Dolnośląski Urząd Wojewódzki

Na Cmentarzu Żołnierzy Włoskich na wrocławskim Grabiszynie odbyła się uroczystość upamiętniająca spoczywających tam żołnierzy włoskich. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele Republiki Włoskiej oraz administracji rządowej i samorządowej.

Delegacji Republiki Włoskiej przewodniczył gen. broni Andrea Rispoli, Szef Włoskiego Biura ds. Ochrony Kultury i Pamięci Obrony. W jej skład weszli również płk Massimo Tuzza oraz mjr Ricardo Galante. W uroczystości uczestniczyli także II Wicewojewoda Dolnośląski Artur Jurkowski oraz Konsul Honorowa Republiki Włoskiej we Wrocławiu Monika Przemysława Kwiatosz.

Po złożeniu kwiatów i oddaniu hołdu poległym delegacja spotkała się z przedstawicielami Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego.

Wyjątkowe miejsce pamięci

Cmentarz Żołnierzy Włoskich na Grabiszynie jest jedyną zachowaną w Polsce nekropolią wojenną z grobami żołnierzy włoskich z okresu I wojny światowej. Powstał pod koniec lat 20. XX wieku z inicjatywy rządu włoskiego.

Spoczywa tu ponad tysiąc włoskich żołnierzy, głównie jeńców wojennych, których szczątki po zakończeniu wojny przeniesiono z kilkudziesięciu cmentarzy znajdujących się na terenach dzisiejszej Polski i Niemiec.

Rozmowy o dalszej opiece nad nekropolią

Podczas spotkania w Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim omówiono przeprowadzone prace remontowe i konserwatorskie na terenie cmentarza, zakres wykonanych robót, dokumentację historyczną nekropolii oraz plany dalszej współpracy w zakresie ochrony tego szczególnego miejsca pamięci.

Przedstawiono również działania realizowane przez Wojewodę Dolnośląskiego na rzecz utrzymania i renowacji cmentarza. W latach 2021–2025 corocznie przekazywano środki na bieżące utrzymanie nekropolii. W 2025 roku wykonano kompleksowe prace o łącznej wartości blisko 790 tys. zł.

Zakres robót obejmował m.in. remont ogrodzenia, renowację postumentów i tablic informacyjnych, czyszczenie oraz wymianę płyt nagrobnych, naprawę pomnika centralnego, remont ławek, a także wycinkę drzew i wykonanie nasadzeń kompensacyjnych.

W 2026 roku przeprowadzono również inwentaryzację cmentarza oraz ekspertyzę dendrologiczną. Obecnie realizowane są kolejne zabiegi arborystyczne i pielęgnacyjne, a w planach pozostaje renowacja alejek cmentarnych.

Wspólna troska o dziedzictwo historyczne

Spotkanie było okazją do podkreślenia znaczenia polsko-włoskiej współpracy w zakresie ochrony miejsc pamięci i dziedzictwa historycznego. Strona włoska wyraziła uznanie dla działań prowadzonych przez administrację rządową w województwie dolnośląskim oraz podziękowała Dolnośląskiemu Urzędowi Wojewódzkiemu za zaangażowanie w zachowanie tego wyjątkowego miejsca pamięci dla przyszłych pokoleń.