Ministerstwo Energii

Decyzja zapadła podczas posiedzenia Rady Unii Europejskiej ds. Ogólnych w dniu 26 stycznia 2026 roku. Nowe przepisy są efektem intensywnych negocjacji pomiędzy Radą UE, Parlamentem Europejskim i Komisją Europejską, zakończonych w grudniu 2025 roku. Polska aktywnie uczestniczyła w tych pracach, konsekwentnie eliminując import rosyjskiego gazu ziemnego oraz inwestując w dywersyfikację źródeł i kierunków dostaw, wzmacniając tym samym bezpieczeństwo energetyczne kraju i regionu.

Przyjęcie przez Radę Unii Europejskiej rozporządzenia w tej sprawie potwierdza skuteczność obranej przez nas strategii. Konsekwentnie dążymy do niezależności Unii Europejskiej od rosyjskich surowców i budujemy strategiczną pozycję Polski w regionie. Dzięki partnerstwu ze Stanami Zjednoczonymi możemy stać się bramą północnej Europy dla bezpiecznych dostaw gazu z innych kierunków. Skorzystać mogą na tym kraje naszego regionu, także Ukraina

– mówi Minister Energii Miłosz Motyka.

Rozporządzenie wejdzie w życie dzień po jego publikacji w Dzienniku Urzędowym UE. Pierwsze ograniczenia w imporcie rosyjskiego gazu zaczną obowiązywać już w tym roku - dostawy będą mogły być realizowane wyłącznie na podstawie wcześniej zawartych umów i tylko w ściśle określonych, przejściowych ramach, bez możliwości ich handlowego odnawiania lub rozszerzania.

Proces stopniowego wygaszania importu będzie kontynuowany w 2027 roku. Najpóźniej do listopada 2027 roku Unia Europejska całkowicie i definitywnie zakończy import rosyjskiego gazu, zarówno w formie gazu rurociągowego, jak i skroplonego gazu LNG.

Polska posiada w pełni zdywersyfikowane portfolio dostaw gazu ziemnego, oparte przede wszystkim na surowcu ze źródeł norweskich oraz gazu LNG. Kluczowe elementy tej infrastruktury osiągają poziomy istotne nie tylko z punktu widzenia krajowego rynku, lecz także całego regionu: Baltic Pipe – do 10 mld m³ rocznie, Terminal LNG w Świnoujściu – 8,3 mld m³ rocznie, a po uruchomieniu pływającego terminalu FSRU w Gdańsku – ok. 6,1 mld m³ rocznie, przy czym moc FSRU będzie dostępna od 2028 roku. Dodatkowe interkonektory na granicy z Niemcami i Litwą zwiększają jeszcze bardziej naszą elastyczność i dostępność surowców dla podmiotów w regionie.

Jednocześnie należy podkreślić, że w ramach realizacji unijnej polityki stopniowego odchodzenia od importu rosyjskiego gazu ziemnego Polska konsekwentnie wzmacnia swoje zdolności eksportowe i tranzytowe na rzecz państw regionu. Obecnie łączne moce eksportowe w kierunku Unii Europejskiej wynoszą ok. 10 mld m³ rocznie, z czego 4,7 mld m³ dostępne jest w kierunku południowym (Słowacja). Dodatkowo, w odpowiedzi na potrzeby bezpieczeństwa energetycznego i trudną sytuację w Ukrainie, zdolności przesyłowe na tym kierunku zostały tymczasowo zwiększone do ok. 5 mld m³ rocznie, uwzględniając moce ciągłe i przerywane w różnych produktach.

Kluczowe założenia rozporządzenia dot. harmonogramu odejścia od rosyjskiego gazu:

• Krótkoterminowe kontrakty zawarte przed 17 czerwca 2025 r.:
  • zakaz importu rosyjskiego LNG od 25 kwietnia 2026 r.,
  • zakaz importu gazu przesyłanego rurociągami od 17 czerwca 2026 r.
• Długoterminowe kontrakty LNG zawarte przed 17 czerwca 2025 r.:
  • zakaz importu od 1 stycznia 2027 r., zgodnie z 19. pakietem sankcji.
• Długoterminowe kontrakty na gaz rurociągowy:
  • import dozwolony najpóźniej do 30 września 2027 r.,
  • w przypadku trudności z napełnieniem magazynów – możliwość przesunięcia zakazu do 1 listopada 2027 r.
• Zmiany w obowiązujących umowach:
  • dopuszczalne wyłącznie w ściśle określonych przypadkach,
  • bez możliwości zwiększania wolumenów lub cen.
• Szczególne regulacje dla państw śródlądowych

Zakaz importu gazu stosuje się od dnia 30 września 2027 r., a w przypadku decyzji Komisji – od dnia 1 listopada 2027 r., jeżeli można wykazać, że:

• import odbywa się na podstawie krótkoterminowej umowy niezbędnej do realizacji długoterminowej umowy;
• długoterminowa umowa:
  • została zawarta przed dniem 17 czerwca 2025 r. i nie była zmieniana;
  • dotyczy gazu pochodzącego lub eksportowanego, bezpośrednio lub pośrednio, z Federacji Rosyjskiej;
  • nie może być już realizowana w pierwotnym miejscu dostawy na granicy UE z państwem trzecim.

• Zabezpieczenia przed obchodzeniem przepisów:
  • wzmocnione mechanizmy kontroli i nadzoru celnego,
  • zwiększona przejrzystość, monitorowanie i identyfikowalność rosyjskiego gazu na rynku UE.
• Obowiązki państw członkowskich:
  • przedłożenie do 1 marca 2026 r. krajowych planów dywersyfikacji dostaw gazu
  • poinformowanie Komisji Europejskiej w ciągu 1 miesiąca od wejścia w życie rozporządzenia o istniejących kontraktach lub krajowych zakazach.
• Rola Komisji Europejskiej:
  • ocena planów dywersyfikacji i wydanie zaleceń w terminie do 3 miesięcy,
  • bieżące wsparcie państw członkowskich we wdrażaniu przepisów.
• Monitorowanie i egzekwowanie:
  • obowiązek współpracy i wymiany informacji między właściwymi organami,
  • wsparcie ze strony Komisji Europejskiej we współpracy z Agencją Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER), Prokuraturą Europejską (EPPO) oraz Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)