W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.
Powrót

Armenia

Bezpieczeństwo

Ministerstwo Spraw Zagranicznych ze względu na pojawiające się incydenty zbrojne i ofiary śmiertelne odradza wszelkie podróże na tereny przy granicy z Azerbejdżanem, w szczególności w prowincjach Tawusz i Gegharkunik.

Na pozostałym obszarze Armenii MSZ zaleca zachowanie zwykłej ostrożności.

W Armenii nie odnotowano na przestrzeni ostatnich lat zagrożeń o charakterze terrorystycznym skierowanych przeciwko ludności cywilnej. Na terenie kraju nie obowiązuje również żaden zatwierdzony przez władze stopień zagrożenia terrorystycznego. Nie oznacza to jednak, że groźbę zamachu terrorystycznego można całkowicie wykluczyć.

Zagrożenie przestępczością pospolitą jest umiarkowane, co nie zwalnia z obowiązku zachowania ostrożności i podstawowej troski o swoje bezpieczeństwo. Zdarzają się drobne kradzieże w miejscach często uczęszczanych przez zagranicznych turystów (głównie na targach, bazarach i w środkach komunikacji), natomiast przestępstwa cięższe, jak rozboje czy napady, należą do rzadkości.

Chodząc po górach, należy pamiętać, że w Armenii nie istnieje profesjonalna górska służba ratownicza na wzór polskiego GOPR/TOPR. Turysta w wielu sytuacjach może być zdany wyłącznie na własne siły. W niektórych miejscach – oddalonych od ludzkich siedzib –  nie ma zasięgu sieci komórkowej i internetowej.

Podczas pobytu w Armenii, zwłaszcza na terenach pozamiejskich, należy zwrócić uwagę na zagrożenie ze strony  miejscowej fauny. W Armenii żyje wiele gatunków jadowitych węży i skorpionów, które występują nie tylko na obszarach dzikich, ale także w miejscach często uczęszczanych przez ludzi (łąki, pola, szlaki górskie, okolice atrakcji turystycznych). W górach zdarzają się również przypadki śmiertelnych ataków ze strony niedźwiedzi.

Szczególnie groźna jest zwłaszcza licznie występująca w Armenii oraz niezwykle agresywna i jadowita żmija lewantyńska (macrovipera lebetina, arm. gyurza). Jej ukąszenia, które zdarzają się często, bez podania surowicy, są śmiertelne dla człowieka. W sezonie zagęszczenie żmii lewantyńskiej może wynosić nawet do 20 sztuk na 1 hektar powierzchni, a jej wielkość dochodzi do 2 m.

Częstym zagrożeniem w górach są również spadające kamienie i osuwająca się ziemia. Można także spotkać silnie uczulający i drażniący barszcz Sosnowskiego.

W czasie wędrówek na terenach górskich i dzikich, zwłaszcza poza wyznaczonymi szlakami, można natknąć się na stada zdziczałych psów, które potrafią być agresywne wobec człowieka. Problem bezpańskich i zdziczałych psów powszechnie występuje również w miastach, w tym zwłaszcza na ulicach Erywania, gdzie zwierzęta te grupują się w sfory liczące od kilku do nawet kilkunastu osobników. Ze względu na ryzyko pogryzienia zalecana jest szczególna ostrożność i unikanie kontaktu z psami.

Armenię przecina szereg uskoków tektonicznych, należących do tzw. transazjatyckiej strefy sejsmicznej – zespołu systemów uskoków ciągnących się od Turcji aż po subkontynent indyjski, co sprawia, że kraj znajduje się w jednej z najbardziej aktywnych sejsmicznie stref świata. Niewielkie trzęsienia ziemi są odczuwalne regularnie w całym kraju, zagrożeniem jest natomiast wystąpienie wstrząsów sejsmicznych o wysokiej skali, podobnych do tragicznego trzęsienia ziemi z 7 grudnia 1988 r. podczas którego zginęło nawet 25 tys. ludzi.

Informacje i porady jak zachować się w razie trzęsienia ziemi są dostępne na poniższej stronie.

Warto również zauważyć, że na terenie Armenii licznie występują wygasłe wulkany, jak np. najwyższy szczyt Armenii góra Aragac. Ostatnia erupcja wulkaniczna, która spowodowała zniszczenia i ofiary śmiertelne, miała miejsce w XIX w., gdy wybuchł Ararat.

W razie wypadku wymagającego pomocy ze strony policji, pogotowia lub straży pożarnej w Armenii można dzwonić na numer zintegrowanej służby pomocy: 911. Operatorzy linii 911 posługują się również językiem angielskim i rosyjskim. Poza tym funkcjonują numery poszczególnych służb: 101 – straż pożarna, 102 – policja, 103 – pogotowie ratunkowe, 104 – pogotowie gazowe.

MSZ zaleca zgłaszanie podróży w systemie Odyseusz.

Wjazd i pobyt

Obywatele polscy przebywający na terenie Republiki Armenii do 180 dni w ciągu roku są zwolnieni z obowiązku posiadania wiz. Przy wjeździe do Armenii obywatele polscy muszą okazać ważny paszport – nie jest możliwy wjazd jedynie na podstawie dowodu osobistego. Służby graniczne mogą odmówić wjazdu w przypadku legitymowania się paszportem zniszczonym lub uszkodzonym.

W przypadku, gdy planowany pobyt przekracza 180 dni, należy zwrócić się do Oddziału Policji ds. wiz i rejestracji cudzoziemców (tzw. OVIR) w Erywaniu (dzielnica Dawtaszen, 4. kwartał, budynek 17/10, tel. +374 (10) 370 264, godz. pracy: pon.-czw. 9.00 - 17.00, pt. 10.00-17.00; z przerwą od 14.00 do 15.00) z wnioskiem o wydanie karty pobytu. Wniosek należy złożyć nie później niż 30 dni przed końcem dozwolonego 180-dniowego okresu legalnego pobytu. Koszt czasowej karty pobytu (do jednego roku) wynosi 105 tys. dramów. Członkowie rodzin obywateli Republiki Armenii mogą wnioskować o pięcioletnią kartę pobytu (koszt 140 tys. dramów).

Osobie, która przekroczy okres legalnego pobytu, grozi kara pieniężna w wysokości od 50 do 100 tysięcy dramów oraz nakaz opuszczenia kraju w ciągu dwóch miesięcy, a w przypadku recydywy postępowanie sądowe, które może skutkować dalej idącymi karami pieniężnymi oraz deportacją i zakazem wjazdu do Armenii.

Na terytorium Armenii można pozostawać do ostatniego dnia ważności paszportu.

Ubezpieczenie

Obowiązkowe jest wykupienie podróżnego ubezpieczenia medycznego przed przyjazdem do Armenii.

Zdrowie

Przy wjeździe do Armenii nie są wymagane obowiązkowe szczepienia – zalecamy jednak zapoznanie się z zalecaniami dot. szczepień dla osób podróżujących Głównego Inspektora Sanitarnego, w tym odnośnie szczepień rutynowych (podstawowych lub przypominających) przeciw chorobom zakaźnym, które mogą wystąpić na całym świecie.

Zaleca się ścisłe przestrzeganie zasad higieny ze względu na wysokie ryzyko zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu A (żółtaczka pokarmowa) oraz infekcji pasożytniczych, szczególnie na obszarach pozamiejskich. Należy pić wodę przegotowaną lub butelkowaną oraz myć warzywa i owoce przed spożyciem. Zagrożenie, w przypadku pogryzień przez występujące powszechnie zdziczałe i bezpańskie psy, stanowi również wścieklizna.

Publiczna służba zdrowia jest na bardzo niskim poziomie (szczególnie na prowincji). Opieka medyczna dla obcokrajowców jest odpłatna. Wizyta u lekarza kosztuje od 50 euro w górę, w zależności od zakresu udzielonych usług medycznych. W aptekach na niektóre kategorie leków obowiązują recepty lekarskie (leki zawierające substancje narkotyczne lub psychotropowe, antybiotyki, w tym leki bakteriobójcze i przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe, surowice odpornościowe i immunoglobuliny, szczepionki, leki zawierające mizoprostol).

W Armenii nie obowiązuje katalog lekarstw, których nie można wwozić lub wywozić. Każda osoba wjeżdżająca na teren Armenii ma prawo wwozu leków o 10 nazwach (do 3 opakowań każdego). W razie potrzeby wwozu leków zawierających substancje narkotyczne lub psychotropowe należy zwrócić się do Ministerstwa Ochrony Zdrowia Republiki Armenii o udzielenie stosownego zezwolenia.

W nagłych przypadkach można wezwać karetkę państwowego pogotowia ratunkowego (tel. 911 albo 103).

Podróżowanie po kraju

Do Armenii z Polski można przybyć drogą lotniczą, korzystając z lotniska Zwartnoc (kod IATA: EVN), znajdującego się ok. 10 km od centrum Erywania. PLL LOT obsługuje bezpośrednie połączenie lotnicze na trasie Warszawa-Erywań. Funkcjonuje również port lotniczy w Giumri, ale tylko dla połączeń z Rosją.

Drogą lądową można wjechać do Armenii od strony Gruzji (drogowe przejścia graniczne Bagrataszen-Sadakhlo, Bawra-Ninocminda, Gogawan-Guguti oraz kolejowe Ajrum) albo Iranu (drogowe Agarak-Nurduz). Granice z Turcją i z Azerbejdżanem pozostają zamknięte oraz są kontrolowane przez wojsko i służby graniczne. Poruszając się po terenach przygranicznych należy liczyć się z kontrolami, a nawet możliwością zatrzymania do wyjaśnienia.

Po terytorium Armenii co do zasady można poruszać się bez ograniczeń, należy jednak unikać podróżowania po obszarach położonych w pobliżu granicy z Azerbejdżanem (szczególnie w prowincjach Tawusz i Gegharkunik), gdyż zdarzają się tam incydenty zbrojne związane z konfliktem karabachskim. Ambasada stanowczo przestrzega przed podróżowaniem po drodze H53 na odcinku Voskepar-Baghanis (stanowiącej fragment trasy międzynarodowej M16 Erywań-Tbilisi). Sugerujemy skorzystanie po stronie armeńskiej z trasy M5 i M3 (przez Wanadzor i Aparan). W razie konieczności przejazdu trasą M16 należy bezwzględnie przemieszczać się objazdem wyznaczonym po drodze H26.

Sieć kolejowa jest słabo rozwinięta. Jedynym połączeniem międzynarodowym jest kursujący co dwa dni (w dni parzyste) pociąg Erywań-Tbilisi, latem (od 15 czerwca do 30 września) funkcjonuje także połączenie Erywań-Batumi. Poza tym działają również połączenie kolejowe Erywań-Giumri oraz, w okresie letnim, pociąg z Erywania nad jezioro Sewan (do miejscowości Nerkin Szorża). Z Erywania pociągi odjeżdżają z dworca kolejowego, zlokalizowanego obok stacji metra Sasuntsi David.

Liczni przewoźnicy prywatni oferują tanie połączenia międzymiastowe mikrobusami (tzw. marszrutkami), które odjeżdżają z trzech głównych dworców autobusowych zlokalizowanych w różnych częściach Erywania: centralnego (ul. Admiral Isakov 6), północnego (Sevan Highway 1)  i południowego (niedaleko pomnika Dawida z Sasunu, ul. Tigran Mets 50).

Przykładowe połączenia: busy do Gruzji, do Talina, Bjurakanu, Dżermuku, Wagharszapatu - dworzec centralny; nad jezioro Sewan, do Iczewanu, Dilidżanu,  - dworzec północny; do Garni, klasztoru Geghard - dworzec Nor Nork przy ul. Gaji; do Giumri i na południe kraju - parking przed dworcem kolejowym.

Należy jednak mieć na uwadze, że pojazdy te są często przepełnione, a ich stan techniczny może budzić zastrzeżenia.

Wynajęcie taksówki (również na dalsze odległości) nie stanowi problemu; obowiązujące taryfy wynoszą ok. 100 dramów za 1 km (minimalna stawka to jednak 600 dramów), przewóz można zamawiać również poprzez międzynarodowe i lokalne aplikacje smartfonowe (najpopularniejsze to Utaxi, Bolt, GG).

Główne drogi utrzymane są w stosunkowo dobrym stanie, jednak podróżując po drogach lokalnych, należy liczyć się z ich złym stanem technicznym oraz brakiem odpowiedniego oznakowania. W nocy należy uważać na nieoświetlone pojazdy oraz na poruszające się po drogach zwierzęta hodowlane. Zasady ruchu drogowego są powszechnie nieprzestrzegane. Zimą - ze względu na warunki pogodowe - okresowo mogą być zamykane dla ruchu nawet najważniejsze trasy krajowe. Wiele rzadziej uczęszczanych dróg nie jest w ogóle odśnieżanych.

Przy planowaniu podróży i czasów przejazdu nie należy ulegać „iluzji krótkich dystansów”. Mimo że Armenia to kraj o stosunkowo niewielkiej powierzchni (odpowiadającej mniej więcej obszarowi województwa wielkopolskiego), to przejazd dowolnego odcinka drogi zajmuje zazwyczaj 2-3 razy więcej czasu niż podobnego w Polsce (przez wzgląd na stan techniczny dróg, górzyste ukształtowanie terenu itp.).

W Armenii nadal słabo rozwinięta jest infrastruktura turystyczna, chociaż sytuacja z roku na rok się poprawia, a ruch turystyczny dynamicznie wzrasta. Dostępne są hotele o dość dobrym standardzie (kilkadziesiąt euro za noc) oraz, zwłaszcza w Erywaniu, tanie hostele i schroniska (od kilku do kilkunastu euro za noc), jednak ich standard może być różny. Obecny jest także wynajem krótkoterminowy (Airbnb). W popularnych turystycznie miejscach ceny za noc mogą sięgać nawet kilkuset euro np. nad jeziorem Sewan.

Stanowczo odradza się podróżowanie po terytorium Górskiego Karabachu oraz siedmiu przylegających rejonów (Kelbadżar, Laczyn, Kubatly, Zengelan, Dżebrail, Fizuli i Ağdam) z uwagi na ich nieuregulowany status międzynarodowy oraz występujące incydenty zbrojne na linii kontaktu między skonfliktowanymi stronami. Konsul w Erywaniu nie posiada żadnej możliwości udzielenia pomocy obywatelom polskim znajdującym się na terytorium Górskiego Karabachu, które zgodnie z prawem międzynarodowym nie stanowi części Republiki Armenii. Należy również mieć świadomość, że wjazd na terytorium karabachskie każdorazowo wymaga uzyskania zgody odpowiednich władz azerbejdżańskich, a jej brak stanowi z punktu widzenia władz tego kraju nielegalne przekroczenie granicy państwowej i może skutkować konsekwencjami przewidzianymi w prawie azerbejdżańskim, w tym odmową wjazdu na terytorium Azerbejdżanu w przyszłości.

Informacje dla kierowców

W Armenii obowiązuje ruch prawostronny. Nie ma konieczności posiadania międzynarodowego prawa jazdy - honorowane jest polskie prawo jazdy. Przestrzeganie zasad ruchu drogowego przez kierowców nie przyjęło się powszechnie, w tym w szczególności zasady pierwszeństwa pieszych na przejściu, a reakcje kierujących pojazdami są trudne do przewidzenia, stąd na drogach należy kierować się zasadą bardzo ograniczonego zaufania. Stosunkowo często zdarza się, że kierujący nie sygnalizują swoich zamiarów (przy skrętach, zmianie pasa ruchu itd.). Należy zachować szczególnie wzmożoną czujność podczas jazdy miejskiej (gwałtowne manewry innych uczestników ruchu, notoryczne i powszechnie akceptowane wtargnięcia pieszych na jezdnię, słabe oświetlenie ulic, brak pokryw studzienek kanalizacyjnych itd.) oraz po zmroku na obszarach wiejskich (brak lub złe oświetlenie ulic, poruszanie się nieoświetlonych pojazdów rolniczych, obecność zwierząt gospodarskich itp.). Szczególną ostrożność należy zachować przy poruszaniu się na skrzyżowaniach o ruchu okrężnym, gdzie zasady ruchu mogą odbiegać od przyjętych w Polsce.

Występuje gęsta sieć fotoradarów i liczne drogowe kontrole policyjne, w tym nieoznakowanymi radiowozami. W terenie zabudowanym można poruszać się z prędkością do 60 km/h, poza terenem zabudowanym do 90 km/h. W Armenii nie dopuszcza się nawet śladowej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu (tj. ograniczenie wynosi 0,0 ‰), aczkolwiek prowadzenie pojazdu po spożyciu alkoholu, choć nielegalne, jest częstym zjawiskiem.

Obowiązkowe jest posiadanie miejscowego ubezpieczenia OC środka transportu, które można wykupić na przejściu granicznym przy wjeździe do Armenii. Nie funkcjonuje tzw. zielona karta. Nie ma jednej stawki ubezpieczenia (jego wysokość jest ustalana na podstawie parametrów pojazdu oraz stażu kierującego). Działające w Armenii firmy ubezpieczeniowa udostępniają na swoich stronach internetowych kalkulatory umożliwiające wyliczenie wysokości opłaty.

Większość usterek można naprawić, korzystając z usług miejscowych mechaników. Autoryzowane serwisy czołowych marek znajdują się w Erywaniu, aczkolwiek występują problemy z dostępnością na miejscu części zamiennych.

Bez większych problemów można się zaopatrzyć w benzynę 92- (regular), 95- (premium) i 98-oktanową (super), olej napędowy oraz gaz ziemny (CNG) i skroplony (LPG).

Cło

Przy wjeździe do Armenii można mieć przy sobie gotówkę w kwocie nieprzekraczającej 15.000 dolarów amerykańskich, a przy wyjeździe do 10.000 dolarów. Wyższe kwoty wymagają złożenia specjalnej deklaracji celnej. Pozostałe przepisy celne nie odbiegają od powszechnie przyjętych standardów. Przy wjeździe własnym pojazdem należy wypełnić deklarację celną oraz uiścić opłatę celną, ekologiczną i drogową, których wysokość jest uzależniona od parametrów pojazdu. Więcej informacji można uzyskać bezpośrednio od służb informacyjnych Służby Celnej (ul. Movses Khorenatsi 3-7, 0015 Erywań, tel.: (+374 60) 544 444, e-mail: secretariat@petekamutner.am).

W przypadku wywozu antyków czy innych przedmiotów mogących mieć wartość historyczną (np. obrazów, dywanów, przedmiotów antykwarycznych, wyrobów jubilerskich itd.) konieczne jest przedłożenie certyfikatu, który należy uzyskać wcześniej w Ministerstwie Kultury.

Przepisy prawne

Przemyt, posiadanie oraz sprzedaż nawet najmniejszej ilości narkotyków lub innych środków psychotropowych są surowo karane. Powszechne jest spożywane alkoholu w miejscach publicznych, co nie jest jednak zgodne z prawem.

Obyczaje

Ormianie są bardzo starym i dumnym narodem. Pierwsze wzmianki o Armenii pochodzą z VI w. przed naszą erą. Armenia przyjęła chrześcijaństwo jako pierwsze państwo na świecie w 301 roku naszej ery. Większość Ormian (ok. 92,5%) należy do Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego, na którego czele stoi katolikos rezydujący w Eczmiadzynie. Około 0,4% populacji, głównie żyjącej w okolicach Giumri, stanowią katolicy (przede wszystkim obrządku ormiańskiego). Istnieje enklawa Rosjan – starowierców (tzw. mołokanie). Jest także mała grupa starożytnego chrześcijańskiego odłamu nestorian. Oddzielne wyznania stanowią jezydzi (wyznanie inspirowane zoroastrianizmem w kurdyjskiej i asyryjskiej grupie etnicznej),  bahaici i neopoganie (m.in. czciciele ognia).

Kulturowo Armenia zbliżona jest do krajów bliskowschodnich/śródziemnomorskich, z bardzo rozwiniętym życiem nocnym. Nie obowiązują tu szczególne zasady ubioru, zarówno w odniesieniu do kobiet, jak i mężczyzn. Należy pamiętać, że wchodząc do niektórych funkcjonujących kościołów kobieta powinna mieć przykryte ramiona.

Pomimo szybko postępującej w ostatnich latach modernizacji, społeczeństwo ormiańskie jest nadal w dużej mierze, zwłaszcza na terenach pozamiejskich, konserwatywne i patriarchalne, choć wobec obcokrajowców i turystów Ormianie mogą być bardziej wyrozumiali.

Kontakty seksualne między osobami tej samej płci są legalne od 2003 r., jednak publiczne okazywanie uczuć przez osoby tej samej płci może spotkać się z nieprzychylnymi komentarzami lub agresją.

Zaleca się ostrożność, ze względu na kontekst historyczny i polityczny, w poruszaniu w rozmowach tematów dotyczących statusu Górskiego Karabachu oraz relacji Armenii z Azerbejdżanem i Turcją.

 

W Armenii wolne od pracy są następujące dni:

 

Nazwa

Data

Nowy Rok

1-2 stycznia

Dni przedświąteczne

3-5 stycznia

Boże Narodzenie

6-7 stycznia

Dzień Sił Zbrojnych Armenii

28 stycznia

Międzynarodowy Dzień Kobiet

8 marca

Dzień Pamięci Ludobójstwa Ormian

24 kwietnia

Międzynarodowy Dzień Pracy

1 maja

Dzień Zwycięstwa i Pokoju

9 maja

Dzień Republiki

28 maja

Dzień Konstytucji

5 lipca

Dzień Niepodległości

21 września

Dzień Pamięci Ofiar Trzęsienia Ziemi (tylko w Giumri)

7 grudnia

Przydatne informacje

W Armenii powszechna jest znajomość języka rosyjskiego, a w młodszym pokoleniu, szczególnie w miastach, również angielskiego. Czasami można spotkać się ze znajomością polskiego, ze względu na liczną emigrację ormiańską do Polski w ostatnich latach.

Język ormiański posiada własny alfabet. Nazwy miejscowości oraz ulic w większych miastach zapisane są - obok alfabetu ormiańskiego - równolegle alfabetem łacińskim lub cyrylicą. Może nie dotyczyć to nazw produktów oraz rozkładów jazdy.

Walutą ormiańską jest dram armeński (AMD) – kurs może ulegać sporym wahaniom.

Wymiany pieniędzy można dokonywać zarówno w bankach, w tym w samoobsługowych automatach, jak i w licznych kantorach wymiany walut. Nie ma problemów z wymianą euro lub dolarów amerykańskich (nie ma możliwości wymiany złotówek). W Erywaniu i większych ośrodkach łatwo dostępne są bankomaty obsługujące międzynarodowe karty płatnicze, takie jak VISA lub MasterCard, oraz sklepy i restauracje akceptujące płatności kartami. Mimo to należy pamiętać, że w Armenii w dalszym ciągu najbardziej popularny jest obrót gotówkowy, zwłaszcza poza miastami.

W Armenii działają wiodący operatorzy międzynarodowi, zajmujący się szybkimi przekazami pieniędzy z zagranicy (oprócz Western Union).

W Erywaniu i w większych miejscowościach nie ma problemu z dostępem do Internetu, powszechny jest dostęp do sieci Wi-fi w lokalach gastronomicznych, hotelach, bankach etc.

W miastach najbardziej powszechnym środkiem komunikacji są kursujące po wyznaczonych trasach mikrobusy (marszrutki) - cena przejazdu w granicach miasta wynosi 100 dramów. W Erywaniu działa też jedna linia metra - cena żetonu (uprawniającego do zejścia na perony i przejazdu w jedną stronę) wynosi 100 dramów.

Urzędy pracują od 9.00 do 18.00 z tradycyjną przerwą obiadową między 13.00 a 14.00. Sklepy otwarte są na ogół 12 godzin na dobę, a większe nawet 24 godzin na dobę (także w dni wolne od pracy).

W kuchni dominują dania mięsne i sery, spożywane z ormiańskim chlebem lawasz, oraz warzywa grillowane albo kwaszone i zielenina. W Erywaniu nie ma problemu z dostępem do dań kuchni wegetariańskiej i wegańskiej, poza stolicą może być on utrudniony lub znacząco ograniczony.

Powszechne jest palenie tytoniu w miejscach publicznych, w tym w sklepach i w restauracjach oraz w środkach transportu (marszrutki, taksówki) w przypadku kierowców. Nierzadko sale dla niepalących w restauracjach nie gwarantują rzeczywistego odseparowania od części lokalu przeznaczonej dla palących.

W zdecydowanej większości restauracji napiwek jest doliczany do rachunku (zwyczajowo 10% wartości zamówienia).

Różnica czasu między Polską a Armenią wynosi +2 godziny podczas obowiązywania w Polsce czasu letniego oraz +3 godziny podczas zimowego (w Armenii nie ma zmiany czasu z zimowego na letni).

Armenia położona jest na Wyżynie Armeńskiej, w regionie zwanym Zakaukaziem (Transkaukazja, Kaukaz Południowy). Na większości obszaru Armenii panuje klimat podzwrotnikowy suchy o cechach kontynentalnych, z krótkimi, mroźnymi zimami i niezwykle upalnymi latami. Średnia dobowa temperatura waha się w zależności od regionu kraju, i np. w Erywaniu w styczniu wynosi ok. -3°C, a w lipcu od 24°C do 26°. Należy jednak mieć na uwadze, że miesiące letnie, czerwiec-lipiec-sierpień są bardzo upalne, z przeciętną temperaturą w ciągu dnia sięgającą nawet 40 stopni i niezwykle suchym powietrzem. Pogoda zależy jednak od konkretnego regionu, w górach nawet latem utrzymuje się śnieg i niskie temperatury. Roczna suma opadów waha się od 200 do 500 mm. Na wyżej położonych obszarach panuje klimat umiarkowany, a na wysokości ponad 2000 m n.p.m. - chłodny alpejski. Średnia roczna suma opadów przekracza tam 800 mm.

MSZ dokłada wszelkich starań, aby zawarte w tym miejscu dane były rzetelne, wyczerpujące i aktualne. Jednocześnie podkreślamy, że publikowane przez MSZ informacje należy traktować wyłącznie jako rekomendacje, które nie mogą stanowić podstawy do jakichkolwiek roszczeń. Należy pamiętać, że MSZ nie ma prawnych możliwości zakazania wyjazdu do jakiegokolwiek państwa.

MSZ dokłada wszelkich starań, aby zawarte w tym miejscu dane były rzetelne, wyczerpujące i aktualne. Jednocześnie podkreślamy, że publikowane przez MSZ informacje należy traktować wyłącznie jako rekomendacje, które nie mogą stanowić podstawy do jakichkolwiek roszczeń. Należy pamiętać, że MSZ nie ma prawnych możliwości zakazania wyjazdu do jakiegokolwiek państwa.