszyn i surowców dla przemysłu.
- Zwolnienie z podatku od wartości dodanej (VAT) od eksportu.
- Ulgi w podatku VAT w przypadku kupna produktów lub usług, dokonanych na rynku krajowym na rzecz lokalnych dostawców.
- Możliwość uzyskania gwarancja niezmienności podatkowej przez okres do 20 lat (w zależności od kwoty inwestycji)
Paragwaj posiada też system stref wolnych od podatków, w których przedsiębiorcy pomimo bardzo niskich lub zerowych stawek podatkowych korzystają z możliwości komercjalizowania zagranicą produktów jako wytworzonych w Paragwaju.
Do korzyści płynących z inwestycji w obszarach zwanych ,,wolnymi strefami’’ należą:
- Podatek VAT 0%.
- Usługi i transakcje między użytkownikami Wolnych Stref 0% podatku.
- Eksport do krajów trzecich 0,5% wartości faktury.
- Stawka na import surowców lub towarów 0%.
Wprowadzono także możliwość przejścia na jednolity podatek maquila w przypadku zakładów przemysłowych importujących maszyny i surowce. Korzyści dla tych podmiotów są następujące:
- Pojedynczy podatek w wysokości 1% od wartości dodanej na terytorium kraju lub od wartości faktury wystawionej na zlecenie i rachunek spółki zagranicznej, w zależności od tego, która z tych kwot jest wyższa.
- Zawieszenie ceł importowych i podatków od surowców, dostaw i dóbr inwestycyjnych.
- Zwolnienie z opłat celnych, portowych i lotniskowych.
- Zwolnienie z podatków pobieranych od przekazów pieniężnych
- Odzyskanie ulgi podatkowej (VAT) odpowiadającej nabyciu towarów i usług związanych bezpośrednio lub pośrednio z działalnością maquili.
- Zwolnienie z podatków departamentalnych lub miejskich.
Główne sektory gospodarki i ich udział w PKB
Wg danych podanych przez ministerstwo gospodarki i finansów Paragwaju usługi odpowiadają za 49,1% PKB kraju, przemysł za 32,8%, zaś rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo za 10,1%.
Polityka kursowa
Jednostką monetarną jest guaraní, PYG (1 guaraní = 100 centimos). W obiegu znajdują się monety: 50, 100, 500 i 1000 guaraní, oraz banknoty: 2 000, 5 000, 10 000, 20 000, 50 000 i 100 000 guaraní.
W styczniu 2026 r. kurs dolara amerykańskiego (USD) wynosił 6 693 PYG, a euro (EUR) – 7 845 PYG.
Surowce i technologie krytyczne
Na terytorium Paragwaju można znaleźć między innymi takie surowce mineralne jak magnez, wapień, gips, kamienie półszlachetne, marmur, żelazo, stal, dolomit, gliny, a także niektóre pochodne ropy naftowej. Jednym z najważniejszych bogactw naturalnych Paragwaju jest drewno.
Dzięki ogromnemu potencjałowi hydroenergetycznemu kraj stał się głównym eksporterem energii elektrycznej w Ameryce Południowej (3. na świecie). Szczególną rolę odgrywa tu elektrownia wodna Itaipú, ulokowana na rzece Paraná i eksploatowana wspólnie z Brazylią. Kolejna duża hydroelektrownia to Yacyretá na granicy z Argentyną. W Paragwaju ok. 99% energii elektrycznej pochodzi z hydroelektrowni.
Planowane są inwestycje w rozwój sieci elektrowni wodnych, z których najpoważniejsze to modernizacja już istniejących elektrowni (w tym Itaipú) oraz budowa zupełnie nowej na rzece Pilcomayo. Obecnie trwają pracę nad budową elektrowni Aña Cuá na rzece Paraná, która ma być ukończona do 2028 roku. W przyszłości planowana jest także budowa elektrowni hydroelektrycznej Corpus Christi.
Plany rozwoju energetyki nie ograniczają się jedynie do hydroelektrowni. Korzystając ze sprzyjających warunków klimatycznych, w tym dużego nasłonecznienia – przewidywany jest rozwój energii fotowoltaicznej, w tym budowy farm słonecznych. Dowodem na realizację tych planów są farmy fotowoltaiczne powstające w Chaco. W dziedzinie energetyki planowana jest też strategiczna współpraca z państwami sąsiednimi. Biorąc powyższe pod uwagę kraj posiada dobre warunki do rozwoju sektora zielonego wodoru.
Stan infrastruktury
Kraj nie ma dostępu do morza, natomiast jest poprzecinany siecią rzek, które zapewniają mu de facto dostęp do portów morskich (droga rzeczna Paragwaj-Parana).
W Paragwaju jest 12 lotnisk, z czego 2 to lotniska międzynarodowe (w Asunción i Ciudad del Este). Najważniejszymi portami na rzece Paragwaj są: Vileta, Asunción i San Antonio, a na rzece Paraná – Encarnación. Sieć drogowa (drogi i szosy) ma 80 127 km, z czego drogi utwardzone stanowią 6 987 km. 22 drogi o łącznej długości 8 756 km należą do kategorii dróg krajowych (caminos nacionales).
Rząd Paragwaju inwestuje w budowę tzw. Korytarza Bioceanicznego, czyli trasy lądowej, która ma w założeniu połączyć porty atlantyckie w Brazylii z portami pacyficznymi w Chile poprzez położoną na północy prowincję Chaco.
Z uwagi na brak dostępu do morza kluczowe znaczenie dla kraju mają porty i stan infrastruktury rzecznej na szlaku transportowym Paragwaj-Parana. Rząd kraju zamierza przeprowadzić inwestycje w tym zakresie, co może stanowić szansę dla polskich firm.
Kalendarz dni wolnych od pracy w roku 2025:
1 stycznia - Nowy Rok
1 marca - Dzień Bohaterów Ojczyzny
2 kwietnia - Wielki Czwartek
3 kwietnia - Wielki Piątek
1 maja - Święto Pracy
14 maja - Święto Niepodległości
15 maja – Dzień Matki
12 czerwca - Dzień Pokoju w Chaco
20 czerwca - Dzień Konstytucji
15 sierpnia - Dzień Założenia Asunción
29 września - Dzień Zwycięstwa pod Boquerón
8 grudnia - Dzień Matki Boskiej z Caacupé
25 grudnia - Boże Narodzenie
Podstawowe dane makroekonomiczne
|
Podstawowe dane makroekonomiczne |
|||
|
|
2023 |
2024 |
2025 |
|
43,12 mld USD |
44,46 mld USD |
47,4 mld USD |
|
|
120,31 mld USD |
128,54 mld USD |
137,46 mld USD |
|
|
5 % |
4,2% |
4,4% |
|
|
6 340 USD |
6 460 USD |
6 800 USD |
|
|
17 690 USD |
18 660 USD |
19 720 USD |
|
|
4,6% |
3,8% |
3,9% |
|
|
5,9% |
5,8% |
5,2% |
|
|
-3,8% |
-2,1% |
-1,7% |
|
|
41,1% |
44,8% |
41,7% |
|
|
Rating kredytowy Fitch / Moody's / S&P |
Fitch: BB+ Moody's: Baa3 S&P: BBB- |
||
Źródła: MFW
Dane demograficzne
|
Dane demograficzne |
|
|
7,055 mln |
|
|
3 389 483 |
|
|
Rozmiar klasy średniej (w tys./mln) |
ok. 2,7 mln |
|
20,1% |
|
|
44,2 |
|
|
0,756 |
|
Handel zagraniczny i inwestycje
Zgodnie z danymi banku centralnego wartość paragwajskiego eksportu wyniosła w 2025 r. 16,72 mld USD, czyli o 5,8% więcej niż rok wcześniej. Reeksport (27,4% całości) osiągnął wartość 4,59 mld USD, notując wzrost o 17,2%. Dobre dane eksportu wynikały głównie ze wzrostu sprzedaży mięsa, kukurydzy i oleju sojowego. Z kolei import kraju w 2025 r. wart był 18,11 mld USD, notując wzrost o 10,6% r/r. Saldo handlu zagranicznego w 2025 r. wykazało deficyt w wysokości 1, 39 mld USD.
Najważniejsi partnerzy handlowi
Najważniejszymi kierunkami paragwajskiego eksportu były Brazylia (3,43 mld USD, 31%), Argentyna (3,28 mld USD, 29,6%) oraz Chile 1,04 mld USD, 9,4%). Największy udział w imporcie miały Chiny (6,12 mld USD, 34,5%), Brazylia (4,14 mld USD, 23,4%) oraz Stany Zjednoczone (1,09 mld USD, 6,1%).
Podstawowe produkty i usługi importowe i eksportowe
Wg banku centralnego najważniejsze pozycje w eksporcie kraju w 2025 r. zajęły soja (2,35 mld USD, wołowina (2,17 mld USD), energia elektryczna (1,22 mld USD), olej sojowy (612,5 mln USD), mąka sojowa (605 mln USD), kukurydza (596,6 mln USD), druty, kable i inne przewody elektryczne (405,6 mln USD), ryż (331,6 mln USD) oraz aluminium (183,3 mln USD). Najważniejsze pozycje w imporcie miały maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich części (3,3 mld USD), pozostałe maszyny, urządzenia i artykuły mechaniczne (1,65 mld USD), samochody (1,06 mld USD), olej napędowy (1,06 mld USD), nawozy (667,8 mln USD), inne pojazdy (552,4 mln USD), benzyna (498 mln USD).
Główni inwestorzy
Obecnie najważniejsze źródła inwestycji to Stany Zjednoczone, Hiszpania i Brazylia. Inne kraje, które zwiększyły swoją pozycję w BIZ Paragwaju to Holandia, Chile, Luksemburg i Panama.
Do najważniejszych projektów w kraju należą warta 4 mld USD inwestycja w produkcję celulozy „Paracel” oraz inwestycja nawozowa „ATOME” o wartości 2 mld USD.
Główne kierunki inwestycji zagranicznych
Paragwaj w chwili obecnej nie jest źródłem inwestycji zagranicznych w dużej skali.
Udział w inicjatywach i organizacjach wielostronnych o charakterze gospodarczym
WTO: Paragwaj jest członkiem WTO od 1 stycznia 1995 r. Należy m. in. do następujących grup negocjacyjnych: Mercosur, SVEs i Cairns.
IADB: Paragwaj jest członkiem--pożyczkobiorcą Międzyamerykańskiego Banku Rozwoju
IMF: Paragwaj jest członkiem Międzynarodowego Funduszu Walutowego.
ILO: Paragwaj jest członkiem Międzynarodowej Organizacji Pracy.
UNCTAD: Paragwaj jest krajem członkowskim Konferencji Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju.
MERCOSUR: Paragwaj jest jednym z krajów założycielskich MERCOSUR - Wspólnego Rynku Południa. ZICOSUR: Wszystkie departamenty Paragwaju należą do Zicosur, procesu regionalnej integracji horyzontalnej, który stanowi subregion w ramach struktury MERCOSUR z włączeniem północnych regionów Chile i południowych Peru.
ANDYJSKA KORPORACJA ROZWOJU: Od 1997 r. Paragwaj jest akcjonariuszem w tej międzynarodowej instytucji finansowej, która wspiera rozwój i integrację krajów członkowskich.
Pozycja kraju w rankingach
|
Pozycja Paragwaju w rankingach |
|
|
|
|
pkt |
pozycja |
|
Corruption Perception Index (Transparency International) |
24/100 |
149/180 |
|
Global Innovation Index (World Intellectual Property Organization) |
21,4 |
103/139 |
|
Economic Freedom Index (Heritage Foundation) |
65,2 |
59/184 |
Relacje dwustronne
Relacje dwustronne między Paragwajem a Polską
Stosunki ekonomiczne z Paragwajem powinny być analizowane w szerszym kontekście wynikającym z przynależności tego kraju do Mercosur. Największe możliwości eksportowe dla polskich firm istnieją w dziedzinach związanych z rolnictwem (chemikalia i nawozy, maszyny rolnicze, w tym traktory i ich części, drony i samoloty rolnicze), przemysłem drzewnym (maszyny do prac leśnych i obróbki drewna, celuloza), rozbudową infrastruktury drogowej (maszyny drogowe, materiały budowlane), sektorem rzecznym, sektorem zielonych technologii, ICT oraz w sferze takich towarów jak: farmaceutyki, kosmetyki, kutry patrolowe, wyroby stalowe, przełączniki elektroniczne i elektromechaniczne, panele fotowoltaiczne. W kraju jest obecny m.in. polski producent oświetlenie LED.
Główne pozycje w eksporcie do Paragwaju: ciągniki, związki heterocykliczne, produkty pochodzenia zwierzęcego, papier i tektura, pojazdy silnikowe, żarówki i lampy.
Główne pozycje w imporcie z Paragwaju: soja i produkty sojowe, nasiona i owoce oleiste, jelita, pęcherze i żołądki zwierząt, węgiel drzewny, tytoń, ryż.
Wartość obrotów handlowych między Polską a Paragwajem : (mln EUR)
|
|
2021 |
2022 |
2023 |
2024 |
|
Obroty |
202,6 |
174,8 |
82,9 |
112,7 |
|
11,5 |
14 |
18,3 |
15,1 |
|
|
Import |
159,2 |
160,8 |
64,6 |
97,6 |
|
Saldo |
-148 |
-147 |
-46 |
-83 |
źródła: SWAiD STAT GUS
Relacje z UE
Relacje UE z Paragwajem reguluje umowa ramowa o współpracy zawarta w 1992 r. Kolejnym dokumentem prawnym, określającym współpracę UE z Paragwajem jest „Umowa ramowa o współpracy międzyregionalnej między Wspólnotą Europejską i jej Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Wspólnym Rynkiem Ameryki Południowej i jego Państwami (Mercosur - Argentyna, Brazylia, Paragwaj, Urugwaj), z drugiej strony”, która została podpisana w 1995 r. i weszła w życie w 1999 roku. W grudniu 2024 r. UE i kraje Mercosur zakończyły negocjacje nad treścią Umowy Stowarzyszeniowej między blokami. Rozmowy na ten temat trwały od 1999 r. (z przerwą w latach 2004 – 2010). Umowa została podpisana w styczniu 2026 r.
Europejskie firmy w Paragwaju inwestują głównie w sektorze leśnym oraz rolnictwie, w tym m.in. w produkcję drewna, pulpy eukaliptusowej, celulozy czy papieru. Europejskie inwestycje dotyczą także uprawy soi i produktów pochodnych, w tym biopaliw.
Produkty eksportowane przez kraje UE do Paragwaju można podzielić na kategorie, spośród których do najliczniejszych należą:
- produkty motoryzacyjne (części samochodowe, ciężarówki, akcesoria samochodowe) – 8,8%
- żywność (czekolada, alkohol, tytoń) – 17,5%
- maszyny (maszyny rolnicze, układy scalone, grzejniki, maszyny do obróbki drewna i produkcji papieru, tablice sterownicze/rozdzielnice, wirówki, kontenery cargo, urządzenia dźwigowe) 22.4%
- produkty chemiczne (perfumy, leki, nawozy, kosmetyki, chemia gospodarcza) – 24,6%
Baza traktatowa (między krajem opisywanym a Polską i UE)
Podstawę prawną dwustronnych w relacjach Polski z Paragwajem stanowią:
1. Umowa o ruchu bezwizowym między Rządem RP a Republiką Paragwaju dla posiadaczy paszportów dyplomatycznych i paszportów służbowych, która obowiązuje od 4 października 1993 r.
2. Umowa między Rządem RP a Rządem Republiką Paragwaju o współpracy w dziedzinie kultury, edukacji i nauki, która obowiązuje od 12 grudnia 2007 r.
Data aktualizacji: styczeń 2026