Główny Urząd Nadzoru Budowlanego

Pytanie

Czy deklaracja właściwości użytkowych może być podpisana tylko podpisem elektronicznym?

Odpowiedź

W obowiązującym stanie prawnym deklaracja właściwości użytkowych nie może być sporządzona wyłącznie w postaci elektronicznej i podpisana jedynie kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Analogicznie – krajowa deklaracja właściwości użytkowych.

Dla spełnienia wymogów określonych w przepisach konieczne jest sporządzenie deklaracji w formie papierowej i opatrzenie jej własnoręcznym podpisem.

Wyjaśnienie

Wzory deklaracji właściwości użytkowych i krajowej deklaracji właściwości użytkowych zostały określone, odpowiednio:

1. załącznikiem III do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011, zmienionym rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) Nr 574/2014 w odniesieniu do wzoru, który należy stosować przy sporządzaniu deklaracji właściwości użytkowych wyrobów budowlanych,
2. załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym.

Forma deklaracji

Wzory przewidują miejsce na podpis, ale nie wskazują możliwości sporządzenia deklaracji w wersji elektronicznej i opatrzenia ich podpisem elektronicznym. Zgodnie z instrukcjami, zawartymi w rozporządzeniu (UE) Nr 574/2014, we wzorze „Podpis” należy uzupełnić pola właściwymi informacjami i złożyć podpis.

Brak jest wyraźnego wskazania, że deklaracja właściwości użytkowych lub krajowa deklaracja właściwości użytkowych mogą być sporządzane wyłącznie w formie elektronicznej.

Zgodnie z rozporządzeniem eIDAS Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 910/2014, podpis elektroniczny oznacza dane w postaci elektronicznej, które są dołączone lub logicznie powiązane z innymi danymi w postaci elektronicznej i które służą jako podpis. Tak więc podpis elektroniczny nie musi stanowić części dokumentu. Wystarczy, że jest z tym dokumentem logicznie powiązany.

Natomiast wzory deklaracji wyraźnie nawiązują do tradycyjnej, papierowej formy. Przewidują złożenie podpisu na deklaracji, a nie w formie odrębnego (elektronicznego) logicznego powiązania. Wykładnia przepisów w tym zakresie nie daje jednak jasnej odpowiedzi na pytanie, czy kwalifikowany podpis elektroniczny może zastąpić podpis własnoręczny.

Cel przepisów

Wskazówek w zakresie wykładni celowościowej i systemowej można szukać w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) Nr 157/2014. Podkreślono w nim konieczność ochrony potrzeb odbiorców wyrobów budowlanych, zwłaszcza mikroprzedsiębiorstw, które działają na placach budowy bez dostępu do internetu.

Rozporządzenie Nr 305/2011 dopuszcza możliwość wprowadzenia odstępstw od obowiązku dostarczania na żądanie odbiorcy kopii deklaracji właściwości użytkowych w formie papierowej. Jednak Komisja jednoznacznie wskazała, że wykładni wydanego przez nią rozporządzenia nie należy rozszerzać w sposób, który prowadzi do odstępstwa od obowiązku przekazania kopii w formie papierowej na żądanie odbiorcy.

Uznać można więc, że sposób udostępniania deklaracji właściwości użytkowych musi w pełnym zakresie respektować interesy tych odbiorców, którzy mogą mieć trudności z korzystaniem z dokumentów w formie elektronicznej. Mają oni nienaruszalne prawo uzyskania kopii deklaracji właściwości użytkowych w formie papierowej, zrozumiałej dla człowieka.

Problem kopii dokumentu

Podpisu elektronicznego nie da się w praktyce przedstawić w formie graficznej dostępnej do przeanalizowania przez człowieka, bez użycia jakiegokolwiek urządzenia elektronicznego. Natomiast walidacja kwalifikowanego podpisu elektronicznego wymaga dysponowania odpowiednim sprzętem i co do zasady także dostępem do internetu (rozporządzenie eIDAS).

Trudno jest odnieść pojęcie kopii dokumentu, do dokumentu elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Cyfrowe zwielokrotnienie takiego dokumentu powoduje powstanie dalszych egzemplarzy oryginału. Tymczasem rozporządzenie Nr 305/2011 wyraźnie wskazuje na kopię dokumentu.

Wydruk dokumentu elektronicznego bez możliwości weryfikacji kwalifikowanego podpisu nie można uznać za pełną kopię deklaracji właściwości użytkowych, gdyż obejmować będzie część  kopii deklaracji (treść) bez podpisu. W świetle treści prawnie określonego wzoru deklaracji właściwości użytkowych, wątpliwe jest wydawanie papierowych kopii z zamieszczeniem informacji, że oryginał dokumentu został podpisany elektronicznie.

Wnioski

Wypełnienie wymogu, który wynika z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Nr 305/2011 wymaga więc deklaracji w formie papierowej z podpisem własnoręcznym. Tylko taka forma oryginału deklaracji właściwości użytkowych pozwala na wydawanie tradycyjnych papierowych kopii tego dokumentu.

Przepis ten ma charakter szczególny i ochronny. Dla zachowania tej specyfiki należy przyjąć, że jego interpretacja nie została zmieniona przez przepisy, które regulują skutki prawne kwalifikowanego podpisu elektronicznego.

Przepisy prawa polskiego, które regulują formę i zasady udostępnienia kopii krajowych deklaracji właściwości użytkowych nie różnią się istotnie od ich unijnego odpowiednika. Delegacja ustawowa do wydania krajowych przepisów wykonawczych w tym zakresie nakazuje wziąć pod uwagę zawartość deklaracji właściwości użytkowych oraz zasady jej dostarczania. Tak więc powyższe wnioski o deklaracji właściwości użytkowych, należy odnieść także do krajowych deklaracji właściwości użytkowych.

Stwierdzić należy, że w obecnym stanie prawnym nie jest dopuszczalne sporządzanie deklaracji właściwości użytkowych ani krajowej deklaracji właściwości użytkowych wyrobu budowlanego wyłącznie jako dokumentów elektronicznych opatrzonych kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Podstawa prawna

1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych: art. 6 i 7
2. Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) Nr 574/2014 zmieniające załącznik III do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 w odniesieniu do wzoru deklaracji właściwości użytkowych wyrobów budowlanych
3. Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) Nr 157/2014 w sprawie warunków udostępniania deklaracji właściwości użytkowych wyrobów budowlanych na stronie internetowej: pkt 3
4. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 910/2014 w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (zwane eIDAS): art. 23
5. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym

To już 100. wydanie cyklu

Dziękujemy za Państwa zainteresowanie naszymi publikacji. Zachęcamy do dalszego korzystania z cyklu i pozostania z nami w kolejnych odsłonach, w których będziemy wyjaśniać praktyczne zagadnienia związane ze stosowaniem przepisów prawa budowlanego i regulacji o wyrobów budowlanych.

O cyklu

W cyklu edukacyjnym: Ciekawe interpretacje GUNB wyjaśniamy wybrane przepisy prawa, które mogą budzić wątpliwości lub rozbieżne interpretacje. Znajdują się tu interpretacje przepisów ustawy – Prawo budowlane i ustawy o wyrobach budowlanych, jak również wyroki sądów, orzeczenia, odpowiedzi na pytania, wyjaśnienia.

Więcej interpretacji znajdziesz tu: Ciekawe interpretacje GUNB

Zapraszamy także do śledzenia nas na LinkedIn: profil GUNB